Supreme Court transfers criminal case to Piraeus courts to ensure judicial independence for prosecutors and judges.

Απόφαση 1573 / 2025 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1573/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' Ποινικό Τμήμα - (Σε Συμβούλιο)

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνα Νάκου-Εισηγήτρια, Σπυρίδωνα Κουτσοχρήστο, Διονυσία Νίκα και Παρασκευή Γρίβα, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Νικόλαου Νικολάου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Σ. Τ.

Συνήλθε σε συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 5 Νοεμβρίου 2025, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, περί κανονισμού αρμοδιότητας δικαστηρίου, με εγκαλούντες τους: 1. Π. Δ. του Η., 2. Ν. Π. του Κ., κατοίκους ... και εγκαλουμένους τους: 1. Ι. Π.- Εισαγγελέα Πρωτοδικών, 2. Ε. Σ. - Πρόεδρο Πρωτοδικών, 3. Χ. Σ.-Πρωτοδίκη και 4. Α. Γ. -Πρωτοδίκη.

Η αίτηση αυτή με ημερομηνία 3-3-2025, που απευθύνεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό .../2025.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Νικόλαος Νικολάου εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Καλλιόπης Βαρδάκη με αριθμό πρωτ. 164/2-7-2025 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα: "Εισάγω στο Δικαστήριό Σας, που δικάζει σε Συμβούλιο, σύμφωνα με τα άρθρα 135 στοιχ. ε' και 136 παρ. 1 στοιχ. β' ΚΠΔ, την από 3-3-2025 αίτηση της Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, για καθορισμό αρμοδιότητας κατά παραπομπή, της με αριθμό ΑΒΜ Ε2024/3155 (ΕΓ144-24/495) ποινικής δικογραφίας με εγκαλούμενους τους: 1) Ι. Π. του Π., Εισαγγελέα Πρωτοδικών, 2) Ε. Σ. του Π., Πρόεδρο Πρωτοδικών Α, 3) Χ. Σ. του Ι., Πρωτοδίκη και 4) Α. Γ. του Σ., Πρωτοδίκη και εκθέτω τα ακόλουθα:

Κατά το άρθρο 135 στοιχ. ε' ΚΠΔ, όταν ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από το βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122 - 125 δικαστήριο, διατάσσεται η παραπομπή της υπόθεσης από το αρμόδιο δικαστήριο σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές. Ο δικαιολογητικός λόγος της διάταξης αυτής είναι η διασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας της κρίσης του δικαστικού λειτουργού και ο αποκλεισμός κάθε υπόνοιας για μεροληψία, οφειλόμενης στο γεγονός ότι ο παθών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος δικαστικός λειτουργός υπηρετεί στο ίδιο (αρμόδιο) δικαστήριο, που θα κρίνει την υπόθεση.

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από την διάταξη του άρθρου 136 παρ. 1 στοιχ. β' ΚΠΔ, αρμόδιο να αποφασίσει την παραπομπή είναι το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου, που συνέρχεται σε Συμβούλιο, όταν δεν υπάρχει αρμοδιότητα του Συμβουλίου Εφετών. Από την ερμηνευτική προσέγγιση της έννοιας και του διωκόμενου σκοπού των ως άνω διατάξεων των άρθρων 135 και 136 ΚΠΔ, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 122-125 του ιδίου κώδικα, προκύπτει ότι ο κανονισμός της αρμοδιότητας κατά παραπομπή δεν περιορίζεται μόνο στην εκδίκαση της υπόθεσης αλλά εκτείνεται και στην προδικασία και καταλαμβάνει τόσον την κίνηση της ποινικής δίωξης, όσον και την προκαταρκτική εξέταση και συνεπώς, ακόμη και στην περίπτωση της έγκρισης ή μη της απόρριψης της έγκλησης ή την αρχειοθέτηση κατ' άρθρο 43 ΚΠΔ, ποινικής προκαταρκτικής δικογραφίας που σχηματίστηκε σε βάρος δικαστικού ή εισαγγελικού λειτουργού, σε άλλον ισόβαθμο Εισαγγελέα, καθόσον και στις περιπτώσεις αυτές συντρέχει ο ίδιος, κατά τα άνω δικαιολογητικός λόγος, ο οποίος αποτελεί έκφανση της δίκαιης δίκης, που είναι η ουσιαστική και αδιάβλητη, με διαδικαστικές (δικονομικές) εγγυήσεις, διεξαγωγή της δίκης εντός ευλόγου χρόνου, ώστε να είναι δυνατή η αντικειμενική αναζήτηση της αλήθειας και η έγκαιρη και αποτελεσματική προστασία του διαδίκου.

Στην έννοια δε του κατηγορούμενου περιλαμβάνεται και ο εγκαλούμενος ή καταγγελλόμενος όταν η υπόθεση βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της προδικασίας και δεν έχει ασκηθεί ποινική δίωξη (Α.Π.1168/2024, Α.Π. 691/2024, Α.Π. 584/2024, Α.Π. 450/2024,Α.Π. 1090/2023).

Στην προκειμένη περίπτωση από τα έγγραφα που υπάρχουν στον φάκελο της δικογραφίας, προκύπτει ότι μετά την υποβολή στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών της από 26-4-2024 έγκλησης των Π. Δ. του Η. και Ν. Π. του Κ. για παράβαση καθήκοντος (αρ 259 ΠΚ) που φέρονται ότι τέλεσαν τον Φεβρουάριο του 2024 κατά των 1) Ι. Π. του Π., Εισαγγελέα Πρωτοδικών, 2) Ε. Σ. του Π., Πρόεδρο Πρωτοδικών Α, 3) Χ. Σ. του Ι., Πρωτοδίκη και 4) Α. Γ. του Σ., Πρωτοδίκη, σχηματίστηκε από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών η με αριθμ ΑΒΜ Ε2024/3155 (ΕΓ144-24/495) ποινική δικογραφία.

Όπως δε προκύπτει από την από 27-6-2024 βεβαίωση του υπουργείου Δικαιοσύνης, οι ως άνω μηνυόμενοι είναι εν ενεργεία δικαστικοί λειτουργοί και υπηρετούν στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών (1ος των μηνυομένων) και στο Πρωτοδικείο Αθηνών (2ος έως 4ος των μηνυομένων).

Με τα δεδομένα αυτά, σύμφωνα με όσα εκτίθενται στην προηγηθείσα νομική σκέψη, συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή από το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου, που δικάζει σε Συμβούλιο (άρθρα 135 στοιχ. ε' και 136 παρ. 1 στοιχ. β', 128, 129 και 130 ΚΠΔ).

Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτή η από 3-3-2025 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών και να παραπεμφθεί η με αριθμό ΑΒΜ Ε2024/3155 (ΕΓ144-24/495) ποινική δικογραφία, από τις αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών, στις αντίστοιχες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιά και, αν συντρέξει, περαιτέρω, νόμιμη περίπτωση, στις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Εφετείου Πειραιά, για τη δικαστική της περαίωση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΩ Να γίνει δεκτή η από 3-3-2025 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, για καθορισμό αρμοδιότητας κατά παραπομπή.

Να παραπεμφθεί η υπόθεση, που αφορά τη με αριθμό ΑΒΜ Ε2024/3155 (ΕΓ144-24/495) ποινική δικογραφία με εγκαλούμενους τους 1) Ι. Π. του Π., Εισαγγελέα Πρωτοδικών, 2) Ε. Σ. του Π., Πρόεδρο Πρωτοδικών Α, 3) Χ. Σ. του Ι., Πρωτοδίκη και 4) Α. Γ. του Σ., Πρωτοδίκη, από τις αρμόδιες δικαστικές και Εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών, στις αντίστοιχες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιά και, εφόσον συντρέξει νόμιμη περίπτωση, στις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Εφετείου Πειραιά και της Εισαγγελίας Εφετών Πειραιά για τη δικαστική της περαίωση.

Η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Καλλιόπη Δημ. Βαρδάκη".

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 135 παρ. 1 εδ. α' του ΚΠΔ, "το δικαστήριο που είναι αρμόδιο, σύμφωνα με τα άρθρα 122-125, διατάζει την παραπομπή σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές δικαστήριο, όταν: α).... β).... γ)....δ).... ε) ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από το βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122-125 δικαστήριο.....".

Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις του άρθρου 136 παρ. 1 του ΚΠΔ, "την παραπομπή μπορεί να τη ζητήσουν ο εισαγγελέας, ο κατηγορούμενος και ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας, ενώ στις περιπτώσεις των στοιχείων γ' και δ' του άρθρου 135 μόνο ο εισαγγελέας του αρμόδιου δικαστηρίου ή του Αρείου Πάγου αυτεπαγγέλτως ή με παραγγελία του υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Για την παραπομπή αποφασίζει: α) το συμβούλιο εφετών, αν ζητείται η παραπομπή από ένα μονομελές ή τριμελές πλημμελειοδικείο ή δικαστήριο ανηλίκων σε άλλο όμοιο, β) ο Άρειος Πάγος, που συνέρχεται σε συμβούλιο, σε κάθε άλλη περίπτωση (εκτός από αυτή που αναφέρεται στο άρθρο 499) και πάντοτε όταν ζητείται η παραπομπή για το λόγο που αναφέρεται στο στοιχείο γ' του άρθρου 135.

Στην τελευταία περίπτωση, αν την παραπομπή τη ζητεί ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου εισάγει την αίτηση σε συζήτηση μόνο αν συμφωνεί, αλλιώς, παραγγέλλει στον εισαγγελέα που υπέβαλε την αίτηση να εισαγάγει την υπόθεση στο δικαστήριο που είναι αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122-125. Τα άρθρα 132 και 134 εδάφιο α' εφαρμόζονται αναλόγως και σε αυτήν την περίπτωση". Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι δικαιολογητικός λόγος της παραπομπής, στην περίπτωση του στοιχείου ε' του άρθρου 135 του ΚΠΔ, είναι η διασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας και του αδιάβλητου τη κρίσης του δικαστικού λειτουργού, που θα επιληφθεί της υπόθεσης, καθώς και του αποκλεισμού της υπόνοιας μεροληψίας του αρχικά αρμόδιου προς τούτο, ενόψει της συνυπηρέτησής του με τα προαναφερόμενα στη συγκεκριμένη διάταξη πρόσωπα.

Εξάλλου, από την ερμηνευτική προσέγγιση της έννοιας και του διωκόμενου, με τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 135 και 136 ΚΠΔ σκοπού, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 122 έως 125 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι ο κανονισμός της αρμοδιότητας κατά παραπομπή δεν περιορίζεται μόνο στην εκδίκαση της υπόθεσης, αλλά εκτείνεται και στην προδικασία και καταλαμβάνει τόσο την κίνηση της ποινικής δίωξης, όσο και την προκαταρκτική εξέταση, διότι στις περιπτώσεις αυτές συντρέχει ο ίδιος, κατά τα παραπάνω, δικαιολογητικός λόγος.

Στην προκειμένη περίπτωση, από το από 3-3-2025 έγγραφο της Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών προς τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου περί κανονισμού αρμοδιότητας, προκύπτει ότι έχει σχηματισθεί ποινική δικογραφία με ABM Ε2024/3155 κατόπιν έγκλησης των Π. Δ. του Η. και της Ν. Π. του Κ. σε βάρος των: α) Ι. Π., Εισαγγελέα Πρωτοδικών, β) Ε. Σ., Προέδρου Πρωτοδικών, γ) Χ. Σ., Πρωτοδίκη και δ) Α. Γ., Πρωτοδίκη, οι οποίοι υπηρετούν στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, ο πρώτος και στο Πρωτοδικείο Αθηνών οι λοιποί, όπως προκύπτει από την από 27-6-2024 βεβαίωση του Υπουργείου Δικαιοσύνης, βεβαίωση. Κατόπιν των παραπάνω, συντρέχει περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή από το Συμβούλιο του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 135 εδ. α' περ. ε' και 136 παρ. 1 εδ. α' περ. β' του ΚΠΔ και πρέπει να παραπεμφθεί, ως προς τους παραπάνω δικαστικούς λειτουργούς, η ποινική δικογραφία που σχηματίσθηκε, από τις αρμόδιες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών στις αντίστοιχες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιώς και, αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση, στις εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Εφετείου Πειραιώς, για τη δικαστική της περαίωση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Παραπέμπει την υπόθεση που αναφέρεται στο από 3-3-2025 έγγραφο του Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών και αφορά την ποινική δικογραφία ABM E2024/3155 που σχηματίσθηκε κατόπιν έγκλησης των Π. Δ. του Η. και Ν. Π. του Κ. σε βάρος των: α) Ι. Π., Εισαγγελέα Πρωτοδικών, β) Ε. Σ., Προέδρου Πρωτοδικών, γ) Χ. Σ., Πρωτοδίκη και δ) Α. Γ., Πρωτοδίκη, από τις αρμόδιες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών στις αντίστοιχες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιώς και, αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση, στις εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Εφετείου Πειραιώς, για τη δικαστική της περαίωση.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 3 Δεκεμβρίου 2025.

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 23 Δεκεμβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ