Supreme Court allows appeal against appellate court for unclear facts on liability in traffic accident case.

Απόφαση 1555 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1555/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Φεβρουαρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ..., 2) ... 3)..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ελευθέριο Παπαδημητρίου με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Φ2, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Λεωνίδα Μαραμπέλη και κατέθεσε προτάσεις, 2) Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "GROUPAMA ΦΟΙΝΙΞ ΑΕ" όπως μετονομάστηκε νομότυπα η αρχικά αναιρεσίβλητη εταιρεία "ΦΟΙΝΙΞ ΜΕΤΡΟΛΑΪΦ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Τασσόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29/8/2005 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3956/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4374/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 1/12/2007 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης, ανέγνωσε την από 26/11/2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των δύο πρώτων λόγων της αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ και την απόρριψη των υπολοίπων. Ο πληρεξούσιος του 1ου των ως άνω αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο λόγος αναίρεσης από το εδ. 19 Κ.Πολ.Δ για έλλειψη νόμιμης βάσης ιδρύεται, όταν από τις αιτιολογίες της απόφασης δεν προκύπτουν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις εκείνα τα πραγματικά περιστατικά, που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ο οποίος εφαρμόστηκε (υπαγωγικός συλλογισμός ), ώστε να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης .

Ο λόγος, άρα, δεν ιδρύεται όταν οι ελλείψεις αναφέρονται στην αιτιολόγηση απλά του αποδεικτικού πορίσματος, εφόσον αυτό διατυπώνεται με σαφήνεια . Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την ποσβαλλόμενη απόφαση του δέχτηκε τα παρακάτω : Την ... ημέρα Κυριακή τρεις φίλοι, ο Φ1 , ο Φ2 και ο Φ3 πήγαιναν εκδρομή για το ... .Περί ώρα 13.10 ο ως άνω Φ2 , πρώτος εναγόμενος οδηγώντας την με αρίθμ κυκλ. ...

δίκυκλη μοτοσυκλέτα του, η οποία ήταν ασφαλισμένη για τις προς τρίτους ζημίες και σωματικές βλάβες στη δεύτερη εναγομένη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία < ΦΟΙΝΙΞ ΜΕΤΡΟΛΑΪΦ ΕΜΠΟΡΙΚΗ >, εκινείτο στην Εθνική οδό Αθηνών - Κορίνθου με κατεύθυνση προς Κόρινθο . Πίσω από τον πρώτο εναγόμενο ο Φ1, γυιός του πρώτου και της δευτέρας και αδελφός του τρίτου των εναγόντων , οδηγώντας την με αρίθμ. ...

μοτοσυκλέτα του, εκινείτο στην ίδια κατεύθυνση με τον πρώτο εναγόμενο έχοντας απόσταση από αυτόν 10 μ. και πίσω από τον Φ1 ο Φ3 . Στο 47.50 χιλιόμετρο της εν λόγω οδού στη θέση ... υπάρχει είσοδος - έξοδος του εργοταξίου της Κοινοπραξίας < Ακτωρ ΑΤΕ/ΤΕΒΑΕ >, όπου υπάρχει απότομη αριστερή στροφή πλάτους 7,30 μ. με δύο λωρίδες .

Η πιο πάνω μοτοσυκλέτα με αρίθμ. κυκλ. ... , που οδηγούσε ο Φ1, επιχειρώντας να στρίψει την ανωτέρω στροφή, καθώς εκινείτο με αυξημένη ταχύτητα στο δεξιό άκρο αυτής της οδού, παρεξέκλινε αιφνιδίως της πορείας της και ανατράπηκε προς τα δεξιά με συνέπεια να επιπέσει στο ευρισκόμενο σημείο εκείνο προστατευτικό συρματοπλέγμα, το οποίο στηριζόταν σε σιδηρόβεργες και άρχισε πέραν της κίτρινης οριογραμμής του οδοστρώματος και διεχώριζε το οδόστρωμα από τον χώρο του υπάρχοντος εκεί εργοταξίου, όπου διενεργούνταν εργασίες για τη διάνοιξη της σήραγγας ...

από την αναφερόμενη εταιρία και είχε διαμορφωθεί στο ρεύμα κυκλοφορίας προς Κόρινθο, ασφάλτινο έρεισμα πλάτους 3,40 μ . περιφραγμένο και ειδικά σημασμένο για την κίνηση των οχημάτων του εργοταξίου. Μετά την ανωτέρω εκτροπή και επίπτωση της μοτοσυκλέτας στο προστατευτικό συρματόπλεγμα με τις σιδηρόβεργες ανατράπηκε και σύρθηκε για αρκετά μέτρα στο δρόμο παρασυρόμενος από τη φυγόκεντρο δύναμη και τέλος ο οδηγός αυτής:

έπεσε πάνω στο συρματόπλεγμα και τραυματίστηκε θανάσιμα και συγκεκριμένα υπέστη πολλαπλές κακώσεις θώρακος , κοιλίας άνω και κάτω άκρων , εξαιτίας των οποίων επήλθε ο θάνατος του. Το εν λόγω ατύχημα και ο εξ αυτού επελθών θάνατος οφείλεται σε υπαιτιότητα σε ποσοστό 50% αφενός των προστηθέντων οργάνων της εταιρίας ....

Επίσης υφίσταται συνυπαιτιότητα του θανόντος οδηγού της μοτοσυκλέτας Φ1, η οποία συνίσταται στο ότι αυτός από έλλειψη της προσοχής που όφειλε από τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει δεν προέβλεψε το ζημιογόνο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του. Συγκεκριμένα δεν οδηγούσε με σύνεση και τεταμένη την προσοχή του και δεν ρύθμισε την ταχύτητα της μοτοσυκλέτας, που οδηγούσε, ενόψει των ειδικών συνθηκών της οδού και δεν είχε συμμορφωθεί με τις υπάρχουσες πινακίδες αναγγελίας κινδύνου Κ-14 , Κ-20 , Κ-25 , Κ-15 και Ρ-32, που ορίζει ότι το ανώτατο όριο της επιτρεπόμενης ταχύτητας είναι εκείνο των 60 χιλ.

την ώρα , το οποίο απεδείχθη ότι υπερέβη, καθόσον η ταχύτητα του υπερέβαινε τα 90 χιλ' την ώρα . Για τον ίδιο δε λόγο ανετράπη και η μοτοσυκλέτα του οδηγού Φ2 η οποία ανεφλέγη και κατά συνέπεια δεν υφίσταται καμία υπαιτιότητα του πρώτου εναγομένου στην πτώση και τον επελθόντα θάνατο του Φ1. Στη συνέχεια με βάση τις ανωτέρω παραδοχές απέρριψε την έφεση των εναγόντων ήδη αναιρεσειόντων κατά της εκαλούμενης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία είχε επίσης απορριφθεί η αγωγή αποζημιώσεως από το ως άνω ατύχημα, που είχαν ασκήσει κατά των εναγομένων ήδη αναιρεσιβλήτων.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το ουσιώδης ζήτημα της γενόμενης δεκτής ανυπαρξίας υπαιτιότητας του πρώτου αναιρεσιβλήτου στην πρόκληση του ατυχήματος και του εντεύθεν θανάτου του συγγενούς των αναιρεσειόντων Φ1. Ειδικότερα, το Εφετείο, ενώ δέχεται ότι της μοτοσικλέτας του θανόντος προπορευόταν η μοτοσικλέτα του ως άνω αναιρεσιβλήτου, ότι αυτή στο ίδιο μέρος της οδού ανατράπηκε και ανεφλέγη από υπαιτιότητά του, ότι ο ως άνω θανών ακολουθούσε σε απόσταση 10 μ.

και ότι η μοτοσικλέτα του θανόντος εκτράπηκε προς τα δεξιά της οδού και ανατράπηκε μετά την ανατροπή της μοτοσικλέτας του πρώτου αναιρεσείοντος , δεν διευκρινίζει με σαφήνεια α) εάν η προηγηθείσα εκτροπή και ανατροπή της μοτοσικλέτας του αναιρεσιβλήτου, ενόψει της μεγάλης ταχύτητας με την οποία δέχεται ότι κινούνταν και οι δύο και της μικρής μεταξύ τους απόστασης, ήταν δυνατό να επηρεάσει και επηρέασε ή όχι την οδηγική συμπεριφορά του θανόντος οδηγού της μοτοσικλέτας που ακολουθούσε και αν αυτή συντέλεσε ή όχι στην αιφνίδια προς τα δεξιά παρέκκλιση και ανατροπή της μοτοσικλέτας του θανόντος και β) εάν ο θανών ενήργησε ή όχι ελιγμό προς τα δεξιά για να αποφύγει την προπορευόμενη μοτοσικλέτα, που είχε εκτραπεί της οδού και εάν οι δύο μοτοσικλέτες ήρθαν ή όχι δε επαφή, δεδομένου ότι το Εφετείο παραθέτει απλώς την προανακριτική κατάθεση του οδηγού της άλλης μοτοσικλέτας Φ3, ο οποίος καταθέτει αρνητικά για τα γεγονότα αυτά, χωρίς όμως να δέχεται σαφώς ότι υιοθετεί ειδικά το περιεχόμενο αυτό της καταθέσεώς του.

Ενόψει τον ανωτέρω ελλείψεων και ασαφειών καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή όχι εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 914, 300, 330, 297 και 298 ΑΚ και ειδικότερα αν συνέτρεχαν ή όχι οι προϋποθέσεις που απαιτούνται από τις εν λόγω διατάξεις για τη ν ύπαρξη αξίωσης από αδικοπραξία και ιδιαίτερα, εκείνες της υπαιτιότητας και της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της υπαίτιας συμπεριφοράς και του ζημιογόνου αποτελέσματος.

Κατά συνέπεια, το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ 19 Κ.Πολ.Δ., που αποδίδεται με τους δύο πρώτους λόγους της αναίρεσης και συνεπώς οι λόγοι αυτοί είναι βάσιμοι. Μετά από αυτά πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο Αθηνών, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως, και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, λόγω της ήττας τους ( άρθρα 176 , 183 Κ.Πολ.Δ. ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 4374/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, ενώπιον του ίδιου Εφετείου Αθηνών, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσόν των δύο χιλιάδων ( 2000 ) ευρώ .

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 11 Iουνίoυ 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Ιουνίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ