1577/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1577 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1577/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ και Ναυσικά Φράγκου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Δεκεμβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας - καλούσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στο … και εκπροσωπείται νόμιμα, ως οιονεί καθολικής διαδόχου της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...", λόγω συγχώνευσης με σύσταση νέας εταιρείας, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κρίτωνα Μεταξόπουλο.

Των αναιρεσιβλήτων - καθ' ων η κλήση: 1) Δ. Γ. του Σ. και 2) Ν. Κ. του Ε., συζ. Δ. Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι παραστάθηκαν με την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αθανασία Κωνσταντίνου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-2-2011 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την από 9-10-2011 ανακοίνωση δίκης - προσεπίκληση σε παρέμβαση της ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...", μη διαδίκου στην παρούσα δίκη, καθώς και με την από 6-2-2012 κύρια παρέμβαση - παρεμπίπτουσα αγωγή του ν.π.δ.δ. "ΙΚΑ - ΕΤΑΜ", επίσης μη διαδίκου στην παρούσα δίκη. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2595/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 364/2014 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 5-3-2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ναυσικά Φράγκου διάβασε την από 3-9-2015 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτη Χαράλαμπου Καλαματιανού, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των 2ου και 3ου λόγων της .../2015 αίτησης και την απόρριψη των λοιπών λόγων αυτής για αναίρεση της υπ' αριθμ. 364/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 5-3-2015 με αρ. καταθ. …/9-3-2015 αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η 364/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία αποτελεί κατάληξη της ακόλουθης δικαστικής διαδρομής, όπως αυτή προκύπτει από την επιτρεπτή, σύμφωνα με το όρθρο 561 παρ. 2 Κ.ΠοΛ.Δ., επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων. Με την από 10-2-2011 αγωγή τους ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών οι ενάγοντες ήδη αναιρεσίβλητοι, ισχυριζόμενοι ότι από τη σύγκρουση της δίκυκλης μοτοσικλέτας, ιδιοκτησίας της δεύτερης ενάγουσας, που οδηγούσε ο πρώτος τούτων, με το Ι.Χ.Ε.

αυτοκίνητο της δεύτερης εναγομένης, ήδη αναιρεσείουσας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ", που οδηγούσε ο τρίτος εναγόμενος, Κ. Β. και ήταν ασφαλισμένο στην πρώτη εναγομένη, που οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του ως άνω οδηγού του αυτοκινήτου, προκλήθηκε ο σοβαρός τραυματισμός του πρώτου ενάγοντος και η ολοσχερής καταστροφή της μοτοσικλέτας, ζήτησαν, μετά το νόμιμο περιορισμό του αγωγικού αιτήματος από καταψηφιστικού σε αναγνωριστικό, να αναγνωριστεί ότι οι εναγόμενοι τους οφείλουν, εις ολόκληρον έκαστος, τα αναφερόμενα στην αγωγή ποσά, ως αποζημίωση, χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, στον πρώτο δε τούτων και ως αποζημίωση εκ του άρθρου 931 Α.Κ.

Η αγωγή συνεκδικάσθηκε με την από 9-10-2011 ανακοίνωση της πρώτης εναγομένης προς το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και την οπό 6-2-2012 κύρια παρέμβαση και παρεμπίπτουσα αγωγή του ΙΚΑ- ETAΜ κατά των εναγομένων με την κύρια αγωγή, αλλά και κατά του οδηγού της μοτοσικλέτας. Με την 2595/2012 απόφασή του το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, αφού έκρινε συνυπαίτιους του ένδικου ατυχήματος τον εναγόμενο οδηγό του αυτοκινήτου, κατά ποσοστό 65%, και τον ενάγοντα οδηγό της μοτοσικλέτας, κατά ποσοστό 35%, δέχθηκε εν μέρει την κύρια αγωγή και στο σύνολό της την κύρια παρέμβαση - παρεμπίπτουσα αγωγή.

Κατά της πρωτόδικης απόφασης άσκησαν εφέσεις α) η ασφαλιστική εταιρία "...", β) ο οδηγός του ΙΧΕ Κ. Β. και γ) η αναιρεσείουσα, ενώ οι αναιρεσίβλητοι άσκησαν διΆ των προτάσεων αντεφέσεις. Επ' αυτών εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία το Εφετείο έκρινε, όπως και το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, συνυπαίτιους τους δύο οδηγούς για το ένδικο τροχαίο ατύχημα, κατά τα αυτά ποσοστά, ήτοι τον εναγόμενο οδηγό του ασφαλισμένου στην εταιρία "..." αυτοκινήτου κατά 65% και τον αναιρεσίβλητο οδηγό της μοτοσυκλέτας κατά 35%, έκρινε επίσης ότι η ιδιοκτήτρια του αυτοκινήτου ευθύνεται μέχρι την αξία του, ήτοι μέχρι το ποσό των 25.000 ευρώ, δέχθηκε τις εφέσεις, απέρριψε κατ' ουσίαν τις αντεφέσεις και δέχθηκε εν μέρει τις δύο αγωγές.

Ειδικότερα, δέχθηκε ότι η ασφαλιστική εταιρεία καθώς και ο οδηγός του ασφαλισμένου σ' αυτήν αυτοκίνητου υποχρεούνται, εις ολόκληρον έκαστος, να καταβάλουν στον πρώτο ενάγοντα το ποσό των 104.880,01 ευρώ και στην δεύτερη ενάγουσα το ποσό των 3.225 ευρώ, αμφότερα με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής, ενώ η αναιρεσείουσα ιδιοκτήτρια του αυτοκινήτου εταιρεία υποχρεούται να καταβάλει μέχρι του ποσού των 25.000 ευρώ, εις ολόκληρον με τους ανωτέρω, προφανώς μέχρι το ποσό που εκείνοι οφείλουν, στον μεν πρώτο ενάγοντα το ποσό των 285.166,51 ευρώ, στην δε δεύτερη ενάγουσα το ποσό των 65.575,50 ευρώ, καταβλητέα όπως ορίζεται στην απόφαση.

Τα διαφορετικά ποσά που αναγνωρίσθηκε ότι υποχρεούνται να καταβάλουν οι ως άνω συνυπόχρεοι οφείλονται στο ότι η ασφαλιστική εταιρεία και ο οδηγός του ασφαλισμένου αυτοκινήτου προέβαλαν στο Πρωτοδικείο ενστάσεις που δεν προέβαλε η αναιρεσείουσα ιδιοκτήτρια του αυτοκινήτου καθώς και ότι με τις εφέσεις τους προσέβαλαν κεφάλαια της πρωτόδικης, τα οποία δεν προσέβαλε με έφεση η ιδιοκτήτρια του ΙΧΕ αυτοκινήτου.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 17 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν η απόφαση έχει αντιφατικές διατάξεις. Για την ίδρυση του λόγου αυτού απαιτείται όπως η επικαλούμενη αντίφαση των διατάξεων εντοπίζεται στο διατακτικό της απόφασης και δεν αρκεί η ύπαρξη αντιφάσεων μεταξύ αιτιολογικού και διατακτικού. Η ύπαρξη αντιφάσεων στο διατακτικό της απόφασης ιδρύει τον λόγο αυτό, όταν από τις αντιφάσεις δημιουργείται αοριστία του διατακτικού, ώστε να εμποδίζεται η εκτελεστότητα της απόφασης ή η πρόκληση της σκοπούμενης διάπλασης ή η ύπαρξη βεβαιότητας στις σχέσεις των διαδίκων με το δεδικασμένο (Ολ.ΑΠ 13/1995, ΑΠ 87/2013). Για να είναι δε ορισμένος ο σχετικός λόγος πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο οι αντιφάσεις του διατακτικού εξ αιτίας των οποίων εμποδίζεται η εκτελεστότητα ή η πρόκληση της σκοπούμενης διάπλασης.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο η αναιρεσείουσα, υπό την επίκληση του αριθμού 17 του όρθρου 559 ΚΠολΔ, αποδίδει στο Εφετείο την αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφασή του έχει αντιφατικές διατάξεις, διότι σε σχέση προς την ίδια και κατά πιστή μεταφορά από το αναιρετήριο "δεν είναι σαφές αν το ποσό των 25.000 ευρώ, μέχρι του οποίου περιορίστηκε η αποζημιωτική της ευθύνη συμπεριλαμβάνεται στα ποσά των 104.880.01 ευρώ και 3.225 ευρώ (τα οποία αναγνωρίζεται ότι οφείλουν οι λοιποί εναγόμενοι), όπερ και το ορθότερο κατ' εμάς καθότι η ευθύνη της εταιρείας μας είναι εις ολόκληρον μετά των λοιπών εναγομένων και μέχρι του ποσού που εκείνοι οφείλουν ή αν το ποσό των 25.000 ευρώ δεν συμπεριλαμβάνεται στα ποσά των 104.880,01 ευρώ και 3.225 ευρώ και οφείλεται επιπλέον αυτών, ήτοι μόνο από την ίδια" (αναιρεσείουσα).

Όμως, όπως προκύπτει από την επισκόπησή της (άρθρο 562 παρ. 2) στο διατακτικό της διαλαμβάνει, ως προς την από 10-2-2011 κύρια αγωγή, μία διάταξη, με την οποία, αναγνωρίζεται η υποχρέωση του Κ. Β. και της ασφαλιστικής εταιρείας να καταβάλουν, εις ολόκληρον έκαστος, τα ποσά των 104.880,01 ευρώ και 3.225 ευρώ στον πρώτο και την δεύτερη των εναγόντων, αντίστοιχα και μία άλλη διάταξη, με την οποία αναγνωρίζεται η υποχρέωση της δεύτερης εναγόμενης "...

Α.Ε." αναιρεσείουσας να καταβάλει στους ενάγοντες μέχρι του ποσού των 25.000 ευρώ εις ολόκληρον με τους άλλους δύο εναγομένους, κατά τα προεκτεθέντα, τα ποσά των 285.166,51 ευρώ και 65.575,50 ευρώ, αντίστοιχα. Ως εκ τούτου δεν υπάρχει αντίφαση στο διατακτικό και ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Κατά το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, υπάρχει λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο, ο λόγος δε αναιρέσεως αναφέρεται σε ακυρότητες, δικαιώματα και απαράδεκτα από το δικονομικό μόνο δίκαιο. Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 527 ΚΠολΔ, είναι απαράδεκτη η προβολή στην κατ' έφεση δίκη πραγματικών ισχυρισμών που δεν προβλήθηκαν στην πρωτόδικη δίκη, εκτός αν 1) προτείνονται από τον εφεσίβλητο, ενάγοντα, εναγόμενο ή εκείνον που είχε παρέμβει, ως υπεράσπιση κατά της έφεσης και δεν μεταβάλλεται με τους ισχυρισμούς αυτούς η βάση της αγωγής..., 2) γεννήθηκαν μετά την τελευταία συζήτηση στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, 3) συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 269.

Το απαράδεκτο λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως. Κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 527 ΚΠολΔ ως νέοι ισχυρισμοί νοούνται μόνον όσοι τείνουν στη θεμελίωση, παρακώλυση ή κατάλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, αλλά όχι και οι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από την εκτίμηση των αποδείξεων, καθώς και οι ισχυρισμοί που συνιστούν επιχειρήματα για την υποστήριξη των απόψεων των διαδίκων.

Εξάλλου, για τη νομιμοποίηση προς διεξαγωγή συγκεκριμένης δίκης κατ' αρχήν αρκεί ο ισχυρισμός του ενάγοντος ότι αυτός και ο εναγόμενος είναι τα υποκείμενα της επίδικης έννομης σχέσεως (κατά κανόνα νομιμοποίηση). Η εκ μέρους του εναγομένου αμφισβήτηση των πραγματικών περιστατικών που επικαλείται ο ενάγων προς θεμελίωση του ισχυρισμού του αυτού, όπως είναι και ο ισχυρισμός του εναγομένου, υπόχρεου προς αποζημίωση από αυτοκινητικό ατύχημα, ότι φορέας της αξίωσης αποζημίωσης δεν είναι ο ενάγων αλλά το ΙΚΑ, συνιστά όχι ένσταση ελλείψεως νομιμοποιήσεως, αλλά άρνηση της βάσης της αγωγής και ως εκ τούτου δεν περιλαμβάνεται στην έννοια των "νέων ισχυρισμών" και δεν υπόκειται στην απαγόρευση του άρθρου 527 Κ.Πολ.Δ Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει, ότι η αναιρεσείουσα στην ένδικη .../2015 αίτηση εταιρεία "...

ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" με τον τρίτο λόγο της από 11-3-2013 έφεσής της ισχυρίσθηκε στην κατ' έφεση δίκη, για πρώτη φορά, ότι ο πρώτος ενάγων - ήδη πρώτος αναιρεσίβλητος Δ. Γ. δεν δικαιούται αποζημίωσης για πλασματική αμοιβή οικιακής βοηθού, διότι λαμβάνει μηνιαίως από το ΙΚΑ το ποσό των 671,40 ευρώ ως παραπληγικό επίδομα, το οποίο τελεί σε σχέση ποιοτικής, χρονικής και ποσοτικής αντιστοιχίας με την ως άνω αξίωση του εν λόγω ενάγοντος, και συνεπώς φορέας της αξίωσης αυτής δεν είναι ο ανωτέρω ενάγων αλλά το ΙΚΑ.

Το Εφετείο απέρριψε τον λόγο αυτό ως απαράδεκτο, με την προαναφερθείσα αιτιολογία, δηλαδή ότι "...ο ως άνω λόγος προβάλλεται το πρώτον με την κρινόμενη από 11-3-2013 έφεση και επομένως είναι απορριπτέος ως δεκτός αφού η ένσταση ελλείψεως ενεργητικής νομιμοποίησης δεν είχε προβληθεί στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο ούτε κατά τη συζήτηση της αγωγής στο ακροατήριο αυτού ούτε και με τις κατατεθείσες τότε προτάσεις της".

Το Εφετείο με το να κρίνει τον ισχυρισμό αυτό ως ένσταση, αντί να τον εκτιμήσει ως άρνηση της αγωγής και ειδικότερα της ενεργητικής νομιμοποίησης του ενάγοντος, και να τον απορρίψει ως απαράδεκτο, διότι δήθεν υπόκειται στους περιορισμούς του άρθρου 527 Κ.Πολ.Δ., παρά το νόμο κήρυξε το κατά το δικονομικό δίκαιο απαράδεκτο και υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 14 Κ.Πολ.Δ., την οποία βάσιμα προσάπτει η αναιρεσείουσα εταιρεία με τον δεύτερο λόγο της .../2015 αίτησης αναίρεσης.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 931 Α.Κ " η αναπηρία ή η παραμόρφωση, που προξενήθηκε στον παθόντα, λαμβάνεται υπόψη κατά την επιδίκαση της αποζημίωσης αν επιδρά στο μέλλον του". Η διάταξη αυτή προβλέπει επιδίκαση από το δικαστήριο χρηματικής παροχής στον παθόντα αναπηρία ή παραμόρφωση, εφόσον συνεπεία αυτών επηρεάζεται το μέλλον του.

Η χρηματική αυτή παροχή δεν αποτελεί αποζημίωση εφόσον η τελευταία εννοιολογικώς συνδέεται με την επίκληση και απόδειξη ζημίας περιουσιακής, δηλαδή διαφοράς μεταξύ της περιουσιακής καταστάσεως μετά το ζημιογόνο γεγονός και εκείνης που θα υπήρχε χωρίς αυτό. Η συνέπεια της αναπηρίας ή παραμορφώσεως ανικανότητα προς εργασία, εφόσον προκαλεί στον παθόντα περιουσιακή ζημία, αποτελεί βάση αξιώσεως προς αποζημίωση, που στηρίζεται στη διάταξη του άρθρου 929 Α.Κ. (αξίωση διαφυγόντων εισοδημάτων).

Όμως, η αναπηρία ή παραμόρφωση ως τοιαύτη δεν σημαίνει κατ' ανάγκη πρόκληση στον παθόντα περιουσιακής ζημίας. Τούτο συμβαίνει σε ανήλικο, που δεν έχει εισέλθει ακόμη στην παραγωγική διαδικασία και δεν μπορεί ήδη από την επέλευση της αναπηρίας ή παραμορφώσεως να επικαλεσθεί περιουσιακή ζημία. Δεν μπορεί να γίνει πρόβλεψη, ότι η αναπηρία ή παραμόρφωση θα προκαλέσει στον παθόντα συγκεκριμένη περιουσιακή ζημία.

Είναι όμως βέβαιο, ότι η αναπηρία ή παραμόρφωση ανάλογα με το βαθμό της και τις λοιπές συντρέχουσες περιστάσεις (ηλικία, φύλο, κλίσεις και επιθυμίες του παθόντος) οπωσδήποτε θα έχει δυσμενή επίδραση στην κοινωνική - οικονομική εξέλιξη τούτου, κατά τρόπο όμως που δεν δύναται επακριβώς να προσδιορισθεί.

Η δυσμενής αυτή επίδραση είναι δεδομένη και επομένως δεν δικαιολογείται εμμονή στην ανάγκη προσδιορισμού του ειδικού τρόπου της επιδράσεως αυτής και των συνεπειών της στο κοινωνικό, οικονομικό μέλλον του παθόντος. Προέχον και κρίσιμο είναι το γεγονός της αναπηρίας ή παραμορφώσεως ως βλάβης του σώματος ή της υγείας του προσώπου, ως ενός αυτοτελούς έννομου αγαθού, που απολαύει και συνταγματικής προστασίας, σύμφωνα με τις παραγράφους 3 και 6 του άρθρου 21 του Συντάγματος, όχι μόνο στις σχέσεις των πολιτών προς το Κράτος, αλλά και στις μεταξύ τους σχέσεις, χωρίς αναγκαίως η προστασία αυτή να συνδέεται με αδυναμία οικονομικών ωφελημάτων ή πλεονεκτημάτων.

Έτσι, ορθότερη κρίνεται η ερμηνεία της διατάξεως του άρθρου 931 Α.Κ., που την καθιστά εφαρμόσιμη, σύμφωνα με την οποία προβλέπεται από τη διάταξη αυτή η επιδίκαση στον παθόντα αναπηρία ή παραμόρφωση ενός εύλογου χρηματικού ποσού, ακριβώς λόγω της αναπηρίας και παραμορφώσεως, χωρίς σύνδεση με συγκεκριμένη περιουσιακή ζημία, η οποία άλλωστε και δεν δύναται να προσδιοριστεί.

Το ύψος του επιδικαζόμενου εύλογου χρηματικού ποσού εξευρίσκεται με βάση το είδος και τις συνέπειες της αναπηρίας ή παραμορφώσεως αφενός και την ηλικία του παθόντος αφετέρου, καθώς και με συνεκτίμηση του ποσοστού συνυπαιτιότητας του τελευταίου στην πρόκληση της αναπηρίας ή της παραμορφώσεώς του, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση της κατά τη διάταξη του άρθρου 932 ΑΚ αξιώσεως χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης.

Επομένως, για τον υπολογισμό της χρηματικής παροχής της διατάξεως του άρθρου 931 ΑΚ δεν έχουν εφαρμογή τα ισχύοντα επί της αξιώσεως αποζημιώσεως του άρθρου 929 του ίδιου Κώδικα, όπου για τον καθορισμό αυτής προσδιορίζεται κατ' αρχήν το ύψος της θετικής και αποθετικής ζημίας του παθόντος βλάβη του σώματος ή της υγείας του και το ποσό αυτής μειώνεται κατά το ποσοστό της συνυπαιτιότητας του τελευταίου, αφού, κατά τα προεκτεθέντα, η χρηματική παροχή, της πρώτης διατάξεως δεν αποτελεί αποζημίωση, δεν συνδέεται δηλαδή με συγκεκριμένη μελλοντική περιουσιακή ζημία, αλλά δίδεται για το γεγονός και μόνο της αναπηρίας ή παραμορφώσεως και προσδιορίζεται κατά την εύλογη κρίση του δικαστηρίου με βάση τους προεκτεθέντες προσδιοριστικούς παράγοντες.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όπως από αυτήν προκύπτει, δέχθηκε σε σχέση με την επιδίκαση στον αναιρεσίβλητο Δ. Γ. της κατά το άρθρο 931 Α.Κ. πρόσθετης χρηματικής παροχής τα εξής: "Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι πριν από τον τραυματισμό του ο ενάγων, ηλικίας κατά το χρόνο εκείνο 43 ετών, ήταν υγιέστατος και δραστήριος, άτομο παραγωγικής ηλικίας με εξωστρέφεια, κοινωνικότητα και προσαρμοστικότητα, πλην όμως εξαιτίας του άνω τραυματισμού του και των απορρεουσών από αυτόν σοβαρών συνεπειών, και ειδικότερα της αδυναμίας του να κινηθεί και να αυτοεξυπηρετηθεί λόγω της παραπληγίας του, αυτός κατέστη μόνιμα ανάπηρος σε ποσοστό 80%, όπως αναλυτικά εκτέθηκε ανωτέρω.

Εκ της αιτίας αυτής ο ενάγων έχει μειωθεί κοινωνικά και η αναπηρία του έχει επηρεάσει τις κοινωνικές συναναστροφές και την κοινωνική δραστηριότητα που έχει ο μέσος υγιής άνθρωπος της ηλικίας του, περιορίζοντας δραματικά τις δυνατότητές του να εξελιχθεί στον διαπροσωπικό και κοινωνικό τομέα εφόσον δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετείται και χρειάζεται απαραίτητα τη βοήθεια τρίτου προσώπου.

Επίσης, εξαιτίας της αναπηρίας του έχει επηρεαστεί η επαγγελματική του δραστηριότητα αφού από την ημέρα του ατυχήματος και μετά δεν μπορεί να εργαστεί ως υδραυλικός και κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας είναι ανίκανος να ασκήσει οποιαδήποτε εργασία. Ως εκ τούτου καθίσταται πλέον αδύνατη η οποιαδήποτε επαγγελματική του εξέλιξη και σταδιοδρομία.

Όσον αφορά ιδιαίτερα την κοινωνική εξέλιξη του ενάγοντος και την επίδραση του τραυματισμού του σ' αυτήν, δοθείσης και της οικογενειακής του κατάστασης (έγγαμος με ένα τέκνο), είναι πράγματι καταλυτική, διότι έχει στιγματιστεί όχι μόνο η εξωτερική του εμφάνιση, αλλά και η συμπεριφορά του, εφόσον χρειάζεται συνεχή ιατρική παρακολούθηση και πιθανές μελλοντικές επεμβάσεις με αβέβαιο αποτέλεσμα και περιορίζεται σε σημαντικό βαθμό η κοινωνική του ζωή με την οικογένειά του και η προσωπική του ζωή με τη σύζυγό του.

Βάσει λοιπών όλων των ανωτέρω, δηλαδή της μόνιμης αναπηρίας του ενάγοντος και τις από αυτήν επιδράσεις στην κοινωνική, επαγγελματική και οικονομική του κατάσταση και εξέλιξη, δικαιούται ο ενάγων ως ιδιαίτερη, κατ' άρθρο 931 του ΑΚ, αποζημίωση, το ποσό των εξήντα χιλιάδων (60.000 €) ευρώ, απορριπτομένου του επιπλέον ως ουσιαστικά αβάσιμου".

Έτσι κρίνοντας το Εφετείο παραβίασε την ως άνω προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 931 σε συνδ. με το άρθρο 300 Α.Κ. αφού κατά την επιδίκαση στον αναιρεσίβλητο της κατά το άρθρο 931 Α.Κ. πρόσθετης χρηματικής παροχής δεν συνυπολόγισε, κατά τον εκτιθέμενο ανωτέρω τρόπο, το ποσοστό συνυπαιτιότητάς του (που σύμφωνα με τις παραδοχές της προσβαλλόμενης ανέρχεται σε 35%).

Επομένως ο τρίτος λόγος της .../2015 αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι ευθέως παραβίασε τις ανωτέρω διατάξεις και έτσι υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ., είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω θα πρέπει μετά την παραδοχή των, δευτέρου και τρίτου λόγων αναιρέσεως, να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση και δη κατά τα κεφάλαια που αφορούν την επιδίκαση στον ενάγοντα - πρώτο αναιρεσίβλητο: α) της αποζημιώσεως λόγω πλασματικής αμοιβής οικιακής βοηθού και β) της προβλεπόμενης από τη διάταξη του άρθρου 931 Α.Κ. αποζημιώσεως του πρώτου αναιρεσιβλήτου, παραπεμφθεί η υπόθεση κατά τούτα στο δικαστήριο που δίκασε συντιθέμενο από άλλον δικαστή εκτός εκείνου που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση για περαιτέρω εκδίκαση (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ) να διαταχθεί η απόδοση του παραβόλου στην κατάθεσασα αναιρεσείουσα (άρθρο 183 Κ.Πολ.Δ., άρθρο 12 ν. 4055/12 και άρθρ. 495 παρ. 3 εδ. ε' Κ.Πολ.Δ.), και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι ως ηττώμενοι έναντι της αναιρεσείουσας στην πληρωμή της δικαστικής της δαπάνης, η οποία παρέστη και κατάθεσε προτάσεις (άρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 364/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών εν μέρει και δη κατά τα κεφάλαιά της που αφορούν την επιδίκαση στον ενάγοντα - πρώτο αναιρεσίβλητο: α) της αποζημιώσεως λόγω πλασματικής αμοιβής οικιακής βοηθού και β) της προβλεπόμενης από τη διάταξη του άρθρου 931 Α.Κ. αποζημιώσεως του πρώτου αναιρεσίβλητου.

Παραπέμπει κατά τα μέρη τούτα, την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκασή της στο Μονομελές Εφετείο Αθηνών, συντιθέμενο από άλλον δικαστή, εκτός εκείνου που εξέδωσε την 364/2014 απόφαση.

Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου με αριθμούς …, … (Δημοσίου) και …, …, ….. (ΤΑΧΔΙΚ). Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στην πληρωμή της δικαστικής δαπάνης της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Ιουνίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Σεπτεμβρίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ