Supreme Court dismisses appeal on termination of indefinite contract, citing abuse of right and procedural inadmissibility.

Απόφαση 1538 / 2006 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1538/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χρήστο Μπαλντά, Αντιπρόεδρο, Σπυρίδωνα Κολυβά, Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη και Ηλία Γιαννακάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 31 Ιανουαρίου 2006, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ......., ο οποίος παραστάθηκε με το δικηγόρο του Παναγιώτη Γαλετσέλλη.

Της αναιρεσίβλητης: Μονοπρόσωπης εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία ........ που εδρεύει στο Νέο Ψυχικό Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γρηγόριο Κουτρουβίδα βάσει δηλώσεως του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15/5/2001 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2287/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 5901/2004 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 26/12/2004 αίτησή του και τους από 20/12/2005 και 28/12/2005 πρόσθετους λόγουςΚατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αναστάσιος - Φιλητάς Περίδης, ανέγνωσε την από 9/1/2006 έκθεσή του με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναιρέσεως και την από 11/1/2006 έκθεσή του με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη όλων των προσθέτων λόγων της αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και των προσθέτων λόγων και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας αορίστου χρόνου αποτελεί κατά το άρθρο 669 παρ. 2 Α.Κ. δικαίωμα του καταγγέλλοντος που ασκείται με δικαιοπραξία μονομερή, απευθυντέα και εφόσον ειδική διάταξη νόμου δεν ορίζει διαφορετικά αναιτιώδη υπό την έννοια ότι δεν απαιτείται να αιτιολογείται από τον καταγγέλλοντα.

Η άσκηση του προς καταγγελία δικαιώματος υπόκειται μόνο στον περιορισμό του άρθρου 281 Α.Κ. που απαγορεύει ως καταχρηστική την άσκηση κάθε δικαιώματος, όταν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλονται από την καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή τον κοινωνικό και οικονομικό σκοπό του δικαιώματος. Αν λοιπόν δεν αποδειχθούν τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία προβλήθηκαν από τον απολυθέντα μισθωτό προς θεμελίωση του καταχρηστικού χαρακτήρα της απολύσεώς του, όπως ότι η απόλυσή του έγινε προς το σκοπό εκδικήσεως κατ' αυτού, ο υπό το άρθρο 261 Α.Κ.

ισχυρισμός του απορρίπτεται κατ' ουσίαν, χωρίς να χρειάζεται να ερευνηθούν και να καθορισθούν τα πραγματικά αίτια ή κίνητρά της. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όπως από αυτή προκύπτει, δέχθηκε, ανελέγκτως, τα ακόλουθα: Ο αναιρεσείων προσλήφθηκε από την αναιρεσίβλητη στις 22.11.1990 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου ως υπάλληλος με την ειδικότητα του κλητήρα εσωτερικών και εξωτερικών εργασιών στην εμπορική επιχείρηση που διατηρεί η τελευταία στο ........

με αντικείμενο την έκδοση βιβλίων, περιοδικών και εν γένει πάσης φύσεως εντύπων, την εμπορία, εισαγωγή και εξαγωγή βιβλίων, περιοδικών και εν γένει πάσης φύσεως εντύπων έκδοσης της εταιρείας ή ετέρων εκδοτικών οίκων του εσωτερικού ή εξωτερικού. Ειδικότερα η εργασία που συμφωνήθηκε ότι θα προσέφερε ήταν η συσκευασία εντός του καταστήματος της αναιρεσείουσας βιβλίων και περιοδικών και η εν συνεχεία μεταφορά τους με δικό του δίκυκλο μοτοποδήλατο στα διάφορα ταχυδρομεία της περιοχής προς αποστολή στους πελάτες αυτής, ότι εργαζόταν στην επιχείρηση της αναιρεσίβλητης κατά τις εργάσιμες ημέρες από ώρα 08.00 μέχρι 16.00, δηλαδή επί οκτάωρον και ότι απασχολήθηκε στην επιχείρηση της αναιρεσίβλητης μέχρι την 29.4.1999, ότε η τελευταία για λόγους οικονομοτεχνικούς κατήγγειλε την παραπάνω σύμβαση εργασίας.

Ειδικότερα η αναιρεσίβλητη για την προστασία των οικονομικών της συμφερόντων, ενόψει της αρνήσεως του αναιρεσείοντος να επισκευάσει το δίκυκλό του, το οποίο είχε υποστεί βλάβη στις 12.9.1997, ανέθεσε τη διεκπεραίωση των εξωτερικών εργασιών σε γραφείο ταχυμεταφορών, καλύπτοντας παράλληλα τις εσωτερικές εργασίες με το ήδη υφιστάμενο προσωπικό, εξοικονομώντας έτσι σημαντικές δαπάνες χάριν του οικονομικού συμφέροντος της επιχειρήσεως.

Συνεπώς, καταλήγει το Εφετείο, ο αγωγικός ισχυρισμός του αναιρεσείοντος ότι απολύθηκε επειδή διεκδίκησε τα νόμιμα εργασιακά δικαιώματά του, δεν αποδείχθηκε και είναι ουσιαστικά αβάσιμος. Περαιτέρω δέχθηκε ότι η βλάβη του δικύκλου του αναιρεσείοντος, που χρησιμοποιούνταν κυρίως για την εξυπηρέτηση των προσωπικών του αναγκών, δεν προήλθε εξαιτίας της υπερβολικής χρήσης σύμφωνα με τις απαιτήσεις και τις εντολές της αναιρεσίβλητης και επομένως δεν κατέστη άχρηστο εκ της αιτίας αυτής.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο απέρριψε την ένδικη αγωγή κατά τα κεφάλαιά της για αναγνώριση της καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας ως καταχρηστικής, αποζημίωση λόγω παράνομης υπερωριακής απασχολήσεως και αποζημίωση για την απώλεια της χρήσης του δίκυκλου μοτοποδηλάτου. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφήρμοσε τη διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ, διέλαβε δε στην απόφασή του επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο περί την ορθή ή μη εφαρμογή του άνω άρθρου, καθώς και των άρθρων 9 ν.δ. 1037/1971, 42 ν. 1892/1990, 6 της από 24.2.1984 ΕΓΣΣΕ, 1 παρ.

και 2 ν. 435/1976 και 4 παρ. 5 των από 24.7.1996 κλαδικής ΣΣΕ Εμπορίου. Επομένως οι πρώτος, δεύτερος και τρίτος λόγοι αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ και ο πρώτος πρόσθετος λόγος από τον αριθμό 1 του άνω άρθρου πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι. Ένα όμως μέλος του δικαστηρίου, ο αντιπρόεδρος Χρήστος Μπαλντάς έχει την εξής γνώμη.

Κατά τον κανονιστικό όρο του άρθρου 4 παρ. 5 της από 24.7.1996 ΣΣΕ για τους εργαζομένους σε εμπορικές επιχειρήσεις, ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να καταβάλλει τις δαπάνες επισκευής και συντηρήσεως του μεταφορικού μέσου, που χρησιμοποιεί ο εργαζόμενος κατά την παροχή της εργασίας του και την εκτέλεση των εντολών και οδηγιών του εργοδότη.

Η υποχρέωση του εργοδότη δεν ιδρύεται μόνον όταν οι βλάβες του μεταφορικού μέσου οφείλονται σε υπερβολική χρήση του, αλλά και όταν οφείλονται στην συνήθη τοιαύτη, εφόσον συντρέχουν οι άνω προϋποθέσεις. Εντεύθεν υφίσταται νόμιμο δικαίωμα του μισθωτού ν' απαιτήσει από τον εργοδότη του την επισκευή των βλαβών αυτών.

Το Εφετείο με τις άνω ανέλεγκτες επί πραγματικών περιστατικών παραδοχές του, παρεβίασε εκ πλαγίου με ασαφείς και αντιφατικές αιτιολογίες τις διατάξεις του άρθρου 281 ΑΚ και 4 παρ. 5 της άνω ΣΣΕ. Τούτο διότι, ενώ δέχεται ότι η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας του αναιρεσείοντος από την αναιρεσίβλητη εγένετο για την προστασία των οικονομικών της συμφερόντων, δια της αναθέσεως των εξωτερικών της εργασιών, τις οποίες έως τότε εκτελούσε με το μοτοποδήλατό του ο αναιρεσείων, σε γραφείο ταχυμεταφορών και της εξοικονομήσεως έτσι σημαντικών δαπανών (τις οποίες μάλιστα δεν προσδιορίζει και δη δεν προσδιορίζει ποίες οι δαπάνες στις οποίες υπεβάλλετο αυτή για την καταβολή της αμοιβής του αντιδίκου της και ποίες οι καταβαλλόμενες στο άνω γραφείο μεταφορών), δέχεται περαιτέρω εν τούτοις ότι στην ενέργειά της αυτή και την καταγγελία της εργασιακής συμβάσεως, η αναιρεσίβλητη προέβη λόγω της αρνήσεως του αναιρεσείοντος να επισκευάσει το μοτοποδήλατό του, άρνηση δεδικαιολογημένη κατά τον άνω κανονιστικό όρο και συνιστώσα διεκδίκηση εργασιακού του δικαιώματος, το οποίον προβάλλει αυτός ως λόγον της καταχρηστικότητος της καταγγελίας.

Περαιτέρω, ενώ δέχεται ότι η βλάβη του μοτοποδηλάτου του αναιρεσείοντος δεν ωφείλετο στην υπερβολική του χρήση (αν και δεν ήταν τούτο κατά νόμον αναγκαίον για την ίδρυση της υποχρεώσεως της αναιρεσίβλητης προς κάλυψη των δαπανών επισκευής του), δέχεται επίσης ότι το μοτοποδήλατο χρησιμοποιούσε κυρίως ο αναιρεσείων για την εξυπηρέτηση των προσωπικών του αναγκών, χωρίς να διευκρινίζει αν η συγκεκριμένη βλάβη, της οποίας την επισκευή από την αντίδικό του απαιτούσε ο αναιρεσείων και ζήτησε με την ένδικη αγωγή του αποζημίωση εξαιτίας της αρνήσεως επισκευής από την πρώτη, προήλθε από την εκτέλεση των εργασιακών του υποχρεώσεων ή κατά την χρησιμοποίηση του μοτοποδηλάτου για την εξυπηρέτηση των προσωπικών του αναγκών.

Έπρεπε, συνεπώς, οι άνω αντιφατικές αιτιάσεις, που πλήττουν την προσβαλλομένη κατά τα απορριπτικά των αιτημάτων του αναιρεσείοντος για αναγνώριση της ακυρότητος της καταγγελίας της εργασιακής του συμβάσεως λόγω καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος της από την αναιρεσίβλητη και επιδικάσεως αποζημιώσεως για την στέρηση της χρήσεως του μοτοποδηλάτου του κεφάλαιά της, να γίνουν δεκτές και ν' αναιρεθεί αυτή (προσβαλλομένη) κατά τα κεφάλαιά της αυτά.

Ο λόγος αναιρέσεως του αριθμού 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ δίδεται όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Επομένως δεν στοιχειοθετείται ο λόγος αυτός, αν το δικαστήριο που δίκασε έλαβε υπόψη του προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (Ολ.

ΑΠ 12/1991). Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, έλαβε υπόψη α) τον αγωγικό ισχυρισμό του αναιρεσείοντος για καταχρηστική άσκηση της γενόμενης από την αναιρεσίβλητη καταγγελίας και όλα τα θεμελιούντα αυτόν πραγματικά περιστατικά και β) τον αγωγικό ισχυρισμό του για υπερωριακή απασχόληση και τους απέρριψε κατ' ουσίαν.

Επομένως το Εφετείο δεν υπέπεσε στον αναιρετικό λόγο του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ και γι' αυτό οι από 20-12-2005 δεύτερος και τρίτος πρόσθετοι λόγοι της αναιρέσεως με τους οποίους προσάπτεται σ' αυτό η σχετική πλημμέλεια πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.

Ως προκύπτει από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 11 ΚΠολΔ ο λόγος αυτός της αναιρέσεως ιδρύεται, μεταξύ των άλλων, αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκομίσθηκαν. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα έλαβε υπόψη τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων, τις μνημονευόμενες ένορκες βεβαιώσεις και «τα προσκομιζόμενα από τους διαδίκους με επίκληση έγγραφα, που λήφθηκαν όλα υπόψη».

Από τη διατύπωση αυτή καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και τα από 26-2-1992 μέχρι 27-4-1994, 506 φύλλα παρουσίας προσωπικού. Επομένως ο από 20-12-2005 πρόσθετος τέταρτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως με τον οποίον προσάπτεται στο Εφετείο η αιτίαση ότι δεν έλαβε υπόψη του τα προαναφερόμενα έγγραφα και έτσι υπέπεσε στην πλημμέλεια του αριθμού 11 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

Από το άρθρο 569 παρ. 2 ΚΠολΔ συνάγεται ότι είναι απαράδεκτοι πρόσθετοι λόγοι αναιρέσεως, με τους οποίους πλήττονται κεφάλαια της προσβαλλόμενης αποφάσεως, που είναι διάφορα και δεν συνέχονται αναγκαίως με καθένα από τα προσβληθέντα με την αναίρεση κεφάλαια. Επομένως, εφόσον στην υπόψη περίπτωση δεν προσβλήθησαν με την αναίρεση τα κεφάλαια της προσβαλλόμενης αποφάσεως με τα οποία απορρίφθηκαν τα αιτήματα της αγωγής α) για αμοιβή για δεύτερη εργασία και β) για διαφορές αποδοχών, ούτε προσβλήθηκαν για κάποιο νόμιμο λόγο οι το πρώτο προβληθέντες ενώπιον του Εφετείου ισχυρισμοί της αναιρεσίβλητης, που μνημονεύονται στο από 28-122005 δικόγραφο των πρόσθετων λόγων, αλλά προσβλήθηκαν μόνο τα κεφάλαια εκείνα της αγωγής που απορρίφθηκαν και αφορούσαν την αναγνώριση του καταχρηστικού χαρακτήρα της γενόμενης καταγγελίας, την αποζημίωση για απώλεια της χρήσεως του δικύκλου μοτοποδηλάτου και την υπερωριακή απασχόληση του ενάγοντος, οι από 20-12-2005 πέμπτος και έκτος πρόσθετοι λόγοι και ο από 28-12-2005 μοναδικός πρόσθετος λόγος με τους οποίους πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση και κατά τα πιο πάνω κεφάλαιά της, τα οποία όμως δεν ταυτίζονται, ούτε συνέχονται αναγκαίως με τα προσβληθέντα με την αναίρεση κεφάλαια, είναι απορριπτέοι προεχόντως ως απαράδεκτοι.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 26.12.2004 αίτηση και τους πρόσθετους λόγους αυτής του ......, για αναίρεση της 5901/2004 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των επτακοσίων εβδομήντα (770) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Μαρτίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 11 Ιουλίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ