1556/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1556 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Δικονομία πολιτική. Έφεση. Μεταβιβαστικό αποτέλεσμα. Το Εφετείο μετά την παραδοχή λόγου εφέσεως την εξαφάνιση της εκκαλουμένης και την διακράτηση της υπόθεσης για την εκδίκασή της από αυτό κατ' ουσίαν, καθίσταται αρμοδιο και οφείλει να εξετάσει και αυτεπαγγέλτως τις βάσεις τηςαγωγής ή τους λόγους της ανακοπής που είχαν προβληθεί νομιμως και δεν είχαν εξετασθεί από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο. Αναίρεση. Αν το Εφετείο παραλείψει την ανωτέρω υποχρέωσή του ιδρύεται ο λόγος αναιρέσεως του άρθρου 559 αρ. 6 του Κ.Πολ.Δ Διαταγή πληρωμής τιμολόγια. Μπορεί να εκδοθεί διαταγή πληρωμής βάσει τιμολογίων, όταν τα τιμολόγια αυτά φέρουν την ιδιόχειρη υπογραφή του εκδότη. Έννοια εκδότη (Αναιρεί την ΕΑ 80/2009).

Αριθμός 1556/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 26 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Α. του Θ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Γίτσα.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΙΝΤΕΑΛ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΒΕΕ" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Θεοδώρα Καζιάνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-2-2006 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3842/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 80/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 24-9-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αργύριος Σταυράκης ανέγνωσε την από 3-3-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η από 24-9-2009 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 80/2009 απόφασης του Εφετείου Αθηνών και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη αυτή απόφαση.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τα άρθρα 522, 535 παρ.1 και 536 παρ.1-2 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, μετά την παραδοχή λόγου εφέσεως, την εξαφάνιση της εκκαλουμένης και την διακράτηση της υπόθεσης για την εκδίκασή της από αυτό κατ' ουσίαν, καθίσταται αρμόδιο να ερευνήσει και αυτεπαγγέλτως όλα τα ζητήματα που είχαν υποβληθεί πρωτοδίκως για την οριστική διάγνωση της διαφοράς.

Έτσι, αν κρίνεται αγωγή με περισσότερες βάσεις, το μεταβιβαστικό αποτέλεσμα της εφέσεως δεν περιορίζεται μόνο στις διατάξεις της αποφάσεως που πλήττονται με την έφεση, αλλά εκτείνεται και στις μη εξετασθείσες πρωτοδίκως βάσεις, διότι δεν δικάζεται πλέον η έφεση, αλλά η αγωγή. Τα αυτά ισχύουν, μεταβαλλομένων των μεταβλητέων, και όταν κρίνεται ανακοπή κατά διαταγής πληρωμής με περισσότερους λόγους.

Επομένως και στην περίπτωση αυτή το Εφετείο, εάν εξαφανίσει την πρωτόδικη απόφαση απορρίπτοντας λόγο της ανακοπής που είχε γίνει δεκτός πρωτοδίκως, οφείλει να εξετάσει και τους λοιπούς λόγους της ανακοπής που δεν είχαν εξετασθεί, υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι οι λόγοι αυτοί είχαν προβληθεί κατά τρόπον ορισμένο και παραδεκτό και ασκούσαν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οπότε και υποχρεούται το δικαστήριο της ουσίας να απαντήσει.

Εάν δε το Εφετείο δεν εξετάσει τέτοιον λόγο της ανακοπής, που είχε δηλαδή προταθεί νομίμως, ως ανωτέρω, και δεν είχε εξετασθεί από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, δημιουργείται ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αρ.8 του ΚΠολΔ της παρά τον νόμο μη λήψεως υπόψη πραγμάτων που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Εξάλλου από τα άρθρα 623, 626, 630, 443 και 447 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι μπορεί να εκδοθεί διαταγή πληρωμής και για χρηματική απαίτηση που αποδεικνύεται από τιμολόγια, για να έχουν όμως τέτοια αποδεικτική δύναμη τα τιμολόγια, ως ιδιωτικά έγγραφα, πρέπει να έχουν την ιδιόχειρη υπογραφή του εκδότη, του προσώπου δηλαδή που αναλαμβάνει υποχρεώσεις από αυτά.

Αν η διαταγή πληρωμής εκδόθηκε βάσει τιμολογίων που δεν έχουν την υπογραφή του φερομένου ως εκδότη τους, υπό την προεκτεθείσα έννοια, η διαταγή πληρωμής είναι άκυρη και μπορεί να προσβληθεί για τον λόγο αυτό με την ανακοπή των άρθρων 632 και 633 του ΚΠολΔ.

ΙΙ. Από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την ένδικη ανακοπή του και για τους περιεχόμενους σ' αυτήν τέσσερις λόγους ο αναιρεσείων ζήτησε να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 10630/2005 διαταγή πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ποσού 18.709,96 ευρώ, που είχε εκδοθεί εις βάρος του με αίτηση της αναιρεσίβλητης εταιρείας και βάσει των αναφερόμενων σ' αυτήν εννέα τιμολογίων πωλήσεως, που εφέρετο ότι αποδείκνυαν την απαίτηση της αναιρεσίβλητης (τίμημα πωληθέντων πραγμάτων).

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την υπ' αριθμ. 3842/2007 απόφασή του απέρριψε τον πρώτο λόγο της ανακοπής περί παραγραφής της αξίωσης της αναιρεσίβλητης, δέχθηκε τον τέταρτο λόγο της ανακοπής περί ανυπαρξίας του ένδικου χρέους (έλλειψη υποκειμένης αιτίας) λόγω εικονικότητας των φερομένων ως συμβάσεων πωλήσεως για τις οποίες είχαν εκδοθεί τα ένδικα τιμολόγια και ακύρωσε τη διαταγή πληρωμής, δεν εξέτασε δε μετά ταύτα και τους λοιπούς, δεύτερον και τρίτο, λόγους της ανακοπής.

Με τον εξ αυτών δεύτερον λόγο της ανακοπής ο αναιρεσείων είχε προτείνει παραδεκτώς και ορισμένως, όπως προκύπτει από το δικόγραφο της ανακοπής, ότι τα προειρημένα τιμολόγια βάσει των οποίων εκδόθηκε η ανακοπτόμενη διαταγή πληρωμής δεν έφεραν την υπογραφή του, με αποτέλεσμα να μην αποδεικνύουν (άμεσα) την έναντι της αναιρεσίβλητης επικαλούμενη υποχρέωσή του και η εκδοθείσα ως άνω διαταγή πληρωμής να είναι άκυρη εξ αυτού του λόγου.

Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τον σχετικό λόγο εφέσεως της αναιρεσίβλητης-καθ'ης η ανακοπή και απέρριψε ως αόριστο τον τέταρτο λόγο της ανακοπής που είχε γίνει δεκτός πρωτοδίκως, κατά τα προεκτεθέντα, απορρίπτοντας μετά ταύτα και την ανακοπή στο σύνολό της, χωρίς να εξετάσει και τους λοιπούς, δεύτερον και τρίτο, λόγους της ανακοπής.

Σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, το Εφετείο όφειλε να εξετάσει τον δεύτερο, ως ανωτέρω, λόγο της ανακοπής, που είχε προβληθεί νομίμως και δεν είχε εξετασθεί πρωτοδίκως (όχι όμως και τον τρίτο, περί καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος της αναιρεσίβλητης (άρθρ. 281 του ΑΚ), ο οποίος, όπως προκύπτει από το δικόγραφο της ανακοπής, είναι παντελώς αόριστος), κατά συνέπειαν δε, αφού δεν έπραξε τούτο, δεν εξέτασε δηλαδή τον ειρημένο λόγο της ανακοπής, υπέπεσε στην προαναφερόμενη (ανωτ.

από Ι) αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ.8 του ΚΠολΔ, όπως βάσιμα ο αναιρεσείων υποστηρίζει με τον μοναδικό λόγο της κρινόμενης αίτησης.

ΙΙΙ. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρούμενη αυτή απόφαση και του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 του ΚΠολΔ), και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στην αναφερόμενη στο διατακτικό δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, κατά το νόμιμο αίτημα του τελευταίου (άρθρο 176 και 183 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 80/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 13 Ιουνίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Νοεμβρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ