1553/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1553 / 2007 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1553/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αντιπρόεδρο, Ιωάννη Παπανικολάου, Δημήτριο Δαλιάνη, Ρένα Ασημακοπούλου και Αθανάσιος Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Νοεμβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας:Ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΕ" που εκπροσωπείται νόμιμα, ατομικά και ως οιονεί καθολικής διαδόχου της άλλοτε ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΑΕ" που εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Απόστολο Σοφιαλίδη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1.Ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ EFG EUROBANK ERGASIAS AE" και με το διακριτικό τiτλο "EUROBANK ERGASIAS" ως καθολικής διαδόχου της "ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΕ" και εκπροσωπείται νόμιμα και 2. Ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκαν η πρώτη από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Καβροχωριανό και η δεύτερη από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Τσικρικά

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 16-5-2000 ανακοπές των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λάρισας και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 28/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 223/2005 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητά η αναιρεσείουσα με την από 11-10-2005 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 16-11-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινομένης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμ. 1, 14 και 19 ΚΠολΔ, ιδρύονται, αντιστοίχως, λόγοι αναιρέσεως: (α) αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου (β) αν το δικαστήριο παρά τον νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο και (γ) αν η απόφαση, δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε κατά κρίση ανέλεγκτη τα ακόλουθα: "Η απαίτηση της εκκαλούσας Τράπεζας (ήδη αναιρεσείουσας), για την ικανοποίηση της οποίας αυτή επέσπευσε την αναγκαστική εκτέλεση και εκπλειστηριάσθηκε το ακίνητο... του οφειλέτη της ........, δεν ήταν ασφαλισμένη με προσημείωση υποθήκης σε βάρος του πιο πάνω ακινήτου. Συγκεκριμένα η εν λόγω απαίτηση της εκκαλούσας, για την οποία αυτή κατατάχθηκε προνομιακά (ως προσημειούχος δανείστρια) στον προσβληθέντα πίνακα κατάταξης δανειστών του συμβολαιογράφου Λάρισας Δημήτρη Ψαθά, προέρχεται από την λειτουργία της με αριθμό ......... σύμβασης πίστωσης ανοικτού (αλληλοχρέου) λογαριασμού και των προσθέτων αυξητικών και τροποποιητικών αυτής πράξεων... με βάση τις οποίες χορήγησε στον ανωτέρω οφειλέτη της πίστωσης μέχρι του ποσού των 50.000.000 δραχμών. Τη σύμβαση αυτή δεν εξυπηρετούσε ο οφειλέτης, με αποτέλεσμα η εκκαλούσα να κλείσει τον λογαριασμό και εν συνεχεία να επιτύχει την έκδοση της με αριθ. ......... διαταγής πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας για το ποσό των 33.009.658 δραχμών, με το νόμιμο τόκο από 29-5-1999. Ακολούθως, η εκκαλούσα, με βάση την προαναφερόμενη διαταγή πληρωμής επέσπευσε τον πλειστηριασμό και πλειστηριάσθηκε το πιο πάνω ακίνητο του οφειλέτη της. Η προσημείωση πρώτης υποθήκης που ενεγράφη στο παραπάνω ακίνητο του οφειλέτη υπέρ της εκκαλούσας με την 598/1996 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας (διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων) αφορούσε άλλη απαίτηση της εκκαλούσας εναντίον του, η οποία προέκυπτε από την με αριθ. ......... σύμβαση πίστωσης με ανοικτό (αλληλόχρεο) λογαριασμό και την με αριθ. .......... πρόσθετη πράξη, με την οποία η άνω εκκαλούσα χορήγησε στον ίδιο οφειλέτη της δάνειο ποσού 40.000.000 δραχμών. Τούτο προκύπτει τόσον από το περιεχόμενο της από 9-5-1996 αιτήσεως της εκκαλούσας προς το Μονομελές Πρωτοδικείο Λάρισας, με την οποία εζητείτο η εγγραφή προσημείωσης υποθήκης στο πιο πάνω ακίνητο του οφειλέτη της και η οποία έγινε δεκτή με την προαναφερόμενη απόφαση, όπου αναγράφεται ως ασφαλιζομένη απαίτηση εκείνη εκ της προαναφερόμενης σύμβασης πιστώσεως (...........) και της πρόσθετης αυτής σύμβασης (...........), όσον και από την από 9-5-1996 περίληψη της εγγραφής προσημείωσης υποθήκης, η οποία κατατέθηκε στο Υποθηκοφυλακείο Λάρισας, μαζί με την άνω με αριθ. 598/1996 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, προκειμένου να γίνει η εγγραφή της προσημείωσης στο εν λόγω Υποθηκοφυλακείο. Από κανένα απολύτως στοιχείο δεν προκύπτει ότι οι παραπάνω απαιτήσεις της εκκαλούσας κατά του οφειλέτη της ταυτίζονται, ότι η απαίτησή της κατ' αυτού είναι μια και μοναδική και ότι για λόγους εσωτερικής λειτουργίας της εκκαλούσας η σύμβαση πίστωσης έλαβε τον αριθμό ......... και ακολούθως επιδιώχθηκε η ικανοποίησή της με την έκδοση της διαταγής πληρωμής και στη συνέχεια με την επίσπευση αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος του οφειλέτη της. Κατόπιν τούτων, ορθά το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, το οποίο δέχθηκε τα ίδια ως άνω, μεταρρύθμισε τον προσβαλλόμενο πίνακα κατάταξης δανειστών, κατά παραδοχή σχετικών λόγων των συνεκδικασθεισών ανακοπών, και κατέταξε, συμμέτρως με τις αναγγελθείσες απαιτήσεις των ανακοπτουσών τραπεζικών εταιριών, την κατά τα ανωτέρω απαίτηση της εκκαλούσας (που προέκυπτε από την ....... διαταγή πληρωμής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας) καθώς και εκείνη που προέκυπτε από την ....... διαταγή πληρωμής του Ειρηνοδίκη Λάρισας, όπως αυτές περιωρίσθηκαν με δήλωση της εκκαλούσας προς τον επί του πλειστηριασμού υπάλληλο, στη σειρά των εγχειρογράφων δανειστών.

Συνεπώς, θα πρέπει ο πρώτος λόγος της ένδικης έφεσης, με την οποία η εκκαλούσα υποστηρίζει εκτενώς τα αντίθετα ως προς την απαίτησή της που απέρρεε από την ........ διαταγή πληρωμής, ότι δηλαδή αυτή αφορούσε την μόνη και μοναδική απαίτησή της κατά του οφειλέτη της ........... και για την οποία είχε εγγράψει την προσημείωση υποθήκης σε βάρος του ακινήτου του με βάση την 598/1996 απόφαση ασφαλιστικών μέτρων του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος. Τέλος, καθόσον αφορά το, επικουρικώς, υποβληθέν πρωτοδίκως αίτημα της εκκαλούσας, το οποίο αυτή επαναφέρει με αυτοτελή λόγο έφεσης στο παρόν Δικαστήριο, ότι θα έπρεπε κατά την κατάταξή της στον πίνακα να ληφθεί υπόψη, στο σύνολο των απαιτήσεών της, και η αναγγελθείσα απαίτηση της δικαιοπαρόχου της Τράπεζας Μακεδονίας Θράκης ΑΕ, της οποίας αυτή (εκκαλούσα) είναι καθολική διάδοχος (δι' απορροφήσεως) δυνάμει των υπ' αριθμ. ........ και ....... πράξεων της συμβολαιογράφου Αθηνών Θεανώς Βίγλατζη-Χονδρογιάννη που ενεκρίθησαν με την Κ2-7564/16-6-2000 απόφαση της Υφυπουργού Ανάπτυξης (ΦΕΚ 5010/21-6-2000), ύψους 4.757.863 δραχμών, τούτο (αίτημα) πρέπει ν' απορριφθεί ως απαράδεκτο. Η ως άνω δικαιοπάροχος της εκκαλούσας, η οποία αναγγέλθηκε για το ποσό των 4.757.863 δραχμών και δεν κατατάχθηκε στον πίνακα κατάταξης (που συνετάγη την 8-5-2000), μπορούσε εντός της τασσομένης από το άρθρο 979 παρ. 2 του ΚΠολΔ προθεσμίας να ασκήσει, ως έχουσα έννομο συμφέρον, σχετική ανακοπή κατά του εν λόγω πίνακα κατάταξης, πράγμα το οποίο αυτή δεν έπραξε. Η εκκαλούσα δε, υπεισήλθε στη θέση της άνω αναγγελθείσας δανείστριας, ως καθολική διάδοχός της, με βάση τις επικαλούμενες ως άνω συμβολαιογραφικές πράξεις και εγκριτική υπουργική απόφαση, μετά την παρέλευση της προθεσμίας προς άσκηση του δικαιώματος ανακοπής κατά του πίνακα που είχε η δικαιοπάροχός της και συνεπώς δεν μπορούσε αυτή (εκκαλούσα) να ζητήσει, με τις προτάσεις της στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο ή κατ' άλλον τρόπο, το συνυπολογισμό στο σύνολο των απαιτήσεών της και της άνω απαίτησης της δικαιοπαρόχου της και ακολούθως να γίνει η κατάταξή της, συμμέτρως, με τις αναγγελθείσες απαιτήσεις των αντιδίκων της. Κατόπιν τούτων το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο το οποίο απέρριψε, έστω και με άλλη αιτιολογία η οποία αντικαθίσταται με την παρούσα, το παραπάνω αίτημα ως απαράδεκτο, πρέπει ο σχετικός (τελευταίος) λόγος της ένδικης έφεσης ν' απορριφθεί ως αβάσιμος." Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως προβάλλονται κατά της ως άνω αποφάσεως οι εκ του άρθρου 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ αιτιάσεις. Υποστηρίζεται συγκεκριμένα: (α) ότι η παραδοχή του Εφετείου, ότι η ασφαλισμένη με προσημείωση απαίτηση της αναιρεσείουσας Τράπεζας ήταν διαφορετική από την καταταγείσα στον ένδικο πίνακα, βασίσθηκε μόνο στο γεγονός ότι είχαν υπάρξει δύο αριθμοί, υπό τους οποίους φέρονταν να έχουν συναφθεί ισάριθμες δανειακές συμβάσεις (ενώ αυτό "αφορούσε εσωτερικό ζήτημα αρχειοθέτησης της πιστώτριας τράπεζας", η δε "επίμαχη αξίωση αυτής προέκυπτε αποκλειστικά και μόνο από τη μια και μοναδική σύμβαση") και (β) ότι το Εφετείο "αφήνει να εννοηθεί σαφώς ότι οι αξιώσεις μπορεί να ταυτίζονται παρά το γεγονός ότι στα ανωτέρω έγγραφα αναφέρθηκε διαφορετικός αριθμός συμβάσεως". Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απορριπτέος προεχόντως επειδή στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση. Τούτο δε διότι - υπό τα εκτεθέντα - ουδεμία ασάφεια υφίσταται είτε περί την παραδοχή του ουσιαστικού δικαστηρίου, ότι αυτό θεώρησε αποδεδειγμένη την σύναψη δυο διαφορετικών δανειστικών συμβάσεων μεταξύ της αναιρεσείουσας και του οφειλέτη της και την ύπαρξη αντίστοιχων διαφορετικών αξιώσεων της πρώτης κατά του δευτέρου, είτε περί της θεμελιώσεως του συμπεράσματος αυτού στο σύνολο των αποδεικτικών μέσων (εγγράφων) της υποθέσεως (και όχι μόνο στην ύπαρξη δυο διαφορετικών αριθμών). Σε εσφαλμένη επίσης προϋπόθεση ερείδεται και εξ αυτής της αιτίας απορριπτέος καθίσταται ο δεύτερος, εκ του άρθρου 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ, λόγος της αναίρεσης, σύμφωνα με τον οποίο: "Από την προσβαλλόμενη απόφαση δεν συνάγεται πότε άρχισε και πότε έληξε η προθεσμία ασκήσεως ανακοπής εκ μέρους της άλλοτε τράπεζας "ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΑΕ", ενώ συνάγεται, αντίθετα, σαφώς ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, παρά το νόμο, θεώρησε ως μη κρίσιμη την ημερομηνία επίδοσης της πρόσκλησης δανειστών. Αν το δευτεροβάθμιο δικαστήριο ερμήνευε και εφάρμοζε σωστά το νόμο κατά την αξιολόγηση του επίμαχου αιτήματός μας ως προς το παραδεκτό, έπρεπε να διερευνήσει και να μνημονεύσει στην απόφασή του αν και πότε επιδόθηκε στην ως άνω τράπεζα πρόσκληση δανειστών προς γνώση του προσβληθέντος πίνακα κατατάξεως, ώστε εν συνεχεία να κριθεί αν - σε περίπτωση επιδόσεως παρόμοιας πρόσκλησης στην ανωτέρω τράπεζα - μέχρι τη λήξη της αντίστοιχης προθεσμίας ανακοπής, η τράπεζα εκείνη είχε τη δυνατότητα άσκησης ανακοπής ή όχι, αφού, όπως προαναφέρθηκε, από την 08.06.2000 ή τουλάχιστον από την 14.06.2000, οπότε συντάχθηκαν οι προαναφερθείσες υπ' αριθ. ....... και .......... πράξεις της συμβολαιογράφου Αθηνών Θεανώς Βίγλατζη - Χονδρογιάννη (που εγκρίθηκαν με την υπ' αριθ. Κ2-7564/16.06.2000 Απόφαση της Υφυπουργού Ανάπτυξης, η οποία μαζί με τις ανωτέρω πράξεις καταχωρήθηκε και δημοσιεύθηκε νόμιμα στο ΦΕΚ 5010/ 21.06.2000), η τράπεζα εκείνη έπαυσε πλέον να υπάρχει ως νομικό πρόσωπο και επομένως έπαυσε και να έχει ικανότητα διαδίκου και δυνατότητα να ασκήσει παραδεκτά ανακοπή". Όμως - υπό τα προεκτεθέντα - το Εφετείο δέχθηκε ότι η δικαιοπάροχος της αναιρεσείουσας Τράπεζα είχε εκπέσει του δικαιώματος να ασκήσει ανακοπή κατά του πίνακος, διότι μέχρι την υποκατάστασή της από την αναιρεσείουσα, είχε παρέλθει "η προθεσμία του άρθρου 979 παρ. 2 ΚΠολΔ", η οποία, σύμφωνα με τη διάταξη αυτή αρχίζει "αφότου επιδοθεί η πρόσκληση της παρ. 1". Επομένως, το Εφετείο δεν κήρυξε παρά το νόμο απαράδεκτο "θεωρήσαν ως μη κρίσιμη την ημερομηνία επίδοσης της πρόσκλησης δανειστών", όπως ισχυρίζεται η αναιρεσείουσα (η οποία μάλιστα δεν αναφέρει πότε πράγματι επιδόθηκε στην δικαιοπάροχό της η επίμαχη πρόσκληση).

Κατόπιν όλων των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.

Για τους λόγους αυτούς

Απορρίπτει την από 11-10-2005 αίτηση της εταιρίας με την επωνυμία "Τράπεζα Πειραιώς ΑΕ" για αναίρεση της 223/2005 αποφάσεως του Εφετείου Λαρίσης.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων την οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1170) ευρώ για καθεμιά εξ αυτών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Ιουνίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 25 Ιουνίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ