Supreme Court dismisses appeal on lack of legal interest and invalidity of apparent act recognition.

Απόφαση 1550 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1550/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Ρήγα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Γεωργίου Καλαμίδα ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως), Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα, και Γεώργιο Γεωργέλλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 26ης Ιανουαρίου 2009, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1.... και 2...., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο Χαρούλα Απαλαγάκη.

Του αναιρεσιβλήτου: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Σπανουδάκη, ο οποίος δήλωσε ότι ανακαλεί την από 23.1.2009 δήλωση για παράσταση κατ' αρθρο 242 παρ. 2 ΚπολΔ, παρίσταται και τον εκπροσωπεί.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25 Απριλίου 2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 398/2004 του ιδίου Δικαστηρίου και 562/2006 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 9 Ιανουαρίου 2007 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Γεωργέλλης, ανέγνωσε την από 24 Ιανουαρίου 2008 έκθεση του κωλυομένου να συμμετέχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτη Δημητρίου Πατινίδη , με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του μοναδικού λόγου αναιρέσεως.

Η πληρεξούσια των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Το άρθρο 70 ΚΠολΔ ορίζει ότι όποιος έχει έννομο συμφέρον να αναγνωρισθεί η ύπαρξη ή μη ύπαρξη κάποιας έννομης σχέσης, μπορεί να εγείρει σχετική αγωγή. Από την ουσιαστικού δικαίου διάταξη αυτή προκύπτει ότι μπορεί να αναγνωρισθεί κατόπιν αγωγής η ύπαρξη ή η ανυπαρξία έννομης σχέσης, η οποία τελεί σε αβεβαιότητα, εφόσον συντρέχει προς τούτο έννομο συμφέρον.

Ως έννομη σχέση θεωρείται η βιοτική ενός προσώπου προς άλλο πρόσωπο ή πρόσωπα, η οποία ρυθμίζεται από το εξ αντικειμένου δίκαιο, όπως είναι και η αναγνώριση της εικονικότητας της φανερής δικαιοπραξίας. Το έννομο συμφέρον, που μπορεί να είναι υλικό ή ηθικό, εξαρτάται από τις εκάστοτε περιστάσεις. Αφετηρία του, όταν η αβεβαιότητα δεν προκύπτει από τα πράγματα, είναι η αμφισβήτηση από τον εναγόμενο της επίδικης έννομης σχέσης από την οποία πρέπει να απειλείται βλάβη, για την αποτροπή της οποίας η επιδιωκόμενη απόφαση να αποτελεί πρόσφορο μέσο.

Εξ άλλου, κατά την παρ. 2. του άρθρου 138 ΑΚ, εάν η εικονική δικαιοπραξία έγινε για να καλύψει άλλη δικαιοπραξία, η καλυπτόμενη είναι έγκυρη αν την ήθελαν τα μέρη και συγχρόνως συντρέχουν οι όροι που απαιτούνται για την κατάρτιση της. Συνακόλουθα, όταν, όπως στην πιο πάνω περίπτωση, υπάρχει σχετική εικονικότητα, συγχρόνως δε συντρέχει στο πρόσωπο του συμβαλλομένου ή τρίτου έννομο συμφέρον, είναι δυνατή η έγερση αγωγής με την οποία ζητείται η αναγνώριση της εικονικότητας της φανερής δικαιοπραξίας.

Περαιτέρω η έκδοση νέας τραπεζικής επιταγής προς κάλυψη αξιώσεων από προγενέστερες επιταγές, δεν συνιστά αναγνώριση χρέους, κατ' άρθρο 873 ΑΚ, αλλά κατά το άρθρο 436 ΑΚ ανανέωση της παλαιάς ενοχής με νέα ενοχή, με σκοπό την κατάργηση και απόσβεση της προηγούμενης ενοχής. Τέλος όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 68 και 556 του Κ.Πολ.Δ., προϋπόθεση για την άσκηση του ένδικου μέσου της αναίρεσης αποτελεί η ύπαρξη εννόμου συμφέροντος του αναιρεσείοντος.

Το έννομο συμφέρον πρέπει κατ' αρχήν να υπάρχει κατά το χρόνο της άσκησης του ένδικου αυτού μέσου, αλλά και κατά το χρόνο της συζήτησής του.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε ότι ο ενάγων που είχε λάβει τον Δεκέμβριο του 1994 δάνειο ύψους 100.000.000 δρχ. από το πρώτο εναγόμενο και ήδη πρώτο αναιρεσείοντα, εξέδωσε χάριν καταβολής του δανείου μετά των τόκων υπό την ιδιότητά του ως νομίμου εκπροσώπου της εταιρίας με την επωνυμία "Πεφάνα Α.Ε" τις με αριθ. ...

και ... επιταγές της Ιονικής Τράπεζας ποσού 75.000.000 δρχ. εκάστης τη πρώτη των οποίων αντικατέστησε με την με αριθ. ... επιταγή της Τράπεζας Πειραιώς την οποία εξέδωσε με την ιδιότητά του ως νομίμου εκπροσώπου της εταιρίας ... και αναγνώρισε ότι λήπτης των επιταγών αυτών και των από αυτές προκυπτόντων δικαιωμάτων και υποχρεώσεων για το δάνειο ήταν ο πρώτος των εναγομένων και όχι ο φερόμενος ως λήπτης δεύτερος των εναγομένων και ήδη δεύτερος των αναιρεσειόντων, δεχόμενο περαιτέρω ότι ο ενάγων είχε έννομο συμφέρον να ζητήσει την αναγνώριση αυτή αφού και ο ίδιος ατομικά ευθύνεται σε αποζημίωση του κομιστή για την έκδοση των ακάλυπτων και μη πληρωθεισών αυτών επιταγών.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 79 ν. 5960/1933, 297, 298 και 914 Α.Κ. ούτε και παρέλειψε παρά το νόμο να κηρύξει απαράδεκτο γι' αυτό και ο μοναδικός λόγος της αναίρεσης κατά το πρώτο μέρος του από τους αριθμ. 1 και 14 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο υποστηρίζονται τ' αντίθετα πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος.

Ο ίδιος λόγος κατά το λοιπό του μέρος από τις ίδιες διατάξεις είναι απορριπτέος για έλλειψη εννόμου συμφέροντος των αναιρεσειόντων διότι στην ενσωματωθείσα στην απόφαση του Εφετείου πρωτόδικη απόφαση, δια της απορρίψεως στο σύνολο ως ουσιαστικά αβάσιμης της κατ' αυτής εφέσεως των αναιρεσειόντων, δεν υπάρχει διάταξη ρητή, αλλ' ούτε και δυνάμενη να συναχθεί από το αιτιολογικό της, όπως εσφαλμένα υπέλαβε το Εφετείο, με την οποία να αναγνωρίζεται ότι ο δεύτερος εναγόμενος και ήδη δεύτερος αναιρεσείων συμμετείχε εικονικά στις αναφερόμενες στην αγωγή (μεταγενέστερες) συμβάσεις ανανέωσης της οφειλής, την οποία διάταξη και πλήττουν οι δια του εξεταζομένου λόγου προβαλλόμενες αιτιάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 9 Ιανουαρίου 2007 αίτηση των ... και ..., για αναίρεση της υπ. αριθ. 562/2006 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης. Και,

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 27 Μαρτίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 17 Ιουνίου 2009.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ