156/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 156 / 2015 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 156/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Γεώργιο Σακκά, Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη και Ειρήνη Καλού, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Οκτωβρίου 2014, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Σ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μαύρο Μαυρουδή με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: Α. Θ. του Γ., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-1-2012 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λαγκαδά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 33/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 23907/2013 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 17-3-2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ειρήνη Καλού διάβασε την από 15-10-2014 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 17-3-2014 αίτησης αναίρεσης κατά της υπ' αριθμ. 23907/2013 απόφασης του δικάσαντος ως εφετείου Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Aπό την υπ' αριθ. 13760/16-7-2014 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης Σ. Ν., την οποία επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσείων που επισπεύδει τη συζήτηση, προκύπτει ότι κατόπιν έγγραφης παραγγελίας του νομίμως παριστάμενου πληρεξουσίου δικηγόρου του, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης από 17-3-2014 αίτησης αναίρεσης κατά της αναιρεσίβλητης και της υπ' αριθμ. 23907/2013 απόφασης του δικάσαντος ως Εφετείου Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης με πράξεις καταθέσεως δικογράφου και ορισμού δικασίμου για τη σημειούμενη στην αρχή της παρούσας (24-10-2014) και κλήση προς εμφάνιση κατά τη συζήτηση αυτής επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην τελευταία. Η αναιρεσίβλητη, όμως, δεν εμφανίστηκε κατά τη συζήτηση της εν λόγω αίτησης κατά την ως άνω δικάσιμο, κατά την οποία εκφωνήθηκε και συζητήθηκε η υπόθεση κατά τη σειρά της από το οικείο πινάκιο, αλλ' ούτε κατέθεσε την κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ. δήλωση. Επομένως, πρέπει, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ., παρά την απουσία αυτής, να προχωρήσει το Δικαστήριο στη συζήτηση της υπόθεσης.

Από τη διάταξη του άρθρου 560 ΚΠολΔ προκύπτει ότι κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο 1) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την εφαρμογή των κανόνων του δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς. Ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν μπορεί να προβληθεί σε μικροδιαφορές, 2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε ειρηνοδίκης του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση, 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλην αρμοδιότητα, 4) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Από την παραπάνω διάταξη προκύπτει ότι κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων και κατά των αποφάσεων των πρωτοδικείων, οι οποίες εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση για ορισμένους λόγους που αναφέρονται περιοριστικώς στην εν λόγω διάταξη, μεταξύ δε αυτών δεν περιλαμβάνεται ο λόγος αναίρεσης που αναφέρεται στο άρθρο 559 αριθμ. 11 περ.

γ' ΚΠολΔ. Στην προκειμένη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης, με την επίκληση του άρθρου 559 αριθμ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια, ότι το δικάσαν ως εφετείο Μονομελές Πρωτοδικείο για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, με βάση το οποίο έκρινε ως κατ' ουσίαν βάσιμη την αγωγή της αναιρεσίβλητης κατά του αναιρεσείοντος, με την οποία η πρώτη ως μισθώτρια των περιγραφομένων σ' αυτή αγρών ζήτησε να υποχρεωθεί ο αναιρεσείων εκμισθωτής να της παραδώσει τη χρήση των μισθίων ακινήτων, την οποία της αφαίρεσε παράνομα και αυθαίρετα κατά παράβαση της μεταξύ τους συμβάσεως μισθώσεως, αποβάλλοντάς την από την κατοχή τους, ισχυριζόμενος ότι το μισθωτήριο είναι πλαστό και δίνοντας εντολή σε τρίτο αναφερόμενο πρόσωπο, στο οποίο τα εκμίσθωσε εκ νέου, να εισέλθει σ' αυτά και να τα καλλιεργήσει, και κατόπιν της κρίσεώς του αυτής απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της αναιρεσίβλητης και της υπ' αριθμ. 33/2012 απόφασης του Ειρηνοδικείου Λαγκαδά, που κρίνοντας ομοίως είχε δεχτεί ως κατ' ουσίαν βάσιμη την ως άνω αγωγή, δεν έλαβε υπόψη του και δεν εκτίμησε, αποδεικτικό μέσο που ο αναιρεσείων επικαλέστηκε και προσκόμισε νόμιμα και συγκεκριμένα τη νομίμως ληφθείσα υπ' αριθμ. .../12-9-2012 ένορκη βεβαίωση του Δημάρχου της Δημοτικής ενότητος Ν.

Καλινδοίων, στο Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης.

Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι οι αιτιάσεις που αποδίδονται μ' αυτόν στην πληττόμενη απόφαση δεν ιδρύουν λόγο αναίρεσης από τους προβλεπόμενους στο άρθρ. 560 ΚΠολΔ, για τους οποίους μόνο επιτρέπεται αναίρεση κατά των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, όπως η προσβαλλόμενη απόφαση.

Ο από το άρθρο 560 αριθμ. 1 εδ. α' ΚΠολΔ, αντίστοιχος του άρθρου 559 αριθμ. 1 εδ. α' ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν εφάρμοσε τέτοιο κανόνα, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του, ή αν εφάρμοσε αυτόν, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθή (Ολ.ΑΠ 36/1988). Στους κανόνες του ουσιαστικού δικαίου περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, γενικοί (άρθρα 173 και 200 ΑΚ) και ειδικοί, όταν ο νόμος αποδίδει ορισμένη έννοια σε σιωπηρή δήλωση βουλήσεως, σε έλλειψη δηλώσεως βουλήσεως ως προς κάποιο σημείο ή σε περίπτωση αμφιβολίας. Παραβιάζονται δε οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών όταν το δικαστήριο, παρά τη διαπίστωση, έστω και έμμεσα, κενού ή αμφιβολίας σχετικά με την έννοια της δηλώσεως βουλήσεως, παραλείπει να προσφύγει σε αυτούς, για τη διαπίστωση της αληθινής έννοιας των δηλώσεων, καθώς και όταν το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε κενό ή ασάφεια της ερμηνευομένης δικαιοπραξίας και προσέφυγε στους κανόνες της καλής πίστεως και των συναλλακτικών ηθών, με την ερμηνεία όμως που έδωσε παραβίασε τους κανόνες αυτούς.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, κατά το πρώτο μέρος του, με την επίκληση του άρθρου 559 αριθμ. 1 εδ. α' ΚΠολΔ και κατ' ορθή εκτίμηση του άρθρου 560 αριθμ. 1 εδ. α' ΚΠολΔ, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι το δικάσαν κατ' έφεση Πρωτοδικείο, το οποίο έκρινε ότι καταρτίστηκε νόμιμη μίσθωση μεταξύ του αναιρεσείοντος ως εκμισθωτή και της αναιρεσίβλητης ως μισθώτριας, στηριζόμενη στο επικαλούμενο και προσκομιζόμενο από την τελευταία από 1-9-2008 μισθωτήριο, το οποίο ήταν πλαστό, τόσο ως προς την υπογραφή του, όσο και ως προς το περιεχόμενό του, αντί να δεχτεί τους αποδεδειγμένους ισχυρισμούς του ότι ουδέποτε καταρτίστηκε η ένδικη μίσθωση μεταξύ των διαδίκων και ότι το ως άνω μισθωτήριο, περιήλθε στην κατοχή της αναιρεσίβλητης κατόπιν παράνομης υπεξαγωγής του και επί πλέον είχε νοθευθεί ως προς το περιεχόμενό του αναφορικά με το ύψος του αναγραφόμενου σ' αυτό μισθώματος, παραβίασε ευθέως, την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 574 ΑΚ την οποία εσφαλμένως εφάρμοσε, αν και δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της.

Ο λόγος αυτός της αίτησης αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, εφόσον ο αναιρεσείων με την προσχηματική επίκληση της παραβιάσεως του ως άνω κανόνα ουσιαστικού δικαίου πλήττει την εκτίμηση των αποδείξεων από το δικάσαν ως εφετείο Πρωτοδικείο αναφορικά με την κατάρτιση της ένδικης σύμβασης και την ισχύ του ως άνω ιδιωτικού συμφωνητικού, η οποία (εκτίμηση), καθ' εαυτή, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 1/1995).

Επίσης, με τον ίδιο λόγο αναίρεσης κατά το τρίτο σκέλος του, με την επίκληση του άρθρου 559 αριθμ. 1 εδ. α' ΚΠολΔ και κατ' ορθή εκτίμηση του άρθρου 560 αριθμ. 1 εδ. α' ΚΠολΔ, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια, ότι το δικάσαν κατ' έφεση Πρωτοδικείο, το οποίο έκρινε ότι δεν υπήρξε νόθευση του περιεχομένου του θεωρημένου για το γνήσιο των υπογραφών του παραπάνω μισθωτήριου συμφωνητικού, χαρακτηρίζοντας "άδολη" την ύπαρξη σβηστικού υγρού (μπλάνκο) στο περιεχόμενό του, με την παραδοχή ότι "το σβηστικό υγρό χρησιμοποιήθηκε για να διαγραφεί ένας αγρός" που εκ παραδρομής είχε περιληφθεί σ' αυτό, παραβίασε τους ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών των άρθρων 173 και 200 ΑΚ, στους οποίους παρέλειψε να προσφύγει, αν και όφειλε, προκειμένου να συναγάγει ευρύτερες ερμηνευτικές κρίσεις από τις παραπάνω που διατύπωσε, ενόψει της εμφανιζόμενης πασίδηλης επί του μισθωτηρίου αντιφάσεως ήτοι αφ' ενός της εκτεταμένης (και όχι σε ένα μόνο σημείο) ύπαρξης σβηστικού υγρού στο περιεχόμενό του και αφ' ετέρου της σφράγισης - νομότυπης θεώρησής του για το γνήσιο των υπογραφών του από δημόσια αρχή, δεδομένου "ότι οι δημόσιες υπηρεσίες της χώρας μας δεν θεωρούν το γνήσιο των υπογραφών σε έγγραφο που περιέχει σβηστικό υγρό, ενώ ακόμη και στην περίπτωση που αναγκαστούν να το κάνουν θέτουν τη στρογγυλή σφραγίδα με συνοδεία υπογραφής επάνω στα σημεία του σβηστικού υγρού", κάτι που δεν υφίσταται στο ένδικο μισθωτήριο.

Και ο λόγος αυτός της αίτησης αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα σ' αυτόν η διατεινόμενη από τον αναιρεσείοντα ανάγκη προσφυγής του Πρωτοδικείου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση στους ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών των άρθρων 173 και 200 του ΑΚ, δεν ανέκυψε λόγω της ύπαρξης κενού ή ασάφειας στη σύμβαση μισθώσεως ως προς την έννοια της δηλώσεως βουλήσεως των συμβαλλομένων σ' αυτή, αλλά λόγω της εμφανιζόμενης, κατ' αυτόν, πασίδηλης αντίφασης του μισθωτηρίου, συνιστάμενης σε όσα προαναφέρθηκαν .

Κατά τη σαφή έννοια του άρθρου 559 αριθ. 1 εδ. β' ΚΠολΔ, η παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας ιδρύει λόγο αναιρέσεως, μόνο αν αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, δηλαδή όταν το δικαστήριο χρησιμοποιεί εσφαλμένα ή παραλείπει εσφαλμένα να χρησιμοποιήσει διδάγματα της κοινής πείρας για να βρει την έννοια κάποιου κανόνα δικαίου ή να υπαγάγει σ' αυτόν τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς, όχι δε και όταν χρησιμεύουν για την εξακρίβωση από το δικαστήριο της ύπαρξης πραγματικών περιστατικών ή προς εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν, γιατί στην περίπτωση αυτή πρόκειται για εκτίμηση πραγμάτων, η οποία είναι αναιρετικώς ανέλεγκτη.

Στην προκειμένη περίπτωση με τον ίδιο λόγο αναίρεσης κατά το δεύτερο μέρος του, με την επίκληση του άρθρου 559 αριθμ. 1 εδ. β' ΚΠολΔ και κατ' ορθή εκτίμηση του άρθρου 560 αριθμ. 1 εδ. β' ΚΠολΔ, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι το δικάσαν κατ' έφεση Πρωτοδικείο, το οποίο έκρινε ότι καταρτίστηκε νόμιμη μίσθωση μεταξύ των διαδίκων και χαρακτήρισε ως "άδολη" την ύπαρξη σβηστικού υγρού στο θεωρημένο για το γνήσιο της υπογραφής επίμαχο μισθωτήριο, αγνοώντας τα στοιχεία τα οποία οδηγούν στους βάσιμους και αποδεδειγμένους ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος ότι ουδέποτε καταρτίστηκε νόμιμη μίσθωση μεταξύ των διαδίκων και ότι το ως άνω μισθωτήριο είναι πλαστό, δεν έλαβε υπόψη του τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής, σύμφωνα με τα οποία:

α) για την κατάρτιση μιας συγκεκριμένης δικαιοπραξίας υπό την αίρεση της θεώρησής της από δημοσία αρχή ούτε ενδείκνυται, ούτε δικαιολογείται, ούτε επιτρέπεται η ταυτόχρονη κατάρτιση τριών διαφορετικών, μόνο ως προς το έντυπο, πλην πανομοίων πρωτοτύπων εγγράφων, ώστε εξ ενός εκάστου να προκύπτει η ίδια ακριβώς έννομη σχέση, β) ο κατέχων ένα νόμιμο μισθωτήριο, δεν καταρτίζει και ένα άλλο όμοιο, πλαστό για να στηρίξει την ίδια έννομη σχέση, ούτε καταθέτει στην δημόσια υπηρεσία το πλαστό αντί του νομίμου και γ) "ότι οι δημόσιες υπηρεσίες στην χώρα μας δεν θεωρούν το γνήσιο των υπογραφών σε έγγραφο που περιέχει σβηστικό υγρό, ενώ ακόμη και στην περίπτωση που αναγκασθούν να το κάνουν θέτουν την στρογγυλή σφραγίδα με συνοδεία υπογραφής επάνω στα σημεία του σβηστικού υγρού" κάτι που δεν υφίσταται στο επίδικο μισθωτήριο, κι έτσι οδηγήθηκε στην ως άνω εσφαλμένη κρίση.

Με το περιεχόμενο όμως αυτό, και ο πιο πάνω λόγος αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι η επικαλούμενη ως παραβίαση διδαγμάτων κοινής πείρας δεν αφορά την ερμηνεία κανόνα δικαίου, ή την υπαγωγή σ' αυτές αποδειχθέντων πραγματικών περιστατικών, αλλά την εκτίμηση των αποδείξεων για την εξακρίβωση της ύπαρξης των πραγματικών περιστατικών, και ειδικότερα της πλαστότητας ή μη του ως άνω συμφωνητικού, η οποία (εκτίμηση), καθ' εαυτή, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ.

Μετά από αυτά, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε από τον αναιρεσείοντα για την άσκησή της στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 4 εδ. ε' Κ.Πολ.Δ). Διάταξη περί καταδίκης του αναιρεσείοντος ως ηττώμενου στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, δεν πρέπει να περιληφθεί στην παρούσα εφόσον η τελευταία δεν παραστάθηκε και ως εκ τούτου δεν υποβλήθηκε σε δικαστικά έξοδα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17-3-2014 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 23907/2013 απόφασης του δικάσαντος ως εφετείου Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Και Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε από τον αναιρεσείοντα για την άσκησή της στο δημόσιο ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Νοεμβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Φεβρουαρίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ