Supreme Court refers appeal to plenary session regarding compensation claim without prior final revocation of enforcement act.

Απόφαση 1552 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1552/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Γεωργίου Καλαμίδα, ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως), Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα, και Γεώργιο Γεωργέλλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Φεβρουαρίου 2009, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στυλιανό Βασαλάκη, ο οποίος ανακάλεσε την από 6 Οκτωβρίου 2008 δήλωσή του κατ' αρθρο 242 παρ. 2 ΚπολΔ και παραστάθηκε αυτοπροσώπως

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Ξέρνο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20 Ιανουαρίου 2000 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Χανίων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 150/2003 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 127/2005 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 22 Μαρτίου 2005 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Γεωργέλλης, ανέγνωσε την από 6 Φεβρουαρίου 2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 940 παρ.3 Κ.Πολ.Δ., αν ακυρωθεί αμετάκλητα η αναγκαστική εκτέλεση, εκείνος κατά του οποίου έγινε η εκτέλεση έχει δικαίωμα να ζητήσει από εκείνον που την επέσπευσε αποζημίωση για τη ζημία του, αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις των άρθρων 914 ή 919 του αστικού κώδικα. Παρέχεται δηλαδή στην περίπτωση αυτή γνήσια ουσιαστικού δικαίου αξίωση αποζημιώσεως στον θιγέντα, στηριζόμενη σε ειδική αδικοπραξία, τα στοιχεία της οποίας ορίζονται συνδυασμένως με την διάταξη αυτή και τα άρθρα 914 ή 919 Α.Κ.

Αν ακυρωθεί μία μόνο πράξη της αναγκαστικής εκτελέσεως, η αποζημίωση περιορίζεται στη ζημία που τελεί σε αιτιώδη συνάφεια μόνο με την πράξη αυτή. Εξάλλου, με το άρθρο 934 του Κ.Πολ.Δ, καθιερώνεται το σύστημα της κατά στάδια προσβολής με ανακοπή του άρθρου 933 Κ.Πολ.Δ, των επί μέρους πράξεων της εκτελεστικής διαδικασίας, η οποία ανακοπή αν αφορά ακυρότητες των πράξεων της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης, για την ικανοποίηση χρηματικών απαιτήσεων, που έλαβαν χώρα από την πρώτη μετά την επιταγή πράξη και πέρα, που είναι η σύνταξη της έκθεσης κατάσχεσης, πρέπει να ασκείται με ποινή απαραδέκτου μέχρι την τελευταία πράξη που είναι η σύνταξη έκθεσης πλειστηριασμού και κατακύρωσης.

Η ακυρότητα μιας προηγούμενης πράξης της αναγκαστικής εκτέλεσης συμπαρασύρει σε ακυρότητα και την επόμενη πράξη, μόνον εφόσον και η επόμενη πράξη προσβληθεί με ανακοπή και κηρυχθεί από το δικαστήριο η ακυρότητα της. Διαφορετικά, παρά την κήρυξη της ακυρότητας μιας προηγούμενης πράξης, που αποτελεί την προϋπόθεσή της, εφόσον προχώρησε η εκτελεστική διαδικασία και δεν προσβλήθηκε εμπροθέσμως αυτοτελώς, με ανακοπή, έστω και σύμφωνα με το άρθρο 69 παρ.1 περ.δ` του Κ.Πολ.Δ και η επόμενη πράξη, η τελευταία ισχυροποιείται και παραμένει απρόσβλητη.

Στην προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση του δικογράφου της αγωγής προκύπτει ότι εξέθεσε ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων σ'αυτή όπως δέχθηκε και το Εφετείο τα εξής: 'Ότι το έτος 1992 η εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη συνήψε με την εδρεύουσα στα ... ΕΠΕ με την επωνυμία "... ΕΠΕ", την υπ' αριθ. ... σύμβαση πιστώσεως δι' ανοικτού (αλληλόχρεου) λογαριασμού, στην οποία πιστούχος ήταν η παραπάνω εταιρία και δανείστρια η εναγομένη.

Ότι για τις υποχρεώσεις της πιστούχου εταιρίας που απέρρεαν από τη σύμβαση εγγυήθηκε αυτός ( ενάγων) παραιτηθείς από την ένσταση διζήσεως. Ότι στις 18-7-1997 και ενόσω έναντι της οφειλής που απέρρεε από την ως άνω σύμβαση, είχε καταβληθεί κατά καιρούς, συνολικά το ποσό των 47.247.000 δραχμών, η εναγομένη κοινοποίησε στον ενάγοντα την υπ' αρίθμ. 168/1992 Διαταγή πληρωμής του Δικαστή του Μονονομελούς Πρωτοδικείου Χανίων, με την παρά πόδας αυτής από 3-7-97 επιταγή προς πληρωμή, με την οποία τον υποχρέωνε εις ολόκληρο µε τους άλλους συνεγγυητές ..., ...

και ... να καταβάλει το ποσό των 44.303.814 δραχµών, νοµιµοτόκως από 1-2-1997. Οτι µε βάση την επιταγή αυτή η εναγοµένη προέβη στις 8-10-1997 στην κατάσχεση ενός πλοίου ιδιοκτησίας του με τα στοιχεία Ε/Γ Ρ... που είχε νηολογηθεί στο λιμάνι ..... Ότι η κατάσχεση του πλοίου του διατηρήθηκε μέχρι τις 5-10-1999, οπότε το σκάφος αποδεσµεύτηκε και αποδόθηκε σ' αυτόν "ενόψει του ότι µε την υπ' αρίθµ. 543/1999 απόφαση του Εφετείου Κρήτης η προαναφερθείσα από ...

επιταγή της αντιδίκου προς εκτέλεση ακυρώθηκε". Περαιτέρω, αναλύοντας λεπτοµερώς την κλιµάκωση του χρέους και τις διαδοχικές καταβολές που εγένοντο από τη λήψη της πίστωσης µέχρι την σύνταξη της επιταγής προς πληρωµή, ισχυρίζεται ότι τόσο κατά την κοινοποίηση της διαταγής πληρωµής και της επιταγής προς πληρωµή, όσο και κατά το χρόνο που η εναγοµένη προέβη στην κατάσχεση του πλοίου, ουδέν όφειλε σ' αυτή και εποµένως παράνοµα η τελευταία προέβη στην κατάσχεση.

Στη συνέχεια ισχυρίζεται ότι από την παράνοµη κατάσχεση του πλοίου του, στερήθηκε τη δυνατότητα εκµετάλλευσής του, από 24-7-1997 μέχρι και 5-10-1999, µε αποτέλεσµα να υποστεί αποθετική ζηµία συνολικού ύψους κατά τα εις αυτή εκτιθέμενα 200.000.000 δραχμών. Με βάση τα παραπάνω ο ενάγων ζήτησε να αναγνωρισθεί ότι η εναγοµένη προς αποκατάσταση της ζημίας του, του οφείλει το παραπάνω ποσό καθώς και το ποσό των 30.000.000 δραχμών, για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης, που υπέστη από την ως άνω παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά της.

Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε ως μη νόμιμη την αγωγή για το λόγο ότι δεν πληρούται στην προκειμένη περίπτωση το πραγματικό της διάταξης του άρθρου 940§3 του Κ.Πολ.Δ., ενόψει του ότι η επιβληθείσα χωρίς δικαίωμα κατάσχεση του πλοίου η οποία αποτέλεσε και την αιτία της επικαλούμενης ζημίας και ηθικής βλάβης δεν φέρεται να έχει προσβληθεί και ακυρωθεί αμετάκλητα.

Ο αναιρεσείων με το μοναδικό λόγο της αναίρεσης από τον αριθμ. 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., αποδίδει στη προσβαλλόμενη απόφαση τη πλημμέλεια της παραβίασης των διατάξεων του άρθρου 933 παρ. 4 και 3 του Κ.Πολ.Δ., σε συνδ. με εκείνες των άρθρων 281 και 914 Α.Κ. Ενόψει των ανωτέρω διαλαμβανομένων δημιουργείται ζήτημα γενικοτέρου ενδιαφέροντος αν, χωρίς να προηγηθεί η αμετάκλητη ακύρωση της πράξης της αναγκαστικής εκτέλεσης που αποτέλεσε την αιτία της ζημίας, παρέχεται αυτοτελώς και πέραν της διάταξης του άρθρου 940§3 του Κ.Πολ.Δ., σε εκείνον κατά του οποίου έγινε η εκτέλεση, αγωγή αποζημίωσης κατά της διατάξεως των άρθρων 314 επ.

Α.Κ. Επομένως ο παραπάνω λόγος της αναίρεσης πρέπει να παραπεμφθεί στην τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου σύμφωνα με το άρθρο 563§2 περ. β' Κ.Πολ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Παραπέμπει στην τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου τον μοναδικό λόγος της από 22-3-2005 αίτησης του ... για αναίρεση της 127/2005 απόφασης του Εφετείου Πειραιά.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 27 Μαρτίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Ιουνίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ