Supreme Court reverses appeal court for dismissing land ownership suit due to vague property description.

Απόφαση 1560 / 2010 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1560/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Δημήτριο Μαζαράκη, Νικόλαο Μπιχάκη και Κωνσταντίνο Τσόλα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Απριλίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεμιστοκλή Λιακόπουλο.

Του αναιρεσίβλητου: Ελληνικού Δημοσίου, που εδρεύει στην ... νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του Αφροδίτη Κουτούκη Πάρεδρο Ν.Σ.Κ., με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-3-2002 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 498/2003 μη οριστική, 6013/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4899/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 3-1-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Μπιχάκης ανέγνωσε την από 18-2-2009 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου Αρεοπαγίτη-Αντιπροέδρου Αρείου Πάγου Μίμη Γραμματικούδη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, η νομική αοριστία της αγωγής, στηρίζει λόγο αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ), συντρέχει δε αν το δικαστήριο για τη θεμελίωση της αγωγής στο συγκεκριμένο κανόνα ουσιαστικού δικαίου αρκέστηκε σε στοιχεία λιγότερα ή αξίωσε περισσότερα από εκείνα που ο κανόνας αυτός απαιτεί για τη γένεση του οικείου δικαιώματος, κρίνοντας αντιστοίχως νόμιμη ή μη στηριζόμενη στο νόμο την αγωγή.

Αντίθετα η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει, όταν δεν εκτίθενται στην αγωγή όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, τα πραγματικά, δηλαδή, περιστατικά που απαρτίζουν την ιστορική βάση της αγωγής και προσδιορίζουν το αντικείμενο της δίκης, δημιουργεί λόγους αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 8 και 14 του ΚΠολΔ, Ο από το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ λόγος ιδρύεται, αν το δικαστήριο έκρινε ορισμένη και νόμιμη την αγωγή, λαμβάνοντας υπόψη αναγκαία για τη θεμελίωση της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα που δεν εκτίθενται σε αυτή ή εάν απέρριψε ως αόριστη ή μη νόμιμη την αγωγή, παραγνωρίζοντας εκτιθέμενα για τη θεμελίωση της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα, που με επάρκεια εκτίθενται σε αυτήν, ενώ ο από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται, αν το δικαστήριο, παρά την μη επαρκή έκθεση σε αυτήν των στοιχείων που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, την έκρινε ορισμένη, θεωρώντας ότι αυτά εκτίθενται με επάρκεια ή αν παρά την επαρκή έκθεση των στοιχείων αυτών την απέρριψε ως αόριστη.

Εξάλλου, όπως προκύπτει από το άρθρο 216 §1 του Κ.Πολ.Δ., για να είναι ορισμένη η αγωγή, πρέπει να περιέχει, εκτός των άλλων αναγκαίων στοιχείων, και ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς, ώστε να μη δημιουργείται αμφιβολία για την ταυτότητά του. Προκειμένου για αγωγή αναγνωριστική ή διεκδικητική της κυριότητας ακινήτου απαιτείται για το ορισμένο αυτής, από απόψεως ακριβής περιγραφής του αντικειμένου της διαφοράς, ο καθορισμός κατά τρόπο λεπτομερή και σαφή της θέσεως, στην οποία κείται το ακίνητο και οπωσδήποτε των ορίων του και της έκτασής του, ώστε να μη γεννάται αμφιβολία περί της ταυτότητάς του.

Τέτοια δε περιγραφή του ακινήτου μπορεί να γίνεται και με αποτύπωσή του σε τοπογραφικό διάγραμμα υπό κλίμακα που ενσωματώνεται στην αγωγή. Όμως δεν προσαπαιτείται για το ορισμένο της ως άνω αγωγής να αναφέρονται στο αγωγικό δικόγραφο, οι πλευρικές διαστάσεις του επίδικου ακινήτου, ο καθ' όρια προσανατολισμός αυτού, ούτε να κατονομάζονται οι ιδιοκτήτες των όμορων ακινήτων.

Στην προκείμενη περίπτωση, με την από 21-3-2002 αγωγή του ο αναιρεσείων ζήτησε να αναγνωριστεί κύριος ποσοστού 1/2 εξ αδιαιρέτου από τα 2/75 εξ αδιαίρετα μιας εδαφικής εκτάσεως 740 στρεμμάτων. Όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της ένδικης αγωγής, η επίδικη έκταση περιγράφεται ως κείμενη στη θέση ... της ομωνύμου Κοινότητας, όπως αυτή εμφαίνεται στο από Μαΐου 2001 Τοπογραφικό Διάγραμμα του Μηχανικού ...

που προσκομίζεται και επισυνάπτεται στην παρούσα, περικλείεται από τους αριθμούς 22-21-20-10-και πάλιν 22 συνορεύει ΒΟΡΕΙΑ με θέση "...", ΝΟΤΙΑ εν μέρει με ... και εν μέρει με θέση ..., ΑΝΑΤΟΛΙΚΑ με θέση ...και εν μέρει με τη ..., και ... και αποξηραντικό ..., έκτασης 740 στρεμμάτων, επί της οποίας το ως άνω ποσοστό του αναιρεσείοντος (1/2 επί 2/75 επί 740 στρέμματα) αντιστοιχεί σε δέκα (10) περίπου στρέμματα.

Με την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από αυτή, εξαφανίζοντας την πρωτόδικη απόφαση, που είχε δεχθεί την αγωγή ως βάσιμη και κατ' ουσίαν, δέχθηκε ότι η αγωγή είναι αόριστη και απορριπτέα ως απαράδεκτη διότι περιέχει ατελή περιγραφή του επιδίκου ακινήτου, αφού δεν προσδιορίζεται η θέση του μέσα στο μεγαλύτερο ακίνητο των 740 στρεμμάτων. Επιπλέον δεν διαλαμβάνεται στην αγωγή ο τρόπος εντοπισμού και συγκεντρώσεως των επικαλουμένων εξ αδιαιρέτου ποσοστών επί του όλου ακινήτου σε κατ' εμβαδόν εδαφικό τμήμα, υπάρχει δε και ασάφεια περί του αν το επίδικο αποτελεί συγκεκριμένο εδαφικό τμήμα ή εξ αδιαιρέτου ποσοστό της ευρύτερης έκτασης, ενόψει και του αιτήματος της αγωγής για αναγνώριση κυριότητας του ενάγοντος ως κυρίου ποσοστού εξ αδιαιρέτου της μείζονος έκτασης "...". Τέλος δεν διαλαμβάνονται σ' αυτή περιστατικά που να δικαιολογούν το έννομο συμφέρον του ενάγοντος για την άσκηση αυτής και ειδικότερα ο τρόπος της προσβολής του δικαιώματος κυριότητάς του από το εναγόμενο. Δεν συνιστούσε δε προσβολή του δικαιώματος αυτού το επικαλούμενο με την αγωγή γεγονός ότι το εναγόμενο δεν απάντησε στην προδικαστική αίτηση του ενάγοντος, εφόσον δεν εκτίθεται ότι είχε προηγηθεί της αιτήσεως οποιαδήποτε αβεβαιότητα για την κυριότητα του ενάγοντος ή αμφισβήτησής της από το εναγόμενο.

Όμως η περιγραφή του επιδίκου ακινήτου στην ένδικη αγωγή είναι ορισμένη και πλήρης, ώστε να μη γεννάται καμιά αμφιβολία περί της ταυτότητας αυτού, αφού αναφέρονται με σαφήνεια το ποσοστό συγκυριότητας του αναιρεσείοντος εξ αδιαιρέτου επί του όλου - μεγαλύτερου - ακινήτου, η θέση του τελευταίου, το εμβαδόν του και τα όριά του, αφού δεν νοείται περιγραφή καθ' όρια και συγκεκριμένη θέση εξ αδιαιρέτου μεριδίου συγκυριότητας μεγαλύτερου ακινήτου, δηλαδή ιδανικού (νοητού) μεριδίου όχι σωματικά διακριτού. Αναφέρεται, επίσης και το έννομο συμφέρον του αναιρεσείοντα για άσκηση της ένδικης αγωγής, συνιστάμενο στην αμφισβήτηση της κυριότητάς του από το αναιρεσίβλητο Ελληνικό Δημόσιο. Επομένως, το Εφετείο, με το να απορρίψει την ένδικη αγωγή του αναιρεσείοντος ως αόριστη λόγω μη αναφοράς των ρηθέντων στοιχείων, ενώ αυτή είναι πλήρης και ορισμένη, υπέπεσε στην πλημμέλεια που προβλέπεται από το άρθρο 559 αριθμ. 14 του Κ.Πολ.Δ., και επομένως ο πρώτος, κατ' ορθή εκτίμησή του, λόγος αναίρεσης, είναι βάσιμος.

Μετά ταύτα, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 4899/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Kαι

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα, στις 15 Ιουνίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 18 Νοεμβρίου 2010.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ