Supreme Court dismisses appeal against insurance contract interpretation regarding termination and transfer of employment.

Απόφαση 1541 / 2006 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1541/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χρήστο Μπαλντά, Αντιπρόεδρο, Σπυρίδωνα Κολυβά, Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη και Ηλία Γιαννακάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Φεβρουαρίου 2006, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ...., η οποία παραστάθηκε με το δικηγόρο της Ζαχαρία Παπαδόπουλο.

Των αναιρεσίβλητων: 1) Ανώνυμης Ελληνικής Εταιρείας Γενικών Ασφαλειών με την επωνυμία «Η ΕΘΝΙΚΗ», που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Φλώρα Τριανταφύλλου και 2) Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΟΠΛΩΝ (ΕΒΟ) Α.Ε.», που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Μαρία Πολυχρονίου, η οποία δήλωσε στο ακροατήριο ότι η εταιρεία παρίσταται με την κατά νόμο ιδιότητά της ως καθολικής διαδόχου της Ανωνύμου Εταιρείας με την επωνυμία «Ελληνική Βιομηχανία Όπλων (Ε.Β.Ο.) Α.Ε.», η οποία συγχωνεύθηκε με την Ανώνυμη Εταιρεία Ελληνικού Πυριτιδοποιείου και Καλυκοποιείου (ΠΥΡΚΑΛ) δια της συστάσεως νέας εταιρείας με την επωνυμία «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΜΥΝΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και τον διακριτικό τίτλο «ΕΒΟ-ΠΥΡΚΑΛ».

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5/11/1993 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, που συνεκδικάστηκε με την από 22/9/1994 πρόσθετη παρέμβαση της ήδη 2ης αναιρεσίβλητης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1547/1998 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5781/1999 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 21/6/2002 αίτησή της και τους από 12/1/2006 πρόσθετους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αναστάσιος - Φιλητάς Περίδης, ανέγνωσε την από 19/1/2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί οι δεύτερος και πρόσθετος πρώτος λόγοι της αναιρέσεως και να απορριφθούν οι λοιποί.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων, οι πληρεξούσιες των αναιρεσίβλητων την απόρριψή τους και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 74, 80, 81 παρ. 3 και 558 Κ.Πολ.Δ. συνάγεται ότι η αναίρεση δεν απευθύνεται κατά του προσθέτως παρεμβάντος στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, γιατί αυτός δεν είναι κύριος διάδικος, εκτός αν κατά τη δίκη εκείνη ανέλαβε το δικαστικό αγώνα, οπότε κατέστη κύριος διάδικος ή η αναίρεση αφορά την πρόσθετη παρέμβαση, σε κάθε όμως περίπτωση ο προσθέτως παρεμβάς καλείται στη συζήτηση της αναίρεσης.

Επομένως η ένδικη αναίρεση, κατά το μέρος που στρέφεται κατά της δευτέρας αναιρεσίβλητης εταιρίας, η οποία είχε παρέμβει προσθέτως υπέρ της πρώτης αναιρεσίβλητης κατά την πρωτόδικη δίκη, χωρίς να αναλάβει το δικαστικό αγώνα, οι δε λόγοι της αναιρέσεως δεν αφορούν την πρόσθετη παρέμβαση, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.

Οι με τις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 Α.Κ. τιθέμενοι κανόνες για την αναζήτηση κατά την ερμηνεία των δικαιοπραξιών της αληθινής βουλήσεως των δικαιοπρακτούντων χωρίς προσήλωση στις λέξεις και για την ερμηνεία της συμβάσεως, όπως απαιτεί η καλή πίστη και αφού ληφθούν υπόψη τα συναλλακτικά ήθη, εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση που υπάρχει κενό στην ερμηνευόμενη σύμβαση και γενικά στη δικαιοπραξία ή γεννιέται αμφιβολία για τις δηλωθείσες βουλήσεις.

Το δικαστήριο της ουσίας που διαγιγνώσει, έστω και έμμεσα, την ύπαρξη κενού ή αμφιβολίας δεν υπόκειται κατά τούτο σε ακυρωτικό έλεγχο, διότι ανήκει στην κυριαρχική του εξουσία. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε ότι η ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα προσλήφθηκε από την εταιρία με την επωνυμία «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΟΠΛΩΝ Α.Ε.» με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας την 26-10-1981 και ότι κατ' εφαρμογή του άρθρου 56 του ν. 1943/91, που προέβλεπε την αναγκαστική μετάταξη του προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου τομέα, μεταφέρθηκε αναγκαστικά από την «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΟΠΛΩΝ (ΕΒΟ)» στο Ταμείο Επικουρικής Ασφαλίσεως Προσωπικού ΟΕΑΣ και ΥΓΚΤΙΛ Νομού Αττικής με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου.

Ότι την 9-10-1987, καθ' ον χρόνο η ενάγουσα εργαζόταν στην ΕΒΟ, η τελευταία συνήψε με την εναγόμενη και ήδη αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρία «Ανώνυμη Ελληνική Εταιρία Γενικών Ασφαλειών «Η ΕΘΝΙΚΗ» σύμβαση ομαδικής ασφάλισης του αναφερομένου στο άρθρο 2 της σύμβασης προσωπικού της, στο οποίο περιλαμβανόταν και η ενάγουσα.

Ότι τα άρθρα 5 και 6 της σύμβασης αυτής ορίζουν τα εξής: «Ασφαλιζόμενος θα θεωρείται ότι αποχωρεί εκ της υπηρεσίας του και θα δικαιούται της προβλεπομένης υπό της παρούσης συμβάσεως παροχής κατά την ημερομηνίαν κατά την οποίαν 1) συνταξιοδοτηθεί εξ οιασδήποτε αιτίας από οποιοδήποτε κύριον φορέα κοινωνικής ασφαλίσεώς του, ή 2) απολυθεί εκ της υπηρεσίας παρά του αντισυμβαλλομένου, ή 3) παραιτηθεί εκ της υπηρεσίας παρά του αντισυμβαλλομένου υπό την προϋπόθεσιν ότι η τοιαύτη παραίτησις έλαβε χώραν μετά τη συμπλήρωσιν δέκα (10) ετών υπηρεσίας, η οποία διηνύθη την 1η Ιανουαρίου 1988 (άρθρο 5).

Το χορηγητέον εφ' άπαξ ποσόν του ασφαλισμένου είναι καταβλητέον κατά την ημερομηνίαν αποχωρήσεως τούτου της υπηρεσίας, ως ορίζεται αύτη εις το προηγούμενο άρθρον 5. Το εν λόγω εφ' άπαξ ποσόν ισούται προς ένα «τελικόν μέσον μισθόν» επί τα έτη υπηρεσίας παρά του αντισυμβαλλομένου με ανώτατον όριον τους 35 «μέσους τελικούς μισθούς»… (άρθρο 6), ότι με τη σύμβαση ορίστηκαν περιοριστικά οι περιπτώσεις επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου και αυτές είναι η συνταξιοδότηση του ασφαλιζομένου από οποιαδήποτε αιτία, η απόλυσή του από την υπηρεσία του στην ΕΒΟ και η παραίτησή του από αυτήν μετά τη συμπλήρωση 10 ετών υπηρεσίας.

Περαιτέρω το Εφετείο δέχθηκε με επάλληλη (επικουρική) αιτιολογία ότι γεννάται αμφιβολία αν στον όρο «απόλυση από την υπηρεσία» που συνομολογήθηκε, ως προαναφέρθηκε, ως μια από τις ασφαλιστικές περιπτώσεις, περιλαμβάνεται και η έννοια της μεταφοράς (μετάταξης) και ερμηνεύοντας τη δήλωση βουλήσεως των συμβαλλομένων, όπως απαιτεί η καλή πίστη και λαμβάνοντας υπόψη τα συναλλακτικά ήθη, έκρινε ότι ο όρος «απόλυση» χρησιμοποιήθηκε με την συνήθη και γνωστή σημασία του, δηλαδή της καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας και συνεπώς η μεταφορά (μετάταξη) του ασφαλιζομένου από την ΕΒΟ σε άλλη υπηρεσία του Δημοσίου ή ΝΠΔΔ ή επιχείρηση του ευρύτερου δημόσιου τομέα, η οποία (μεταφορά – μετάταξη) αναλύεται τυπικά σε ταυτόχρονη απόλυση από τη μία θέση και επαναπρόσληψη σε άλλη, δεν περιλαμβάνεται στις περιπτώσεις αυτές.

Επομένως, ο δεύτερος λόγος της αναιρέσεως και ο πρώτος πρόσθετος λόγος αυτής από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, με τους οποίους προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παραβίασε τους άνω ερμηνευτικούς κανόνες, διότι κατέφυγε στην ερμηνεία της σύμβασης ομαδικής ασφάλισης, ενώ με την κύρια αιτιολογία της αποφάσεώς του γίνεται δεκτό ότι ο άνω όρος είναι σαφής, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού η αντίφαση μεταξύ των επαλλήλων αιτιολογιών δεν γεννά λόγον αναιρέσεως.

Στην περίπτωση που το διατακτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως στηρίζεται αυτοτελώς σε περισσότερες αιτιολογίες, με την αναίρεση δε πλήσσονται μεν όλες, πλην όμως η προσβολή μιας από αυτές δεν τελεσφορεί, οι λόγοι αναιρέσεως που προσβάλλουν τις λοιπές είναι απορριπτέοι ως αλυσιτελείς (Ολ. ΑΠ 25/2003). Στην προκείμενη περίπτωση, με τους λοιπούς (πρώτος και τρίτος και δεύτερος πρόσθετος) λόγους της αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση ότι παραβίασε τα άρθρα 56 παρ. 3 του ν. 1943/1991, 648, 649 και 653 ΑΚ και 1 της 95 Διεθνούς Συμβάσεως περί προστασίας του ημερομισθίου, που κυρώθηκε με το ν. 3248/1955, με το να δεχθεί ότι δεν είχε προηγηθεί η πράξη απόλυσής του από την ΕΒΟ και ότι ο άνω όρος της συμβάσεως ομαδικής ασφάλισης δεν είχε τον χαρακτήρα μισθολογικής παροχής. Οι άνω λόγοι της αναιρέσεως είναι απορριπτέοι ως αλυσιτελείς, εφόσον, κατά τα προαναφερθέντα, δεν τελεσφόρησε η προσβολή με τους στην προηγούμενη σκέψη αναφερθέντες λόγους αυτής της παραπάνω επάλληλης αιτιολογίας της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η οποία στηρίζει αυτοτελώς το διατακτικό της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21.6.2002 αίτηση της ...... για αναίρεση της 5781/1999 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει στο ποσό των επτακοσίων εβδομήντα (770) ευρώ για τον καθένα.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Απριλίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 11 Ιουλίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ