1577/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1577 / 2016 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1577/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Καρέλλου Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, (σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 105/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Χρυσούλα Παρασκευά - Εισηγήτρια, Αριστείδη Πελεκάνο, Αρτεμισία Παναγιώτου και Χρήστο Βρυνιώτη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 20 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Βασιλικής Θεοδώρου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειόντων-κατηγορουμένων 1. Α. Λ. του Χ., κατοίκου ..., 2. Ν. Α. του Γ., κρατούμενου στο Κατάστημα Κράτησης Αλικαρνασσού και 3. Κ. Χ. του Μ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ηλία Τζανή, για αναίρεση της υπ’ αριθ 92/2014 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης.

Mε πολιτικώς ενάγοντα τον Ε. Σ. του Γ., κάτοικο ..., που δεν παρέστη.

Το Πενταμελές Εφετείο Ανατολικής Κρήτης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και οι αναιρεσείοντες-κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στις υπ’ αριθμ. 1, 2, 3, από 3 Μαρτίου 2015, αντίστοιχα, αιτήσεις αναίρεσης, οι οποίες καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 504/2015.

Αφού άκουσε

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο των αναιρεσειόντων, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθούν οι προκείμενες αιτήσεις αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Νόμιμα φέρονται ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου προς συζήτηση α) η από 3.3.2015 αίτηση του Α. Λ., β) η από 3.3.2015 αίτηση του Ν. Α. και γ) η από 3.3.2015 αίτηση της Κ. Χ., για αναίρεση της με αριθμό 92/2014 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης, και οι οποίες πρέπει να συνεκδικασθούν λόγω της προδήλου μεταξύ αυτών συναφείας.

Η ειδική, κατά το άρθρο 93§3 του Συντάγματος και 139 ΚΠοινΔ, και εμπεριστατωμένη αιτιολογία από την έλλειψη της οποίας ιδρύεται λόγος αναιρέσεως κατά το άρθρο 510 § 1 στοιχ. Δ ΚΠοινΔ, απαιτείται όχι μόνο για την απόφαση περί της ενοχής, δηλ. την καταδικαστική ή απαλλακτική για την κατηγορία απόφαση του δικαστηρίου, αλλά για όλες τις αποφάσεις, ανεξαρτήτως αν αυτές είναι οριστικές ή παρεμπίπτουσες, ή αν η έκδοσή τους αφήνεται στη διακριτική ελεύθερη ή ανέλεγκτη κρίση του δικαστή που τις εξέδωσε.

‘ Ετσι η παρεμπίπτουσα απόφαση που απορρίπτει αίτηση του κατηγορουμένου περί αναβολής της δίκης, πρέπει να είναι ιδιαίτερα αιτιολογημένη, υπό την προϋπόθεση ότι υποβάλλεται παραδεκτώς και είναι ορισμένη. Διαφορετικά ιδρύεται ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως για ελλιπή αιτιολογία. Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 141§1 εδαφ.

α του ΚΠΔ τα πρακτικά της συνεδριάσεως πρέπει να περιέχουν με συντομία τις καταθέσεις των μαρτύρων, τις απολογίες και τις δηλώσεις των κατηγορουμένων και των αστικώς υπευθύνων, τις πράξεις και τις αιτήσεις του Εισαγγελέα, των διαδίκων, τις αποφάσεις του Δικαστηρίου και τις διατάξεις εκείνου που διευθύνει τη συζήτηση και γενικά κάθε αξιόλογο γεγονός κατά τη διάρκεια της συνεδριάσεως, ενώ στην παρ. 2 εδάφιο α’ του ίδιου άρθρου ορίζεται ότι ο Εισαγγελέας και οι διάδικοι έχουν το δικαίωμα να ζητούν την καταχώριση κάθε δηλώσεως όσων εξετάζονται ή εκείνων, που μετέχουν στη δίκη, αν έχουν συμφέρον και δεν είναι αντίθετο στο νόμο, και παραδίδουν γραπτώς σ’ αυτόν που διευθύνει τη συζήτηση τις δηλώσεις τους που αναπτύχθηκαν προφορικά.

Κατά δε την παρ. 3 ωσότου προσβληθούν για πλαστότητα, αποδεικνύουν όλα όσα αναγράφονται σ’ αυτά, σύμφωνα με το άρθρο 140 ΚΠοινΔ.

Στην προκειμένη περίπτωση και οι τρείς αναιρεσείοντες με το πρώτο λόγο των αναιρέσεών τους ισχυρίζονται ότι το δικάσαν δικαστήριο απέρριψε το αίτημά τους για αναβολή εκδίκασης της υπόθεσής τους, λόγω σημαντικών αιτίων στο πρόσωπο των συνηγόρων τους. Όμως από τα πρακτικά της δίκης επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, τα οποία παραδεκτά επισκοπούνται για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, ουδόλως προκύπτει ότι οι αναιρεσείοντες υπέβαλαν τέτοιο αίτημα αναβολής κατά την έναρξη της συζητήσεως της υποθέσεώς των.

Από το αναγραφόμενο δε τα πρακτικά της προσβαλλόμενης απόφασης (σελ. 1 και 2 αυτής) ότι "Αμέσως μετά οι παρόντες κατηγορούμενοι ζήτησαν ολιγόλεπτη διακοπή για να συνεννοηθούν οι διάδικοι και οι δικηγόροι. Το Δικαστήριο διέκοψε τη συνεδρίασή του για δέκα λεπτά και μετά την επανάληψη της συνεδρίασης ήταν απόντες οι κατηγορούμενοι" δεν προκύπτει ότι οι αναιρεσείοντες υπέβαλαν ορισμένο αίτημα για αναβολή της υποθέσεώς τους, όπως αβάσιμα ισχυρίζονται αυτοί με τον πρώτο λόγο των αναιρέσεών τους.

Επομένως, ο από το άρθρο 510§1 στοιχ. Δ’ ΚΠΔ πρώτος λόγος των αναιρέσεων για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας ως προς την απόρριψη αιτήματος αναβολής που υποβλήθηκε από τους κατηγορουμένους - αναιρεσείοντες λόγω σημαντικών αιτίων στο πρόσωπο των συνηγόρων τους, ερείδεται επί εσφαλμένης προϋπόθεσης και πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Περαιτέρω η επιβαλλόμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της απόφασης κατά το Σύνταγμα και του ΚΠΔ πρέπει να εκτείνεται και στους προβαλλόμενους από τον κατηγορούμενο ή το συνήγορό του τους αυτοτελείς ισχυρισμούς. Αυτοί δε είναι εκείνοι οι οποίοι προβάλλονται στο δικαστήριο της ουσίας, σύμφωνα με τα άρθρα 170 § 2 και 333 § 2 ΚΠΔ και κατατείνουν στην άρση του άδικου χαρακτήρα της πράξης ή της ικανότητος προς καταλογισμό ή την μείωση αυτής ή την εξάλειψη του αξιοποίνου της πράξης ή την μείωση της ποινής.

Πρέπει όμως οι ισχυρισμοί αυτοί να προβάλλονται κατά τρόπον ορισμένο δηλ. με όλα τα πραγματικά περιστατικά που κατά νόμο απαιτούνται για τη θεμελίωσή τους, ώστε το δικαστήριο να μπορέσει να τους κρίνει και να τους αξιολογήσει προς ευνοϊκότερη μεταχείριση του κατηγορουμένου, άλλως το δικαστήριο δεν έχει υποχρέωση να απαντήσει και μάλιστα αιτιολογημένα.

Ισχυρισμός όμως ο οποίος αποτελεί άρνηση αντικειμενικού και υποκειμενικού στοιχείου του εγκλήματος και, συνεπώς, της κατηγορίας, ή απλά υπερασπιστικό επιχείρημα, δεν είναι αυτοτελής με την πιο πάνω έννοια, γι’ αυτό το δικαστήριο της ουσίας δεν έχει υποχρέωση να αιτιολογήσει ειδικά την απόρριψή του.

Στην προκειμένη περίπτωση όλοι οι αναιρεσείοντες με τον δεύτερο λόγο των αναιρέσεών τους ισχυρίζονται, ότι το δικάσαν δικαστήριο, απέρριψε αναιτιολόγητα τον αυτοτελή ισχυρισμό τους περί μεταβολής της κατηγορίας της κακουργηματικής απάτης για την οποία κατηγορούνταν σε πλημμεληματική, η παραδοχή του οποίου θα οδηγούσε στην παύση της ποινικής δίωξης σε βάρος τους λόγω παραγραφής.

Όμως από τα πρακτικά της δίκης επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και τα οποία επισκοπούνται για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, προκύπτει ότι ο ισχυρισμός περί μεταβολής της κατηγορίας από την κακουργηματική μορφή της απάτης της οποίας το περιουσιακό όφελος υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ, σε απάτη πλημμεληματικού χαρακτήρα, δεν την μετ’ αναβολή συνεδρίαση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, εκ νέου, με κατάθεση σχετικού εγγράφου που να καταχωρήθηκε στα πρακτικά και με προφορική ανάπτυξη κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο και δεν αρκούσε η καταχώρηση του εν λόγω ισχυρισμού στα πρακτικά της δίκης κατά την οποία είχε εκδοθεί, η 28/24-2-2014 αναβλητική για περαιτέρω αποδείξεις απόφαση του ίδιου δικαστηρίου, δεδομένου ότι αν η υπόθεση αναβληθεί για κρείσσονες αποδείξεις κατ’ άρθρο 352 ΚΠΔ, η υπόθεση συζητείται από την αρχή στη μετ’ αναβολή δικάσιμο.

Πρέπει τέλος να σημειωθεί ότι η υπό του κατηγορουμένου άρνηση του νομικού χαρακτηρισμού της πράξης που του αποδίδεται δεν συνιστά αυτοτελή ισχυρισμό, αλλά αρνητικό της κατηγορίας και ως εκ τούτου το δικαστήριο, σε κάθε περίπτωση δεν έχει υποχρέωση να απαντήσει.

Επομένως ο δεύτερος λόγος των αναιρέσεων από το άρθρο 510§1 στοιχ. Δ με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Τέλος ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 510§1 στοιχ. Ε με τον οποίο οι αναιρεσείοντες ισχυρίζονται, ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο προέβη σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης, επικαλούμενοι την ίδια ως άνω παράλειψη τη μετατροπή δηλ. της κακουργηματικής απάτης για την οποία κατηγορούνταν σε πλημμεληματική απάτη και την εντεύθεν παραγραφή, είναι αβάσιμος και ως εκ τούτου απορριπτέος, αφού το δικαστήριο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε την ουσιαστική ποινική διάταξη του άρθρου 386§§1β’ , 3β’ Π.Κ.) και δεν στέρησε την προσβαλλόμενη απόφασή του νόμιμης βάσης.

Μετά ταύτα εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος των αναιρέσεων προς έρευνα πρέπει να απορριφθούν οι κρινόμενες αναιρέσεις ως αβάσιμες και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα (αρ. 583§1 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει α) την από 3-3-2015 αίτηση του Α. Λ. του Χ., β) την από 3-3-2015 αίτηση του Ν. Α. του Γ. και γ) την από 3-3-2015 αίτηση της Κ. Χ. του Μ., για αναίρεση της με αριθμό 92/2014 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα τα οποία ανέρχονται στο ποσό των διακοσίων πενήντα (250) Ευρώ για τον καθένα.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Οκτωβρίου 2016.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του την 1η Νοεμβρίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ