Supreme Court allows second appeal by legal successor against same judgment, overturning lower court's inadmissibility ruling.

Απόφαση 154 / 2021 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 154/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2'Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Αικατερίνη Κρυσταλλίδου - Μωρέση, Μυρσίνη Παπαχίου και Μαρία Ανδρικοπούλου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Νοεμβρίου 2020, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.)", που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, υπό την ιδιότητά του ως καθολικού διαδόχου του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΟΙΚΟΣ ΝΑΥΤΟΥ Ν.Π.Δ.Δ.", που εδρεύει στον Πειραιά και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αναστασία Δούκα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου: εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "ΒΙΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΠΟΛΥΙΑΤΡΕΙΟ ΕΠΕ", που εδρεύει στον Πειραιά και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Μιχαήλ Κοσμά, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-4-2009 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις 2855/2012 του ίδιου Δικαστηρίου και 163/2015 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 23-9-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Ανδρικοπούλου ανέγνωσε την από 29-10-2020 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος από το άρθρο 559 αριθμός 14 Κ.Πολ.Δ. και να απορριφθούν οι λοιποί λόγοι αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 28/9/2015 αίτηση για την αναίρεση της υπ' αριθμ. 163/2015 οριστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πειραιά, που έχει ασκηθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα, πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των κατ' ιδίαν λόγων αυτής (άρθρο 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 514 ΚΠολΔ, δεύτερη έφεση από τον ίδιο διάδικο κατά της ίδιας απόφασης ως προς το ίδιο ή άλλο κεφάλαιο δεν επιτρέπεται. Προϋποθέσεις εφαρμογής της ως άνω διάταξης είναι: α) να έχει ασκηθεί προηγουμένως άλλη έφεση, ακόμα κι αν είναι άκυρη ή απαράδεκτη, εξαιρούμενης μόνο της δικονομικά ανυπόσταστης, β) να υπάρχει ταυτότητα αποφάσεων, να προσβάλλεται δηλαδή η ίδια απόφαση, ανεξαρτήτως αν με την δεύτερη έφεση πλήττονται διαφορετικά κεφάλαια ή προβάλλονται άλλοι λόγοι και γ) να υπάρχει ταυτότητα διαδίκων, δηλαδή ο εκκαλών και ο εφεσίβλητος να είναι τα ίδια πρόσωπα.

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι το κώλυμα της άσκησης έφεσης μόνο μια φορά, αναφέρεται αποκλειστικά στο διάδικο που άσκησε ήδη το ένδικο αυτό μέσο και συνεπώς η απαγόρευση αυτή δεν ισχύει όταν η έφεση ασκείται από άλλο εκκαλούντα ή εναντίον άλλου εφεσίβλητου (ΑΠ 1549/2018, ΑΠ 832/2007, ΑΠ 325/2002). Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 516 παρ. 1 ΚΠολΔ, δικαίωμα έφεσης .έχουν, εφόσον νικήθηκαν ολικά ή εν μέρει στην πρωτόδικη δίκη, ο ενάγων, ο εναγόμενος, εκείνοι που άσκησαν κύρια ή πρόσθετη παρέμβαση, οι καθολικοί διάδοχοι τους, οι ειδικοί διάδοχοι τους εφόσον απέκτησαν την ιδιότητα αυτή μετά την άσκηση της αγωγής και οι εισαγγελείς πρωτοδικών, αν ήταν διάδικοι.

Επίσης, κατά το άρθρο 532 ΚΠολΔ, αν λείπει κάποια από τις προϋποθέσεις του παραδεκτού της έφεσης... το δικαστήριο την απορρίπτει ως απαράδεκτη και αυτεπαγγέλτως (ΑΠ 1060/2019). Εξάλλου, με το άρθρο 17 παρ.1 και 2 του ν.3918/2011 (ΦΕΚ Α'31 /12.3.2011, όπως η πρώτη παράγραφος τροποποιήθηκε με τα άρθρα 72 παρ.2 του ν. 3984/2011 - ΦΕΚ Α'31/12.3.2011 - και 10 παρ. 1 και 13 παρ.11 του ν 4052/2012 - ΦΕΚ Α' 41/1.5.2012) συστήθηκε νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ) με την επωνυμία Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (εφεξής Ε.Ο.

Π.Υ.Υ. ή Οργανισμός) που αποτελεί φορέα κοινωνικής ασφάλισης και τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης με έναρξη λειτουργίας του έξι μήνες μετά την ως άνω δημοσίευση του νόμου. Με τη διάταξη δε της παραγράφου 17 του άρθρου 13 του ν.4052/2012, όπως τροποποιήθηκε με τη διάταξη του άρθρου 42 του ν.4075/2012 και ισχύει σήμερα, την 1/4/2012 εντάχθηκαν στον Ε.Ο.Π.ΥΎ οι υπηρεσίες του Οίκου Ναύτου και οι αρμοδιότητες αυτού ως προς την παροχή υπηρεσιών υγείας σε είδος.

Περαιτέρω, με το άρθρο 29 παρ. 1 του ως άνω ν.3918/2011 ορίζεται ότι "ο Ε.Ο.Π.ΥΎ. αποτελεί καθολικό διάδοχο των εντασσόμενων φορέων και υπεισέρχεται στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτών, ενώ στο άρθρο 33 παρ. 9 του ιδίου νόμου ορίζεται ότι "οι εκκρεμείς δίκες που αφορούν διαφορές ή υποθέσεις των εντασσόμενων φορέων συνεχίζονται από τον Ε.Ο.Π.ΥΎ.

χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης δικαστικές δε αποφάσεις που εκδίδονται ισχύουν έναντι του Ε.Ο.Π.ΥΎ.". Τέλος, κατά το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Ο λόγος αυτός αναίρεσης αναφέρεται σε ακυρότητες, δικαιώματα και απαράδεκτα από το δικονομικό μόνο δίκαιο, μέσω δε αυτού ελέγχεται και το παραδεκτό της άσκησης ενδίκου μέσου (ΑΠ 64/2020, ΑΠ 123/2020, ΑΠ 154/2019, ΑΠ 1513/2018).

Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσίβλητη άσκησε κατά του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΟΙΚΟΣ ΝΑΥΤΟΥ" την από 8/4/2009 αγωγή, με την οποία ζητούσε να υποχρεωθεί το εναγόμενο να της καταβάλει το ποσό των 491.697,53 ευρώ, που αφορούσε υπόλοιπο αμοιβής της από παρακλινικές εξετάσεις και διαγνωστικές ιατρικές πράξεις τις οποίες πραγματοποίησε σε ασφαλισμένους του εναγόμενου κατά το χρονικό διάστημα από Φεβρουάριο του 2004 έως Ιούνιο του 2005.

Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η με αριθμό 2588/2012 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιά η οποία την δέχθηκε στο σύνολο της και υποχρέωσε το εναγόμενο να καταβάλει στην ενάγουσα το αιτηθέν ποσό των 491.697,53 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκαν οι ακόλουθες εφέσεις:

α) η από 3/9/2012 (αρ. εκθ. καταθ. 813/3-9-2012) του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΟΙΚΟΙ ΝΑΥΤΟΥ" και β) η από 6/2/2014 (αρ. εκθ. καταθ. 72/6-2- 2014) του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Ε.Ο.Π.ΥΎ.", ως καθολικού διαδόχου του "ΟΙΚΟΥ ΝΑΥΤΟΥ". Οι ως άνω εφέσεις συνεκδικάστηκαν και επ' αυτών εκδόθηκε η με αριθμό 163/2015 απόφαση του Εφετείου Πειραιά, η οποία τις απέρριψε αμφότερες, τη μεν πρώτη ως προς την ουσία της, την δε δεύτερη ως απαράδεκτη.

Ειδικότερα, η προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε τα εξής, κατά το ενδιαφέρον την αναίρεση μέρος: " φέρονται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου (Α') η από 3-9-2012 (αριθ. εκθ. καταθ. 813/3-9-2012) και (Β ) από 6-2-2014 (αριθ. εκθ. κατ 72/6-2-2014) δύο εφέσεις, αντίστοιχα, του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία ΟΙΚΟΣ ΝΑΥΤΟΥ Ν.Π.Δ.Δ και του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "Ε.Ο.Π.Υ.Υ.", ως καθολικό διάδοχο του "ΟΙΚΟΥ ΝΑΥΤΟΥ", οι οποίες και πρέπει να συνεκδικασθουν λόνω συνάφειας (άρθρ. 246 ΚΠολ.Δ).

Οι εφέσεις αυτές είναι ταυτόσημες, υπογράφονται από την ίδια δικηγόρο και προσβάλλουν την ίδια υπ' αοιθ. 2588/2012 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, που δίκασε αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία, με την οποία έγινε δεκτή η από 8-4-2009 αγωγή της εναγόμενης και ήδη εφεσίβλητης Εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "ΒΙΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑ - ΙΔΙΟΤΙΚΟ ΠΟΛΥΙΑΤΡΕΙΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ" κατά του εναγόμενου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΟΙΚΟΣ ΝΑΥΤΟΥ Ν.Π.Δ.Δ .το οποίο υποχρεώθηκε να της καταβάλει το συνολικό ποσό των (491.697,53) με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Εκ των δύο αυτών εφέσεων και σύμφωνα με τα αμέσως προαναφερόμενα, η από τη μεριά του Ν.Π.Δ.Δ με την επωνυμία "Ε.Ο.Π.Υ.Υ.", το οποίο υπεισήλθε στη δικονομική θέση του εναγόμενου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΟΙΚΟΣ ΝΑΥΤΟΥ Ν.Π.Δ.Δ., ως καθολικός διάδοχος του, ασκηθείσα με στοιχ (Β') από 6-2-2014 και με αριθμό κατάθεσης 72/6-2-2014 δεύτερη έφεση, με την οποία προσβάλλεται η ίδια ως άνω απόφαση που έχει προσβληθεί και με την προαναφερόμενη από 3-9-2012 (αριθ.

εκθ. καταθ. 813/3-9-2012) πρώτη (Α1) έφεση του Ν.Π.Δ.Δ με την επωνυμία "ΟΙΚΟΣ ΝΑΥΤΟΥ" και ασκείται κατά της ίδιας διαδίκου εναγόμενης ως εφεσίβλητης (Εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "ΒΙΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑ - ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΠΟΛΥΙΑΤΡΕΙΟ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ), κατά της οποίας ασκήθηκε η πρώτη έφεση, αποτελεί δεύτερη έφεση του εναγόμενου ΝΠΔΔ και ως τέτοια, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, είναι απαράδεκτη και απορριπτέα.

Ενόψει των παραπάνω η υπό κρίση δεύτερη (Β1) έφεση του ίδιου εκκαλουντος κατά της ίδιας απόφασης πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη και αυτεπαγγέλτως κατ' άρθρο 532 ΚΠολΔ. γενομένης δεκτής και της σχετικής ένστασης και εφεσίβλητης και να καταδικασθεί το εκκαλούν στα δικαστικά έξοδα της εφεσίβλητης του παρόντος βαθμού δικαιοδοσίας (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ)".

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο Πειραιώς υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμός 14 Κ.Πολ.Δ., διότι παρά το νόμο κήρυξε την με αριθμό κατάθεσης 72/6-2-2014 έφεση του "Ε.Ο.ΠΎΎ." απαράδεκτη. Ειδικότερα, στις 28/5/2012, όταν εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ο "Ε.Ο.ΠΎΎ." είχε καταστεί, ήδη από 1/4/2012 (ήτοι διαρκούσης της δίκης), καθολικός διάδοχος του "ΟΙΚΟΥ ΝΑΥΤΟΥ", έχοντας υπεισέλθει στην δικονομική θέση αυτού και συνεπώς μόνο εκείνος (Ε.Ο.ΠΎΎ.) νομιμοποιείτο πλέον ενεργητικά να ασκήσει το ένδικο μέσο της έφεσης κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης.

Κατά συνέπεια πρέπει να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο το αναιρεσείον παραπονείται για την, παρά το νόμο, απόρριψη της έφεσής του ως απαράδεκτης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, παρέλκουσας της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης, αφού η αναιρετική εμβέλεια του λόγου που έγινε δεκτός καθιστά αλυσιτελή την έρευνα των λοιπών λόγων, και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, κατ' άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Τέλος θα πρέπει να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος (άρθρα 176,183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την με αριθμό 163/2015 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πειραιά.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί όμως από άλλους δικαστές από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Ιανουαρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 4 Φεβρουαρίου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ