Supreme Court allows appeal against second instance dismissal due to equal pay principle violation between public and private law employees.

Απόφαση 1578 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1578/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ηλία Γιαννακάκη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Σπυρίδωνα Ζιάκα και Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Μαΐου 2008, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα (ΤΕΙ) Λαμίας", που εδρεύει στη Λαμία και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Παρασκευουλάκο.

Των αναιρεσιβλήτων: Ψ1, Ψ2, Ψ3, Ψ4, Ψ5, Ψ6, Ψ7, Ψ8, Ψ9, Ψ10 και Ψ11. Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Στεφανάδη, ο οποίος ανακάλεσε την από 22-4-2008 δήλωση για παράσταση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., παραστάθηκε αυτοπροσώπως και υπέβαλε ένσταση εκπρόθεσμης αίτησης αναίρεσης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-12-2004 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λαμίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 232/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 136/2006 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 27-12-2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ζήσης Βασιλόπουλος διάβασε την από 10-1-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως ως προς τους λόγους που αναφέρονται στο σκεπτικό και ν' απορριφθεί ως προς τους λοιπούς λόγους. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 553 παρ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο κατά των οριστικών αποφάσεων που δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση και περατώνουν την όλη δίκη ή μόνο τη δίκη για την αγωγή ή ανταγωγή. Περαιτέρω κατά το άρθρο 524 παρ. 3 του ΚΠολΔ επί ερημοδικίας του εκκαλούντος η έφεση απορρίπτεται. Στην περίπτωση δηλαδή αυτή της απόρριψης της έφεσης, λόγω της ερημοδικίας του εκκαλούντος, η απόρριψη γίνεται κατ' ουσίαν και όχι κατά τύπους. Και τούτο διότι, παρ' όλο που στην πραγματικότητα οι λόγοι της έφεσης δεν εξετάζονται ως προς το παραδεκτό και τη βασιμότητά τoυς, θεωρείται, κατά πλάσμα του νόμου, ότι είναι αβάσιμοι και για την αιτία αυτή πάντοτε απορριπτέοι, αφού δεν δίδεται στο δικαστήριο η δυνατότητα έκδοσης αντίθετης απόφασης περί παραδοχής τους. Επομένως, εάν η έφεση, που ασκήθηκε κατά της πρωτόδικης απόφασης, απορριφθεί, λόγω της ερημοδικίας του εκκαλούντος, προσβλητή με το ένδικο μέσο της αναίρεσης είναι μόνο η (μη υποκείμενη πλέον σε ανακοπή ερημοδικίας) απόφασης του εφετείου, στην οποία ενσωματώνεται η πρωτόδικη απόφαση. Και έτσι τα τυχόν σφάλματα της απόφασης του πρώτου βαθμού, αφού επικυρώνονται από το εφετείο, μπορούν να προταθούν με αίτηση αναίρεσης ως σφάλματα της δευτεροβάθμιας απόφασης, εφόσον αποτελούν και αναιρετικούς λόγους, παραδεκτώς προβαλλόμενους (Ολ. Α. Π. 16/1990).

Συνεπώς, εν προκειμένω, παραδεκτώς προσβάλλεται με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως η 136/2006 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, που δίκασε ως Εφετείο, και με την οποία απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της 232/2005 απόφασης του Ειρηνοδικείου Λαμίας ως ανυποστήρικτη, λόγω της ερημοδικίας.

Επειδή, η συνταγματική αρχή της ισότητας (άρθρο 4 παρ.1 και ειδικά για τις αμοιβές από εργασιακές σχέσεις ιδιωτικού δικαίου 22 παρ. 1 β' του Συντάγματος) δεσμεύει και το νομοθέτη, ο οποίος στη ρύθμιση ουσιωδώς όμοιων πραγμάτων, σχέσεων ή καταστάσεων και κατηγοριών προσώπων, δεν δύναται να μεταχειρίζεται τις περιπτώσεις αυτές κατά τρόπο ανόμοιο, εισάγοντας εξαιρέσεις και κάνοντας εν γένει διακρίσεις, εκτός εάν η διαφορετική τους ρύθμιση δεν είναι αυθαίρετη, διότι επιβάλλεται από λόγους γενικότερου κοινωνικού ή δημοσίου συμφέροντος, η συνδρομή των οποίων υπόκειται στον έλεγχο των δικαστηρίων.

Συνεπώς εάν γίνει με νόμο δικαιολογημένη ειδική ρύθμιση για ορισμένη κατηγορία προσώπων και αποκλειστεί από τη ρύθμιση αυτή, κατ' αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση, άλλη κατηγορία προσώπων, ως προς την οποία συντρέχει ο ίδιος λόγος που δικαιολογεί την ειδική εκείνη μεταχείριση, η διάταξη, που εισάγει τη δυσμενή αυτή διάκριση είναι ανίσχυρη, ως αντισυνταγματική.

Προς αποκατάσταση δε της άνω συνταγματικής αρχής της ισότητας, πρέπει να εφαρμοστεί και για εκείνους εις βάρος των οποίων η δυσμενής διάκριση, η διάταξη που ισχύει για την κατηγορία υπέρ της οποίας θεσπίστηκε η ειδική ρύθμιση, γιατί μόνο με τον τρόπο αυτό αίρεται η κατά παράβαση των άνω διατάξεων του Συντάγματος δημιουργούμενη ανισότητα.

Πάντως η πηγάζουσα από τις προαναφερόμενες συνταγματικές διατάξεις υποχρέωση του νομοθέτη για θέσπιση ίσης αμοιβής για τους εργαζόμενους, ανεξαρτήτως φύλου ή άλλης διάκρισης, προϋποθέτει ότι οι εργαζόμενοι παρέχουν την ίδια ποιοτικώς και ποσοτικώς εργασία, και εργάζονται κάτω από τις ίδιες συνθήκες και με τα αυτά προσόντα.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 19 παρ. 4 του ν. 2470/1997 "περί αναμόρφωσης μισθολογίου προσωπικού Δημόσιας Διοίκησης και άλλες συναφείς διατάξεις - Ενιαίο Μισθολόγιο", "Στο διοικητικό προσωπικό αρμοδιότητας του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, που συμμετέχει, καθ' οιονδήποτε τρόπο στη διεξαγωγή και υποστήριξη των Γενικών (Εισαγωγικών) Εξετάσεων στα ΑΕΙ και ΤΕΙ, καταβάλλεται εφάπαξ αμοιβή, το ύψος της οποίας καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων".

Στην συνέχεια, με βάση αυτή την εξουσιοδοτική διάταξη, εκδόθηκαν κοινές υπουργικές αποφάσεις, που καθορίζουν το ύψος της αμοιβής, για κάθε κατηγορία υπαλλήλων.

Εν προκειμένω οι αναιρεσίβλητοι, με την αγωγή που άσκησαν ενώπιον του Ειρηνοδικείου Λαμίας εκθέτουν ότι εργάζονται στο αναιρεσείον ΤΕΙ Λαμίας, από το χρόνο που για τον καθένα αναφέρουν στην αγωγή, με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου και ανήκουν στο διοικητικό προσωπικό του Ιδρύματος και στις κατηγορίες (ΠΕ, ΤΕ, ΔΕ και ΥΕ), που για τον καθένα επίσης αναφέρουν στην αγωγή.

Ότι το Ελληνικό Δημόσιο, με βάση τις υπουργικές αποφάσεις, που εκδόθηκαν κατ' εξουσιοδότηση της ανωτέρω διάταξης του άρθρου 19 ν. 2470/1997, κατέβαλε στο διοικητικό προσωπικό του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων κατά τα έτη 2001 έως και 2004 αμοιβή εφάπαξ που καθόρισαν οι αποφάσεις αυτές για κάθε κατηγορία υπαλλήλων του.

Ότι το αναιρεσείον ΝΠΔΔ, το οποίο εποπτεύεται από το Υπουργείο Παιδείας, αρνείται να καταβάλει σ' αυτούς την ίδια αμοιβή, μολονότι και αυτοί συμμετέχουν στη διεξαγωγή και υποστήριξη των Γενικών Εισαγωγικών Εξετάσεων για τα ΑΕΙ και ΤΕΙ. Ότι η μη καταβολή και σ' αυτούς της ανωτέρω αμοιβής αντίκειται στη συνταγματική αρχή της ισότητας.

Με βάση το ιστορικό αυτό οι αναιρεσίβλητοι - ενάγοντες ζητούν να υποχρεωθεί το αναιρεσείον - εναγόμενο ΤΕΙ Λαμίας να καταβάλει στον καθένα από αυτούς, για την αιτία που προαναφέρθηκε, το χρηματικό ποσό που αναφέρεται στην αγωγή. Την αγωγή αυτή το Πολυμελές Πρωτοδικείο Λαμίας, που δίκασε ως Εφετείο, επικυρώνοντας την 232/2005 απόφαση του Εφετείου Λαμίας, έκρινε ως νόμιμη και βάσιμη κατ' ουσίαν.

Κρίνοντας το Πολυμελές Πρωτοδικείο νόμιμη την αγωγή των αναιρεσιβλήτων έσφαλε στην εφαρμογή των προαναφερόμενων ουσιαστικού δικαίου διατάξεων του Συντάγματος και του ν.2470/1997, διότι για την εφαρμογή της ισότητας της αμοιβής δεν αρκεί η παροχή εργασίας ποιοτικώς και ποσοτικώς ίσης προς εκείνη αυτών που ευνοήθηκαν με την παροχή, αλλά απαιτείται η εργασία να παρέχεται υπό τις ίδιες συνθήκες και κάτω από το ίδιο νομικό καθεστώς, περιπτώσεις που, σύμφωνα με την αγωγή, δε συντρέχουν στη συγκεκριμένη περίπτωση, που η επίδικη εφάπαξ αμοιβή, κατ' έτος, δόθηκε από το Δημόσιο στους διοικητικούς υπαλλήλους του Υπουργείου Παιδείας, τους συνδεομένους με αυτό με σχέση δημοσίου δικαίου, ενώ οι αναιρεσίβλητοι είναι υπάλληλοι ΤΕΙ ΝΠΔΔ με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου.

Επομένως ο πρώτος λόγος αναίρεσης κατά το πρώτο σκέλος αυτού από τον αρ. 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, είναι βάσιμος. Κατόπιν τούτων πρέπει ν' αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο (Πρωτοδικείο), του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που την είχαν δικάσει.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 136/2006 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λαμίας.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, το ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος που ορίζει στο ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Ιουνίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 9 Ιουλίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ