Supreme Court annuls lower court ruling for applying unfavorable contract terms instead of favorable statutory sick leave provisions.

Απόφαση 1574 / 2018 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1574/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Χριστόφορο Κοσμίδη, προεδρεύοντα αρεοπαγίτη, Μαρία Νικολακέα, Αρετή Παπαδιά, Αντιγόνη Καραΐσκου - Παλόγου και Σοφία Τζουμερκιώτη, αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 24η Οκτωβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέα Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:Του αναιρεσείοντος: Γ. Ζ. του Α., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Δημητρίου - Ελευθερίου Τάγαρη, ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Ελληνικού Δημοσίου, όπως εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, Γεωργίας Παπαδάκη, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-3-2011 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκε η 467/2012 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου. Την αναίρεσή της ζητεί ο αναιρεσείων με την από 22-11-2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Εισηγήτρια ορίσθηκε η αρεοπαγίτης, Μαρία Νικολακέα.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αναιρεσίβλητου στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 70 του ν. 3566/2007 "Κύρωση ως Κώδικα του Οργανισμού του Υπουργείου Εξωτερικών" (ο οποίος ίσχυε κατά τον εν προκειμένω κρίσιμο χρόνο και ρυθμίζει προεχόντως το καθεστώς των υπαλλήλων που προσφέρουν τις υπηρεσίες τους με σχέση δημοσίου δικαίου, αλλά όπου δεν ορίζεται διαφορετικά καλύπτει και το προσωπικό που κατά το άρθρο 149 του ίδιου νόμου υπηρετεί με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου), στους υπαλλήλους του Υπουργείου Εξωτερικών χορηγείται αναρρωτική άδεια μέχρι δύο μηνών, η οποία δεν συνεπάγεται περικοπή αποδοχών (παρ.1 και 2).

Η άδεια αυτή μπορεί να παραταθεί μέχρι δύο ακόμη μήνες και λαμβάνεται πάντοτε χωρίς περικοπή ούτε των αποδοχών ούτε του επιδόματος υπηρεσίας αλλοδαπής, για τους υπηρετούντες σε αρχές της εξωτερικής υπηρεσίας (παρ.3 και 4). Σε περίπτωση δυσίατων νοσημάτων, σύμφωνα με τον υπαλληλικό κώδικα, ο κατά τα ανωτέρω χρόνος της αναρρωτικής άδειας διπλασιάζεται (παρ.5 περ.

γ'). Ανάλογη ρύθμιση περιέχει και το άρθρο 54 παρ.1 του ν. 3528/2007 "Κώδικας Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων κλπ", σύμφωνα με το οποίο στον υπάλληλο, που είναι ασθενής ή χρειάζεται να αναρρώσει, χορηγείται αναρρωτική άδεια με αποδοχές τόσων μηνών όσα είναι τα έτη της υπηρεσίας του, από την οποία αφαιρείται το σύνολο των αναρρωτικών αδειών που τυχόν έχει λάβει μέσα στην προηγούμενη πενταετία.

Σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ.6 του ν. 3230/2004, η διάταξη εφαρμόζεται ανάλογα και στο προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ. Οι διατάξεις αυτές είναι εμφανώς επιεικέστερες από εκείνες του άρθρου 658 ΑΚ, σύμφωνα με τις οποίες το δικαίωμα του εργαζόμενου επί των αποδοχών του σε περίπτωση ασθένειας περιορίζεται σε ένα μήνα.

Επομένως, σύμφωνα με την αρχή της εύνοιας υπέρ των εργαζομένων, που κυριαρχεί στην εφαρμογή του εργατικού δικαίου, οι ως άνω ειδικές διατάξεις κατισχύουν εκείνων του ΑΚ, ακόμη και αν οι τελευταίες έχουν αποτελέσει όρο της ατομικής σύμβασης εργασίας με ειδική παραπομπή σε αυτές (ΑΚ 680 παρ.3, άρθρο 7 παρ.2 και 3 του ν. 1876/ 1990, ΟλΑΠ 1/2007, ΑΠ 692/2014).

2. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη 467/2012 απόφαση του Ειρηνοδικείου Αθηνών, της οποίας δεν προκύπτει επίδοση και κατά της οποίας ασκήθηκε η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως μετά την πάροδο της καταχρηστικής προθεσμίας για την άσκηση εφέσεως (ΚΠολΔ 518 παρ.2) και εντός της αντίστοιχης προθεσμίας για την άσκηση αιτήσεως αναιρέσεως (ΚΠολΔ 564 παρ.3, ΟλΑΠ 10/2018), ήτοι εμπρόθεσμα, έγιναν δεκτά τα ακόλουθα:

Ότι με την από 1-3-1994 έγγραφη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου μεταξύ του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος και του εναγομένου και ήδη αναιρεσίβλητου, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση εκπροσωπήθηκε νομίμως από τον τότε πρέσβη της Ελλάδας στη Μόσχα, ο πρώτος προσλήφθηκε επιτοπίως για να απασχοληθεί ως κλητήρας στην εκεί ελληνική πρεσβεία.

Ότι με το άρθρο 6 παρ.2 της σύμβασης ορίσθηκε ότι σε περίπτωση κωλύματος του ενάγοντος να προσφέρει την εργασία του λόγω ασθενείας, θα εφαρμόζονται οι διατάξεις του ελληνικού αστικού κώδικα. Ότι ο ενάγων ασθένησε [κατά το έτος 2009, από κακοήθη νεοπλασία του προστάτη, προς αντιμετώπιση της οποίας υποβλήθηκε σε χημειοθεραπείες και έλαβε αρμοδίως αναρρωτικές άδειες από 1-6-2009 έως 30-9-2009, όπως ρητώς αναφέρεται στην ένδικη, από 12-3-2011 αγωγή] με συνέπεια να απουσιάσει από την άσκηση των καθηκόντων του επί 134 συνεχείς ημέρες.

Ότι το εναγόμενο, κάνοντας χρήση του ως άνω συμβατικού όρου, κατέβαλε στον ενάγοντα, για το χρονικό διάστημα των αναρρωτικών αδειών που είχε λάβει, τις νόμιμες αποδοχές μόνο τριάντα (30) ημερών. Σύμφωνα με τις παραδοχές αυτές, το ειρηνοδικείο έκρινε ότι η άρνηση του εναγομένου, να καταβάλει στον ενάγοντα τις νόμιμες αποδοχές και για το υπόλοιπο χρονικό διάστημα των αναρρωτικών αδειών που είχε λάβει, βρίσκει επαρκές έρεισμα στο άρθρο 149 παρ.4 του Οργανισμού του Υπουργείου Εξωτερικών, που προβλέπει ότι "για τη ρύθμιση θεμάτων ασφάλισης, συνταξιοδότησης, αποζημίωσης, καθώς και των λοιπών εργατικών ζητημάτων, για μεν τους αλλοδαπούς εφαρμόζεται το αλλοδαπό δίκαιο, για δε τους Έλληνες υπηκόους το δίκαιο το οποίο καθορίζεται από τη σύμβαση" και, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο ελληνικός αστικός κώδικας, κατά τον ως άνω συμβατικό όρο.

Κατόπιν αυτού, απέρριψε την ένδικη αγωγή, με την οποία ο ενάγων ζητεί την καταψήφιση του εναγομένου στην καταβολή 11.931 ευρώ για τις νόμιμες αποδοχές τού πέραν των τριάντα (30) ημερών χρονικού διαστήματος των αναρρωτικών του αδειών.

3. Με την κρίση αυτή, το Ειρηνοδικείο Αθηνών παραβίασε την αρχή της εύνοιας υπέρ των εργαζόμενων, διότι εφάρμοσε το δυσμενέστερο συμβατικό όρο αντί των ευμενέστερων διατάξεων του ν. 3566/2007 (που ίσχυε κατά το χρόνο χορήγησης των συγκεκριμένων αναρρωτικών αδειών στον ενάγοντα). Αλλά και πέραν τούτου, εάν ερμήνευε σωστά τη διάταξη του άρθρου 149 παρ.4 του Οργανισμού του Υπουργείου Εξωτερικών, θα έπρεπε να έχει δεχθεί ότι η εκεί αναφορά σε "δίκαιο το οποίο καθορίζεται από τη σύμβαση" έχει την έννοια της επιλογής ενός ενιαίου συστήματος δικαίου, του ημεδαπού ή κάποιου αλλοδαπού και όχι ενός αυτοτελούς νομοθετήματος, η παραπομπή στο οποίο ενδέχεται να είναι αλυσιτελής. Επομένως, ο μοναδικός λόγος της αιτήσεως, με τον οποίο επισημαίνεται το σφάλμα αυτό και αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 560 αρ.1 ΚΠολΔ, είναι βάσιμος.

4. Σύμφωνα με τις σκέψεις αυτές, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση ενώπιον του ιδίου δικαστηρίου, που θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (ΚΠολΔ 580 παρ.3). Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί το αναιρεσίβλητο στα μειωμένα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που δεν κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτού (ΚΠολΔ 176, 183 και 191 παρ.2, σε συνδυασμό με το άρθρο 22 του ν. 3693/1957).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 467/2012 απόφαση του Ειρηνοδικείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα έρευνα στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή.- Και

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο να πληρώσει στον αναιρεσείοντα τριακόσια (300) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα.

Κρίθηκε, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 21η Ιουνίου 2018.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε σε έκτακτη, δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 20η Νοεμβρίου 2018.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ