Supreme Court dismisses appeals against labor dispute judgment citing lack of substantive review and legal basis.

Απόφαση 1560 / 2021 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1560/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Νικόλαο Πιπιλίγκα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου, Θεόδωρο Μαντούβαλο - Εισηγητή, Μαρία Σιμιτσή - Βετούλα και Αριστείδη Βαγγελάτο, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 14 Σεπτεμβρίου 2021, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει τις εξής υποθέσεις μεταξύ:

Α)Του αναιρεσείοντος: Α. Μ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Καραγκούνη, που ανακάλεσε την από 13/9/2021 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., παραστάθηκε αυτοπροσώπως και κατέθεσε προτάσεις, και Β)Των αναιρεσειόντων: 1)Μ. Κ. του Γ., κατοίκου ..., και 2)Δ. Κ. του Α., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θρασύβουλο Ξενάκη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις. Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Olympic Catering Α.Ε", που εδρεύει στα Σπάτα Αττικής εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Θεοδόση, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18/5/2010 αγωγή των ήδη Α και Β αναιρεσειόντων και λοιπών προσώπων που δεν είναι διάδικοι στη δίκη αυτή, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκε με την από 6/10/2014 ανακοίνωση δίκης και προσεπίκληση σε παρέμβαση - παρεμπίπτουσα αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 758/2016 και 1453/2016 διορθωτική αυτής, του ίδιου Δικαστηρίου και 3428/2019 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο Α αναιρεσείων με την από 10/7/2019 αίτησή του και οι Β αναιρεσείοντες με την από 23/7/2019 αίτησής τους. Κατά τη συζήτηση των αιτήσεων αυτών, που εκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσείοντων ζήτησαν την παραδοχή των αιτήσεων, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τη διάταξη του άρθρου 246 ΚΠολΔ η οποία εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, σύμφωνα με το άρθρο 573 § 1 ΚΠολΔ, ο Άρειος Πάγος μπορεί και αυτεπαγγέλτως να διατάξει την ένωση και συνεκδίκαση περισσότερων υποθέσεων, που εκκρεμούν ενώπιόν του μεταξύ των ίδιων ή διαφόρων διαδίκων, αν κατά την κρίση του διευκολύνεται ή επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης, ή επέρχεται μείωση των εξόδων.

Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την αναφερόμενη στην αρχή της αποφάσεως δικάσιμο συζητήθηκαν: α) η από 10-7-2019 και με αριθ. κατάθεσης 7041/676/24-7-2019 αίτηση αναίρεσης του αναιρεσείοντος Α. Μ. κατά της ανώνυμης εταιρείας Olympic Catering Α.Ε. και β) η από 23-7-2019 με αριθ. κατάθεσης 6935/665/23-7-2019 αίτηση αναίρεσης των Μ. Κ. και Δ.

Κ. κατά της ανώνυμης εταιρείας Olympic Catering Α.Ε. Με τις δύο αυτές αιτήσεις προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών υπ' αριθ. 3428/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Με την απόφαση αυτή, το Εφετείο δέχθηκε τυπικά και κατ' ουσία την από 13-2-2017 έφεση της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης κατά της υπ' αριθ. 758/2016 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία έγινε δεκτή η από 18-5-2010 αγωγή πλειόνων εναγόντων, μεταξύ των οποίων και των ήδη αναιρεσειόντων, εργαζομένων της εναγομένης -αναιρεσίβλητης, καταβολής αποζημίωσης απόλυσης λόγω καταγγελίας των συμβάσεων εργασίας τους εξαιτίας συνταξιοδότησής τους, κατά τη θέση των εταιρειών "Ολυμπιακές Αερογραμμές ΑΕ", Ολυμπιακή Αεροπορία - Υπηρεσίες ΑΕ και Ολυμπιακή Αεροπλοΐα ΑΕ σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης και, αφού εξαφάνισε αυτή, απέρριψε την αγωγή ως μη νόμιμη.

Οι αιτήσεις αναίρεσης ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα (ΚΠολΔ 552, 553, 556, 558, 564, 566 § 1, 144). Είναι συνεπώς παραδεκτές (ΚΠολΔ 577 § 1) και πρέπει να ερευνηθούν περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και τη βασιμότητα των λόγων τους (ΚΠολΔ 577 § 3). Είναι δε συναφείς και, επομένως, πρέπει να συνεκδικαστούν, προκειμένου να διευκολυνθεί η διεξαγωγή της δίκης και να μειωθούν τα έξοδα αυτής (ΚΠολΔ 246, 573 § 1).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 εδ. α' ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλομΑΠ 1/2016, ΟλομΑΠ 7/2006).

Εξάλλου, με το Ν. 3717/2008 "Κοινωνικές Ρυθμίσεις για τους εργαζομένους στις εταιρείες Ολυμπιακές Αερογραμμές ΑΕ, Ολυμπιακή Αεροπορία-Υπηρεσίες ΑΕ και Ολυμπιακή Αεροπλοΐα ΑΕ και άλλες διατάξεις", ο οποίος, κατά την αιτιολογική του έκθεση, "εντάσσεται στο πλαίσιο του σχεδίου αποκρατικοποιήσεως για την Ολυμπιακή και στόχο έχει την ενίσχυση, τη μεταβατική υποστήριξη και την εργασιακή αποκατάσταση των εργαζομένων στις εταιρείες Ολυμπιακές Αερογραμμές ΑΕ, Ολυμπιακή Αεροπορία-Υπηρεσίες ΑΕ και Ολυμπιακή Αεροπλοΐα ΑΕ", θεσπίσθηκαν "κοινωνικές ρυθμίσεις" για τους εργαζομένους στις ως άνω εταιρείες.

Στο Κεφάλαιο Β' του νόμου αυτού (υπό τον τίτλο "Μέτρα κοινωνικής στήριξης") και, ειδικότερα, στο άρθρο 4 αυτού, προβλέπεται ότι στους ανήκοντες στο τακτικό και στο εποχικό προσωπικό των εν λόγω εταιρειών, των οποίων οι συμβάσεις λύονται ή καταγγέλλονται μετά την θέση των εταιρειών αυτών σε καθεστώς ειδικής εκκαθαρίσεως του άρθρου 14Α του Ν. 3429/2005 (όπως ισχύει), καταβάλλεται "εφάπαξ ποσό κοινωνικής ενίσχυσης", ως αντιστάθμισμα, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του νόμου, της οικονομικής αδυναμίας των εταιρειών τούτων να καλύψουν τις αποζημιώσεις του ανωτέρω προσωπικού τους, παρότι έχουν αποκτήσει την ευχέρεια να λύουν τις συμβάσεις αζημίως, σύμφωνα δε ειδικότερα, με τις §§ 2, 3 & 4 του ως άνω άρθρου 4 του Ν. 3717/2008, "2.

Για την καταβολή του εφάπαξ ποσού κοινωνικής ενίσχυσης οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να υποβάλουν σχετική αίτηση εντός διμήνου από τη λύση ή καταγγελία της σύμβασης στην αρμόδια υπηρεσία παροχών του ΟΑΕΔ του τόπου κατοικίας τους. Με την αίτηση συνυποβάλλονται η καταγγελία ή λύση της σύμβασης και βεβαίωση από τον εκκαθαριστή περί του ύψους του εφάπαξ ποσού κοινωνικής ενίσχυσης που δικαιούται ο εργαζόμενος, όπου αναγράφεται αναλυτικά ο τρόπος υπολογισμού του ποσού αυτού. 3.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας ρυθμίζονται τα ειδικότερα θέματα που προκύπτουν από την εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων. 4. Οι δαπάνες που προκαλούνται από την εφαρμογή της διάταξης του παρόντος άρθρου καλύπτονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό και καταβάλλονται από τον ΟΑΕΔ μετά από τη μεταφορά των σχετικών κονδυλίων".

Με το άρθρο 1 § 8 της από 16.9.2009 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (Π.Ν.Π.) περί συμπλήρωσης, τροποποίησης διατάξεων του Ν. 3717/2008 (ΦΕΚ Α' 181/16.9.2009) προστέθηκε στο Ν. 3717/2008 το υπ' αριθ. 5Α άρθρο κατά το οποίο "1. Οι εργαζόμενοι με σχέση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου στην Olympic Catering Α.Ε., (αναιρεσίβλητη) οι οποίοι υπάγονται, ως προς την συνταξιοδότησή τους, στις διατάξεις των παραγράφων 1 έως 5 του άρθρου 19 του Ν. 2703/1999 και των οποίων οι συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας λύονται εντός δύο (2) μηνών από την Κρίσιμη Ημερομηνία της εταιρείας Ολυμπιακές Αερογραμμές Α.Ε. (μεταξύ των οποίων και οι αναιρεσείοντες), υπάγονται στις διατάξεις του άρθρου 2 του παρόντος νόμου μόνον ως προς την προσαύξηση του χρόνου ασφάλισης, προκειμένου να θεμελιώσουν δικαίωμα για κύρια και επικουρική σύνταξη, καθώς και να προσαυξήσουν το ποσό της σύνταξης, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 19 του Ν. 2703/1999.

Για την οικονομική επιβάρυνση που προκύπτει από την εφαρμογή της διάταξης της παρούσας παραγράφου εφαρμόζεται η διάταξη της παραγράφου 11 του άρθρου 2 του παρόντος νόμου. 2. Στους εργαζόμενους της Olympic Catering Α.Ε., οι οποίοι συνταξιοδοτούνται, σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 1 καταβάλλεται αποζημίωση ίση προς το εφάπαξ ποσό κοινωνικής ενίσχυσης του εδαφίου β' της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του παρόντος νόμου, αποκλειόμενης οιασδήποτε άλλης αποζημίωσης για τον ίδιο λόγο, πέραν της αναφερόμενης στην παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου.

Ο υπολογισμός της αποζημίωσης γίνεται σύμφωνα με το εδάφιο β' της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του παρόντος νόμου, χρησιμοποιουμένου αναλογικά και του ορισμού των "Τακτικών Μηνιαίων Αποδοχών" του άρθρου 1 του παρόντος νόμου. Η αποζημίωση καταβάλλεται εντός διμήνου από την υποβολή αίτησης σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου 4 του παρόντος νόμου.

Με την υποβολή αίτησης προς τον ΟΑΕΔ, συνυποβάλλεται βεβαίωση του εργοδότη, αντί της βεβαίωσης του εκκαθαριστή. Για την οικονομική επιβάρυνση που προκύπτει από την εφαρμογή της διάταξης της παρούσας παραγράφου εφαρμόζεται η διάταξη της παραγράφου 4 του άρθρου 4 του παρόντος νόμου. 3. Προκειμένου να διασφαλισθεί η συμβατότητα με το κοινοτικό δίκαιο της οικονομικής επιβάρυνσης του Ελληνικού Δημοσίου από το παρόν άρθρο, μέρος της δαπάνης θα αποδοθεί από τη Olympic Catering στο Ελληνικό Δημόσιο.

Με κοινή απόφαση των υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας και Μεταφορών και Επικοινωνιών καθορίζεται η διαδικασία, το ποσό της δαπάνης που θα αποδοθεί από την Olympic Catering στο Ελληνικό Δημόσιο, καθώς και ο τρόπος και χρόνος απόδοσής του εντός τριετίας κατ' ανώτατο όριο από την έκδοση της κοινής υπουργικής απόφασης.

Σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης εξόφλησης από την Olympic Catering Α.Ε. της καταβλητέας δαπάνης, το ποσό αυτής θα επιβαρύνεται με τα προβλεπόμενα για την καθυστέρηση οφειλής προς το Ελληνικό Δημόσιο. 4. Η δαπάνη που, σύμφωνα με την διάταξη της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου, βαρύνει την Olympic Catering Α.Ε. είναι επιπλέον των υποχρεώσεών της από το με ημερομηνία 23 Ιουλίου 2009 πρακτικό συμφωνίας της με το "Σωματείο Εργατοϋπαλλήλων Olympic Catering Α.Ε.", δυνάμει του οποίου η εταιρεία θα καταβάλει στους συνταξιοδοτούμενους, σύμφωνα με τον παρόντα νόμο, της Olympic Catering Α.Ε.

κάθε διαφορά μεταξύ της αποζημίωσης της διάταξης της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου και τυχόν υψηλότερης αποζημίωσης που θα τους αναλογούσε κατά τη συνταξιοδότησή τους, εν απουσία των διατάξεων του παρόντος άρθρου". Ενώ, στο ως άνω άρθρο 4 του Ν. 3717/2008 προστέθηκε, με το άρθρο 49 § 4 του Ν. 3871/2010, παράγραφος 5, η οποία ορίζει τα εξής: "Η καταβολή του εφάπαξ ποσού κοινωνικής ενίσχυσης στους δικαιούχους του άρθρου αυτού μπορεί να γίνει εν όλω ή εν μέρει με την έκδοση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου.

Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθορίζεται το ύψος των ομολόγων που θα εκδοθούν, οι όροι και η διαδικασία έκδοσής τους". Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι δι' αυτών θεσπίστηκε ένα πλέγμα προστατευτικών ρυθμίσεων για τους εργαζόμενους του ομίλου της Ολυμπιακής Αεροπορίας (μεταξύ των οποίων είναι και οι εργαζόμενοι της Olympic Catering Α.Ε.), η οποία πριν την ιδιωτικοποίηση της ανήκε στον ελεγχόμενο από το Ελληνικό Δημόσιο όμιλο εταιρειών της Ολυμπιακής Αεροπορίας, της οποίας υπήρξε θυγατρική) από τη στιγμή που οι εντασσόμενες σε αυτόν εταιρείες θα τεθούν στο προβλεπόμενο καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης [ως κρίσιμη ημερομηνία κατά τις διατάξεις των άρθρων 1 § 7 & 5Α § 1 ν. 3717/2008 θεωρείται η ημερομηνία δημοσίευσης της με αριθμό 5714/2-10-2009 απόφασης του Εφετείου Αθηνών με την οποία η εταιρεία "Ολυμπιακές Αερογραμμές Α.Ε." τέθηκε σε ειδική εκκαθάριση], κατά παρέκκλιση των διατάξεων του Πτωχευτικού Κώδικα, προς το σκοπό της θέσης σε εφαρμογή του σχεδίου αποκρατικοποίησης (του ομίλου) της εταιρείας αυτής, ώστε, κατά τα αναγραφόμενα στην αιτιολογική έκθεση του προπαρατεθέντος Ν. 3717/2008, να αποτραπεί η περαιτέρω επιβάρυνση των Ελλήνων φορολογουμένων, έχοντας, όμως, ληφθεί επαρκής κοινωνική μέριμνα για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των απολυόμενων.

Στο πλαίσιο αυτό, προβλέφθηκε η ενίσχυση, μεταβατική υποστήριξη και εργασιακή αποκατάσταση του προσωπικού των εν λόγω εταιρειών, κατόπιν αντιστοίχως θεσπιζόμενης ειδικής διοικητικής διαδικασίας, η οποία, όσον αφορά την καταβολή σε αυτούς εφάπαξ ποσού κοινωνικής ενίσχυσης, ως αντιστάθμισμα για την κάλυψη των αζημίως καταγγελθεισών συμβάσεων εργασίας, απαιτεί την υποβολή σχετικής αίτησης, μετά των συνημμένων νόμιμων δικαιολογητικών, στην αρμόδια υπηρεσία (του τόπου κατοικίας του δικαιούχου) παροχών του ΟΑΕΔ, ο οποίος επιφορτίστηκε με την οικεία καταβολή, μετά τη μεταφορά προς τούτο σχετικών κονδυλίων από τον κρατικό προϋπολογισμό στον ΟΑΕΔ και, ακολούθως, τη δυνατότητα έκδοσης ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς και την έκδοση συναφών υπουργικών αποφάσεων για τη ρύθμιση των ειδικότερων ζητημάτων που ανακύπτουν από την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων.

Ήτοι, κατά τα προεκτεθέντα, ο όμιλος της Ολυμπιακής Αεροπορίας τέθηκε, κατ' ενάσκηση δημόσιας εξουσίας, σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης, κατά παρέκκλιση των διατάξεων του Πτωχευτικού Κώδικα, για την εξυπηρέτηση δημόσιου σκοπού, συνισταμένου στην αποκρατικοποίησή του, με παράλληλη διασφάλιση του απολυόμενου προσωπικού.

Ειδικά, όπως ορίζεται στο άρθρου 5Α του Ν. 3717/2008, που προστέθηκε με το άρθρο 1 § 8 της από 16.9.2009 Π.Ν.Π., στους εργαζόμενους της Olympic Catering Α.Ε., οι οποίοι υπάγονται, ως προς τη συνταξιοδότησή τους, στις διατάξεις των §§ 1 έως 5 του άρθρου 19 του Ν. 2703/1999 καταβάλλεται α) η αποζημίωση ("εφάπαξ ποσό κοινωνικής ενίσχυσης") του άρθρου 4 § 1, από τον κρατικό υπολογισμό μέσω του ΟΑΕΔ και ακολούθως με τη δυνατότητα έκδοσης ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου, και β) από την εργοδότρια αυτών Olympic Catering Α.Ε., η διαφορά μεταξύ της ως άνω (α) αποζημίωσης και της τυχόν υψηλότερης αποζημίωσης που θα τους αναλογούσε κατά τη συνταξιοδότησή τους, εν απουσία των διατάξεων αυτών, σύμφωνα με το με ημερομηνία 23 Ιουλίου 2009 πρακτικό συμφωνίας της με το "Σωματείο Εργατοϋπαλλήλων Olympic Catering Α.Ε., αποκλειόμενης οιασδήποτε άλλης αποζημίωσης για τον ίδιο λόγο.

Η ως άνω ΠΝΠ, υποβληθείσα στη Βουλή προς κύρωση την 19η Νοεμβρίου 2009, δεν κυρώθηκε εντός τριμήνου, μέχρι την 19η Φεβρουαρίου 2010, οπότε έπαυσε εφεξής να ισχύει, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 44 § 1 εδ. α', β' του Συντάγματος, δια της οποίας αναφορικώς με τις ΠΝΠ ορίζεται: "Οι πράξεις αυτές υποβάλλονται στη Βουλή για κύρωση σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 72 παράγραφος 1, μέσα σε σαράντα ημέρες από την έκδοσή τους ή μέσα σε σαράντα ημέρες από τη σύγκληση της Βουλής σε σύνοδο.

Αν δεν υποβληθούν στη Βουλή μέσα στις προαναφερόμενες προθεσμίες ή αν δεν εγκριθούν από αυτή μέσα σε τρεις μήνες από την υποβολή τους, παύουν να ισχύουν στο εξής", χωρίς δηλαδή να ανατρέπονται οι ως το σημείο εκείνο συνέπειές τους. Ωστόσο, το προαναφερθέν περιεχόμενο της ΠΝΠ, ήτοι η υπαγωγή των υπαλλήλων της αναιρεσίβλητης, ως προς τη συνταξιοδότησή τους, και την καταβολή της προβλεπομένης κοινωνικής ενίσχυσης στη ρύθμιση του άρθρου 4 ν. 3707/2008, με την προσθήκη στο νόμο αυτό του άρθρου 5Α, εξαντλήθηκε με την έκδοση αυτής δηλ.

πριν την παρέλευση της προθεσμίας για την έκδοση του κυρωτικού της νόμου, διάστημα κατά το οποίο παραμένει ισχυρή και επομένως κατά το μέρος τούτο διατηρεί την ισχύ της και δεν ανατρέπονται οι συνέπειες αυτής, καθόσον το Σύνταγμα εκφράζεται ρητά και αποκλείει την ανατροπή των νομικών και πραγματικών καταστάσεων που είχαν δημιουργηθεί.

Ακόμη, με το προαναφερθέν από 23-7-2009 πρακτικό συμφωνίας μεταξύ της αναιρεσίβλητης και του επιχειρησιακού Σωματείου με την επωνυμία "Σωματείο Εργατοϋπαλλήλων Olympic Catering" (ΣΕΟΚ), του οποίου μέλη είναι οι αναιρεσείοντες, που κατατέθηκε στην αρμόδια τοπική Επιθεώρηση Εργασίας Ανατολικής Αττικής και έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου 7/28.7.2009 με αποτέλεσμα να αποκτήσει ισχύ Επιχειρησιακής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας "Η Α.Ε.

OLYMPIC CATERING όπως εκπροσωπείται για την υπογραφή του παρόντος, αναλαμβάνει την υποχρέωση όπως στα πλαίσια της ψηφισθησόμενης διάταξης τροποποίησης του ν. 3717/2008 καταβάλει στους συνταξιοδοτούμενους με τη διάταξη αυτή εργαζομένους της: α. Ταυτόχρονα με τη λύση της εργασιακής σύμβασης, κάθε διαφορά ανάμεσα στη χορηγηθησόμενη -με την πιο πάνω διάταξη- κοινωνική ενίσχυση και την (κατά) τις ισχύουσες Ε.Σ.Σ.Ε.

και Πρακτικά Συμφωνίας αναλογούσα αποζημίωση (ήτοι βάσει του άρθρου 19 § 2 του Ν. 2703/1999 σε συνδυασμό με την ΕΣΣΕ των ετών 2003-2004), β. Σε περίπτωση μη υλοποίησης της πιο πάνω διάταξης για καταβολή της κοινωνικής ενίσχυσης από τον ΟΑΕΔ η ΑΕ OLYMPIC CATERING καταβάλλει το σύνολο της, από τις ισχύουσες Ε.Σ.Σ.Ε. και Πρακτικά Συμφωνίας, αναλογούσας αποζημίωσης".

Όπως προκύπτει από τον τελευταίο αυτό όρο (β) του προαναφερθέντος από 23-7-2009 πρακτικού συμφωνίας, η Olympic Catering Α.Ε. ανέλαβε την υποχρέωση να καταβάλλει αποζημίωση στους εργαζόμενους αυτής, στην περίπτωση που δεν τροποποιηθεί ο ν. 3717/2008, ώστε να καταβληθεί και στους εργαζόμενους αυτής που θα συνταξιοδοτηθούν υπαγόμενοι στον ν. 3717/2008, το ποσό της κοινωνικής ενίσχυσης που ήδη είχε προβλεφθεί για τους εργαζόμενους άλλων εταιρειών που υπάγονταν εξ αρχής στον ν. 3717/2008.

Περαιτέρω, κατ' εξουσιοδότηση, μεταξύ άλλων, της § 4 του άρθρου 4 του Ν. 3717/2008 εκδόθηκε, η κοινή απόφαση 14360/583/13.07.2010 των Υφυπουργών Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΕΚ Β' 1062/13.07.2010), με την οποία αποφασίσθηκε η, εντός διμήνου από τη δημοσίευση αυτής, καταβολή στους δικαιούχους, για το έτος 2010, εφάπαξ ποσού κοινωνικής ενίσχυσης, που δεν υπερβαίνει το ποσό των 15.000 €.

Ακολούθως δε, με την κοινή απόφαση 925/54/17.07.2011 των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης (ΦΕΚ Β' 439/18.03.2011) αποφασίσθηκε, περαιτέρω, η εντός διμήνου από τη δημοσίευση αυτής, καταβολή για το έτος 2011 του υπολειπομένου εφάπαξ ποσού κοινωνικής ενίσχυσης, εφόσον δεν υπερβαίνει το ποσό των 20.000 €.

Στο μεταξύ, με την απόφαση 2/10210/0023Α/31.01.2011 του Υφυπουργού Οικονομικών (ΦΕΚ Β' 241/11.02.2011), η οποία εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση της § 5 του ως άνω άρθρου, αποφασίσθηκε η έκδοση ειδικού ομολογιακού δανείου, συνολικής ονομαστικής αξίας 139.430.089,87 € με σκοπό την "... εξόφληση οφειλών του Ελληνικού Δημοσίου προς τους απολυόμενους του ομίλου Ολυμπιακή Αεροπορία, του εφάπαξ ποσού κοινωνικής ενίσχυσης, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 4 του Ν. 3717/2008 και εκδίδονται βάσει του άρθρου 49 παρ. 4 του Ν. 3871/2010" (§ 2).

Κατά τους ειδικότερους όρους της ανωτέρω απόφασης του Υφυπουργού Οικονομικών, τα ομόλογα "... θα είναι ετήσιας διάρκειας, σταθερού επιτοκίου 1% ετησίως (§ 3), ... θα εκδοθούν σε άυλη μορφή, με κωδικό αριθμό (ISIN) ... (§ 4), ... ημερομηνία έκδοσης είναι η 31/1/2011 και ... ημερομηνία λήξης η 30/06/2012" (§ 5), η εξόφληση των τίτλων ...

θα γίνει στην ονομαστική τους αξία ... (§ 10), ενώ οι τίτλοι του ομολογιακού δανείου ... θα διατεθούν στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. η οποία θα τους διανείμει στους δικαιούχους" (§ 12). Εξάλλου, με την 2/40512/0023Α/16.06.2011 απόφαση του Υφυπουργού Οικονομικών (ΦΕΚ Β' 1445/17.06.2011) και την 2/69033/0023Α/07.11.2011 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών (ΦΕΚ Β' 2622/08.11.2011) αποφασίσθηκε η διάθεση με re opening στις 20.06.2011 και 07.11.2011, αντιστοίχως, του ειδικού ομολογιακού δανείου ετήσιας διάρκειας, έκδοσης 31.01.2011 και λήξης 30.06.2012, με κωδικό αριθμό (ISIN) ..., του προς διάθεση ποσού ομολόγων, ανερχομένου σε 800.550,48 € και 69.837,17 €, αντιστοίχως, με τους αυτούς ως άνω όρους, με σκοπό την εξόφληση οφειλών του Ελληνικού Δημοσίου προς τους απολυόμενους, του ομίλου Ολυμπιακή Αεροπορία, του εφάπαξ ποσού κοινωνικής ενίσχυσης, σύμφωνα με το άρθρο 4 § 4 του Ν. 3717/2008 και εκδίδονται βάσει του άρθρου 49 § 4 του Ν. 3871/2010.

Με τις προαναφερόμενες αποφάσεις ορίσθηκε ότι από τις διατάξεις αυτών προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 2012, η οποία θα καλυφθεί από τις σχετικές πιστώσεις εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους. Όπως προκύπτει από τις πιο πάνω διατάξεις, με αυτές, κατ' επιταγή του νόμου θεσπίστηκε η ειδική διαδικασία εξόφλησης των απορρεουσών από την ως άνω διάταξη του άρθρου 4 του Ν. 3717/2008 απαιτήσεων μέσω του ΟΑΕΔ και με ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου, ήτοι εκδόθηκε η ειδική νομοθετική ρύθμιση, με την οποία ορίσθηκε ο τρόπος εξόφλησης της απαίτησης αυτής, η οποία και είναι αποκλειστική για τους εργαζόμενους του ομίλου της Ολυμπιακής, προκειμένου να λάβουν την αποζημίωση συνταξιοδότησης, λόγω της θέσεως του ομίλου σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης και πράγματι έλαβε χώρα η εξόφληση αυτή κατά τον προαναφερθέντα νόμιμο τρόπο (μέσω ΟΑΕΔ και Κρατικά ομόλογα).

Ενόψει δε του ότι με τις προαναφερόμενες διατάξεις θεσπίζεται ειδική διαδικασία εξόφλησης των απορρεουσών από την ως άνω διάταξη του άρθρου 4 του Ν. 3717/2008 απαιτήσεων, δεν καταλείπεται, εν προκειμένω, έδαφος ανάλογης εφαρμογής της γενικής διάταξης του άρθρου 421 ΑΚ, διότι η έκδοση του εν λόγω ομολογιακού δανείου δεν έγινε "χάριν καταβολής", κατ' άρθρο 421 ΑΚ, αλλά αντί καταβολής, αφού η ως άνω διάταξη προϋποθέτει την ανάληψη νέας υποχρέωσης και άρα, τη δημιουργία νέας ενοχής με σύμβαση μεταξύ δανειστή και οφειλέτη, ενώ, στην υπό κρίση περίπτωση, εκδόθηκε ειδικός νόμος, με τον οποίο ορίσθηκε ο τρόπος εξόφλησης της εκ του άρθρου 4 του Ν. 3717/2008 απαίτησης.

Εξάλλου, από τη διάθεση ομολόγων γεννάται πιστωτική σχέση, η οποία δεν είναι απαλλαγμένη του κινδύνου της σύννομης περιουσιακής απώλειας, είναι δε νομικώς αδιάφορο ότι οι τίτλοι του Ελληνικού Δημοσίου δεν αγοράσθηκαν εν προκειμένω, καθότι διατέθηκαν στους δικαιούχους βάσει νόμου αντί καταβολής. Περαιτέρω, με την εμφάνιση της οξύτατης δημοσιονομικής κρίσης, στις αρχές του έτους 2010, ο νομοθέτης, εκτιμώντας ότι υφίστατο άμεσος κίνδυνος κατάρρευσης της οικονομίας και χρεοκοπίας της Χώρας και ότι ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπισθεί η κατάσταση ήταν η προσφυγή στη χρηματοδοτική υποστήριξη από τα κράτη της Ευρωζώνης και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, έλαβε, έναντι της υποστήριξης αυτής, κυριαρχικώς, σειρά μέτρων περιστολής των δημόσιων δαπανών, μεταξύ των οποίων και η διενέργεια περικοπών και μειώσεων των αποδοχών των υπαλλήλων του Δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

Στη συνέχεια δε και προς εφαρμογή ενός ευρύτερου, ολοκληρωμένου προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής ("Μεσοπρόθεσμο Σχέδιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2013-2016") και προώθησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων της ελληνικής οικονομίας, το οποίο αποσκοπεί τόσο στην κάλυψη των άμεσων οικονομικών αναγκών της Χώρας και την αντιμετώπιση των ιδιαίτερα αυξημένων ελλειμμάτων, όσο και στη βελτίωση της μελλοντικής δημοσιονομικής κατάστασής της δηλαδή στην εξυπηρέτηση σκοπών, που συνιστούν σοβαρούς λόγους δημοσίου συμφέροντος, δυνάμενους να δικαιολογήσουν, τη λήψη τοιούτων μέτρων, δεδομένου ότι συνδέεται με την εκπλήρωση υποχρεώσεων που απορρέουν από τη συμμετοχή της Ελληνικής Δημοκρατίας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση, κατ' επιταγή του εγκριθέντος με το ν. 4046/2012 δεύτερου Μνημονίου Συνεννόησης, αφού ο νομοθέτης διαπίστωσε ότι η οικονομική ύφεση συνεχίζεται και ότι η Χώρα εξακολουθεί να έχει συνεχή προβλήματα με τη φορολογική "συμμόρφωση", την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Κράτος και την προώθηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, αποφάσισε να λάβει και πάλι, άμεσα μέτρα για την αντιμετώπιση της παρατεταμένης οικονομικής και δημοσιονομικής κρίσης, μεταξύ των οποίων ήταν και η ψήφιση του Ν. 4050/2012 "Κανόνες τροποποιήσεως τίτλων, εκδόσεως ή εγγυήσεως του Ελληνικού Δημοσίου, με συμφωνία των Ομολογιούχων" (ΦΕΚ Α' 36/23.02.2012), στο άρθρο πρώτο του οποίου ορίζονται τα εξής: "1.

Για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος άρθρου, η έννοια των ακόλουθων όρων έχει ως εξής: α) Ως "τίτλος" νοείται ομόλογο, ομολογιακό δάνειο ή άλλος τίτλος δανεισμού, σε φυσική ή άυλη μορφή, που διέπεται από το ελληνικό δίκαιο και του οποίου: αα) εκδότης ή εγγυητής είναι το Ελληνικό Δημόσιο, ββ) η αρχική διάρκεια κατά το χρόνο πρώτης έκδοσής του υπερβαίνει τους δώδεκα μήνες και γγ) η ημερομηνία εκδόσεως είναι προγενέστερη της 31ης Δεκεμβρίου 2011.

β) Ως "επιλέξιμος τίτλος" νοείται κάθε τίτλος που ορίζεται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου και σε πρόσκληση του Ελληνικού Δημοσίου, όπως προβλέπεται στην παράγραφο 2.... 9. Από τη δημοσίευση της εγκριτικής αποφάσεως του Υπουργικού Συμβουλίου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η απόφαση των Ομολογιούχων, όπως βεβαιώθηκε από τον Διαχειριστή της Διαδικασίας, ισχύει έναντι πάντων, δεσμεύει το σύνολο των Ομολογιούχων και των επενδυτών των επιλέξιμων τίτλων και υπερισχύει οποιασδήποτε τυχόν αντίθετης, γενικής ή ειδικής, διάταξης νόμου ή κανονιστικής πράξης ή συμφωνίας.

Σε περίπτωση ανταλλαγής των επιλέξιμων τίτλων, με την καταχώριση στο Σύστημα των νέων τίτλων επέρχεται αυτοδικαίως ακύρωση των επιλέξιμων τίτλων που ανταλλάσσονται με νέους τίτλους και κάθε δικαίωμα ή υποχρέωση που απορρέει από αυτούς, συμπεριλαμβανομένων και όλων των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που οποιαδήποτε στιγμή αποτελούσαν μέρος αυτών, αποσβέννυται....".

Σύμφωνα με τη θεσπιζόμενη από τις ανωτέρω διατάξεις του Ν. 4050/2012 διαδικασία, εκδόθηκε αρχικώς η Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου (Π.Υ.Σ.) 5/24.02.2012 "Έναρξη διαδικασίας τροποποίησης επιλέξιμων τίτλων και καθορισμός όρων ανταλλαγής τους" (ΦΕΚ Α' 37/24.02.1012), η οποία όρισε, στο άρθρο 1, τα εξής: "1. Ημερομηνία έναρξης της διαδικασίας τροποποίησης επιλέξιμων τίτλων, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4050/2012, ορίζεται η 24η Φεβρουαρίου 2012. 2.

Οι επιλέξιμοι τίτλοι που θα προταθούν προς τροποποίηση είναι αυτοί που περιλαμβάνονται στο συνημμένο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας απόφασης. 3. Η τροποποίηση των επιλέξιμων τίτλων θα γίνει με ανταλλαγή τους με νέους τίτλους έκδοσης του Ελληνικού Δημοσίου και με νέους τίτλους (ή ισοδύναμά τους για τις ανάγκες εφαρμογής αλλοδαπών κανονισμών) έκδοσης του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ).

Οι νέοι τίτλοι που θα εκδοθούν από το Ελληνικό Δημόσιο θα αποτελούνται σωρευτικά από: α) νέα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου και β) τίτλους των οποίων η απόδοση θα συνδέεται με το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (τίτλοι ΑΕΠ). 4. Τα νέα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου: α) θα έχουν ετήσιο επιτόκιο ως ακολούθως: αα) 2% για τις πληρωμές τοκομεριδίων το έτος 2013 έως και το έτος 2015, ββ) 3% για τις πληρωμές τοκομεριδίων το έτος 2016 έως και το έτος 2020, γγ) 3,65% για την πληρωμή τοκομεριδίου το έτος 2021, δδ) 4,3% για τις πληρωμές τοκομεριδίων το έτος 2022 έως και το έτος 2042, β) θα λήγουν από το έτος 2023 έως και το έτος 2042, γ) θα διέπονται από το αγγλικό δίκαιο.

Όσον αφορά το κεφάλαιο των νέων ομολόγων, για κάθε 1.000 € ανεξόφλητου κεφαλαίου επιλέξιμων τίτλων που θα ανταλλαγούν θα δοθούν νέα ομόλογα ονομαστικού κεφαλαίου 315 € (31,5% του ανεξόφλητου κεφαλαίου επιλέξιμων τίτλων). 5. Οι τίτλοι ΑΕΠ, οι οποίοι θα χορηγούνται σωρευτικά με τα νέα ομόλογα της προηγούμενης παραγράφου:

α) δεν θα έχουν κεφάλαιο, β) θα έχουν απόδοση υπολογιζόμενη επί ονομαστικού ποσού ίσου με το ονομαστικό κεφάλαιο των νέων ομολόγων της προηγούμενης παραγράφου. Το ονομαστικό ποσό θα μειώνεται ετησίως από το έτος 2024 έως τη λήξη των τίτλων, γ) η απόδοση των τίτλων ΑΕΠ θα εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από: αα) την εκάστοτε ετήσια ποσοστιαία αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, πέραν των προκαθορισμένων προβλέψεων και ορίων και ββ) το ύψος του ονομαστικού ΑΕΠ.

Η απόδοση θα έχει ανώτατο όριο 1%, δ) θα λήξουν το έτος 2042, ε) θα διέπονται από το αγγλικό δίκαιο. 6. Οι ειδικότεροι όροι των νέων τίτλων έκδοσης του Ελληνικού Δημοσίου καθορίζονται με την πρόσκληση ή τις προσκλήσεις της επόμενης παραγράφου και την απόφαση έκδοσης που προβλέπεται στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 10 του άρθρου πρώτου του Ν. 4050/2012. 7.

Εξουσιοδοτείται ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους να εκδώσει μία ή περισσότερες προσκλήσεις εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου προς τους Ομολογιούχους, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου πρώτου του Ν. 4050/2012. 8. ...". Στο Παράρτημα της Π.Υ.Σ. 5/24.02.2012 περιλαμβάνονται οι χαρακτηρισθέντες ως επιλέξιμοι τίτλοι με τα συναφή στοιχεία εκάστου (ISIN που αρχίζει από GR, διότι πρόκειται περί τίτλων που διέπονται από το ελληνικό δίκαιο, ημερομηνία λήξεως, τοκομερίδιο και ύψος ανεξόφλητου κεφαλαίου), μεταξύ των οποίων και ο με αριθμό ISIN ..., που είχε εκδοθεί για την εξόφληση του εφάπαξ ποσού κοινωνικής ενίσχυσης, του άρθρου 4 του Ν. 3717/2008 προς όσους απολύθηκαν από τον Όμιλο της Ολυμπιακής Αεροπορίας.

Στη συνέχεια, εκδόθηκε η από 24.02.2012 πρόσκληση της Ελληνικής Δημοκρατίας προς τους ομολογιούχους για να προσέλθουν στη διαδικασία της Π.Υ.Σ. 5/24.02.2012 και να συναινέσουν στην προταθείσα, με την ίδια Π.Υ.Σ., τροποποίηση τίτλων. Στην πρόσκληση αυτή διευκρινίζεται η πρόταση της Π.Υ.Σ. ως προς το ανεξόφλητο κεφάλαιο ως εξής:

Για κάθε 1000 € ανεξόφλητου κεφαλαίου προτείνεται να χορηγηθούν α) ομόλογα εκδόσεως του Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικής αξίας 315 € και λήξεως από το έτος 2023 έως το έτος 2042, β) τίτλοι ΑΕΠ εκδόσεως του Ελληνικού Δημοσίου χωρίς κεφάλαιο (με λογιζόμενο ποσόν 315 € για απόδοση συνδεόμενη με το ΑΕΠ) και λήξεως το έτος 2042, γ) τίτλοι εκδόσεως του ΕΤΧΣ ονομαστικής αξίας 150 € και λήξεως από το έτος 2013 έως το έτος 2014.

Ακολούθησε η έκδοση της από 09.03.2012 Πράξης του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, ως Διαχειριστή της Διαδικασίας σύμφωνα με το άρθρο πρώτο § 1 ζ' του Ν. 4050/2012, με την οποία βεβαιώθηκε ότι οι ομολογιούχοι συναίνεσαν στις προταθείσες τροποποιήσεις, δεδομένου ότι α) το συνολικό ανεξόφλητο κεφάλαιο των επιλέξιμων τίτλων ανήλθε σε 177.218.697.615.45 €.

β) επετεύχθη η απαιτούμενη στο άρθρο πρώτο παρ. 4 του Ν. 4050/2012 απαρτία, με τη συμμετοχή στη διαδικασία ομολογιούχων με ανεξόφλητο κεφάλαιο 161.350.946.065,54 € (ήτοι ποσοστό 91,05% του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου) και γ) επετεύχθη η απαιτούμενη στο άρθρο πρώτο παρ. 4 του Ν. 4050/2012 πλειοψηφία, με την αποδοχή των προταθεισών τροποποιήσεων από ομολογιούχους με ανεξόφλητο κεφάλαιο 152.042.932.772,40 € (ήτοι ποσοστό 94,23% του συμμετασχόντος στη διαδικασία ανεξόφλητου κεφαλαίου).

Το αποτέλεσμα της διαδικασίας, το οποίο βεβαιώθηκε με την ως άνω Πράξη του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, εγκρίθηκε με την Π.Υ.Σ. 10/09.03.2013 "Έγκριση της απόφασης των Ομολογιούχων για την τροποποίηση των επιλέξιμων τίτλων, όπως βεβαιώθηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος ως Διαχειριστή της Διαδικασίας" (ΦΕΚ Α' 50/09.03.2012), σύμφωνα με το άρθρο πρώτο § 8 του Ν. 4050/2012.

Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο πρώτο § 10 του ίδιου νόμου, εκδόθηκε η πράξη 2/20964/0023 (ΦΕΚ Α'/09.03.2012) του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών "Υλοποίηση της τροποποίησης των επιλέξιμων τίτλων και έκδοση νέων τίτλων ομολόγων και τίτλων ΑΕΠ του Ελληνικού Δημοσίου", με την οποία εκδόθηκαν οι νέοι τίτλοι του Ελληνικού Δημοσίου (20 σειρές ομολόγων συνολικής ονομαστικής αξίας 55.834.421.425 € και λήξεως από το έτος 2023 έως και το έτος 2042, καθώς και μια σειρά τίτλων ΑΕΠ συνολικού λογιζόμενου ποσού 55.834.421.400 € και λήξεως το έτος 2042), που μαζί με τους τίτλους εκδόσεως του ΕΤΧΣ χορηγήθηκαν για την αντικατάσταση των χαρακτηρισθέντων ως επιλέξιμων τίτλων.

Όπως έχει κριθεί επανειλημμένα, πρόκειται για σύννομη περιουσιακή απώλεια των ομολογιούχων (ΟλομΣτΕ 3006/2014, 3007/2014, 1116/2014, 1117/2014).

Όπως προκύπτει από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 § 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση του περιεχομένου της προσβαλλομένης αποφάσεώς του, το Εφετείο δέχθηκε, ως προς τα ζητήματα επί των οποίων εκτείνεται ο αναιρετικός έλεγχος, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, τα εξής: "Στην προκειμένη περίπτωση, η αγωγή παρίσταται ως μη νόμιμη, διότι, δυνάμει των προαναφερθεισών 14360/583/13.07.2010 και 925/54/17.03.2011 Κ.Υ.Α.

που εκδόθηκαν κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 4 του Ν. 3717/2008, καταβλήθηκαν στους εφεσίβλητους -ενάγοντες (σημειώνεται ότι ο αναιρετικός έλεγχος αφορά μόνο τους εξ αυτών αναιρεσείοντες των δύο αιτήσεων), τμηματικά, μέρος του επίδικου ποσού εφάπαξ κοινωνικής ενίσχυσης και, ειδικότερα, ποσό 15.000 € εντός του έτους 2010 και 20.000 € εντός του 2011, αντίστοιχα.

Ειδικότερα με την υπ' αριθ. 14360/583 από 13.7.2010 ΚΥΑ (ΦΕΚ 1062/Β/13.7.2010), με την οποία ρυθμίζονταν ειδικότερα θέματα του Ν. 3717/2008..., αποφασίστηκε η καταβολή εντός δύο μηνών από τη δημοσίευση της εν λόγω υπουργικής απόφασης σε κάθε δικαιούχο (δηλαδή, μεταξύ άλλων, και στους εργαζομένους της εναγομένης) του εφάπαξ ποσού κοινωνικής ενίσχυσης του άρθρου 4 του Ν. 3717/2008 για το έτος 2010 ως εξής:

α) Ολόκληρο το εφάπαξ ποσό σε όσους δικαιούχους το ύψος αυτού, υπολογιζόμενο σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του Ν. 3717/2008 δεν υπερβαίνει το ποσό των 15.000 €. β) Ποσό 15.000 € σε όσους δικαιούχους το εφάπαξ ποσό υπολογιζόμενο, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του Ν. 3717/2008 υπερβαίνει τις 15.000 €.

Κατόπιν των ανωτέρω, δυνάμει της ως άνω υπουργικής απόφασης, στις 13/7/2010 καταβλήθηκε από τον Ο.Α.Ε.Δ. σε έκαστο των εφεσίβλητων -εναγόντων (αναιρεσειόντων) το ποσό των 15.000 €. Ομοίως με την υπ' αριθ. 925/54/17.3.2011 ομοία ΚΥΑ (ΦΕΚ 439/Β/18.3.2011), αποφασίστηκε η καταβολή της δεύτερης δόσης εντός δύο μηνών από τη δημοσίευσή της σε κάθε δικαιούχο, δηλαδή στους εργαζόμενους στις εταιρείες "Ολυμπιακές Αερογραμμές Α.Ε.", "Ολυμπιακή Αεροπορία-Υπηρεσίες Α.Ε.", "Ολυμπιακή Αεροπλοΐα Α.Ε." και "Olympic Catering Α.Ε.", ως εξής:

α) Ολόκληρο το εφάπαξ ποσό σε όσους δικαιούχους το ύψος αυτού, υπολογιζόμενο σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του Ν. 3717/2008, δεν υπερβαίνει το ποσό των 20.000 €. β) Ποσό 20.000 € σε όσους δικαιούχους το εφάπαξ ποσό, υπολογιζόμενο σύμφωνα με τις ίδιες ανωτέρω διατάξεις, υπερβαίνει τις 20.000 €.

Δυνάμει της ως άνω υπουργικής απόφασης, στις 17/3/2011 καταβλήθηκε από τον Ο.Α.Ε.Δ. σε έκαστο των εφεσίβλητων -εναγόντων (αναιρεσειόντων) το ποσό των 20.000 €. Ήτοι συνολικά σε έκαστο εφεσίβλητο -ενάγοντα (αναιρεσείοντα) καταβλήθηκε, αρχικώς, σε δύο δόσεις, το ποσό των 35.000 €. Περαιτέρω, δυνάμει του άρθρου 49 παρ. 4 του Ν. 3871/2010, που προέβλεπε ρητώς ότι η καταβολή του εφάπαξ ποσού κοινωνικής ενίσχυσης στους δικαιούχους του άρθρου αυτού μπορεί να γίνει εν όλω ή εν μέρει με την έκδοση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου, εκδόθηκε η υπ' αριθ. 2/10210/0023Α/31.1.2011 Υπουργική Απόφαση με θέμα "Απόφαση έκδοσης ειδικού ομολογιακού δανείου, ετήσιας διάρκειας, σταθερού επιτοκίου 1% (κουπόνι 1%) για την εξόφληση υποχρεώσεων του Ελληνικού Δημοσίου προς τους απολυόμενους του ομίλου Ολυμπιακή Αεροπορία βάσει του άρθρου 49 παρ. 4 του Ν. 3871/2010" και αποφασίστηκε η έκδοση ειδικού ομολογιακού δανείου συνολικής ονομαστικής αξίας 139.430.089,87 €, σύμφωνα με το με αριθ. 059/26.1.2011 έγγραφο του Ειδικού Πληρεξουσίου της Εθνικής Κεφαλαίου Α.Ε. "Εφάπαξ Ποσό Κοινωνικής Ενίσχυσης Ν. 3717/2008 άρθρο 4 και έκδοση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου άρθρο 49 παρ. 4 Ν. 3871/2010", με ημερομηνία έκδοσης 31.1.2011 και ημερομηνία λήξης 30.6.2012.

Σκοπός του ομολογιακού δανείου, ήταν η εξόφληση των υποχρεώσεων του Ελληνικού Δημοσίου προς τους απολυόμενους του ομίλου Ολυμπιακή Αεροπορία, δηλαδή η εξόφληση του εφάπαξ ποσού κοινωνικής ενίσχυσης σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 4 του Ν. 3717/2008. Η διάθεση του εν λόγω ομολόγου έγινε από την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και οι εφεσίβλητοι -ενάγοντες (αναιρεσείοντες) έλαβαν ομόλογο του Ελληνικού Δημοσίου με κωδικό ...

λήξεως 30.6.2012, ποσού ίσου με τη διαφορά μεταξύ του συνολικού ποσού της κοινωνικής ενίσχυσης που προβλεπόταν στο άρθρο 4 του Ν. 3717/2008 και του ποσού των 35.000 € που κατά τα αμέσως ανωτέρω, τους καταβλήθηκε (σε δύο δόσεις) από τον ΟΑΕΔ. Συγκεκριμένα, οι εφεσίβλητοι -ενάγοντες έλαβαν ομόλογο ονομαστικής αξίας ως εξής:

Ο..., η Μ. Κ. ποσού 4.958,19 €,..., ο Δ. Κ. ποσού 5.284,79 €,... και ο Α. Μ. ποσού 49.201,60 €. Δηλαδή, έκαστος αυτών έλαβε ομόλογο ονομαστικής αξίας ίσης με το διεκδικούμενο ποσό αποζημίωσης... Ενόψει αυτών, με την καταβολή ποσού 35.000 € σε δύο δόσεις και, στη συνέχεια, με τη χορήγηση στους εφεσίβλητους -ενάγοντες (αναιρεσείοντες) ομολόγου του Ελληνικού Δημοσίου, ονομαστικής αξίας ίσης με το εναπομείναν οφειλόμενο ποσό εφάπαξ κοινωνικής ενίσχυσης, εξοφλήθηκε η εκ του άρθρου 4 του Ν. 3717/2008 απαίτησή τους.

Ενόψει δε του ότι με τις προαναφερόμενες διατάξεις θεσπίζεται ειδική διαδικασία εξόφλησης των απορρεουσών από την ως άνω διάταξη του άρθρου 4 του Ν. 3717/2008 απαιτήσεων, δεν καταλείπεται, εν προκειμένω, έδαφος ανάλογης εφαρμογής της γενικής διάταξης του άρθρου 421 ΑΚ, διότι η έκδοση του εν λόγω ομολογιακού δανείου δεν έγινε "χάριν καταβολής", κατ' άρθρο 421 ΑΚ, αλλά αντί καταβολής...

Συνεπώς, όσα αντιθέτως υποστηρίζουν οι εφεσίβλητοι -ενάγοντες, είναι απορριπτέα ως αβάσιμα. Περαιτέρω, με την υπ' αριθ. 10 Π.Υ.Σ. της 9ης Μαρτίου 2012 (Φ.Ε.Κ. Α' 50/9.3.2012) περί "Εγκρισης της απόφασης των Ομολογιούχων για την τροποποίηση των επιλέξιμων τίτλων, όπως βεβαιώθηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος ως Διαχειριστή της Διαδικασίας" και, κατόπιν, με την υπ' αριθμ. 2/2096410023Α/9.3.2012 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών περί Υλοποίησης της τροποποίησης των επιλέξιμων τίτλων και έκδοση νέων τίτλων ομολόγων και τίτλων ΑΕΠ του Ελληνικού Δημοσίου" (ΦΕΚ Β' 682/9.3.2012), τροποποιήθηκε το ομόλογο του οποίου ήταν κάτοχοι οι εφεσίβλητοι -ενάγοντες (αναιρεσείοντες) και συγκεκριμένα αντικαταστάθηκε, ήτοι ανταλλάχθηκε υποχρεωτικά με άλλα μειωμένης συνολικής ονομαστικής αξίας και με διαφορετικούς, ήτοι απώτερους χρόνους λήξης και, συνεπώς, εξόφλησης, καθώς και δυσμενέστερους, όρους από εκείνους που διείπαν το αρχικό.

Η εν λόγω υποχρεωτική ανταλλαγή πραγματοποιήθηκε σε εκτέλεση των κυβερνητικών πράξεων, αντίθετα με τη βούληση των ενδιαφερομένων, οι οποίοι δεν ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του Ελληνικού Δημοσίου και αρνήθηκαν ρητά τη συμμετοχή τους στη διαδικασία τροποποίησης των τίτλων των οποίων ήταν κάτοχοι.

Η συνολική μείωση της ονομαστικής αξίας κάθε τίτλου, του οποίου ήταν κάτοχος κάθε εφεσίβλητος -ενάγων (αναιρεσείων) ανήλθε σε ποσοστό 53,5% με αντίστοιχη ζημία τους... Ενόψει των ανωτέρω, η ως άνω αγωγή δεν βρίσκει έρεισμα ούτε στις διατάξεις του Ν. 3717/2008, ούτε στο ανωτέρω εκτεθέν από 23/7/2009 Πρακτικό Συμφωνίας (άρθ. 361 ΑΚ), το οποίο έχει αποκτήσει ισχύ ΕπΣΣΕ...

διότι, όπως ανωτέρω εκτενώς εκτέθηκε, πρόκειται περί σύννομης περιουσιακής απώλειας των εφεσιβλήτων -εναγόντων (αναιρεσειόντων).

Συνεπώς η κρινόμενη αγωγή πρέπει να απορριφθεί ως νόμω αβάσιμη...".

Το Εφετείο, με το να οδηγηθεί στην προαναφερθείσα κρίση, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προαναφερθείσες στη μείζονα σκέψη διατάξεις ουσιαστικού δικαίου, καθώς, με βάση τα εκτιθέμενα στην αγωγή, συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την υπαγωγή τους σ' αυτές. Ειδικότερα, ορθά έκρινε ότι οι αναιρεσείοντες, οι οποίοι είχαν προσληφθεί από την αναιρεσίβλητη πριν την 31η-12-1992 υπήχθησαν στις ευεργετικές ασφαλιστικές διατάξεις του Ν. 3717/2008, δυνάμει του άρθρου 1 § 8 της από 16-9-2009 ΠΝΠ, με το οποίο προστέθηκε στον άνω νόμο το υπ' αριθ. 5Α άρθρο, η οποία, κατά το μέρος τούτο, έχει ισχύ νόμου παρά τη μη κύρωσή της από τη Βουλή και ως εκ τούτου δικαιούνταν αποζημίωσης ίσης προς το εφάπαξ ποσό κοινωνικής ενίσχυσης του εδαφίου β' της § 1 του άρθρου 4 του ν. 3717/2008, την οποία και έλαβαν συμμορφούμενοι με την ειδική διαδικασία εξόφλησης αυτής, που προβλεπόταν από την ως άνω διάταξη του άρθρου 4, σε συνδυασμό με το άρθρο 5Α του ν. 3717/2008, αφενός μεν μέσω του ΟΑΕΔ σε δύο δόσεις (15.000 + 20.000 = 35.000 € αφετέρου δε και με ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου ως προς το εναπομένον ποσό, τα οποία εκδόθηκαν βάσει ειδικού νόμου με τον οποίο ορίστηκε υποχρεωτικά ο τρόπος εξόφλησης της εκ του άρθρου 4 ν. 3717/2008 απαίτησης.

Είναι δε νομικώς αδιάφορο ότι οι τίτλοι αυτοί του Ελληνικού Δημοσίου δεν αγοράστηκαν εν προκειμένω, καθότι διατέθηκαν στους δικαιούχους βάσει νόμου αντί καταβολής και δεν είναι απαλλαγμένοι του κινδύνου της σύννομης περιουσιακής απώλειας. Σημειώνεται ότι το ποσό αυτό της εφάπαξ κοινωνικής ενίσχυσης ήταν χαμηλότερο της αποζημίωσης που θα ελάμβαναν λόγω συνταξιοδότησης οι αναιρεσείοντες, βάσει της ΕΣΣΕ των ετών 2003-2004 και η αναιρεσίβλητη κατέβαλε σ' αυτούς τη συμπληρωματική αποζημίωση, όπως είχε υποσχεθεί με τον όρο (α) στο από 23-7-2009 πρακτικό συμφωνίας (δεν αμφισβητείται).

Η αναιρεσίβλητη δε, με βάση τον όρο (β) του από 23-7-2009 πρακτικού συμφωνίας, δεν έχει ευθύνη να καταβάλλει στους αναιρεσείοντες κανένα ποσό και τούτο διότι με την παράγραφο αυτή ανέλαβε την υποχρέωση να καταβάλλει αποζημίωση στους εργαζόμενους της, στην περίπτωση που δεν τροποποιηθεί ο ν. 3717/2008, ώστε να καταβληθεί και στους εργαζόμενους αυτής που θα συνταξιοδοτηθούν υπαγόμενοι στον ν. 3717/2008, το ποσό της κοινωνικής ενίσχυσης που ήδη είχε προβλεφθεί για τους εργαζόμενους άλλων εταιρειών που υπάγονταν εξ αρχής στο νόμο αυτό.

Εφόσον δε οι εργαζόμενοι της αναιρεσίβλητης. υπήχθησαν στο νόμο αυτό, δυνάμει του άρθρου 1 § 8 της από 16-9-2009 ΠΝΠ, κατά τον χρόνο που αυτή ίσχυε με το οποίο προστέθηκε στον εν λόγω νόμο το υπ' αριθ. 5Α άρθρο και ως εκ τούτου δικαιούνταν αποζημίωσης ίσης προς το εφάπαξ ποσό κοινωνικής ενίσχυσης του εδαφίου β' της § 1 του άρθρου 4 του νόμου αυτού, την οποία και έλαβαν κατά τα άνω, ο όρος αυτός (β) του από 23-7-2009 πρακτικού εξάντλησε το σκοπό του και δεν έχει περιθώριο εφαρμογής.

Επομένως, ο πρώτος λόγος των αιτήσεων, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, διότι (δήθεν) α) δεν υλοποιήθηκε ο ν. 3717/2008, β) δεν απέκτησε τελικά ισχύ νόμου η προστεθείσα με την από 16-9-2009 ΠΝΠ διάταξη του ν. 3717/2008 για καταβολή στους αναιρεσείοντες από τον ΟΑΕΔ της αποζημίωσης λόγω συνταξιοδότησης, γ) παρήχθη ευθύνη αποζημιώσεως απόλυσης από το ως άνω αναφερόμενο από 27-3-2009 υπογραφέν Πρακτικό Συμφωνίας λόγω μη υλοποίησης της διάταξης για καταβολή κοινωνικής ενίσχυσης από τον ΟΑΕΔ (βάσει του όρου (β) αυτού), δ) οι αναιρεσείοντες δεν εξοφλήθηκαν κατά το υπολειπόμενο ποσό κοινωνικής ενίσχυσης διά της εκδόσεως ομολόγου από το Ελληνικό Δημόσιο και ε) η προσφορά του ως άνω ομολόγου έγινε "χάριν" και όχι "αντί" καταβολής της υπολειπόμενης αποζημίωσης των αναιρεσειόντων, οπότε η ευθύνη της αναιρεσίβλητης εξακολουθεί κατά το μέρος αυτό (ΑΚ 416, 421), είναι αβάσιμοι.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, όταν στο αιτιολογικό που συνιστά τη ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων που εφαρμόσθηκαν.

Συνεπώς, ο λόγος αυτός αναιρέσεως προϋποθέτει ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο απέρριψε την αγωγή ως μη νόμιμη ή αόριστη (ΟλομΑΠ 3/1997, ΟλομΑΠ 44/1990). Επομένως, η αιτίαση, με το δεύτερο λόγο εκάστης αναιρέσεως εκ του αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, της ελλείψεως νομίμου βάσεως, διότι η προσβαλλόμενη απόφαση κατά παράβαση των άρθρων 416 & 421 ΑΚ δεν απεφάνθη αν υπήρξε συμφωνία για ανανέωση της οφειλής ή αντικατάσταση της καταβολής με το ομόλογο δεν είναι παραδεκτή, αφού το Εφετείο δεν εξέφερε ουσιαστική κρίση, αλλά απέρριψε την αγωγή ως μη νόμιμη και οι λόγοι αυτοί πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι.

Μετά από όλα αυτά και μη προβαλλομένου ετέρου λόγου αναιρέσεως πρέπει να απορριφθούν οι ένδικες αιτήσεις και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες λόγω της ήττας τους στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης (ΚΠολΔ 176, 183, 189 § 1, 191 § 2), κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Συνεκδικάζει τις α) από 10-7-2019 με αριθ. κατάθεσης 7041/676/24-7-2019 και β) από 23-7-2019 με αριθ. κατάθεσης 6935/665/23-7-2019 αιτήσεις για αναίρεση της υπ' αριθ. 3428/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Απορρίπτει αυτές.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα της (α) αναίρεσης στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες της (β) αναίρεσης στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 23 Νοεμβρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Δεκεμβρίου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ