Supreme Court dismisses appeal claiming lower court distorted evidence by failing to consider specific documents.

Απόφαση 1573 / 2006 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1573 /2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλέξανδρο Κασιώλα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Γεώργιο Φώσκολο, Βασίλειο Νικόπουλο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη και Γεώργιο Καπερώνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Μαϊου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1).... ,2)..... ,3).... και 4)...... Οι 1η,2ος και 4η εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Μανιάτη, η 3η παραστάθηκε με τον ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο της.

Των αναιρεσίβλητων:1) .... ,2) .... και 3) .... , που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χαράλαμπο Σαμαρά.

Μετά την εκφώνηση των ονομάτων των διαδίκων, οι οποίοι παραστάθηκαν όπως ανωτέρω σημειώνεται, o δικηγόρος των αναιρεσίβλητων ζήτησε την αναβολή της υποθέσεως, διότι, όπως δήλωσε, την υπόθεση την ανέλαβε μόλις χθες και δεν είχε το χρόνο για να προετοιμασθεί. Για το ανωτέρω ζήτημα έλαβε το λόγο και o πληρεξούσιος των αντιδίκων ο οποίος δεν συναίνεσε στο αίτημα της αναβολής.

Το Δικαστήριο διασκέφτηκε και δια του προέδρου του απέρριψε το αίτημα αναβολής και προχώρησε στη συζήτηση της υποθέσεως.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-3-2001 αγωγή του αρχικού ενάγοντος Χ1 , που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κοζάνης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 90/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 257/2003 του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 30-5-2005 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Καπερώνης ανέγνωσε την από 14-4-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της, από 30-5-2005, αιτήσεως αναιρέσεως της 257/2003 αποφάσεως του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.20 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου, με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα, που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό. Παραμόρφωση, κατά την έννοια της άνω διατάξεως συντρέχει όταν υπάρξει διαγνωστικό σφάλμα του δικαστηρίου της ουσίας, δηλαδή λάθος στην ανάγνωση του κειμένου του εγγράφου (Ολ.ΑΠ 1/1999).

Η παραμόρφωση μπορεί να γίνει θετικά, με τη μεταβολή του κειμένου του εγγράφου ή αρνητικά με την παράλειψη χρήσιμων περικοπών και το ζήτημα πρέπει να αναφέρεται σε ουσιώδη πραγματικό ισχυρισμό. Ο ανωτέρω λόγος ιδρύεται όταν το δικαστήριο μόρφωσε τη γνώμη του αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο από το περιεχόμενο του εγγράφου και όχι όταν το συνεκτίμησε μαζί με τις άλλες αποδείξεις, χωρίς να εξαίρεται το έγγραφο ως προς το πόρισμα περί υπάρξεως ή μη του αποδεικτέου γεγονότος.

Δεν ιδρύεται όμως, ο παραπάνω λόγος, όταν αναφέρεται στην εκτίμηση του περιεχομένου του εγγράφου για τη συναγωγή αποδεικτικού συμπεράσματος διαφορετικού από εκείνο, που θεωρεί ορθό ο αναιρεσείων. Τέλος ο λόγος αυτός είναι αόριστος, αν δεν προσδιορίζεται επαρκώς στο αναιρετήριο ποιο ακριβώς περιεχόμενο του εγγράφου δέχθηκε το δικαστήριο και δεν παρατίθεται, κατά λέξη, το ακριβές περιεχόμενό του και το περιεχόμενο, που δέχθηκε το δικαστήριο ή δεν προκύπτει, έστω και εμμέσως, ο ουσιώδης ισχυρισμός για την απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου χρησιμοποιήθηκε το έγγραφο, καθώς και το επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα συμπέρασμα, στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο της ουσίας εξαιτίας της παραμορφώσεως.

Επίσης, πρέπει, να εκτίθεται ότι πρόκειται για έγγραφο από τα προβλεπόμενα στα άρθρα 339 ή 432 επ. ΚΠολΔ. Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείοντες, με τον πρώτο λόγο της υπό κρίση αιτήσεως υποστηρίζουν ότι το Εφετείο, υπέπεσε στην πλημμέλεια της προαναφερόμενης διατάξεως (άρθρ. 559 αριθ.20 ΚΠολΔ) με την παραμόρφωση "της από 24-5-1995 περιλήψεως πιστοποιητικών μη αποποιήσεως κληρονομίας και εκθέσεως περιγραφής ακινήτων κληρονομίας" και ειδικότερα "με το να δεχθεί ότι την εν λόγω περίληψη είχε συντάξει ο πληρεξούσιος δικηγόρος τους και ότι συνεπώς η ως άνω ενέργεια αντανακλά σε ομολογία και παραδοχή του δικαιοπαρόχου τους ....

ήτοι στην υπογραφή της από τον συντάξαντα αυτήν πληρεξούσιο του δικαιοπαρόχου των αντιδίκων.... αποδίδοντας στο έγγραφο περιεχόμενο στρεβλό και αντιδιαμετρικά αντίθετο από το πραγματικό και αληθές του περιεχόμενο και νόημα". Από την επισκόπηση, όμως, της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει αφενός και κυρίως ότι το Εφετείο, προς συναγωγή του αποδεικτικού πορίσματός του, συνεκτίμησε το ανωτέρω έγγραφο μαζί με τα υπόλοιπα προσκομισθέντα έγγραφα, από τα οποία μάλιστα δύο (την εξώδικη όχληση του 1982 και την αγωγή διανομής του 1995) ανέφερε και ρητώς, αλλά και με τις καταθέσεις των εξετασθέντων στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου μαρτύρων, και αφετέρου δεν παραμόρφωσε, κατά κυριολεξία το περιεχόμενο του ανωτέρω εγγράφου αλλά απέδωσε σ'αυτό νόημα διαφορετικό από αυτό, που θεωρούν ορθό οι αναιρεσείοντες, όσο δ'αφορά την υπογραφή αναφέρει ότι αυτή τέθηκε από "τον πληρεξούσιο των αιτηθέντων την μεταγραφή δικηγόρο Κοζάνης Δ.Δαγιόγλου", πράγμα, που δεν αμφισβητούν και οι αναιρεσείοντες, ισχυριζόμενοι μόνον ότι ο άνω δικηγόρος δεν ήταν πληρεξούσιός του δικαιοπαρόχου τους, αλλά του δικαιοπαρόχου των αναιρεσιβλήτων.

Συνεπώς, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, ο πιο πάνω λόγος αναιρέσεως.

ΙΙ.- Ο, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.8 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν το δικαστήριο, κατ΄ εσφαλμένη εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων, έλαβε υπόψη πράγματα, που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, αποτελεί δε μέσο διασφαλίσεως του συζητητικού συστήματος (άρθρ.106 ΚΠολΔ) και της αρχής της εκατέρωθεν ακροάσεως (Ολ.ΑΠ 13/1995).

Ως "πράγματα", κατά την άνω διάταξη, νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί, που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (Ολ.ΑΠ 3/1997). Αποτελούν "πράγματα" και άρα αν δεν ληφθούν υπόψη ιδρύεται ο ανωτέρω λόγος, μεταξύ άλλων, η κύρια ή επικουρική βάση της αγωγής και τα προς θεμελίωση αυτών και των επί μέρους αιτημάτων περιστατικά, περιστατικά συγκροτούντα ένσταση κατ΄ορθό νομικό χαρακτηρισμό (Ολ.ΑΠ 25/1995), τα προς θεμελίωση ουσιαστικών ή δικονομικών ενστάσεων ή αντενστάσεων (άρθρ.262,338 ΚΠολΔ) περιστατικά, οι λόγοι εφέσεως και οι πρόσθετοι λόγοι, που αφορούν αυτοτελείς ισχυρισμούς ή η άρνηση αυτοτελών ισχυρισμών (Ολ.ΑΠ 11/1996).

Δεν αποτελούν, όμως, "πράγματα" και άρα δεν ιδρύεται ο πιο πάνω λόγος αν δεν ληφθούν υπόψη, μεταξύ άλλων, και η αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, ανταγωγής ή ενστάσεως, τα επιχειρήματα ή συμπεράσματα από την εκτίμηση των αποδείξεων (Ολ.ΑΠ 469/1984), έστω και αν προτείνονται ως λόγοι εφέσεως, οι νομικοί ισχυρισμοί και η νομική επιχειρηματολογία των διαδίκων (Ολ.ΑΠ 3/1997), οι αλυσιτελείς ισχυρισμοί, περιστατικά επουσιώδη, που δεν θεμελιώνουν αυτοτελή ισχυρισμό, οι αποδείξεις, ή τα περιστατικά, που προκύπτουν από αυτές, ή τα διδάγματα της κοινής πείρας, κατά την εκτίμηση των αποδείξεων.

Οι αναιρεσείοντες, με τον δεύτερο λόγο της κρινομένης αιτήσεώς, υποστηρίζουν ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό τους, κατά τον οποίο "τα μεταγραφέντα πιστοποιητικά περί μη αποποιήσεως, καθώς και η έκθεση περιγραφής ακινήτων συντάχθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του δικαιοπαρόχου των εφεσιβλήτων...

και επομένως δεν μπορεί να συναχθεί από την προσκόμιση των πιστοποιητικών περί μη αποποιήσεως συμπέρασμα σχετικά με τη βούληση του δικού τους (αναιρεσειόντων) δικαιοπαρόχου, δοθέντος ότι δεν αποτελεί ενέργειά του... και ότι το συμπέρασμα περί δηλώσεως βουλήσεως που προκύπτει από τα συνταχθέντα από τρίτον πιστοποιητικά περί μη αποποιήσεως αντίκειται ολοφάνερα στους κανόνες της λογικής ...

Αντιθέτως, ο Χ2 , νεμόμενος και κατέχοντας διανοία κυρίου και συμφώνως προς την εκπεφρασμένη βούληση των γονέων του τα ένδικα, από το 1945 και αδιάκοπα μέχρι το θάνατό του το έτος 1996, είχε καταστεί κύριος αυτών δυνάμει των διατάξεων της τακτικής, άλλως της έκτακτης χρησικτησίας" και "συνεπώς υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.8 ΚΠολΔ".

Από τους παραπάνω ισχυρισμούς των αναιρεσειόντων ο μεν αναφερόμενος στα "πιστοποιητικά μη αποποιήσεως κληρονομίας και την περίληψη μεταγραφής τους" δεν αποτελεί "πράγμα", κατά τα προμνημονευόμενα, αλλά απλό επιχείρημα, που αναφέρεται στην εκτίμηση των αποδείξεων, ο δε περί τακτικής ή έκτακτης χρησικτησίας δεν είχε προταθεί, με τη μορφή αυτή, στο Εφετείο από τους αναιρεσείοντες, οι οποίοι είχαν προβάλλει εκεί μόνο την ένσταση της εικοσαετούς παραγραφής, την οποία αντιμετώπισε ρητώς και απέρριψε κατ΄ουσία το Δικαστήριο της ουσίας.

Επομένως, είναι απορριπτέος και ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως.

ΙΙΙ-. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.11 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Από τη διάταξη αυτή προκύπτουν, εκτός άλλων, και τα εξής:

Αν έγινε ή όχι επίκληση του αποδεικτικού μέσου κρίνεται από τις προτάσεις του διαδίκου και όχι από το περιεχόμενο της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, αν δεν προσκομίζονται οι προτάσεις ο λόγος απορρίπτεται ως αβάσιμος (ΟλΑΠ 498/1978). Ο ανωτέρω λόγος απορρίπτεται, επίσης, ως κατ΄ουσία αβάσιμος, αν αποδεικνύεται από την απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία προσκομίσθηκαν και των οποίων έγινε επίκληση.

Συνήθως αρκεί προς τούτο η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου (μάρτυρες, έγγραφα κλπ), χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολογήσεως καθενός και χωρίς διάκριση από ποιά αποδεικτικά μέσα προκύπτει άμεση και από ποιά έμμεση απόδειξη. Μη λήψη υπόψη, πάντως, δεν συνάγεται από μόνο το γεγονός ότι μνημονεύονται όλα τα άλλα έγγραφα εκτός του επιδίκου.

Για το ορισμένο δε του πιο πάνω λόγου πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο, πλην άλλων, και ότι έγινε επίκληση του αποδεικτικού μέσου στο δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου δε περί εξώδικης ομολογίας και ότι είχε προσκομισθεί το έγγραφο, στο οποίο αυτή περιεχόταν, εκτός αν στην απόφαση βεβαιώνεται ότι έγινε η ομολογία και παρά ταύτα δεν λαμβάνεται υπόψη.

Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείοντες με τους τρίτο και τέταρτο λόγους της υπό κρίση αιτήσεως ισχυρίζονται ότι το Εφετείο, αφενός "δεν έλαβε υπόψη: α) το υπ'αριθ..... πιστοποιητικό του Γραμματέως Πρωτοδικών Κοζάνης, β) το αντίγραφο της από 24-6-1995 αιτήσεως του Χ1 προς το Υποθηκοφυλακείο Κοζάνης και γ) το αντίγραφο της από 29-5-1995 αγωγής διανομής του Χ1 κατά των Χ2 και ... (τρίτος λόγος), και αφετέρου "έλαβε υπόψη την από 24-5-1995 περίληψη μεταγραφής του 6245/1995 πιστοποιητικού του Πρωτοδικείου Κοζάνης, η οποία προσκομίσθηκε μη νομίμως στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο από τον δικαιοπάροχο των αναιρεσιβλήτων με την προσθήκη επί των προτάσεών του, μετά τη συζήτηση της υποθέσεως (τέταρτος λόγος)".

Και οι λόγοι αυτοί αναιρέσεως είναι απορριπτέοι, ως αβάσιμοι, αφού, όσον αφορά τον τρίτο λόγο, από τη βεβαίωση του Εφετείου στην προσβαλλομένη απόφαση ότι στο αποδεικτικό του πόρισμα κατέληξε ερευνώντας "και τα έγγραφα) που προσκομίζουν νομότυπα και προαποδεικτικά και επικαλούνται οι διάδικοι" προκύπτει αδιστάκτως ότι το άνω Δικαστήριο έλαβε υπόψη και τα στο λόγο αυτό με στοιχ.β΄ και γ' έγγραφα (το γ΄ μάλιστα το αναφέρει ρητώς στην πέμπτη σελίδα της αναιρεσιβαλλομένης), ενώ για το με στοιχ.α΄ αναφέρει ότι δεν προσκομίσθηκε (σελ. 4η), όσο δ' αφορά τον τέταρτο λόγο αιτιολογεί πλήρως και βασίμως τον λόγο, για τον οποίο λήφθηκε υπόψη "η προσκομισθείσα μετά τη συζήτηση στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο από 24-5-1995 περίληψη μεταγραφής".

Τα λοιπά αναφερόμενα στους λόγους αυτούς περί των "συμπερασμάτων", που εξάγονται ή έπρεπε να εξαχθούν από τα ανωτέρω έγγραφα πλήττουν την, ανέλεγκτη αναιρετικώς, εκτίμηση των αποδείξεων από το Δικαστήριο της ουσίας.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 30 Μαϊου 2005, αίτηση των .... , .... και ..... για αναίρεση της 257/2003 αποφάσεως του Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Ιουνίου 2006.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 28 Ιουλίου 2006.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ