1529/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1529 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1529/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Γεώργιο Πετράκη και Παναγιώτη Παρτσιλίβα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 11 Μαϊου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης ασφαλιστικής και αντασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΑ και ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Λάζαρο Χατζηθέμελη, χωρίς να καταθέσει προτάσεις.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Ψ1 , 2. Ψ2 , 3. Ψ3 , 4. Ψ4 , 5. Ψ5 , 6. Ψ6 , για τον εαυτό του και υπό την ιδιότητά του ως ασκούντος από κοινού με την 7η των αναιρεσιβλήτων την γονική μέριμνα των ανηλίκων θυγατέρων τους..... και ......, 7. Ψ7 , για τον εαυτό της και υπό την ιδιότητά της ως ασκούσας από κοινού με τον 6ο των αναιρεσιβλήτων τη γονική μέριμνα των ανηλίκων θυγατέρων τους......και ......, και 8.Ψ8 Η.Π.Α. Οι 2η, 3η και 6ος αναιρεσίβλητοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Γκρίτζαλη, οι 1η, 4ος, 5η και 7η εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο πληρεξούσιο δικηγόρο τους και ο 8ος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Περικλή Κατσαούνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28 Δεκεμβρίου 2002 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Τριπόλεως. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 97/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 26/2006 οριστική του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 20 Μαρτίου 2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται παραπάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αντώνιος Παπαθεοδώρου, ανέγνωσε την από 2 Μαϊου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.- Με τα άρθρα 1, 2, 5, 6 και 10 του ν. 489/1976, όπως έχει κωδικοποιηθεί με το ΠΔ 237/1986, που εκδόθηκε με εξουσιοδότηση από το άρθρο 49 του ν. 1569/1985, ορίζονται και τα εξής: "Άρθρο 1. Κατά την έννοια του παρόντος α)Αυτοκίνητο όχημα είναι το επί του εδάφους και όχι επί τροχιών με μηχανική δύναμη ή με ηλεκτρική ενέργεια κινούμενο όχημα, ανεξάρτητα αριθμού τροχών..........

β).......... γ)Ζημιωθέν πρόσωπο είναι το πρόσωπο το οποίο δικαιούται αποζημιώσεως ένεκα ζημίας που προξενήθηκε από αυτοκίνητο" "Άρθρο 2 παρ. 1. Ο κύριος ή κάτοχος αυτοκινήτου που κυκλοφορεί μέσα στην Ελλάδα επί οδού, υποχρεούται να έχει καλύψει με ασφάλιση την εκ τούτου έναντι τρίτων αστική ευθύνη, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος.

Η κυκλοφορία επί γηπέδου προσιτού στο κοινό ή σε κάποιο αριθμό προσώπων που δικαιούνται να συχνάζουν σ΄ αυτό, εξομοιώνεται με κυκλοφορία επί οδού" "Άρθρο 5 παρ. 1. Επιφυλασσομένων των διατάξεων του άρθρου 3, απαγορεύεται η κυκλοφορία αυτοκινήτου στην Ελλάδα, αν δεν υπάρχει κατά τις διατάξεις του άρθρου 2 ασφαλιστική κάλυψη" "Άρθρο 6 παρ. 3α.

Ο ασφαλιστής ευθύνεται..........έναντι των τρίτων που ζημιώθηκαν από την κυκλοφορία αυτοκινήτων.........." "Άρθρο 10 παρ. 1. Το πρόσωπο που ζημιώθηκε, έχει από την ασφαλιστική σύμβαση και μέχρι το ποσό αυτής ιδία αξίωση κατά του ασφαλιστή". Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ, λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα. Στις 24-7-2002 και περί ώρα 12.30, στο Δημοτικό Διαμέρισμα ..... Αρκαδίας, ο πρώτος των εναγομένων και ήδη όγδοος των αναιρεσιβλήτων Ψ8 , κατά την προσπάθειά του να εισέλθει με το υπ΄ αυτού οδηγούμενο και ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στη δεύτερη, εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΑΑΕ", υπ΄ αριθ.

κυκλοφορίας ...... ΙΧ επιβατικό αυτοκίνητο, από ανώνυμη δημοτική οδό στο χώρο σταθμεύσεως του αυτοκινήτου αυτού στον προαύλιο χώρο της οικίας του και ενώ προς τούτο ενεργούσε επί της ως άνω οδού οπισθοπορεία, από αμέλειά του ανέπτυξε μεγαλύτερη της επιτρεπομένης ταχύτητα και ένεκα τούτου απώλεσε τον έλεγχο του αυτοκινήτου, με αποτέλεσμα, που δεν προέβλεψε, τούτο, κινούμενο προς τα πίσω ανελέγκτως, να εκτραπεί της πορείας του και αρχικώς να προσκρούσει στις κολώνες στήριξης της σιδερένιας δίφυλλης θύρας εισόδου του περιφραγμένου αυλείου χώρου της οικίας του, στη συνέχεια να εισέλθει εξ ολοκλήρου εντός αυτού (αυλείου χώρου) και εκεί συνεχίζοντας να κινείται επίσης ανελέγκτως προς τα πίσω, να επιπέσει επί των ευρισκομένων στο μέσον περίπου της αυλής και σε στάση εναγκαλισμού Ψ1 (πρώτης των εναγόντων και ήδη πρώτης των αναιρεσιβλήτων), ........(θυγατέρας της πρώτης ενάγουσας, αδελφής των δευτέρας, τρίτης και έκτου των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων, κουνιάδας της έβδομης και θείας των λοιπών εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων) και ......(συζύγου του πρώτου εναγομένου, αδελφής της πρώτης ενάγουσας, πρώτης θείας των δευτέρας, τρίτης και έκτου των εναγόντων και δευτέρας θείας των λοιπών αυτών) και να τραυματίσει αυτές, προκαλώντας στην εξ αυτών .......

κρανιοεγκεφαλική κάκωση, εκδορές στα πόδια με απώλεια ιστών, κάταγμα ωμοπλάτης και συμπίεση κρανίου, στη ...... βαρύτατες κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, από τις οποίες (κακώσεις αυτές), ως μόνης ενεργού αιτίας, επήλθε ο θάνατός τους και τέλος στην εκ τούτων Ψ1 κρανιοεγκεφαλική κάκωση και θλάση δεξιάς οσφυϊκής χώρας.

Υπό τα περιστατικά αυτά αποδεικνύεται ότι οι κατά τα ανωτέρω δύο θάνατοι και ο τραυματισμός αντίστοιχα οφείλονται σε αποκλειστική υπαιτιότητα και δη αμέλεια του πρώτου εναγομένου οδηγού του προαναφερόμενου αυτοκινήτου Ψ8 . Συνίσταται δε αυτή στο ότι, αμελώς και ασυνέτως συμπεριφερόμενος, δεν είχε στραμμένη την προσοχή του συνεχώς στην οδήγηση και το χειρισμό του εν λόγω διαγράφοντος οπισθοπορεία αυτοκινήτου, μεριμνώντας να διατηρεί χαμηλή και πρόσφορη για την ενέργεια, στην οποία προτίθετο να προβεί, την ταχύτητα του αυτοκινήτου, ούτε, καίτοι εκινείτο προς τα πίσω και επρόκειτο να εισέλθει και να κινηθεί στον αύλειο χώρο της οικίας του προς στάθμευση του αυτοκινήτου αυτού, όπου ευρίσκοντο οι ανωτέρω παθούσες, ήλεγξε, αν μπορούσε να πράξει αυτό ακινδύνως γι΄ αυτές, όπως είχε υποχρέωση να πράξει, ως μέσος συνετός οδηγός τέτοιου είδους αυτοκινήτου, ευρισκόμενος υπό τις αυτές ως άνω συνθήκες και περιστάσεις.

Αποτέλεσμα των παραλείψεών του αυτών, ήταν με ανεπίτρεπτη για τις εν λόγω συνθήκες ταχύτητα να κινηθεί οπισθοπορώντας, από την εν λόγω ανώνυμη δημοτική οδό προς τον αύλειο χώρο της οικίας του, να εκτραπεί της πορείας του, χωρίς να ελέγχει την κίνηση του οχήματός του, χωρίς να αντιληφθεί την ύπαρξη στην πορεία του των προαναφερόμενων προσώπων και χωρίς να προβεί σε κανένα αποφευκτικό ελιγμό ή κίνηση, να επιπέσει σ΄ αυτά να τα παρασύρει και έτσι να προκαλέσει τη θανάτωση των δύο εξ αυτών και τον τραυματισμό της τρίτης.

Το δε ατύχημα άρχισε να διαδραματίζεται στην ως άνω ανώνυμη δημοτική οδό, όπου άρχισε να εκτρέπεται της πορείας το αυτοκίνητο και εξελίχθηκε και τελειώθηκε στον ιδιωτικό χώρο του πρώτου εναγομένου, όπου αυτός, κατά το προηγούμενο ακαθόριστο χρονικό διάστημα, κυκλοφορούσε το εν λόγω αυτοκίνητο κατά τη διαδικασία της σταθμεύσεώς του.

Ένεκα τούτων και αφού το ανωτέρω αυτοκίνητο κατά το χρόνο του ατυχήματος ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στη δεύτερη εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία, αυτή ευθύνεται, με βάση τη σχετική σύμβαση ασφάλισης, στην ανόρθωση της ζημίας των αντιδίκων της. Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο απέρριψε, όπως και το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, την ένσταση της αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας περί μη ασφαλιστικής κάλυψης του συγκεκριμένου τροχαίου ατυχήματος, ως λαβόντος χώρα εντός του περιφραγμένου αυλείου χώρου της οικίας.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προαναφερόμενες διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου και συνεπώς ο αντίθετος πρώτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται στο Εφετείο η από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ πλημμέλεια, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος σε κάθε περίπτωση.

ΙΙ.- Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ, ως "πράγματα" νοούνται πραγματικοί ισχυρισμοί που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση δικαιώματος. Για να είναι όμως ορισμένος ο προβλεπόμενος από την διάταξη αυτή, περίπτωση β΄, λόγος αναίρεσης για παρά το νόμο μη λήψη υπόψη πραγμάτων που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο ποια ήταν τα πράγματα αυτά και ποια επίδραση θα ασκούσαν στην έκβαση της δίκης καθώς και τα στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι ο ισχυρισμός προτάθηκε παραδεκτά από τον αναιρεσείοντα στο Εφετείο και ήταν νόμιμος.

Στην προκείμενη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο αναίρεσης προσάπτεται στο Εφετείο η πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 8 περ. β΄ Κ.Πολ.Δ, συνιστάμενη στο ότι κατά το σχηματισμό της δικανικής κρίσης του, περί ασφαλιστικής κάλυψης του ατυχήματος από την αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία, δεν έλαβε υπόψη τον από την τελευταία προταθέντα και ασκούντα ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ισχυρισμό, ότι το ατύχημα έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια των εντός ιδιωτικού χώρου του οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου ελιγμών προς στάθμευση αυτού και κατά συνέπεια εξαιρείται της ασφαλιστικής κάλυψης.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος, προεχόντως, ως αόριστος, αφού δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι ο ισχυρισμός προτάθηκε παραδεκτά και κατά ποιο τρόπο, σε κάθε δε περίπτωση είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι το Εφετείο, που, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ανελέγκτως τα εξής "το δε ατύχημα άρχισε να διαδραματίζεται στην ως άνω ανώνυμη δημοτική οδό, όπου άρχισε να εκτρέπεται της πορείας το αυτοκίνητο και εξελίχθηκε και τελειώθηκε στον ιδιωτικό χώρο του πρώτου εναγομένου, όπου αυτός, κατά το προηγούμενο ακαθόριστο χρονικό διάστημα, κυκλοφορούσε το εν λόγω αυτοκίνητο κατά τη διαδικασία της σταθμεύσεώς του ......

Ένεκα τούτων και αφού το ανωτέρω αυτοκίνητο κατά το χρόνο του ατυχήματος αυτού ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στη δεύτερη εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία, αυτή..... ευθύνεται με βάση τη σχετική σύμβαση ασφαλίσεως στην ανόρθωση της ζημίας των αντιδίκων της. Επομένως οι ισχυρισμοί της.....

ότι δεν υφίσταται ασφαλιστική υπ΄ αυτής κάλυψη του ατυχήματος τούτου....είναι κατ΄ ουσίαν αβάσιμοι και απορριπτέοι", έλαβε υπόψη τον προαναφερόμενο ισχυρισμό και τον απέρριψε για λόγο ουσιαστικό. Κατόπιν όλων αυτών, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη των με διαφορετικό πληρεξούσιο δικηγόρο παρισταμένων των επτά πρώτων από κοινού και του όγδοου αντίστοιχα των αναιρεσιβλήτων, (άρθρα 176, 183 Κ.Πολ.Δ), οι οποίοι κατέθεσαν και προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-3-2006, αίτηση της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΑ και ΑΕ", για αναίρεση της 26/2006 απόφασης του Εφετείου Ναυπλίου. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη των με διαφορετικό πληρεξούσιο δικηγόρο παρισταμένων των επτά πρώτων από κοινού και του όγδοου αντίστοιχα των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει για κάθε ομάδα σε χίλια εκατό εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Μαΐου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 20 Ιουνίου 2007 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ