Supreme Court dismisses appeal regarding missed appeal deadline, ruling illness was not force majeure.

Απόφαση 1535 / 2010 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1535/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Σεπτεμβρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Μουσά ο οποίος ανακάλεσε την από 24-9-2010 παράσταση με δήλωση του αρθρ. 242§2 του Κ.Πολ.Δ. και παραστάθηκε αυτοπροσώπως.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Παπαδημητρίου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-8-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κερκύρας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 191/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 235/2007 του Εφετείου Κερκύρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 5-1-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 30-1-2009 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου τούτου, Αρεοπαγίτη Δήμητρας Παπαντωνοπούλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 518 παρ. 1, 151, 152 παρ. 1 και 155 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι η παρέλευση άπρακτης της νόμιμης προθεσμίας ασκήσεως του ενδίκου μέσου της εφέσεως συνεπάγεται έκπτωση από αυτήν. Ο διάδικος όμως που δεν μπόρεσε να ασκήσει εμπρόθεσμη έφεση, δύναται, αν η εκπρόθεσμη άσκηση αυτής οφείλεται σε ανώτερη βία ή σε δόλο του αντιδίκου του, να ζητήσει την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση, με την έννοια προσδόσεως με δικαστική απόφαση στην εκπρόθεσμη άσκηση της έφεσης, της έννομης ενέργειας που αυτή θα είχε αν ήταν εμπρόθεσμη Κατά την εξειδίκευση της αόριστης νομικής έννοιας της ανώτερης βίας στο χώρο του δικονομικού δικαίου και συγκεκριμένα στην προκείμενη περίπτωση της ανωτέρω διατάξεως του άρθρου 152 παρ. 1, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η ανώτερη βία εκλαμβάνεται όπως στο ουσιαστικό δίκαιο.

Δηλονότι στην έννοια της ανώτερης βίας, περιλαμβάνεται οποιοδήποτε γεγονός, εντελώς εξαιρετικής φύσεως, το οποίο δεν αναμενόταν, ούτε ήταν δυνατόν να αποτραπεί από το διάδικο που δεν μπόρεσε να ασκήσει εμπρόθεσμα έφεση ακόμη και με συνετή και άκρως επιμελή ενέργεια (ΑΠ 908/2006). Περιστατικό ανώτερης βίας μπορεί να αποτελέσει η ασθένεια του διαδίκου, με τις προϋποθέσεις όμως, ότι αυτή υπήρξε αιφνίδια, απρόβλεπτη και σοβαρή (γι' αυτό και στην σχετική αίτηση πρέπει ν" αναφέρεται το είδος και η διάρκεια της) και εξαιτίας της ο διάδικος δεν μπόρεσε να ενεργήσει δικαστική ή εξώδικη πράξη αυτοπροσώπως ή με την ανάθεση της και την παροχή οδηγιών σε δικηγόρο, ακόμη και με την κλήση του στην οικία των διαδίκων (αν η ασθένεια δεν επέτρεπε την έξοδο του απ' αυτήν) ή και τρίτο πρόσωπο και δη οικείο του διαδίκου, για την επιμέλεια των υποθέσεων του, εφόσον η ασθένεια αυτή δεν απέκλειε την επαφή με το περιβάλλον (ΑΠ 1462/2005).

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του : (α) απέρριψε, ως ασκηθείσα εκπροθέσμως, την από 8-11-2005 κατατεθείσα την 10/11/2005 έφεση του εδώ αναιρεσείοντος κατά της 191/2005 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κερκύρας, που του είχε επιδοθεί την 10-10-2005. (β) Απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την από 5-12-2005 αίτηση του αναιρεσείοντος για επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση, δεχθέν σχετικώς τα ακόλουθα, κατά λέξιν: "Ενόψει του συνόλου των ισχυρισμών του αιτούντος, το Δικαστήριο κρίνει ότι η εκπρόθεσμη άσκηση της κρινόμενης έφεσης δεν οφείλεται σε λόγο ανώτερης βίας, αλλά σε πταίσμα (αμέλεια) του ίδιου.

Συγκεκριμένα, δεν αποδείχθηκε ότι η επικαλούμενη ασθένεια του αιτούντος ήταν αιφνίδια, ότι εμφανίστηκε στις 7-11-2005, όπως ισχυρίζεται, και ότι εξ αιτίας της, αποκλείστηκε, μέχρι τις 9-11-2005 (οπότε έληγε η προθεσμία για την άσκηση της έφεσης), η επαφή του με τους οικείους του και η επικοινωνία με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του (τον οποίο δεν κατονομάζει), αλλά αντίθετα αποδείχθηκε από τις προαναφερόμενες βεβαιώσεις γιατρών δημόσιων νοσοκομείων και ιατρείων ,ότι η ασθένεια του αιτούντος, ούτε αιφνίδια και απρόβλεπτη ήταν - ενόψει του ότι εμφανίστηκε στις 4-11-2005, όταν προσήλθε στον ΚΥ Παξών πάσχοντας από κολικό αρ.

νεφρού και μπορούσε τότε, καταβάλλοντος την επιμέλεια του μέσου συνετού ανθρώπου, να προβλέψει την περαιτέρω "δυσμενή" εξέλιξη της και να προβεί έγκαιρα στις αναγκαίες ενέργειες για την προστασία των συμφερόντων του - αλλά, σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν δεν ήθελε θεωρηθεί γενικά αμελής η συμπεριφορά του να μεταθέσει την άσκηση της έφεσης στις τελευταίες δυο ημέρες της προθεσμίας, η ασθένειά του, στη μορφή που εξελίχθηκε, δεν απέκλειε την επαφή του με το περιβάλλον και την επικοινωνία του - έστω και τηλεφωνικά - με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του και τους συγγενείς του, (οι οποίοι, σε αντίθεση με τα όσα ισχυρίζεται, όπως αναφέρεται στην παραπάνω ιατρική βεβαίωση, τον παρέλαβαν στις 6-11-2005 από το ιατρείο του αεροδρομίου "ΕΛ.

ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" με δική του επιθυμία και με κλινική εικόνα σαφώς βελτιωμένη) και συνεπώς, μπορούσε είτε αυτοπροσώπως, είτε μέσω των τελευταίων ,να δώσει εντολή στον δικηγόρο του να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για την εμπρόθεσμη άσκηση της έφεσης, δοθέντος ότι, ούτε ο ίδιος διαθέτει νομικές γνώσεις για να' ελέγξει το δικόγραφό της ούτε κατά νόμο ήταν αναγκαίο να ενεργήσει αυτοπροσώπως.

Η όλη δε συμπεριφορά του αιτούντος μέχρι την παρέλευση της προθεσμίας άσκησης της κρινόμενης έφεσης, φανερώνει ότι αυτός αμέλησε τελικά να ασκήσει εμπρόθεσμα αυτή και επιχειρεί να επωφεληθεί από την όχι αιφνίδια και όχι ιδιαίτερα σοβαρή ασθένεια του, η οποία, κρίνει το Δικαστήριο, ότι δεν συνιστά ανώτερη βία, με την έννοια που προαναφέρθηκε".

Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν ερμήνευσε, ουδέ εφήρμοσε εσφαλμένα την διάταξη του άρθρου 152 § 1 ΚΠολΔ, κατά την εξειδίκευση της αόριστης νομικής εννοίας της "ανωτέρας βίας", και, επομένως, είναι αβάσιμος ο πρώτος αναιρετικός λόγος (εκ του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ), με τον οποίο υποστηρίζεται το αντίθετο. Αβάσιμος είναι επίσης και ο δεύτερος λόγος (εκ του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ), σύμφωνα με τον οποίο το Εφετείο, απορρίπτοντας την έφεση ως απαράδεκτη, επειδή είχε ασκηθεί εκπρόθεσμα κατά μια μόνον ημέρα, και θεωρώντας ότι η ασθένεια του αναιρεσείοντος δεν ήταν τόσο σοβαρή ώστε να εμποδίσει αυτόν να ασκήσει εμπρόθεσμα το ένδικο μέσο, παρεβίασε την γενική αρχή της αναλογικότητας.

Τούτο δε, διότι η μεν σοβαρότητα ή μη του νοσήματος του αναιρεσείοντος και η ύπαρξη ή μη αιτιώδους συναφείας μεταξύ αυτού και της εκπρόθεσμης κατάθεσης της έφεσης είναι ουσιαστικό ζήτημα, που δεν ελέγχεται αναιρετικώς η δε έκπτωση από το δικαίωμα ασκήσεως εφέσεως μετά την πάροδο της νόμιμης προθεσμίας των τριάντα (30) ημερών από την επίδοση της πρωτοβάθμιας απόφασης δεν αντίκειται στην ρηθείσα δικαστική αρχή.

Τέλος, από τα εκτεθέντα, αβασίμως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, η εκ του άρθρου 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ αιτίαση και υποστηρίζεται ότι το Εφετείο "παρά τον νόμο κήρυξε την έκπτωση" του αναιρεσείοντος από το δικαίωμα προς άσκηση εφέσεως κατά της πρωτοδίκου αποφάσεως. Κατόπιν τούτων, πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί.

ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ

Απορρίπτει την από 5-1-2008 αίτηση του Χ για αναίρεση της 235/2007 αποφάσεως του Εφετείου Κερκύρας. Και Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα την δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε δυο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα την 1η Νοεμβρίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 16 Νοεμβρίου 2010.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ