Supreme Court partially allows appeal on unpaid wages, remanding case due to insufficient reasoning on partial payment offset.

Απόφαση 1568 / 2006 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1568/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χρήστο Μπαλντά, Αντιπρόεδρο, Σπυρίδωνα Κολυβά, Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη και Ηλία Γιαννακάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Μαϊου 2006, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ...., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Σπανουδάκη, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «ΗΛΙΟΣ», που εδρεύει στην Ελούντα Λασιθίου και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Κυριακάκη, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25/9/1997 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λασιθίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 24/1999 του ίδιου Δικαστηρίου και 66/2001 του Εφετείου Κρήτης. Επί της τελευταίας αποφάσεως ασκήθηκε αναίρεση και εκδόθηκε η με αριθ.103/2003 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την απόφαση αυτή και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Κρήτης. Το Εφετείο Κρήτης εξέδωσε την 500/2003 απόφαση την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 28/9/2003 αίτησή της και τους από 1/10/2005 πρόσθετους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αναστάσιος - Φιλητάς Περίδης, ανέγνωσε την από 23/4/2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναιρέσεως και των προσθέτων λόγων αυτής.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

΄Όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση το Εφετείο δέχθηκε ανελέκτως τα εξής : Την 1-9-1996 καταρτίστηκε μεταξύ της αναιρεσείουσας συνταξιούχου καθηγητρίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και του νομίμου εκπροσώπου της αναιρεσίβλητης, η οποία εκμεταλλεύεται τα ξενοδοχειακά συγκροτήματα με τις επωνυμίες «ELOUNDA BEACH» και «ELOUNDA ΒΑΥ PALACE» στο Δήμο Αγίου Νικολάου Λασιθίου σύμβαση, διαρκείας ενός έτους.

Η αναιρεσείουσα ανέλαβε την υποχρέωση να παρέχει τις υπηρεσίες της λόγω των ιδιαιτέρων γνώσεών της, ως γεωπόνου, για την ανάπλαση και αξιοποίηση του περιβάλλοντος χώρου των ανωτέρω ξενοδοχείων. Για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της αυτών θα συνέτασσε μελέτες, την εκτέλεση των οποίων θα επέβλεπε η ίδια επικεφαλής συνεργείου, αποτελουμένου από εργαζομένους στις επιχειρήσεις της αναιρεσίβλητης.

Παράλληλα της ανατέθηκαν και τα καθήκοντα της διεύθυνσης και οργάνωσης συνεδρίων και ομαδικών εκδηλώσεων στους χώρους των ανωτέρω ξενοδοχείων. Προς τούτο ο νόμιμος εκπρόσωπος της αναιρεσίβλητnς και ο γενικός διευθυντής της, με το από 1-10-1996 έγγραφό τους, που απηύθυναν σε όλους τους προϊσταμένους των τμημάτων της επιχείρησης, γνωστοποιούσαν σ' αυτούς ότι από την πιο πάνω ημερομηνία η αναιρεσείουσα αναλαμβάνει το σχεδιασμό, οργάνωση, συντονισμό και επίβλεψη των συνεδρίων με τον τίτλο «CONFERENCE ΑΝD EVENTS MANAGER».

Ως αμοιβή της συμφωνήθηκε το ποσό των 9.000.000 δρχ.. Εκτός αυτού η αναιρεσίβλητη ανέλαβε την υποχρέωση και της παρείχε στέγη και τροφή, ενώ της παραχώρησε και τη χρήση αυτοκινήτου. Αυτή εγκαταστάθηκε στο ξενοδοχείο της αναιρεσίβλητης, όπου καθημερινά σιτιζόταν. Συνέταξε τις σχετικές μελέτες για τη συντήρηση του περιβάλλοντος χώρου, τη δημιουργία κήπων (βοτανικού, λαχανικών και αρωματικών φυτών), και άρχισαν οι εργασίες υλοποίησής τους, υπό τη συνεχή και άμεση επίβλεψη και καθοδήγησή της (αναιρεσίβλητης) από συνεργείο που συγκροτήθηκε από εργαζομένους στις εγκαταστάσεις της αναιρεσίβλητης.

Ταυτόχρονα δεχόταν εντολές από τους νομίμους εκπροσώπους της αναιρεσίβλητης και προέβαινε στην επισκευή και συντήρηση επί μέρους τμημάτων της αρμοδιότητάς της. Παράλληλα η αναιρεσείουσα ασχολήθηκε και με τη διοργάνωση συvεδρiωv, μετά από σχετικές έγγραφες αναγγελίες προς αυτήν εκ μέρους της αναιρεσίβλητης για τις ημερομηνίες διεξαγωγής τους.

Ειδικότερα κατάρτιζε καταλόγους διαιτολογίου, ενώ προέβαινε στον ανθοστολισμό και την εν γένει διευθέτηση των συνεδριακών κέντρων, δεχόμενη προς τούτο εντολές και υποδείξεις εκ μέρους των εκπροσώπων της αναιρεσίβλητης. Μέχρι το Μάρτιο του έτους 1997 οι μεταξύ των διαδίκων σχέσεις ήταν ομαλές. Τότε άρχισαν οι μεταξύ τους προστριβές, διότι ο νόμιμος εκπρόσωπος της αναιρεσίβλητης δεν έμεινε ικανοποιημένος από το αισθητικό αποτέλεσμα των εργασιών στον περιβάλλοντα χώρο και ζήτησε την αναμόρφωση και ανακατασκευή τμημάτων αυτού, χωρίς οι απόψεις του αυτές να τύχουν ανταποκρίσεως από την αναιρεσείουσα, η οποία συνέχισε την παραμονή της στις εγκαταστάσεις της αναιρεσίβλητης και εξακολούθησε να εργάζεται.

Στις 30-6-1997 ο νόμιμος εκπρόσωπος της αναιρεσίβλητης της απέστειλε το υπό ιδία ημερομηνία έγγραφο δια του οποίου της δήλωνε ότι υπήρχε έλλειψη συνεργασίας με το υπό την επίβλεψή της απασχολούμενο εργατοτεχνικό προσωπικό, εξαιτίας της οποίας δεν είχαν ολοκληρωθεί οι εργασίες πρασίνου με αποτέλεσμα την απαράδεκτη εικόνα του περιβάλλοντος χώρου με επακόλουθο τη μείωση της φήμης των ξενοδοχείων και κλήθηκε μέσα σε 48 ώρες να υποβάλλει έγγραφες εξηγήσεις.

Στις 2-7-1997 η αναιρεσείουσα συναντήθηκε με τον νόμιμο εκπρόσωπο της αναιρεσίβλητης, ο οποίος δε δέχτηκε τις εκ μέρους της εξηγήσεις, της γνωστοποίησε δε ότι από εκείνη την ημέρα δεν θα δέχεται τις υπηρεσίες της. Περαιτέρω το Εφετείο δέχθηκε ότι ενόψει όλων αυτών συνάγεται, ότι η αναιρεσίβλητη καθόριζε τον τόπο, τον χρόνο αλλά και τις συνθήκες εργασίας της αναιρεσείουσας, ότι αυτή είχε την ιδιότητα του διευθύνοντος υπαλλήλου, άνευ χρονικών ορίων στην εργασία της, η οποία υπέκειτο στο διευθυντικό της (αναιρεσίβλητης) δικαίωμα, λαμβανομένων δε υπ' όψη της καλής πίστεως και των συναλλακτικών ηθών η επίδικη σύμβαση έχει το χαρακτήρα της εξαρτημένης εργασίας.

Σχετικά με τον ισχυρισμό της αναιρεσlβλητης εναγόμενης περί καταβολής στην αναιρεσείουσα

εvάγουσα,

πλέον του ποσού των 2.400.000 δρχ, και ποσού 1.500.000 δρχ. το Εφετείο δέχθηκε τα εξής: Όσον αφορά τις οφειλόμενες αποδοχές της αναιρεσείουσας για το πριν την άνω καταγγελία χρονικό διάστημα η τελευταία συνομολογεΙ ότι της καταβλήθηκαν 2.400.000 δραχμές. Η αναιρεσίβλητη ισχυρΙζεται ότι εκτός αυτών καταβλήθηκε σ' αυτήν κατά την εκπόνηση της μελέτης και το ποσό του 1.500.000 δραχμών για το οποίο εκδόθηκε το 91/30-10-1996 τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών εκ μέρους της Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία «Societe HeIIenique du Commerce Exterieur S.A.», της οποίας ιδρυτικό μέλος και μέτοχος είναι η αναιρεσείουσα. Στο δελτίο αυτό αναφέρεταί ως αιτία καταβολής η μελέτη και επίβλεψη περιβάλλοντος χώρου των συγκεκριμένων ξενοδοχείων της αναιρεσίβλητης, εργασίες όμως που η αναιρεσείουσα είχε αναλάβεί να εκτελέσει με την επίμαχη σύμβαση εργασίας. Καθίσταται λοιπόν φανερό ότι η

καταβολή αυτή, την οποία δεν αρνείται η αναιρεσείουσα, έγινε για λογαριασμό της και πρέπει να συνυπολογισθεί στις αποδοχές της. Κατά συνέπεια καταλήγει το Εφετείο, για το διάστημα από 1-9-96 μέχρι 30-6-1997 οφείλονται στην αναιρεσείουσα από τους καθυστερούμενους μισθούς της 3.600.000 δρχ. (7.500.000 μείον 2.400.000 μείον 1.500.000) .

Με την κρίση του αυτήν το Εφετείο στέρησε την απόφαση του νομίμης βάσεως, διοτί επί του κρισίμου ζητήματος της παραδοχής της ενστάσεως μερικής εξοφλήσεως των μισθών της αναιρεσείουσας διέλαβε αιτιολογίες ανεπαρκείς, ασαφείς και αντιφατικές, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής εφαρμογής του ουσιαστικού κανόνος του άρθρου 416 ΑΚ.

Ειδικότερα δεν διευκρινίζεται στην προσβαλλόμενη απόφαση πότε και με ποίο τρόπο (τμηματικά ή εφάπαξ) καταβλήθηκε στην αναίρεσείουσα το ποσό του 1.500.000 δρχ (πλέον του ποσού των 2.400.000 δρχ), ώστε να διακριβωθεί αν η καταβολή έγινε σε εκτέλεση της από 1-9-1996 εργασιακής συμβάσεως ή συμβάσεως παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών, προγενέστερης της ένδικης συμβάσεως, όπως ισχυρίζεται η αναιρεσίβλητη.

Πρέπει, συνεπώς, να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς το άνω κεφαλαίο κατά παραδοχή του από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ πρόσθετου λόγου της αναιρέσεως και να παραπεμφθεί η υπόθεση ως προς το κεφαλαίο αυτό για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δικ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την 500/2003 απόφαση του Εφετείου Κρήτης ως προς το άνω κεφάλαιο.

Παραπέμπει την υπόθεση προς εκ νέου εκδίκαση κατά το αναιρούμενο μέρος της στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στην δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων τριακοσίων (1.300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Ιουνίου 2006. Και Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Ιουλίου 2006.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ