1564/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1564 / 2016 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

ΑΡΙΘΜΟΣ 1564/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Z’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Eυφημία Λαμπροπούλου, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, (σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 106/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου), Βασίλειο Καπελούζο, Δημήτριο Γεώργα, Δημήτριο Τζιούβα και Ιωάννη Μπαλιτσάρη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Χαράλαμπου Βουρλιώτη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χρήστου Πήτα.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 21 Σεπτεμβρίου 2016, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Λ. Τ. του Β., κρατούμενου στο Κατάστημα Κράτησης Κεντρικής Μακεδονίας, που δεν παρέστη στο συμβούλιο, για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 96,97,98,99,100,101,102/2015 απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Λάρισας.

Το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Λάρισας, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί τώρα την αναίρεση της απόφασης αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 1η Ιουλίου 2015 αίτησή του, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 927/2015.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Χαράλαμπος Βουρλιώτης, εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημητρίου Δασούλα με αριθμό 195/29-12-2015, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα: "Εισάγω στο Δικαστήριο Σας-σε Συμβούλιο, σύμφωνα με τα άρθρα 476 παρ. 1 και 513 παρ. 1 του Κ.Π.Δ., την από 1-7-2015 αίτηση αναιρέσεως του κατηγορουμένου, Λ.

Τ. του Β., κρατουμένου στο Γ.Κ.Κ. Κεντρικής Μακεδονίας κατά της υπ’ αριθμ. 96-102/22-4-2015 αποφάσεως του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Λάρισας, με την οποία κηρύχθηκε ένοχος για επικίνδυνη σωματική βλάβη, οπλοφορία και οπλοχρησία και καταδικάσθηκε σε ποινή φυλακίσεως τεσσάρων (4) ετών και τριών (3) μηνών και εκθέτω τα ακόλουθα:

Κατ’ άρθρον 474 § 1 Κ.Ποιν.Δικ., με την επιφύλαξη της § 2 του άρθρου 473 Κ.Ποιν.Δικ. κατά το οποίο η αναίρεση κατά της καταδικαστικής αποφάσεως μπορεί να ασκηθεί από εκείνον που καταδικάστηκε και με δήλωση που επιδίδεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, το ένδικο μέσο ασκείται με δήλωση στο γραμματέα του δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση (ή το βούλευμα) ή στο γραμματέα του Ειρηνοδικείου ή στον προϊστάμενο της προξενικής αρχής που βρίσκεται στο εξωτερικό και στην περιφέρεια των οποίων κατοικεί ή διαμένει προσωρινά ο δικαιούμενος.

Αν αυτός κρατείται στη φυλακή, η δήλωση μπορεί να γίνει και σ’ εκείνον που τη διευθύνει. Για την δήλωση συντάσσεται έκθεση που υπογράφεται από εκείνον που την υποβάλλει ή τον αντιπρόσωπο του (άρθρ. 465 § 1) και από εκείνον που την δέχεται. Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων αυτών, τα οποία, κατ’ άρθρον 509 § 1 Κ.Ποιν.Δικ., εφαρμόζονται και στην αίτηση αναιρέσεως κατά της αποφάσεως δικαστηρίου, συνάγεται ότι ο δικαιούμενος σε άσκηση αναιρέσεως κατ’ αποφάσεως ασκεί αυτήν ή με δήλωση που επιδίδεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ή με δήλωση στο γραμματέα του δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση ή με δήλωση στο διευθυντή των φυλακών, όπου, ο δικαιούμενος στην αναίρεση, κρατείται, για την οποίαν συντάσσεται έκθεση, στην οποία διατυπώνονται οι λόγοι ασκήσεως του ενδίκου μέσου και υπογράφεται από εκείνον που την υποβάλλει ή τον αντιπρόσωπο του και εκείνον που την δέχεται, και όχι με δικόγραφο που κατατίθεται ή εγχειρίζεται στο γραμματέα του δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση ή στο διευθυντή των φυλακών όπου κρατείται ο αναιρεσείων, έστω και αν για την κατάθεση ή εγχείριση του δικογράφου αυτού ο γραμματεύς ή ο διευθυντής των φυλακών συνέταξε έκθεση με τον τρόπο που ορίζουν οι διατάξεις των άρθρων 148 έως 153 Κ.Ποιν.Δικ.

Και τούτο διότι οι άνω διατάξεις του Κ.Ποιν.Δικ., περί του τρόπου ασκήσεως του ενδίκου μέσου, επομένως και της αναιρέσεως, ως ειδικές κατισχύουν της γενικής διατάξεως του άρθρου 74 Κ.Ποιν.Δικ. κατά την οποίαν οι αιτήσεις και δηλώσεις των κρατουμένων κατηγορουμένων υποβάλλονται δι’ εγγράφου εγχειριζομένου στον διευθυντή του καταστήματος συντασσομένης εκθέσεως, διαβιβάζονται δε αυτές αμέσως προς την αρμοδία αρχή ως προς δε τα νόμιμα αποτελέσματα αυτών θεωρούνται ως να είχαν ληφθεί απ’ ευθείας παρά της αρμοδίας αρχής.

Εξ άλλου κατ’ άρθρο 476 § 1 Κ.Ποιν.Δικ. όταν το ένδικο μέσο ασκήθηκε χωρίς να τηρηθούν οι διατυπώσεις που ορίζονται από το νόμο για την άσκησή του... το δικαστικό συμβούλιο ή το δικαστήριο (ως συμβούλιο) που είναι αρμόδιο να κρίνει σχετικά, ύστερα από πρόταση του Εισαγγελέα και αφού ακούσει τους διαδίκους που εμφανιστούν, κηρύσσει απαράδεκτο το ένδικο μέσο...

και κατ’ άρθρον 513 § 1 αν υπάρχει περίπτωση απαραδέκτου κατά το άρθρο 476, το δικαστήριο του Αρείου Πάγου απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης ως απαράδεκτη. Στην προκειμένη περίπτωση ο αναιρεσείων με την προσβαλλόμενη υπ’ αρ. 96-102/22-4-2015 απόφαση του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Λάρισας κηρύχθηκε ένοχος για επικίνδυνη σωματική βλάβη, οπλοφορία και οπλοχρησία και καταδικάσθηκε σε ποινή φυλακίσεως τεσσάρων (4) ετών και τριών (3) μηνών.

Κατά της αποφάσεως αυτής, η οποία καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο καθαρογραφημένων αποφάσεων του άρθρου 473 παρ. 3 Κ.Π.Δ. την 11-6-2015, όπως αυτό προκύπτει από την επί της αποφάσεως υπηρεσιακή βεβαίωση του καταχωρήσαντος γραμματέως του Εφετείου Λάρισας, ο αναιρεσείων κατηγορούμενος άσκησε την 2-7-2015, ήτοι εκπροθέσμως, την από 1-7-2015 αίτηση αναιρέσεως με δικόγραφο, το οποίο (απευθύνει στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου) και κατέθεσε στον Διευθυντή Γ.Κ.Κ.

Κεντρικής Μακεδονίας, όπου αυτός κρατείται, και όχι με δήλωση και έκθεση περί αυτής στην οποία να δηλώνονται οι αναιρετικοί λόγοι καθώς και τυχόν λόγοι ανώτερης βίας ή άλλου ανυπερβλήτου κωλύματος, που να δικαιολογούν την εκπρόθεσμη άσκησή της. Με τα δεδομένα αυτά η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως πρέπει, σύμφωνα με τις προεκτεθείσες διατάξεις, να απορριφθεί ως απαράδεκτη και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα.

Για τους λόγους αυτούς Προτείνω το Δικαστήριο Σας-σε Συμβούλιο : Α) Να απορρίψει ως απαράδεκτη την από 2-7-2015 αίτηση αναιρέσεως του κατηγορουμένου Λ. Τ. του Β., κρατουμένου στο Γ.Κ.Κ. Κεντρικής Μακεδονίας κατά της υπ’ αριθμ. 96-102/22-4-2015 αποφάσεως του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Λάρισας και Β) Να καταδικάσει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα.

Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου".

Αφού άκουσε

τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και έπειτα αποχώρησε, και αφού διαπιστώθηκε από την επί του φακέλου της δικογραφίας σημείωση του Γραμματέα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, ότι ειδοποιήθηκε, νομίμως και εμπροθέσμως, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 476 παρ. 1 ΚΠΔ, ο αντίκλητος του αναιρεσείοντος.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τις διατάξεις του άρθρου 474 παρ. 1 εδ. α’ -γ’ Κ.Π.Δ., οι οποίες εφαρμόζονται και στην αίτηση αναίρεσης κατά της απόφασης δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 509 παρ. 1 εδ. α’ του ίδιου κώδικα: "Με την επιφύλαξη της διάταξης της παρ. 2 του άρθρου 473, το ένδικο μέσο ασκείται με δήλωση στο γραμματέα του δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση (ή το βούλευμα) ή στο γραμματέα του ειρηνοδικείου ή στον προϊστάμενο της προξενικής αρχής που βρίσκεται στο εξωτερικό και στην περιφέρεια των οποίων και κατοικεί ή διαμένει προσωρινά ο δικαιούμενος.

Αν αυτός κρατείται στη φυλακή, η δήλωση μπορεί να γίνει και σ’ εκείνον που τη διευθύνει. Για τη δήλωση συντάσσεται έκθεση που υπογράφεται από εκείνον που την υποβάλλει ή τον αντιπρόσωπό του (άρθρο 465 παρ. 1) και από εκείνον που τη δέχεται". Με τις διατάξεις αυτές αφενός μεν προσδιορίζονται αποκλειστικώς τα αρμόδια όργανα ενώπιον των οποίων θα συνταχθεί η έκθεση αίτησης αναίρεσης, αφετέρου δε επιβάλλεται υπογραφή του αναιρεσείοντος και του αρμοδίου οργάνου ενώπιον του οποίου λαμβάνει χώρα η δήλωση και συντάσσεται η οικεία έκθεση.

Η σύνταξη της έκθεσης αποτελεί συστατικό τύπο της άσκησης της αίτησης αναίρεσης και συνεπώς δεν είναι δυνατόν να παρακαμφθεί. Η δε μη σύνταξη αυτής (της έκθεσης) επάγεται το απαράδεκτο της αίτησης αναίρεσης κατά το άρθρο 476 παρ. 1 Κ.Π.Δ. και την απόρριψή της για το λόγο αυτό κατά το άρθρο 513 παρ. 1 εδ. α’ του ίδιου κώδικα.

Οι επιβαλλόμενες από το νομοθέτη ως άνω διατυπώσεις για το παραδεκτό της άσκησης του ενδίκου μέσου της αναίρεσης διασφαλίζουν την ασφάλεια δικαίου και την ορθή λειτουργία της δικαιοσύνης και κατ’ ουδέν παρεμποδίζουν την ελεύθερη πρόσβαση στο δικαστήριο, με συνακόλουθο αποτέλεσμα να μην παραβιάζεται το άρθρο 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ και τα άρθρα 20 παρ. 1 και 25 παρ. 1 εδ.

β’ του Συντάγματος. Και τούτο διότι το δικαίωμα πρόσβασης στο δικαστήριο δεν είναι απόλυτο αλλά υπόκειται σε περιορισμούς, ιδίως όσον αφορά τις προϋποθέσεις του παραδεκτού του ενδίκου μέσου, αφού απαιτείται από τη φύση του η ρύθμισή του από το κράτος, το οποίο έχει τη διακριτική ευχέρεια, αρκεί μόνο οι τιθέμενοι περιορισμοί και προϋποθέσεις να μην περιορίζουν την πρόσβαση του διαδίκου κατά τέτοιο τρόπο ή σε τέτοιο βαθμό ώστε το δικαίωμα της προσφυγής στο δικαστήριο να πλήττεται στον ίδιο τον πυρήνα του (Ολ.

Α.Π. 2/2008, Α.Π. 1278/2014). Περαιτέρω από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 462, 473 παρ.1, 3 και 507 παρ.1 εδ. α’ του Κ.Π.Δ. προκύπτει ότι όπου ειδική διάταξη νόμου δεν ορίζει διαφορετικά, η προθεσμία για την άσκηση ενδίκων μέσων είναι δέκα ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης. Αν ο δικαιούμενος δεν είναι παρών κατά την απαγγελία της απόφασης, η πιο πάνω προθεσμία είναι επίσης δεκαήμερη, εκτός αν αυτός διαμένει στην αλλοδαπή ή είναι άγνωστη η διαμονή του, οπότε η προθεσμία είναι τριάντα ημερών και αρχίζει σε κάθε περίπτωση από την επίδοση της απόφασης.

Ειδικότερα όμως η προθεσμία για την άσκηση του ενδίκου μέσου της αίτησης αναίρεσης κατά των αποφάσεων για τις οποίες επιτρέπεται η άσκησή της αρχίζει από τότε που η τελεσίδικη απόφαση θα καταχωριστεί καθαρογραμμένη στο κατά το άρθρο 473 παρ. 3 Κ.Π.Δ. ειδικό βιβλίο και είναι δέκα ημέρες από την επίδοσή της, εφόσον ο δικαιούμενος ήταν απών κατά τη δημοσίευσή της και είναι γνωστής διαμονής στην ημεδαπή.

Η εκπρόθεσμη άσκηση ένδικου μέσου συγχωρείται μόνο αν συντρέχει περίπτωση ανώτερης βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος που εμπόδισε την νόμιμη ενάσκηση του περί ου ο λόγος δικαιώματος, σύμφωνα με τη γενική αρχή ότι κανένας δεν υποχρεώνεται στα αδύνατα (impossibilium nulla obligatio est). Ως ανώτερη βία η οποία δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκηση του ενδίκου μέσου νοείται κάθε γεγονός απρόβλεπτο και εξαιρετικό, το οποίο στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν μπορεί να αποτραπεί με μέτρα εξαιρετικής επιμελείας και συνέσεως (Ολ.

Α.Π. 15/1987), ενώ ως ανυπέρβλητο κώλυμα θεωρείται εκείνο το οποίο οπωσδήποτε δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του ασκούντος το ένδικο μέσο διαδίκου και δεν μπορεί να υπερνικηθεί από αυτόν με κανένα τρόπο (Ολ. Α.Π. 763/1987). Στην περίπτωση όμως αυτή, στη συντασσόμενη κατά το άρθρο 474 παρ. 2 Κ.Π.Δ. σχετική έκθεση πρέπει να γίνεται επίκληση τόσο των διακωλυτικών της εμπρόθεσμης άσκησης του ένδικου μέσου περιστατικών που συνιστούν την ανώτερη βία ή το ανυπέρβλητο κώλυμα, όσο και των αποδεικτικών μέσων που αποδεικνύουν τα περιστατικά αυτά (Α.Π. 1426/2008, A.Π. 123/2014).

Τέλος σύμφωνα με το άρθρο 476 παρ.1 εδ. α’ Κ.Π.Δ. "Όταν το ένδικο μέσο ασκήθηκε από πρόσωπο που δεν είχε το δικαίωμα ή εναντίον απόφασης ή βουλεύματος για τα οποία δεν προβλέπεται ή όταν ασκήθηκε εκπρόθεσμα ή χωρίς να τηρηθούν οι διατυπώσεις που ορίζονται από το νόμο για την άσκησή του, καθώς και όταν έγινε νόμιμα παραίτηση από το ένδικο μέσο ή σε κάθε άλλη περίπτωση που ο νόμος ρητά προβλέπει ότι το ένδικο μέσο είναι απαράδεκτο, το δικαστικό συμβούλιο ή το δικαστήριο (ως συμβούλιο) που είναι αρμόδιο να κρίνει σχετικά, ύστερα από πρόταση του εισαγγελέα και αφού ακούσει τους διαδίκους που εμφανιστούν, κηρύσσει απαράδεκτο το ένδικο μέσο και διατάσσει την εκτέλεση της απόφασης ή του βουλεύματος που έχει προσβληθεί και την καταδίκη στα έξοδα εκείνου που άσκησε το ένδικο μέσο".

Στην προκείμενη περίπτωση από την επισκόπηση των εγγράφων που υπάρχουν στην δικογραφία προκύπτουν τα εξής: Με την από 1-7-2015 αίτησή του, η οποία κατατέθηκε στο Κατάστημα Κράτησης Κεντρική Μακεδονία

ΙΙΙ με αριθμό πρωτοκόλλου …/2-7-2015 και την οποία απευθύνει, όπως επί λέξει διαλαμβάνει σε αυτήν, "δια του κυρίου διευθυντού και της γραμματείας Γ.Κ.Κ. ..." στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ο αιτών Λ. Τ. του Β. ζητεί την αναίρεση της 96-102/22-4-2015 απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Λάρισας που συγκροτήθηκε μόνο από τους δικαστές-τακτικά μέλη του, με την οποία καταδικάσθηκε σε συνολική ποινή φυλάκισης δύο (2) ετών και τριών (3) μηνών για επικίνδυνη σωματική βλάβη και οπλοχρησία και επί πλέον αθροιστικά εκτιομένη ποινή φυλάκισης δύο (2) ετών για παράνομη κατοχή όπλου εντός των φυλακών.

Για την αίτηση αυτή δεν προκύπτει ότι συντάχθηκε η κατά τις προαναφερόμενες διατάξεις απαιτούμενη ως συστατικός τύπος έκθεση, ώστε να μπορεί να ισχύσει ως νόμιμη αίτηση αναίρεσης και εκ του λόγου αυτού είναι κατά τις ως άνω διατάξεις απαράδεκτη και απορριπτέα. Πέραν τούτου όμως, και αν ακόμη ήθελε γίνει δεκτό ότι πρόκειται για νόμιμη αίτηση αναίρεσης του σε δεύτερο βαθμό καταδικασθέντος αιτούντος, αυτή έχει ασκηθεί επίσης κατά τις προαναφερόμενες διατάξεις εκπρόθεσμα, διότι η μεν προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε παρόντος του αιτούντος και καταχωρήθηκε καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο στις 11-6-2015, η δε αίτηση κατατέθηκε στις 2-7-2015 και ως εκ τούτου και εξ αυτού του λόγου είναι απαράδεκτη και απορριπτέα, δεδομένου μάλιστα ότι ο αιτών δεν επικαλείται εν πάση περιπτώσει λόγο ανωτέρας βίας ή άλλου ανυπέρβλητου κωλύματός του προς δικαιολόγηση του εκπροθέσμου της άσκησής της.

Συνεπώς (και αφού διαπιστώνεται από τη σχετική επισημείωση του αρμόδιου γραμματέα στο φάκελο της δικογραφίας ότι ο ίδιος ο αιτών ειδοποιήθηκε κατά το άρθρο 476 παρ. 1 εδ. β’ και γ’ Κ.Π.Δ. να προσέλθει στο συμβούλιο και να εκθέσει τις απόψεις του) η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα στον αναιρεσείοντα (άρθρο 583 παρ. 1 Κ.Π.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 1-7-2015 και με αριθμό πρωτοκόλλου .../2-7-2015 αίτηση του Λ. Τ. του Β. για αναίρεση της 96-102/22-4-2015 απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Λαρίσης που συγκροτήθηκε μόνο από τους τακτικούς δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα, τα οποία ορίζει σε διακόσια πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Οκτωβρίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 31 Οκτωβρίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ