Supreme Court dismisses appeal due to lack of standing, ruling the wrong entity filed the appeal.

Απόφαση 1538 / 2023 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Γ.Β

Αριθμός 1538/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Βλάχου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Χριστίνα - Ζαφειρία Γαβριηλίδου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Οκτωβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (ΕΦΚΑ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως οιονεί καθολικού διαδόχου του ν.π.δ.δ. με την επωνυμία "Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων" (ΟΓΑ), το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Θεώνη Χουντάλα, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι εκ παραδρομής ανεγράφη λανθασμένα στο αναιρετήριο ότι η αίτηση αναίρεσης ασκείται από το ν.π.δ.δ. με την επωνυμία "ΕΦΚΑ", αντί του ορθού ν.π.δ.δ. με την επωνυμία "Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης" (Ο.Π.Ε.Κ.Α.), όπως μετονομάσθηκε ο "Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων" (ΟΓΑ) και κατέστη οιονεί καθολικός διάδοχος αυτού, το οποίο και διορθώνει.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "…", που εδρεύει στην πόλη … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη - Διονύσιο Φιλιώτη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-6-2013 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ζακύνθου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 112/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 227/2016 του Μονομελούς Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο "Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων" (ΟΓΑ) με την από 28-2-2017 αίτησή του.

Εκδόθηκε η 775/2018 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την ως άνω εφετειακή απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλο Δικαστή.

Εκδόθηκε η 148/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πατρών, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 22-5-2019 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Χριστίνα - Ζαφειρία Γαβριηλίδου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 68, 556 και 557 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, προϋπόθεση του παραδεκτού της αίτησης αναίρεσης αποτελεί η ενεργητική νομιμοποίηση του αναιρεσείοντος και το έννομο συμφέρον αυτού για αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης. Τη συνδρομή των προϋποθέσεων αυτών, που ερευνάται και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο (άρθρο 73 ΚΠολΔ), πρέπει να επικαλείται ο αναιρεσείων στην αίτησή του για αναίρεση. Ειδικά, ενεργητική νομιμοποίηση είναι η εξουσία διεξαγωγής ορισμένης δίκης για συγκεκριμένη έννομη σχέση, που καθορίζεται, κατά κανόνα, ως προς το αντικείμενο της και τους φορείς της από το ουσιαστικό δίκαιο (ΑΠ 401/2018). Μεταξύ των προσώπων που έχουν δικαίωμα ν' ασκήσουν αναίρεση εφόσον ηττήθηκαν ολικά ή εν μέρει στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπόθεση, ο εκκαλών ή ο εφεσίβλητος, καθώς και οι καθολικοί ή ειδικοί διάδοχοι αυτών, με τους οποίους εξομοιούνται. προκειμένου περί νομικών προσώπων, οι οιονεί καθολικοί διάδοχοι αυτών (ΑΠ 222/20223 ΑΠ 1868/2022).

Με την κρινόμενη από 22-5-2019 αίτηση διώκεται η αναίρεση της υπ' αριθμ. 148/2019 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πατρών. Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε η από 10-10-2014 έφεση του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων (Ο.Γ.Α.) κατά της υπ' αριθμ. 112/2014 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ζακύνθου, με την οποία έγινε δεκτή εν μέρει η από 6-6-2013 αγωγή της ενάγουσας και ήδη αναιρεσίβλητης, με την οποία ζήτησε να υποχρεωθεί το άνω Ν.Π.Δ.Δ. (Ο.Γ.Α.) να της καταβάλει το ποσό των 10.780 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την όχληση (7-3-2012), άλλως από 9-1-2013, άλλως από της επιδόσεως της αγωγής, ως οφειλή από καταρτισθείσα σύμβαση παροχής υπηρεσιών (μίσθωσης δωματίων), δυνάμει της οποίας εκμισθώθηκαν δωμάτια του ξενοδοχείου της, για τη διανυκτέρευση δικαιούχων του Ο.Γ.Α.- κατόχων δελτίων κοινωνικού τουρισμού στο πλαίσιο του προγράμματος κοινωνικού τουρισμού έτους 2011, άλλως με βάση τις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού διατάξεις. Ειδικότερα, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε την κύρια βάση της αγωγής ως αβάσιμη κατ' ουσίαν και δέχθηκε την αγωγή κατά την εκ του αδικαιολογήτου πλουτισμού επικουρική βάση αυτής, υποχρεώνοντας το εναγόμενο να καταβάλει στην ενάγουσα το άνω ποσό με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Με την παράγραφο 1 του άρθρου 51 του ν. 4387/2016 ο Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων εντάχθηκε, από 1η. 1.2017, στον συσταθέντα με το ίδιο άρθρο Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α.) μόνο κατά το μέρος που αποτελεί φορέα κύριας ασφάλισης, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο άρθρο 53 παρ. 1 εδαφ. ε' του ίδιου νόμου, ενώ διατηρεί αυτοτελή νομική προσωπικότητα κατά το μέρος που ασκεί μη ασφαλιστικές αρμοδιότητες (ΣτΕ 2660/2019).

Περαιτέρω, στο άρθρο 1 του ν. 4520/2018, η ισχύς του οποίου, σύμφωνα με το άρθρο 66 αυτού, άρχισε από την ημερομηνία της δημοσίευσής του (22-2-2018), ορίζονται τα ακόλουθα: "1. Ο Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων (Ο.Γ.Α.), από την έναρξη ισχύος του παρόντος, μετονομάζεται σε Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ο.Π.Ε.Κ.Α.) και συνιστά ενιαίο φορέα υλοποίησης πολιτικών που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του Εθνικού Συστήματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης του ν. 4387/2016. 2.

Ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. είναι Ν.Π.Δ.Δ., τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και έχει την έδρα του στην Αθήνα. 3. Ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. καθίσταται οιονεί καθολικός διάδοχος του Ο.Γ.Α. ως προς το σύνολο των αρμοδιοτήτων του, όπως αυτές ισχύουν κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος".

Σύμφωνα με τις αναφερόμενες στην προηγούμενη σκέψη διατάξεις, εφόσον ο αναιρεσείων Ο.Γ.Α. από 1.1.2017 εντάχθηκε στον Ε.Φ.Κ.Α., μόνο κατά το μέρος που αποτελεί φορέα κύριας ασφάλισης, η κρινόμενη αίτηση, με την οποία άγεται κατ' αναίρεση διαφορά, που αφορά καταβολή οφειλής από σύμβαση παροχής υπηρεσιών (μίσθωσης δωματίων) σε δικαιούχους του Ο.Γ.Α.

στο πλαίσιο του προγράμματος κοινωνικού τουρισμού έτους 2011, κατά τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού, η οποία κατατέθηκε στο Εφετείο Πατρών στις 22- 05-2019, έπρεπε να ασκηθεί από τον Ο.Γ.Α., ο οποίος διατηρεί αυτοτελή νομική προσωπικότητα, κατά το μέρος που ασκεί μη ασφαλιστικές αρμοδιότητες και έχει ήδη μετονομαστεί από 22-2-2018 σε Ο.Π.Ε.Κ.Α.

και όχι από τον Ε.Φ.Κ.Α.. Επομένως, η αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί για έλλειψη ενεργητικής νομιμοποιήσεως, η δε παράσταση κατά τη συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο του Ο.Π.Ε.Κ.Α. ως αναιρεσείοντος διαδίκου και η δια των προτάσεων επιχειρούμενη διόρθωση ότι η αίτηση αναίρεσης ασκείται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., ως οιονεί καθολικό διάδοχο του Ο.Γ.Α., δεν λαμβάνεται υπόψη, αφού ο Ο.Π.Ε.Κ.Α., δεν άσκησε την κρινόμενη αίτηση, αλλά ο Ε.Φ.Κ.Α..

Το αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ με την επωνυμία "Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ)", πρέπει να καταδικασθεί στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά της (άρθρ. 176,183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), μειωμένων, όμως, κατά τα άρθρα 62 παρ. 3 περ. θ' ν. 4387/2016 (όπως η παράγραφος αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 31 ν. 4445/2016) και 22 παρ. 1 ν. 3693/1957 (που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αριθμ. 18 ΕισΝΚΠολΔ), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 12 ν. 1738/1987 και αριθμ. 2 της 134423 οικ/8-12-1992 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (ΦΕΚ 11/Β/20-1-1993) (ΑΠ 1212/2021, ΑΠ 16/2020, ΑΠ 343/2018), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 22-5-2019 αίτηση αναίρεσης του Ν.Π.Δ.Δ με την επωνυμία ΈΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ (ΕΦΚΑ)" κατά της 148/2019 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πατρών.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Ιουνίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Οκτωβρίου 2023.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ