Supreme Court allows appeal against lower court failure to consider evidence regarding statute of limitations interruption.
Greece (EL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court allowed the appeal against the Thessaloniki Court of Appeal's decision, ruling that the lower court erred by failing to consider specific documentary evidence submitted by the plaintiffs. The plaintiffs argued that a previous lawsuit filed in 1987 interrupted the statute of limitations for their current claim against the school board and municipality. The appellate court rejected this defense without explicitly referencing the submitted documents, creating uncertainty about whether the evidence was properly evaluated. Consequently, the Supreme Court annulled the lower court's judgment and remanded the case for retrial with a new panel of judges.
Legislator headnote
AI generatedArticles 527(3) and 269(2)(g) of the Code of Civil Procedure; Article 559(11)(c) of the Code of Civil Procedure: A court of first instance must consider all legally presented evidence regarding statute of limitations interruption; failure to do so constitutes a ground for appeal.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 1562 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1562/2007
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειουσών: 1...... και 2. ...... οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Φαρμακίδη-Μάρκου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.
Των αναιρεσιβλήτων: 1.Σχολικής Επιτροπής του .... Δημοτικού Σχολείου ...... που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Πρόεδρο της Σχολικής Εφορίας Σχολείων του Δήμου ...... και 2. Δήμου ..... που εκπροσωπείται νόμιμα, από τον Δήμαρχο ...... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Παναγιώτη Ζύγουρη.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 16-12-1996 αγωγή των ήδη αναιρεσειουσών, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Δράμας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 72/1998 του ίδιου δικαστηρίου και 226/2002 του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 25-4-2005 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιχαήλ Θεοχαρίδης, ανέγνωσε την από 3 Φεβρουαρίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 226/2002 απόφαση του Εφετείου Θράκης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
ΕΠΕΙΔΗ, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περίπτωση γ' του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έχουν ανάγκη αποδείξεως, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, χωρίς πάντως να επιβάλλεται να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά.
Η παράβαση της υποχρεώσεως αυτής, ιδρύει τον προβλεπόμενο από την άνω διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης. Εξάλλου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 527 αριθμ.3 και 269 παρ.2 εδ.γ' του ΚΠολΔ, όπως το δεύτερο ίσχυε πριν από την αντικατάσταση του με το άρθρο 11 του ν.2915/2001, μέσα επιθέσεως και άμυνας, όπως είναι και ο ισχυρισμός περί διακοπής της παραγραφής, ο οποίος αποτελεί αντένσταση κατά της ενστάσεως παραγραφής της αξίωσης που πρότεινε ο από αυτήν υπόχρεος, επιτρέπεται, κατ' εξαίρεση, να προβληθούν για πρώτη φορά στο Εφετείο, αν αποδεικνύονται εγγράφως, δηλαδή με δημόσιο ή με ιδιωτικό έγγραφο, που έχει πλήρη αποδεικτική δύναμη.
Στην προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση των προσκομιζομένων διαδικαστικών εγγράφων της υπόθεσης προκύπτουν τα ακόλουθα: Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση του, απέρριψε την έφεση των αναιρεσειουσών κατά της υπ' αριθμ. 72/1998 απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου (Μονομελούς Πρωτοδικείου Δράμας), που είχε απορρίψει την ένδικη από 16-12-1996 διεκδικητική ακινήτου αγωγή τους, κατ' αποδοχή της ενστάσεως των εναγομένων και ήδη αναιρεσιβλήτων (Σχολικής Επιτροπής του ...
Δημοτικού Σχολείου ..... και Δήμου ....) περί παραγραφής της αγωγής. Ειδικότερα το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση του, ότι η Σχολική Εφορεία του .... Δημοτικού Σχολείου ....., που, σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ.1 του ν. 1894/1990, σε συνδυασμό με το άρθρο 31 του ν. 2009/1992, καταργήθηκε και έκτοτε η περιουσία αυτής περιήλθε στον δεύτερο εναγόμενο και ήδη αναιρεσίβλητο Δήμο, ενεργώντας δια των οργάνων της, κατέλαβε κατά το έτος 1971 το επίδικο ακίνητο που είχε παραχωρηθεί από το Ελληνικό Δημόσιο στην άμεση δικαιοπάροχο των εναγουσών ......, ενσωματώνοντας αυτό στον παρακείμενο προαύλειο χώρο του ως άνω Δημοτικού Σχολείου, ότι από τις 25-10-1975, που οι ενάγουσες απέκτησαν την κυριότητα του επιδίκου με τη μεταγραφή του εκδοθέντος επ' ονόματι της δικαιοπαρόχου αυτών υπ' αριθμ. .....
τίτλου κυριότητας της Διεύθυνσης Γεωργίας της Νομαρχίας Δράμας, και μέχρι την άσκηση της ένδικης αγωγής (15-1-1997) πέρασε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των είκοσι ετών και ότι, συνεπώς, η αξίωση των εναγουσών για διεκδίκηση του επιδίκου από τους εναγομένους υπέπεσε στην εικοσαετή παραγραφή που προβλέπει το άρθρο 249 ΑΚ.
Οι αναιρεσείουσες, με λόγο της προαναφερόμενης έφεσης τους, αντικρούοντας την ένσταση των εναγομένων περί εικοσαετούς παραγραφής της ένδικης αξίωσης τους, πρόβαλαν τον ισχυρισμό περί διακοπής της παραγραφής αυτής, επικαλούμενες ότι πριν από την ένδικη αγωγή είχαν ασκήσει, ενώπιον του ίδιου πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, κατά της πρώτης αναιρεσίβλητης Σχολικής Επιτροπής και του Ελληνικού Δημοσίου, του οποίου καθολικός διάδοχος από το νόμο, σε σχέση με το ακίνητο της καταργηθείσης Σχολικής Εφορίας του .....
Δημοτικού Σχολείου ...... στο οποίο ενσωματώθηκε από αυτήν το επίδικο οικόπεδο, τυγχάνει ο δεύτερος εναγόμενος και ήδη αναιρεσίβλητος Δήμος, τη με αριθμό εκθ.καταθέσεως 423/2-7-1987 αγωγή περί διεκδικήσεως του επιδίκου, βασιζόμενη στην ίδια ιστορική και νομική αιτία, η οποία επιδόθηκε στην εναγόμενη Σχολική Επιτροπή στις 23-10- 1987 και στον Υπουργό των Οικονομικών, ως εκπρόσωπο του Δημοσίου, τη 1-9-1987, ότι από το δικόγραφο της πρώτης αυτής αγωγής παραιτήθηκαν με δήλωση τους που περιέχεται στο δικόγραφο της ένδικης αγωγής και ότι, συνεπώς, η παραγραφή της αξίωσης τους για διεκδίκηση του επιδίκου, που άρχισε στις 25-10-1975, θεωρείται ότι έχει διακοπεί την 23-10 -1987, που επιδόθηκε η ως άνω πρώτη αγωγή, από δε την τελευταία ημερομηνία και μέχρι την άσκηση της ένδικης, νέας, αγωγής τους δεν συμπληρώθηκε ο απαιτούμενος για την παραγραφή χρόνος των είκοσι ετών.
Προς απόδειξη δε του εν λόγω ισχυρισμού τους για διακοπή της παραγραφής οι αναιρεσείουσες, με τις προτάσεις τους στο Εφετείο, επικαλέσθηκαν νόμιμα και προσκόμισαν αντίγραφο της παραπάνω ασκηθείσης πρώτης αγωγής τους (με αριθμό εκθ. 423/2-7-1987), καθώς και τις με αριθμούς ....,...... και ..... εκθέσεις επιδόσεως των δικαστικών επιμελητών του Πρωτοδικείου Δράμας .....
και του Πρωτοδικείου Αθηνών ....., από τις οποίες, κατά τους ισχυρισμούς τους, προκύπτει ότι η πρώτη αυτή αγωγή, από το δικόγραφο της οποίας παραιτήθηκαν με την ένδικη αγωγή, επιδόθηκε νόμιμα στην πρώτη εναγόμενη Σχολική Επιτροπή και στο Ελληνικό Δημόσιο, του οποίου καθολικός από το νόμο διάδοχος τυγχάνει ο δεύτερος εναγόμενος Δήμος, στις 23-10-1987 και 1-9-1987, αντίστοιχα.
Το Εφετείο αναφορικά με τον ισχυρισμό αυτό των αναιρεσειουσών, ο οποίος ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, αφού, αποδεικνυόμενος με τα πιο πάνω αναφερόμενα έγγραφα, αποτελεί νόμιμη και παραδεκτή αντένσταση κατά της ενστάσεως παραγραφής της αγωγής που πρότειναν οι εναγόμενοι, έκρινε ότι δεν συντρέχουν οι κατά το άρθρο 527 ΚΠολΔ προϋποθέσεις για την προβολή τούτου για πρώτη φορά σ' αυτό από τις αναιρεσείουσες ενάγουσες.
Από το περιεχόμενο, όμως, της προσβαλλόμενης απόφασης, στην οποία δε γίνεται καμιά μνεία του δικογράφου της παραπάνω πρώτης αγωγής των αναιρεσειουσών, καθώς και των εκθέσεων επιδόσεως αυτής, δεν καθίσταται απόλυτα βέβαιο ότι το Εφετείο, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του ότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για την παραδεκτή προβολή σ' αυτό της αντένστασης των αναρεσειουσών περί διακοπής της παραγραφής της ένδικης αγωγής, έλαβε υπόψη του τα έγγραφα αυτά, τα οποία επικαλέσθηκαν νόμιμα και προσκόμισαν οι αναιρεσείουσες.
Ενόψει τούτων το Εφετείο υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ.γ' ΚΠολΔ πλημμέλεια. Επομένως πρέπει, κατά το βάσιμο περί τούτου πρώτο, μέρος πρώτο, λόγο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί, σύμφωνα με το άρθρο 583 παρ. 3 του ΚΠολΔ, η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση, αφού είναι δυνατή η συγκρότηση του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που την είχαν δικάσει.
Οι αναιρεσίβλητοι πρέπει να καταδικασθούν στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειουσών (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί την υπ'αριθμ. 226/2002 απόφαση του Εφετείου Θράκης.
Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που την είχαν δικάσει προηγουμένως.
Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών, τα οποία ορίζει σε εξακόσια (600) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Απριλίου 2007.
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 26 Ιουνίου 2007.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ