1569/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1569 / 2016 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1569/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βιολέττα Κυτέα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσούλα Παρασκευά - Εισηγήτρια, Μαρία Γαλάνη - Λεοναρδοπούλου (κωυομένης της Αρεοπαγίτου Αικατερίνης Βασιλακοπούλου - Κατσαβριά) Αγγελική Αλειφεροπούλου και Αριστείδη Πελεκάνο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 22 Μαΐου 2015, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Ξένης Δημητρίου - Βασιλοπούλου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Λ. Δ. του Α., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ασημάκη Φατούρο, για αναίρεση της υπ’ αριθ. 455/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Καβάλας.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Καβάλας με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 20 Οκτωβρίου 2014 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1069/2014.

Αφού άκουσε

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τις διατάξεις των άρθρων 510 παρ.1α και 171 παρ.1α ΚΠΔ, λόγο αναιρέσεως της αποφάσεως, ο οποίος λαμβάνεται και αυτεπαγγέλτως υπόψη σε κάθε στάση της διαδικασίας και στον Άρειο Πάγο, συνιστά και η απόλυτη ακυρότητα που συνέβη κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο, ένεκα μη τηρήσεως των διατάξεων οι οποίες καθορίζουν την σύνθεση του δικαστηρίου.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 4 παρ.1γ του ν.1756/1988, όπως τροποποιηθείς ισχύει το Τριμελές Πλημ/κείο συγκροτείται από Πρόεδρο Πρωτοδικών και δύο Πρωτοδίκες και κατά την παρ.3 του ιδίου άρθρου, κατά τις συνεδριάσεις των πολυμελών δικαστηρίων προεδρεύει ο ανώτερος κατά βαθμόν ή, αν δεν υπάρχει ή κωλύεται ο αρχαιότερος δικαστής.

Εξάλλου, με το άρθρο 5 του ιδίου Κώδικα, προβλέπεται η αναπλήρωση των δικαστών, αν δεν υπάρχουν, απουσιάζουν ή κωλύονται (παρ.1) η οποία γίνεται με πράξη του δικαστή που διευθύνει το δικαστήριο, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά, και δή αναπληρώνεται ο πρόεδρος πολυμελούς δικαστηρίου από άλλο της ίδιας σύνθεσης ή του ίδιου δικαστηρίου (παρ.1Α’ γ’ ).

Από τις διατάξεις αυτές σαφώς συνάγεται ότι κατά τις συνεδριάσεις των πολυμελών πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων, εάν οι συνθέσεις τους δεν ορίζονται με κλήρωση πολλώ μάλλον δεν απαιτείται να μνημονεύονται τα ονόματα των κωλυομένων (οπότε έχει εφαρμογή το άρθρο 17Β του ίδιου Κώδικα), ο πρόεδρος αναπληρώνεται από τον αρχαιότερο δικαστή και αυτού κωλυομένου από τον αμέσως νεώτερο, η αναπλήρωση δε αυτή είναι θέμα εσωτερικής υπηρεσίας του δικαστηρίου και γίνεται αμέσως μόλις εμφανισθεί το κώλυμα, χωρίς έκδοση σχετικής πράξεως και χωρίς να είναι αναγκαίο για την εγκυρότητα των πράξεων του αναπληρωτή να μνημονεύεται μάλιστα σε αυτές ότι ενεργεί λόγω κωλύματος του προέδρου ή του αρχαιοτέρου δικαστού στο δικαστήριο πολλώ μάλλον δεν απαιτείται να μνημονεύονται τα ονόματα των κωλυομένων καθόσον ο νόμος δεν αξιώνει κάτι τέτοιο.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της προσβαλλόμενης αποφάσεως το Τριμελές Πλημ/κείο Καβάλας που την εξέδωσε συγκροτήθηκε από τους: α)Χ. Μ., Προεδρεύοντα Πλημμελειοδίκη, λόγω κωλύματος των Προέδρων και του αρχαιοτέρου πλημ/κη, β)Δ. Σ. πλημμελειοδίκη και γ)Ε. Π., Πλημμελειοδίκη. Η σύνθεση αυτή καταρτίσθηκε νόμιμα, κατά τα προεκτεθέντα, και ο προβαλλόμενος πρώτος λόγος αναιρέσεως με την αιτίαση για κακή σύνθεση του δικαστηρίου καθόσον δεν μνημονεύεται στα πρακτικά αυτά τα ονόματα των κωλυομένων Προέδρων Πρωτοδικών ή Πρωτοδικών, οι οποίοι ήσαν αρχαιότεροι του Προεδρεύοντος, ούτε μνημονεύεται η πράξη αναπλήρωσης της διευθύνουσας το Πρωτοδικείο Προέδρου, είναι αβάσιμος.

Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 31 παρ.2 Π.Κ. "η πράξη δεν καταλογίζεται στον δράστη αν αυτός πίστεψε λόγω πλάνης ότι είχε δικαίωμα να τελέσει την πράξη και η πλάνη του αυτή είναι συγγνωστή". Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι νομική πλάνη υπάρχει όταν ο δράστης γνωρίζει μεν τι πράττει, αλλά είτε αγνοεί ότι η πράξη του είναι κατ’ αρχήν άδικη, είτε πιστεύει πεπλανημένως ότι δικαιούται να προβεί σε αυτήν και η πλάνη συνίσταται σε εσφαλμένη αντίληψη κανόνα δικαίου και υπό τα ειδικώς αναφερόμενα περιστατικά συντρέχει περίπτωση που αποκλείει τον καταλογισμό.

Επιβάλλεται, όμως, να είναι συγγνωστή η πλάνη για μη καταλογισμό του αξιόποινου, με την έννοια ότι οποιαδήποτε επιμέλεια και αν κατέβαλε ο αυτουργός κάτω από τις in concreto συνθήκες και περιστάσεις που βρισκόταν, ενόψει και της ηλικίας του, των πνευματικών και επαγγελματικών του ικανοτήτων και των προσπαθειών που έκαμε για να ενημερωθεί περί του πράγματος, από άλλους ειδήμονες, δεν μπορούσε να διαγνώσει το άδικο της πράξεως (Ολ.ΑΠ 1179/1986).

Εξάλλου η ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία των αποφάσεων κατ’ άρθρα 93 του Συντ. και 139 ΚΠοινΔ πρέπει να επεκτείνεται και στους αυτοτελείς ισχυρισμούς, εκείνους δηλ. που προβάλλονται στο δικαστήριο της ουσίας σύμφωνα με τα άρθρα 170 παρ.2 και 333 παρ.2 του ΚΠοινΔ, από τον κατηγορούμενο ή το συνήγορό του και τείνουν στην άρση του αδίκου χαρακτήρα της πράξεως, ή της ικανότητας για καταλογισμό ή στη μείωση αυτής ή στην εξάλειψη του αξιόποινου της πράξεως ή στη μείωση της ποινής, εφόσον, όμως, αυτοί προβάλλονται κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, με όλα δηλ.

τα πραγματικά περιστατικά τα οποία είναι αναγκαία κατά την οικεία διάταξη για τη θεμελίωσή τους. Διαφορετικά το δικαστήριο της ουσίας σας υπέχει υποχρέωση να απαντήσει αιτιολογημένα στην απόρριψή τους. Τέτοιος ισχυρισμός είναι και αυτός περί συγγνωστής νομικής πλάνης, αφού η παραδοχή του οδηγεί στον μη καταλογισμό της πράξεως του δράστη και, κατά συνέπεια, στην απαλλαγή του.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των πρακτικών της προσβαλλόμενης αποφάσεως, ο συνήγορος του αναιρεσείοντος πριν την έναρξη της αποδεικτικής διαδικασίας "ανέπτυξε προφορικά τον κάτωθι αυτοτελή ισχυρισμό αναφέροντας ότι ο εντολέας μου πεπλανημένα πίστευε ότι η άδεια που κατείχε για τα βεγγαλικά είχε ισχύ πέντε ετών όπως και η άδεια που κατείχε για τα λοιπά κυνηγετικά είδη και για το λόγο αυτό ζητώ να μην του καταλογιστεί το στοιχείο του δόλου".

Όπως, όμως προβλήθηκε ο ισχυρισμός αυτός, ήταν αόριστος, αφού, ο αναιρεσείων, εκπροσωπούμενος από τον συνήγορό του, δεν ανέφερε τις ειδικές περιστάσεις και τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία του δημιούργησαν την πεπλανημένη εντύπωση ότι είχε δικαίωμα να τελέσει τις πράξεις, με ειδική αναφορά ότι, υπό τις συνθήκες που ενήργησε, ενόψει και της ηλικίας του, των πνευματικών και επαγγελματικών του ικανοτήτων, η πλάνη ήταν συγγνωστή, γιατί δεν μπορούσε να διαγνώσει το άδικο των πράξεών του.

Επομένως σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη το δικαστήριο δεν ήταν υποχρεωμένο να απαντήσει και, πολύ περισσότερο, να αιτιολογήσει την απορριπτική του ως άνω αυτοτελούς ισχυρισμού κρίση του. Παρά ταύτα ως εκ περισσού στο σκεπτικό του παραθέτει ως προς την απόρριψη του ισχυρισμού αυτού, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία και συγκεκριμένα ότι "....απορριπτομένου του προβληθέντος αυτοτελούς ισχυρισμού περί πλάνης....ως ουσιαστικά αβασίμου, καθώς αφενός μεν δε νοείται επαγγελματίας που διατηρεί κατάστημα πώλησης ειδών για τα οποία χρειάζεται διοικητική άδεια, την οποία μάλιστα έχει εκδώσει στο παρελθόν, να μη γνωρίζει την χρονική ισχύ της, αφετέρου δε η άδεια που ήδη κατείχε ο κατηγορούμενος και υποστηρίζει ότι πλανήθηκε για την χρονική ....

διάρκεια δεν κάλυπτε σε κάθε περίπτωση τις κροτίδες που βρέθηκαν να διατίθενται προς πώληση στο κατάστημά του, όπως επιβεβαίωσε στο ακροατήριο και ο εξετασθείς μάρτυς του κατηγορητηρίου..." Επομένως ο από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.Δ πρώτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας ως προς την απόρριψη του ως άνω αυτοτελούς ισχυρισμού, είναι αβάσιμος.

Η περιεχομένη στο λόγο αυτό αιτίαση για εσφαλμένη εκτίμηση των αποδεικτικών μέσων, είναι απαράδεκτη γιατί, με την επίφαση της ελλείψεως αιτιολογίας, πλήττει την, αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του δικαστηρίου της ουσίας. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η κρινόμενη αίτηση και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (αρ.583 παρ.1 ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-10-2014 αίτηση του Λ. Δ. του Α. για αναίρεση της με αριθμό 455/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημ/κείου Καβάλας. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα τα οποία ανέρχονται σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 25 Μαΐου 2016.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 31 Οκτωβρίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ