154/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 154 / 2010 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 154/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Δεκεμβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μιλτιάδη Καραγιάννη. Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΥΑΓ. ΡΗΓΑΣ ΑΒΕΤΕ" η οποία εδρεύει στο Μοσχάτο Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεοδόσιο Γούζιο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13-1-2005 αγωγή της αναιρεσίβλητης που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις 2037/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 5927/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 15-5-2008 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρυσόστομος Ευαγγέλου ανέγνωσε την από 2-12-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της και καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από το άρθρο 79 Ν. 5930/1933, μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 1 Ν.Δ. 1325/1972, σε συνδυασμό με τα άρθρα 1, 13, 28 και 29 του ίδιου νόμου, καθώς και τα άρθρα 71, 297, 298, 914 και 926 ΑΚ. συνάγονται τα εξής: Τιμωρείται με την ποινή που προβλέπεται στο ως άνω άρθρο 79 εκείνος που εκδίδει επιταγή, όπως είναι και εκείνος που υπογράφει την επιταγή υπό την ένδειξη του εκδότου ως νόμιμος αντιπρόσωπος νομικού προσώπου, η οποία επιταγή στη συνέχεια εμφανίζεται μεν εμπρόθεσμα από το νόμιμο κομιστή της προς πληρωμή στον πληρωτή της, αλλά δεν πληρώνεται από αυτόν εξαιτίας ελλείψεως αντίστοιχων διαθέσιμων κεφαλαίων.

Στην περίπτωση δε εκδόσεως μεταχρονολογημένης επιταγής και δεδομένου ότι η επιταγή είναι πληρωτέα πάντοτε εν` όψει σύμφωνα με το άρθρο 28 του 5930/1933, η αντικειμενική υπόσταση του από το άρθρο 79 εγκλήματος πληρούται όταν η επιταγή εμφανίζεται για πληρωμή εντός του χρονικού διαστήματος από τον πραγματικό χρόνο εκδόσεως αυτής έως την τελευταία ημέρα του οκταημέρου που ακολουθεί τον αναγραφόμενο στην επιταγή χρόνο εκδόσεώς της (Ολ.

ΑΠ.(Ποιν.) 462/1992. Για την θεμελίωση του υποκειμενικού στοιχείου του άνω αδικήματος αρκεί ο εκδότης της επιταγής να τελεί εν γνώσει της ελλείψεως αντιστοίχων διαθεσίμων κεφαλαίων στην πληρώτρια τράπεζα είτε κατά τον χρόνο της εκδόσεως, είτε κατά τον χρόνο της πληρωμής. Αρκεί δηλαδή για το υποκειμενικό στοιχείο ο εκδότης σε επίπεδο γνωστικό να γνωρίζει, ακόμη και ως ενδεχόμενο, την έλλειψη των διαθεσίμων κεφαλαίων σε οποιοδήποτε από τα ανωτέρω χρονικά σημεία και σε επίπεδο βουλητικό να επιδιώκει ή απλά να αποδέχεται όλα τα απαιτούμενα στοιχεία για την πραγμάτωση της αντικειμενικής υποστάσεως του άνω εγκλήματος, μεταξύ των οποίων και την έλλειψη διαθέσιμων κεφαλαίων.

Επομένως, είναι χωρίς έννομη επιρροή το γεγονός αν το προαναφερόμενο γνωστικό στοιχείο του εκδότου αναφέρεται στο χρόνον της εκδόσεως της επιταγής ή σε εκείνο της πληρωμής. Όταν δε στοιχειοθετείται αντικειμενικώς και υποκειμενικώς το προαναφερόμενο ποινικό αδίκημα της εκδόσεως ακάλυπτης επιταγής, στοιχειοθετείται παράλληλα και η αναγκαία για την αστική ευθύνη από αδικοπραξία παράνομη και υπαίτια πράξη εκείνου που εξέδωσε την ακάλυπτη επιταγή, από την οποία πράξη προξενείται, κατ` αιτιώδη συνάφεια, στο νόμιμο κομιστή της επιταγής η ζημία εκ της μη εισπράξεως του ποσού της εν λόγω επιταγής κατά τον χρόνο εμφανίσεώς της προς πληρωμή και έτσι γεννιέται η ευθύνη του πρώτου για ισόποση αποζημίωση του τελευταίου.

Η εν λόγω ευθύνη γεννιέται, διότι η προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 79 του Ν. 5960/1933 έχει θεσπισθεί για να προστατεύει, παράλληλα προς το δημόσιο, και το ιδιωτικό συμφέρον του κομιστή της επιταγής. Στην προκειμένη περίπτωση με τον μοναδικό από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ λόγο του αναιρετηρίου προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παραβίασε εκ πλαγίου τη διάταξη του άρθρου 79 του Ν. 5960/1933 και δέχθηκε αδικοπρακτική ευθύνη του αναιρεσείοντος από την έκδοση ακάλυπτης μεταχρονολογημένης τραπεζικής επιταγής, χωρίς να αιτιολογήσει, άλλως χωρίς να αιτιολογήσει επαρκώς, το αναγκαίο για τη συγκρότηση της υποκειμενικής υποστάσεως της ανωτέρω πράξεως στοιχείο της γνώσεως.

Όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο δέχθηκε ότι, από την ένορκη κατάθεση της της μάρτυρος που εξετάσθηκε στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και τα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι αποδείχθηκαν τα εξής : Ο εναγόμενος (ήδη αναιρεσείων), υπό την ιδιότητα του διευθύνοντος συμβούλου και νομίμου εκπροσώπου της εταιρίας με την επωνυμία "OPTIKAL MEDIA PRODUCTION EUROPE ABEE", εξέδωσε, πριν από τις 30-11-2004 που παραιτήθηκε από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου, την αναφερόμενη στην απόφαση μεταχρονολογημένη τραπεζική επιταγή, σε διαταγή της αναιρεσίβλητης, με φερόμενο χρόνο έκδοσης την 10-12-2004, η επιταγή δε αυτή εμφανίσθηκε εμπρόθεσμα προς πληρωμή την 10-12-2004 και δεν πληρώθηκε, διότι δεν υπήρχαν αντίστοιχα διαθέσιμα κεφάλαια στον λογαριασμό της εκδότριας εταιρίας.

Ο εναγόμενος γνώριζε, κατά τον χρόνο κατά τον οποίο υπό την προαναφερόμενη ιδιότητά του εξέδωσε την επιταγή, ότι η εταιρία την οποία εκπροσωπούσε δεν διέθετε αντίστοιχα με το ποσό της επιταγής κεφάλαια στην πληρώτρια τράπεζα. Με βάση τις παραδοχές αυτές, έκρινε το Εφετείο ότι ο αναιρεσείων τέλεσε το έγκλημα του άρθρου 79 του Ν. 5960/1933 και υποχρεούται κατά τα άρθρα 914 και 298 Α.Κ.

να αποζημιώσει την νόμιμη κομίστρια της επιταγής, αναιρεσίβλητη, για τη ζημία που υπέστη από την μη πληρωμή της επιταγής. Έτσι που έκρινε, το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή της ουσιαστικού δικαίου διάταξης του άρθρου 79 του Ν. 5960/1939..

Ειδικότερα, αιτιολογείται επαρκώς η γνώση του αναιρεσείοντος, κατά τον χρόνο έκδοσης της επιταγής, για την έλλειψη διαθέσιμων κεφαλαίων στην πληρώτρια τράπεζα, γνώση η οποία αρκεί για τη στοιχειοθέτηση της υποκειμενικής υποστάσεως του εγκλήματος του άρθρου 79 του Ν. 5960/33, χωρίς να καταφάσκει την έλλειψη νόμιμης βάσεως στην προσβαλλόμενη απόφαση η μη αναφορά σ' αυτή της συνδρομής του γνωστικού στοιχείου και κατά τον χρόνο της πληρωμής (10-12-2004), κατά τον οποίο αυτός έπαυσε να έχει την ιδιότητα του διευθύνοντος συμβούλου και, συνεπώς, αδυνατούσε, ως ισχυρίζεται, να επιμεληθεί της πληρωμής της επιταγής, καθόσον για την υποκειμενική υπόσταση του ανωτέρω εγκλήματος αρκεί η συνδρομή του στοιχείου της γνώσεως σε ένα από τα δύο χρονικά σημεία, είτε της έκδοσης είτε της πληρωμής.

Επομένως, είναι αβάσιμος ο ερευνώμενος λόγος της αίτησης αναίρεσης. Κατ' ακολουθίαν, πρέπει η αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων, ως ηττηθείς, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 15-5-2008 αίτηση του ..., για αναίρεση της υπ' αριθ. 5927/2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Ιανουαρίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 29 Ιανουαρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ