1577/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1577 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1577/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Ιωάννη Ιωαννίδη, Μίμη Γραμματικούδη και Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Μαΐου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1.............,2. ............,3. .............. και 4............., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Χαρούλα Απαλαγάκη.

Του αναιρεσίβλητου:.............., o οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Η πληρεξούσια δικηγόρος Ελένη Κουβελιώτου δήλωσε ότι ο ανωτέρω απεβίωσε στις 23-3-2006 και κληρονομήθηκε από τους: 1. .........,2. ............... και 3. ................, οι οποίοι συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπούνται από αυτήν.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13-1-2003 αγωγή των ήδη αναιρεσειουσών, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κιλκίς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 69/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 1610/2005 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 13-11-2005 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ζήσης Βασιλόπουλος ανέγνωσε την από 26-4-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απoδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια των αναιρεσειουσών ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά το άρθρο 269 ΚΠολΔ "1. Μέσα επίθεσης και άμυνας προβάλλονται κατά την πρώτη συζήτηση με τις προτάσεις, διαφορετικά είναι απαράδεκτα. Το απαράδεκτο αυτό δεν ισχύει για τους ισχυρισμούς που λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως ή που μπορούν να προταθούν σε κάθε στάση της δίκης. 2. Μέσα επίθεσης και άμυνας είναι παραδεκτά και μετά την πρώτη συζήτηση στο δικαστήριο α) αν το δικαστήριο κρίνει ότι δεν προβλήθηκαν εγκαίρως από δικαιολογημένη αιτία.

Αυτό ισχύει και στην ένσταση για κατάχρηση δικαιώματος, β) αν προέκυψαν για πρώτη φορά μεταγενέστερα, γ) αν αποδεικνύονται εγγράφως ή με δικαστική ομολογία του αντιδίκου". Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ, η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος.

Τέλος κατά το άρθρο 262 παρ. 1 ΚΠολΔ η ένσταση πρέπει να περιλαμβάνει ορισμένη αίτηση και σαφή έκθεση των γεγονότων που τη θεμελιώνουν. Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών σαφώς συνάγεται ότι για την πληρότητα της από το άρθρο 281 ΑΚ ένστασης και για το παραδεκτό αυτής από άποψη χρόνου προβολής της δεν αρκεί να προβάλλονται τα περιστατικά που συγκροτούν την κατάχρηση κατά την πρώτη σε πρώτο βαθμό συζήτηση της υπόθεσης από τον εναγόμενο που ζητεί την απόρριψη της αγωγής, αλλά απαιτείται συγχρόνως να γίνεται από αυτόν επίκληση και της κατάχρησης που προκύπτει από τα περιστατικά αυτά και να διατυπώνεται συγχρόνως από αυτόν και αίτημα απόρριψης και για την αιτία αυτή της αγωγής (Ολ.

ΑΠ 472/1983). Μόνος ο ισχυρισμός που πρωτοδίκως υποβλήθηκε από τον εναγόμενο ότι αποκρούει την αγωγή και τους ισχυρισμούς του ενάγοντος, διότι προβάλλονται καταχρηστικώς, δεν συνιστά νόμιμη και παραδεκτή ένσταση περί καταχρηστικής άσκησης της.

Συνεπώς η χωρίς δικαιολογημένη αιτία μη προβολή κατά την πρώτη στον πρώτο βαθμό συζήτηση της υπόθεσης, της από το προαναφερόμενο άρθρο 281 ΑΚ ένστασης και μάλιστα με σύγχρονη επίκληση όχι μόνο των περιστατικών στα οποία στηρίζεται αλλά και της κατάχρησης που προκύπτει από αυτά με παράλληλη διατύπωση αιτήματος απόρριψης της αγωγής και για την αιτία αυτή, συνεπάγεται απόρριψη της ένστασης αυτής ως απαράδεκτης (Ολ.

ΑΠ 472/1983, ΑΠ 1430/1997). Στην προκείμενη υπόθεση, όπως προκύπτει από τις προτάσεις που κατέθεσε ο αναιρεσίβλητος ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κιλκίς, αμυνόμενος κατά της διεκδικητικής αγωγής των αναιρεσειόντων, υποστήριξε ότι η αγωγή τους είναι καταχρηστική, εκθέτοντας τα ακόλουθα: Το 1950, που παντρεύτηκε ο σύζυγος της μητέρας του (πατριός του) παραχώρησε σ' αυτόν με άτυπη δωρεά τρία αγροτεμάχια, το επίδικο (με αριθμό ........

κατηγορίας εμβαδού 3185 τ.μ.), το ........... κατηγορίας, εμβαδού 3910 τ.μ. και εφτά (7) στρέμματα από το .......... αγροτεμάχιο, συνολικού εμβαδού 14400 τ.μ., "να τα καλλιεργεί αποκλειστικά για δική του χρήση και να τα διαχειρίζεται σαν απόλυτα κύριος". Έκτοτε εκμεταλλευόταν το επίδικο είτε καλλιεργώντας το ο ίδιος είτε εκμισθώνοντάς το σε τρίτους.

Τόσο ο πατριός του .......... όσο και ο ετεροθαλής αδελφός του .......... ουδέποτε αμφισβήτησαν την κυριότητά του επί του επιδίκου. Τώρα, τα δύο τελευταία χρόνια οι αναιρεσείουσες (κληρονόμοι του ετεροθαλούς αδελφού του ...........) αμφισβητούν τη γενόμενη προς αυτόν άτυπη δωρεά και αρνούνται να συμπράξουν στη μεταβίβαση με συμβολαιογραφικό έγγραφο.

Οι αναιρεσείουσες όμως και ο δικαιοπάροχός τους, με τη συμπεριφορά τους δημιούργησαν την πεποίθηση ότι δεν θ' αμφισβητήσουν την κυριότητά του επί του επιδίκου. Ειδικότερα ο δικαιοπάροχός του με συμβολαιογραφική πράξη αποδέχθηκε την κληρονομιά του πατέρα του το έτος 1989, απαριθμώντας τα ακίνητα που περιλάμβανε αυτή, εκτός από το επίδικο.

Τούτο το αποδέχθηκαν οι αναιρεσείουσες με πρόσφατη δήλωση, μετά την άσκηση της αγωγής. Ουδέποτε οι αναιρεσείουσες ενόχλησαν αυτόν και τους μισθωτές του. Πέρα από αυτά στην αρχή των προτάσεων σημειώνεται ότι "αρνούμαι την αγωγή των αντιδίκων, η οποία νόμω και ουσία αβάσιμη και καταχρηστική πρέπει να απορριφθεί" και στο αιτητικό "να γίνουν δεκτές οι παρούσες προτάσεις μου, ν' απορριφθούν οι προτάσεις, ενστάσεις και ισχυρισμοί των αντιδίκων καθώς και η κρινόμενη αγωγή τους".

Η ένσταση αυτή από το άρθρο 281 του ΑΚ, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη μείζονα πρόταση είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη, διότι δεν γίνεται επίκληση ότι από τα επικαλούμενα περιστατικά προκύπτει κατάχρηση κατά την έννοια του άρθρου 281 ΑΚ και δεν διατυπώνεται αίτημα απόρριψης της αγωγής για την αιτία αυτής.

Συνεπώς, κρίνοντας το Εφετείο την ανωτέρω ένσταση παραδεκτή και βάσιμη και στη συνέχεια απορρίπτοντας τη διεκδικητική αγωγή των αναιρεσειουσών κατ' ουσίαν, υπέπεσε στην από τον αρ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, διότι, παρά το νόμο, δεν κήρυξε απαράδεκτο, και γι' αυτό ο σχετικός δεύτερος λόγος αναίρεσης, περιπτ. Α΄ είναι βάσιμος. Μετά από αυτά πρέπει η προσβαλλόμενη απόφαση ν'αναιρεθεί και η υπόθεση να παραπεμφθεί, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, του οποίου η συγκρότηση είναι δυνατή από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που την είχαν δικάσει.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 610/2005 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που είχαν δικάσει την υπόθεση αυτή. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών που ορίζει στο ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Ιουνίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Ιουνίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ