1553/2017 · 1553/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1553 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1553/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ και Αλεξάνδρα Κακκαβά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Απριλίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Δ. Μ. του Γ., κατοίκου ... και 2) Ε. Φ. του Ε., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Ντοκατζή.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "... ΑΕ", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χαράλαμπο Δρακόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-6-2010 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάστηκε με την από 16-12-2011 παρεμπίπτουσα αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 17858/2013 μη οριστική και 20249/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 316/2016 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 20-4-2016 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Σοφία Ντάντου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το άρθρο 932 AK προκύπτει ότι σκοπός της διάταξης είναι να επιτυγχάνεται μία υπό ευρεία έννοια αποκατάσταση του παθόντος για την ηθική του βλάβη, λόγω της αδικοπραξίας, ώστε αυτός να απολαύει μία δίκαιη και επαρκή ανακούφιση και παρηγοριά, χωρίς, από το άλλο μέρος, να εμπορευματοποιείται η προσβληθείσα ηθική αξία και να επεκτείνεται υπέρμετρα το ύψος της αποζημιώσεως για ηθική βλάβη, που δεν μπορεί να αποτιμηθεί επακριβώς σε χρήμα. Με βάση τον σκοπό αυτόν αντλούνται, στη συνέχεια, ως ουσιώδη χαρακτηριστικά της έννοιας του "ευλόγου" εκείνα τα στοιχεία που αποτελούν τα πλέον πρόσφορα μέσα για την εκπλήρωση του εν λόγω σκοπού της διάταξης. Τέτοια στοιχεία είναι κυρίως: το είδος και η βαρύτητα της ηθικής προσβολής, η περιουσιακή, κοινωνική και προσωπική κατάσταση των μερών και κυρίως του παθόντος, η βαρύτητα του πταίσματος του δράστη (στον βαθμό που επηρεάζει την ένταση της ηθικής βλάβης), η βαρύτητα του τυχόν συντρέχοντος πταίσματος του θύματος, οι όλες ειδικότερες συνθήκες πρόκλησης της ηθικής βλάβης. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να οδηγούν τον Δικαστή να σχηματίσει την κατά το άρθρο 932 ΑΚ εύλογη κρίση του (όχι κατά τις υποκειμενικές του ανέλεγκτες αντιλήψεις, αλλά) κατ’ εφαρμογή του αντικειμενικού μέτρου που θα εφάρμοζε και ο νομοθέτης, αν έθετε ο ίδιος τον κανόνα αποκατάστασης της ηθικής βλάβης στην ατομική περίπτωση. Συνάγεται δε το αντικειμενικό αυτό μέτρο από τον ανωτέρω σκοπό του άρθρου 932 ΑΚ και, μέσω αυτού, από την όλη κλίμακα των υπερκειμένων σκοπών του συστήματος αποζημίωσης λόγω αδικοπραξίας του ΑΚ. Η κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας, όσον αφορά το ύψος της επιδικαστέας χρηματικής ικανοποίησης αποφασίζεται (κατ’ αρχήν αναιρετικώς ανέλεγκτα), με βάση τους ισχυρισμούς και τα αποδεικτικά στοιχεία που θέτουν στη διάθεσή του οι διάδικοι. Επιβάλλεται όμως, σε κάθε περίπτωση να τηρείται, κατά τον καθορισμό του επιδικαζόμενου ποσού, η αρχή της αναλογικότητας ως γενική νομική αρχή και δη αυξημένης τυπικής ισχύος [άρθρα 2 παρ. 1 και 25 του ισχύοντος Συντάγματος] με την έννοια ότι η σχετική κρίση του Δικαστηρίου, δεν πρέπει να υπερβαίνει τα όρια όπως αυτά διαπιστώνονται από τα δεδομένα της κοινής πείρας και την κοινή περί δικαίου συνείδηση σε ορισμένο τόπο και χρόνο, που αποτυπώνονται στη συνήθη πρακτική των Δικαστηρίων. Και τούτο, διότι μια απόφαση, με την οποία επιδικάζεται ένα ευτελές ή υπέρμετρα μεγάλο ποσό, ως δήθεν εύλογο κατά την ελεύθερη κρίση του Δικαστηρίου, προς αποκατάσταση της ηθικής βλάβης, ευτελίζει, στην πρώτη περίπτωση, (όσον αφορά τον παθόντα), το σεβασμό της αξίας του ανθρώπου, και στην δεύτερη, (όσον αφορά τον υπόχρεο), το δικαίωμα της περιουσίας τους, αφού το Δικαστήριο επεμβαίνοντας στη διαφορά μεταξύ ιδιωτών πρέπει, όπως προαναφέρθηκε, να τηρεί μια δίκαιη ισορροπία ανάμεσα στα αντιτιθέμενα συμφέροντα, με παράλληλη προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Στο σημείο αυτό σημειώνεται ότι η έννοια της αναλογικότητας είναι έννοια αυστηρότερη του "ευλόγου" και συνακόλουθα το "εύλογο" εμπεριέχεται αναγκαίως στο "ανάλογο". Άλλωστε την αρχή αυτή, υπό την προεκτεθείσα έννοια, εκφράζει και η υπερνομοθετικής ισχύος διάταξη του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, υπό την έννοια ότι πρέπει να υπάρχει μία ανεκτή σχέση αναλογικότητας μεταξύ των χρησιμοποιούμενων μέσων και του σκοπού που επιδιώκει κάθε μέτρο, το οποίο αποστερεί ένα άτομο από θεμελιακό δικαίωμά του, όπως από την ιδιοκτησία του. Ενόψει όλων αυτών η κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας, ως προς το ύψος του ποσού της επιδικασθείσης χρηματικής ικανοποίησης, πρέπει να ελέγχεται αναιρετικά, για το αν παραβιάζεται ευθέως ή εκ πλαγίου (άρθρο 559 ΚΠολΔ αναλόγως από τους αρ. 1 ή 19), η αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 2 παρ. 1 και 25 του Συντάγματος) υπό την προεκτεθείσα έννοια, αλλά και όταν διαπιστώνεται υπέρβαση από το Δικαστήριο της ουσίας των ακραίων ορίων της διακριτικής του ευχέρειας (Ολ.ΑΠ 9/2015).

Στην προκειμένη υπόθεση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, ως προς τον τραυματισμό των εναγόντων συνεπιβατών του με αριθμό κυκλ. ... ΙΧΕ ζημιογόνου οχήματος και ήδη αναιρεσειόντων, την επιδικασθείσα σ’ αυτούς χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης, την οποία υπέστησαν λόγω του τραυματισμού τους κατά το ένδικο ατύχημα αλλά και την εκ του άρθρου 931Α επιδικασθείσα στην δεύτερη των αναιρεσειόντων αποζημίωση, δέχθηκε, ανελέγκτως, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "...Από την εκτίμηση του αυτού ως άνω αποδεικτικού υλικού προέκυψε ότι αποτέλεσμα του προκληθέντος από αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου εναγομένου τροχαίου ατυχήματος ήταν, εκτός των άλλων και ο τραυματισμός του πρώτου ενάγοντος. Ο τελευταίος, ηλικίας κατά τον ανωτέρω χρόνο 18 ετών, υπέστη κάταγμα συντριπτικού τύπου Α5 σπονδύλου αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης. Αμέσως μετά το ατύχημα διακομίσθηκε στο Κέντρο Υγείας ... και την ίδια ημέρα στο Γενικό Νοσοκομείο Χαλκιδικής και στη συνέχεια στο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", στο οποίο νοσηλεύτηκε μέχρι τις 06-07-2009, όπου υποβλήθηκε στις 3-7-2009 σε χειρουργική επέμβαση προς αντιμετώπιση του κατάγματος της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής του στήλης με πρόθεμα και πλάκα-βίδες και του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή, ενώ του συνεστήθη αναρρωτική άδεια ενός (1) μηνός και επανέλεγχος. Έκτοτε ήταν υπό τακτική ιατρική παρακολούθηση και του συνεστήθη να αποφεύγει κάθε είδους φόρτιση της σπονδυλικής στήλης (βλ. την από 26/1/2011 ιατρική γνωμάτευση του ανωτέρω Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης). Πλέον αυτών, αποδείχθηκε ότι ο πρώτος των εναγόντων φέρει ουλή στη δεξιά τραχηλική χώρα μήκους 7.0 εκ., πλάτους 0.5 έως 0.9 εκ., σκληρή, υπερτροφική και έντονα υπερχρωματική, για την θεραπευτική αντιμετώπιση της οποίας πρέπει να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση, χωρίς να προσδοκάται η πλήρης εξάλειψή της (βλ. την προσκομιζόμενη, από 14-10-2009 ιατρική γνωμάτευση της ιατρού, πλαστικής - χειρουργού Γ. Β.). Εξαιτίας του ανωτέρω τραυματισμού του, του χορηγήθηκε απαλλαγή από τη στράτευση, (Ι/5), ενώ σύμφωνα με την από 24/4/2015 γνωστοποίηση αποτελέσματος πιστοποίησης αναπηρίας του Υποκ/ματος ΙΚΑ-ΕΤΑΜ/ΚΕΠΑ ... το συνολικό ποσοστό αναπηρίας του, εξαιτίας του ατυχήματος ανέρχεται σε 30% για το χρονικό διάστημα από 06.02.2015 έως 28.02.2017... Ο πρώτος ενάγων - παθών, ενώ ήταν επιβάτης στη θέση του συνοδηγού..., παρέλειψε να προσδεθεί με..., ζώνη ασφαλείας... Επομένως..., ο πρώτος - ενάγων παθών τυγχάνει συνυπαίτιος... του τραυματισμού του..., σε ποσοστό 30%... Περαιτέρω, από την εκτίμηση των αυτών ως άνω αποδεικτικών στοιχείων, αποδείχθηκε ότι η δεύτερη ενάγουσα, Ε. Φ., συνεπεία του ατυχήματος υπέστη "κάταγμα λαγονίου οστού αριστερά και συντριπτικά κατάγματα αριστερής κοτύλης, κεφαλής του μηριαίου και ηβοϊσχιακού κλάδου". Την ίδια ημέρα του ατυχήματος, 02.07.2009, διακομίσθηκε στο Κέντρο Υγείας ... και ακολούθως (την ίδια ημέρα), στο Γενικό Νοσοκομείο Χαλκιδικής όπου υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση εσωτερικής οστεοσύνθεσης με ολισθαίνοντα ήλο, πλάκα και κοχλίες και παρέμεινε νοσηλευόμενη μέχρι τις 09.07.2009. Στην συνέχεια διακομίσθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης "...", όπου αντιμετωπίσθηκε χειρουργικά το συντριπτικό -κάταγμα της κοτύλης με την μέθοδο της εσωτερικής οστεοσύνθεσης με πλάκες και βίδες, στο οποίο νοσηλεύτηκε μέχρι τις 24-07-2009, συνεστήθη δε από τους θεράποντες ιατρούς η μετακίνησή της να γίνεται με αναπηρικό αμαξίδιο για περίπου δυόμιση μήνες και στη συνέχεια βάδιση με βακτηρίες μασχάλης για διάστημα έξι μηνών (βλ. το από 24.07.2009 εξιτήριο του Γ.Ν.Θ. "Άγιος Παύλος"). Εξαιτίας όμως της δυσμενούς εξέλιξης των καταγμάτων της αριστερής κοτύλης, και της κεφαλής του αριστερού μηριαίου, η δεύτερη ενάγουσα, στις 10-10-2011, υπεβλήθη σε ολική αρθροπλαστική του αριστερού ισχίου, ενώ προηγουμένως στις 02-05-2011 είχε υποβληθεί σε αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης του αριστερού μηριαίου και τρυπανισμούς της αριστερής μηριαίας κεφαλής, προσπαθώντας να αποφευχθεί η ολική αρθροπλαστική. Πλέον αυτών, αποδείχθηκε ότι η ενάγουσα φέρει ουλή στο άνω τριτημόριο της έξω επιφάνειας του αριστερού μηρού με επέκταση στον αριστερό γλουτό μήκους 33.5 εκ., πλάτους 0.4 έως 0.7 εκ., σκληρή υπερτροφική και υπερχρωματική, για την θεραπευτική αντιμετώπιση της οποίας πρέπει να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση, χωρίς να προσδοκάται η πλήρης εξάλειψή της (βλ. την προσκομιζόμενη από 14-10-2009 ιατρική γνωμάτευση της ιατρού, πλαστικής - χειρουργού Γ. Β.). Στη με .../2013 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του Ορθοπεδικού Χειρούργου Ι. Α., ο οποίος την εξέτασε τέσσερα και πλέον χρόνια μετά το ατύχημα, το Δεκέμβρη του έτους 2013, παρουσία του διορισθέντος τεχνικού συμβούλου εκ μέρους των αντιδίκων - ορθοπεδικού χειρουργού, Β. Κ., αναφέρεται ότι "η ενάγουσα βαδίζει χωλαίνοντας, παρουσιάζει συνεχές άλγος του αριστερού ισχίου παρά τη φαρμακευτική αγωγή ακόμη και κατά την ηρεμία και κρίσεις οσφυαλγίας, εμφανίζει επώδυνη δυσκαμψία του αριστερού ισχίου με μετρίου βαθμού περιορισμό κινητικότητας (κάμψη 90°, έξω στροφή 45°, έσω στροφή 30°) και κατά τις μετρήσεις ανευρίσκεται ατροφία του αριστερού τετρακέφαλου μυός (περίπου 4 εκατοστά στην περίμετρο της μεσότητας του μηρού) καθώς και ανισοσκελία με επιμήκυνση του αριστερού κάτω άκρου περίπου 2 εκατοστά. Οι ανωτέρω βλάβες της σωματικής λειτουργίας της ενάγουσας 2 έτη μετεγχειρητικά της ολικής αρθροπλαστικής του αριστερού ισχίου, θεωρούνται μόνιμες και με βάση τον ισχύοντα κανονισμό εκτίμησης βαθμού αναπηρίας του ΕΟΠΥ προσδίδουν στην κ. Φ. Ε. ποσοστό αναπηρίας 52%... Εξετέρου, αποδείχθηκε ότι η δεύτερη ενάγουσα - παθούσα, που καθόταν στα πίσω καθίσματα, δεν είχε προσδεθεί με προστατευτική ζώνη, όπως όφειλε... Επομένως... το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που δέχθηκε... την ένσταση περί του συντρέχοντος πταίσματος της δεύτερης των εναγόντων... στην επέλευση και την έκταση του επίμαχου τραυματισμού της, λόγω της παράλειψής της να προσδεθεί με την... ζώνη ασφαλείας, κατά ποσοστό 30%... δεν έσφαλε... Το παρόν Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη, με αξιολόγηση και στάθμιση όλων των διαμορφωτικών συνθηκών κατά τον κρίσιμο χρόνο του προσδιορισμού της, μεταξύ των άλλων, την ηλικία και τις λοιπές προσωπικές ιδιότητες του ενάγοντος - παθόντος (18 ετών, άγαμου κατά το χρόνο του ατυχήματος), τις συνθήκες και περιστάσεις της επίδικης αδικοπραξίας, όπως περιγράφονται αναλυτικά πιο πάνω, το είδος της προσβολής που δέχθηκε (ο ενάγων), την έκταση και το βαθμό του πταίσματος του υπαιτίου οδηγού (ηλικίας 20 ετών, σπουδαστή), την συνυπαιτιότητα και του ίδιου στην έκταση του τραυματισμού του, τη φύση, το είδος και την έκταση του τραυματισμού του, όπως και τις συνέπειές του στην καθημερινότητά του, τη διάρκεια και την ένταση του πόνου και της ταλαιπωρίας που δοκίμασε απ’ αυτόν και συνέχισε επί μεγάλο χρονικό διάστημα να δοκιμάζει, τη διάρκεια του χρόνου της αναγκαίας τακτικής ιατρικής παρακολούθησής του και της αγωγής που ακολούθησε και θα συνεχίσει επί μακρόν να ακολουθεί, την κοινωνική θέση και την οικονομική κατάσταση των διαδίκων φυσικών προσώπων, κρίνει ότι πρέπει να του επιδικασθεί για την ανωτέρω αιτία το μερικότερο ποσό των οκτώ χιλιάδων (8.000,00) ευρώ για την εύλογη χρηματική ικανοποίηση της ηθικής βλάβης που υπέστη, εξαιτίας του προρρηθέντος τραυματισμού του. Το εν λόγω ποσό είναι δίκαιο και εύλογο, δηλαδή, ανάλογο με τις συγκεκριμένες περιστάσεις της προκειμένης περίπτωσης, αλλά και σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας (άρθρα 25 παρ. 1 του Συντάγματος και 2, 9 παρ. 2 και 10 παρ. 2 της ΕΣΔΑ), όπως η αρχή αυτή, χωρίς να έχει άμεση εφαρμογή στην ένδικη περίπτωση, εξειδικεύεται με την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 932 του ΑΚ για τον προσδιορισμό του ύψους της χρηματικής ικανοποιήσεως... Συνακόλουθα, μετά τις ως άνω παραδοχές, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που με την εκκαλούμενη απόφασή του, επιδίκασε στον πρώτο ενάγοντα, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης εκ του άρθρου 932 του ΑΚ, το προαναφερόμενο ποσό των 4.000,00 ευρώ, αντί του (μεγαλύτερου) ποσού των 8.000,00 ευρώ, που, πράγματι, δικαιούται για την εν λόγω αιτία, λανθασμένα εφάρμοσε το νόμο... Για όλους τους ανωτέρω λόγους, ήτοι, της προπεριγραφείσας μόνιμης μερικής αναπηρίας της ενάγουσας και της δυσμενούς επιδράσεως της, στο παρόν και στο μέλλον, στην προσωπική, οικογενειακή, κοινωνική, επαγγελματική και οικονομική πλευρά της ζωής της, το παρόν Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις πιο πάνω συντρέχουσες περιστάσεις (ηλικία, φύλο, προσωπικές ιδιότητες, κοινωνική και οικονομική κατάσταση της ενάγουσας, τη φύση και την έκταση της αναπηρίας της και τις επιπτώσεις της στη ζωή της, το ποσοστό του συντρέχοντος πταίσματός της στον τραυματισμό της), κρίνει ότι, σύμφωνα με όσα εκτενώς αναπτύσσονται στην προηγηθείσα νομική σκέψη, δικαιούται, ως πρόσθετη αυτοτελή χρηματική παροχή, κατ’ άρθρο 931 ΑΚ, όπως η εν λόγω διάταξη ερμηνεύεται και αναλύεται πιο πάνω, το εύλογο χρηματικό ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000,00) ευρώ... Συνακόλουθα, μετά τις ως άνω παραδοχές, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που με την εκκαλούμενη απόφασή του, επιδίκασε στη δεύτερη ενάγουσα, ως αυτοτελή αποζημίωσή της εκ του άρθρου 931 του ΑΚ, το προαναφερόμενο ποσό των 10.000,00 ευρώ, αντί του (μεγαλύτερου) ποσού των είκοσι χιλιάδων (20.000,00) ευρώ, που, πράγματι, δικαιούται για την εν λόγω αιτία, λανθασμένα εφάρμοσε το νόμο και λανθασμένα (επίσης) εκτίμησε όλες τις αποδείξεις, κατά το βάσιμο συναφή λόγο της έφεσης. Δ. Τέλος, η δεύτερη ενάγουσα, Ε. Φ. (ηλικίας 21 ετών τότε, εκπαιδευόμενη νοσηλεύτρια), από τις ειδικές συνθήκες του αιφνίδιου επίδικου τροχαίου ατυχήματος και ειδικότερα, από την ταλαιπωρία που υπέστη κατά το ανωτέρω χρονικό διάστημα, λόγω του προρρηθέντος τραυματισμού της και των δυσμενών συνεπειών του στην εν γένει κατάσταση της υγείας της, τη σωματική της ευεξία και την ψυχολογική της κατάσταση, όπως και στην προσωπική, οικογενειακή, επαγγελματική και κοινωνική ζωή της, καθώς και από το ψυχικό και σωματικό άλγος που δοκίμασε, όπως θα είχε συμβεί και στον καθένα, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής, συνεπεία της φύσης, του είδους και της έκτασης της πιο πάνω κακώσεώς της, αλλά και λόγω της προρρηθείσας ψυχικής διαταραχής που υπέστη από το ατύχημα και των δυσμενών συνεπειών της στην ψυχολογική της κατάσταση και υγεία, υπέστη ηθική βλάβη, για την οποία δικαιούται να αξιώσει χρηματική ικανοποίηση... Το παρόν Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη, με αξιολόγηση και στάθμιση όλων των διαμορφωτικών συνθηκών κατά τον κρίσιμο χρόνο του προσδιορισμού της, μεταξύ των άλλων, την ηλικία και τις λοιπές προσωπικές ιδιότητες της δεύτερης ενάγουσας και του υπαιτίου οδηγού, όπως μνημονεύονται αναλυτικά πιο πάνω, τις συνθήκες και περιστάσεις της επίδικης αδικοπραξίας, όπως εκτενώς προπεριγράφονται, το είδος της προσβολής που δέχθηκε αυτή, την έκταση και το βαθμό του πταίσματος του υπαιτίου οδηγού, τη φύση, το είδος και την έκταση της βλάβης της υγείας της, όπως και τις συνέπειές της στην καθημερινότητά της, τη διάρκεια και την ένταση της ταλαιπωρίας που βίωσε απ’ αυτήν, τη διάρκεια του χρόνου της αναγκαίας τακτικής ιατρικής παρακολούθησής της και της αγωγής που ακολούθησε για την αποθεραπεία της, την κοινωνική θέση και την οικονομική κατάσταση των διαδίκων φυσικών προσώπων, κρίνει ότι πρέπει να της επιδικασθεί για την ανωτέρω αιτία το ποσό των είκοσι δύο χιλιάδων (22.000,00) ευρώ... Το παραπάνω ποσό είναι δίκαιο και εύλογο, δηλαδή, ανάλογο με τις συγκεκριμένες περιστάσεις της προκειμένης περίπτωσης, αλλά και σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας (άρθρα 25 παρ. 1 του Συντάγματος και 2, 9 παρ. 2 και 10 παρ. 2 της ΕΣΔΑ), όπως η αρχή αυτή, χωρίς να έχει άμεση εφαρμογή στην ένδικη περίπτωση, εξειδικεύεται με την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 932 του ΑΚ για τον προσδιορισμό του ύψους της χρηματικής ικανοποιήσεως...". Το Εφετείο, λαμβάνοντας υπόψη το ποσοστό του συντρέχοντος πταίσματος των αναιρεσειόντων (30%), από την παράλειψή τους να προσδεθούν με ζώνη ασφαλείας και καθορίζοντας, για τον πρώτο των αναιρεσειόντων, το ποσό της χρηματικής ικανοποίησης, λόγω ηθικής βλάβης σε 8.000 ευρώ και για την δεύτερη αναιρεσείουσα το ποσό της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης σε 22.000 ευρώ και το ποσό της εκ του άρθρου 931 ΑΚ αποζημίωσης σε 20.000 ευρώ υπερέβη τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας και παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας, αφού τα εν λόγω ποσά, κατά την κοινή πείρα, την δικαστηριακή πρακτική και την περί δικαίου συνείδηση, υπολείπονται και μάλιστα καταφανώς, των συνήθως επιδικαζομένων σε παρόμοιες περιπτώσεις. Επομένως οι πρώτος και κατ’ ορθότερο χαρακτηρισμό μόνον από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και δεύτερος λόγος αναίρεσης με τους οποίους πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση, για ευθεία παραβίαση των ουσιαστικών διατάξεων των άρθρων 932, 931 ΑΚ, άρθρο 25 του Συντάγματος, πρέπει να γίνουν δεκτοί και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το μέρος, που αφορά το αγωγικό κονδύλιο της χρηματικής ικανοποίησης, λόγω ηθικής βλάβης, και για τους δύο αναιρεσείοντες και επιπρόσθετα για την δεύτερη αναιρεσείουσα και για το αγωγικό κονδύλιο της εκ του άρθρου 931 ΑΚ αποζημίωσης. Περαιτέρω πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση κατά το αναιρούμενο τμήμα στο εκδόσαν την προσβαλλόμενη απόφαση Εφετείο, συντιθέμενο από άλλο Δικαστή, να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων που κατέθεσαν και προτάσεις (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται, ειδικότερα, στο διατακτικό και να διαταχθεί η απόδοση του παραβόλου στους καταθέσαντες αναιρεσείοντες (άρθρο 495 παρ. 4 εδ. ε’ ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 316/2016 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό τμήμα.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση, κατά το αναιρούμενο τμήμα, στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλο Δικαστή.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Και

Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου στους καταθέσαντες αναιρεσείοντες.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 29 Ιουνίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Σεπτεμβρίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ