1527/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1527 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1527/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Εμμανουήλ Καλούδη και του αρχαιοτέρου της συνθέσεως Αρεοπαγίτη Γεωργίου Γιαννούλη), Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη Δημήτριο Τίγγα και Δημήτριο Κράνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 19 Σεπτεμβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "Κ. Σ. ΕΠΕ", η οποία εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία στο ακροατήριο εκπροσωπήθηκε από τον νόμιμο εκπρόσωπό της Κ. Σ. , ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Σαρρή.

Της αναιρεσιβλήτου: της εταιρείας με την επωνυμία "CHARM ENTERPISES S.A", που εδρεύει στον Παναμά και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Μιχαήλ Νταλάκο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13 Δεκεμβρίου 2004 αγωγή της αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιά (Τμήμα Ναυτικών Διαφορών). Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3777/2007 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 13/2010 του Εφετείου Πειραιώς (Ναυτικό Τμήμα). Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα, με την από 4 Μαΐου 2010 αίτησή της ως και τους από 6 Μαΐου 2010 προσθέτους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Τίγγας, ανέγνωσε την από 7 Σεπτεμβρίου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου από το άρθρο 559 αρ. 11β του ΚΠολΔικ προσθέτου λόγου αναιρέσεως και την απόρριψη των λοιπών.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη των αντιδίκων του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 118 αρ. 4, 566 παρ.1 και 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ προκύπτει, ότι στο δικόγραφο της αναιρέσεως πρέπει να εκτίθεται κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο η νομική πλημμέλεια που αποδίδεται από τον αναιρεσείοντα στο δικαστήριο της ουσίας, ώστε να είναι δυνατό να διαπιστωθεί, αν και ποιο λόγο αναιρέσεως από τους περιοριστικώς αναφερόμενους στο άρθρο 559 ΚΠολΔ θεμελιώνει η προβαλλόμενη αιτίαση.

Ειδικότερα, για να είναι ορισμένος και άρα παραδεκτός ο από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔικ λόγος αναιρέσεως της εκ πλαγίου παραβιάσεως κανόνα ουσιαστικού δικαίου, πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο: α)σε τί συνίσταται η στέρηση νόμιμης βάσης της αποφάσεως, ήτοι ότι αυτή δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, στην περίπτωση δε της ανεπάρκειας των αιτιολογιών ποιες επί πλέον αιτιολογίες έπρεπε να περιέχει, στη δε περίπτωση των αντιφατικών αιτιολογιών πού εντοπίζεται η αντίφαση, β)ο πραγματικός ισχυρισμός (αγωγικός, ένσταση κλπ) και τα περιστατικά που προτάθηκαν προς θεμελίωσή του και η σύνδεσή του με το διατακτικό, γ)η διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε και μάλιστα ενάριθμα και δ)οι παραδοχές του δικαστηρίου, με πληρότητα και όχι αποσπασματικά κατ' επιλογή, υπό τις οποίες συντελέστηκε η παραβίαση.

Προκειμένου δε για τον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αρ.20 του ΚΠολΔικ λόγο αναίρεσης της παραμόρφωσης του περιεχομένου αποδεικτικού εγγράφου για να είναι αυτός ορισμένος, πρέπει να αναφέρεται στο αναιρετήριο: 1)το αληθινό περιεχόμενο του εγγράφου που φέρεται ότι παραμορφώθηκε, ώστε από τη σύγκριση με εκείνο που δέχθηκε η απόφαση να υπάρχει δυνατότητα στον Άρειο Πάγο να κρίνει, αν υφίσταται διαγνωστικό λάθος, 2)το από την προσβαλλόμενη απόφαση δεκτό γενόμενο διαφορετικό από το αληθινό περιεχόμενο, 3)το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο για το ότι υπάρχουν ή όχι κρίσιμα γεγονότα και 4)o ουσιώδης πραγματικός ισχυρισμός για την απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου χρησιμοποιήθηκε το έγγραφο.

Στην προκείμενη περίπτωση η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση τις αιτιάσεις: 1)Με το αναιρετήριο, ότι "υπέπεσε σε νομικές πλημμέλειες, οι οποίες ιδρύουν αναιρετικούς λόγους από το άρθρο 559 ΚΠολΔικ και ιδιαίτερα τις περιπτώσεις 19 και 20", προβάλλοντας: α)με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, ότι με το να γίνει δεκτή η ένσταση της αναιρεσίβλητης για πλημμελή εκτέλεση του έργου, που εκείνη είχε αναλάβει με μόνη την παραδοχή για ενημέρωσή της ως προς τα ελαττώματα και τις ελλείψεις του έργου και χωρίς προσδιορισμό του τρόπου ενημέρωσης, παραβίασε το βάρος αποδείξεως και στέρησε την απόφαση από νόμιμη βάση, β)με το δεύτερο λόγο αναίρεσης, ότι παραμόρφωσε το περιεχόμενο του από 15-12-2003 εγγράφου της αναιρεσίβλητης, βεβαιωτικού της ταυτότητας των αναφερομένων στο ...

τιμολόγιο της αναιρεσείουσας εργασιών με αυτές του επισκευασθέντος πλοίου εκείνης, με το να δεχθεί ότι αυτό το έγγραφο είχε δοθεί μόνον για φορολογικούς σκοπούς απαλλαγής από το ΦΠΑ και δεν ανταποκρινόταν στα πράγματα η βεβαίωση εκτέλεσης του έργου, γ)με τον τρίτο λόγο αναίρεσης, ότι (η προσβαλλόμενη απόφαση) παρείδε, ότι η αναιρεσίβλητη έλαβε την από 18-4-2004 εξώδικη πρόσκληση της αναιρεσείουσας, και δεν διαμαρτυρήθηκε, αλλά δέχθηκε παρά ταύτα πλημμελή εκτέλεση του έργου, δ)με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης, ότι προσέδωσε ανεπάρκεια στην αιτιολογία της για πλημμελή εκτέλεση του έργου με το να λάβει υπόψη έγγραφο της εταιρείας PSYCOTHERM, χωρίς ημεροχρονολογία έκδοσης. 2)Με τον τρίτο, από το άρθρο 559 αρ.19 του ΚΠολΔικ πρόσθετο λόγο αναίρεσης, ότι δέχθηκε την αγωγή ως ορισμένη, ενώ δεν γινόταν επίκληση με το δικόγραφο αυτής της ύπαρξης αιτιώδους συνάφειας μεταξύ του εκτελούμενου έργου και του ελαττώματός του.

Υπό το ως άνω περιεχόμενο οι λόγοι αυτοί αναιρέσεως είναι αόριστοι, διότι δεν προσδιορίζονται με το αναιρετήριο και το πρόσθετο δικόγραφο, κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο οι αποδιδόμενες στο Εφετείο νομικές πλημμέλειες, έτσι ώστε να μπορεί να διαπιστωθεί, αν και ποιο λόγο αναίρεσης από τους περιοριστικώς αναφερόμενους στο άρθρο 559 ΚΠολΔικ θεμελιώνουν οι προβαλλόμενες αιτιάσεις.

Ειδικότερα: 1)Σχετικά με την προβαλλόμενη έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης του Εφετείου δεν προσδιορίζεται με τους πρώτο και τέταρτο από το αναιρετήριο λόγους αναίρεσης ποιος κανόνας ουσιαστικού δικαίου παραβιάσθηκε, ποιες ήταν οι πλήρεις παραδοχές του Εφετείου υπό τις οποίες συντελέσθηκε η παραβίαση, σε τί συνίσταται η παραβίαση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου και ποιος ήταν ο πραγματικός ισχυρισμός με τα περιστατικά που προτάθηκαν για τη θεμελίωσή του και η σύνδεσή του με το διατακτικό της αποφάσεως. 2)Σχετικά με την προβαλλόμενη παραμόρφωση του περιεχομένου του από 15-12-2003 εγγράφου της αναιρεσίβλητης δεν προσδιορίζεται με τον δεύτερο λόγο από το αναιρετήριο ποιο ήταν το αληθινό περιεχόμενο του εγγράφου και ποιο το από την προσβαλλόμενη απόφαση γενόμενο δεκτό διαφορετικό από το αληθινό περιεχόμενο, που να οφείλεται σε διαγνωστικό λάθος κατά την ανάγνωση του εγγράφου και όχι σε εσφαλμένη εκτίμηση του περιεχομένου του, όπως και αν το Δικαστήριο στήριξε την κρίση του για τα ελαττώματα του έργου αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στο εν λόγω έγγραφο. 3)Με τον τρίτο από το αναιρετήριο λόγο αναίρεσης δεν προσδιορίζεται ούτε γίνεται επίκληση αναιρετικής πλημμέλειας από το άρθρο 559 ΚΠολΔικ, αλλά απαραδέκτως πλήσσεται η από το Εφετείο εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔικ). 4)Η με τον τρίτο πρόσθετο λόγο αναίρεσης προβαλλόμενη νομική αοριστία της αγωγής ελέγχεται ως παραβίαση από τον αρ. 1 (και όχι 19) του άρθρου 559 ΚΠολΔικ, ενώ περαιτέρω δεν προσδιορίζεται ποιό ήταν το ακριβές περιεχόμενο της αγωγής και ποια τα επί πλέον περιστατικά που έπρεπε να περιλαμβάνονται στο δικόγραφο αυτής για να είναι ορισμένη, όπως και οι παραδοχές του Εφετείου, έτσι ώστε να μπορεί να διαγνωσθεί η ύπαρξη ή μη της προβαλλόμενης αναιρετικής πλημμέλειας.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.11 περ. β' του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν. Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 237 εδ. 1β, 346 και 453 παρ.1 του ΚΠολΔικ, συνάγεται, ότι για την ίδρυση του ως άνω λόγου αναιρέσεως, ως αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν νοούνται και εκείνες των οποίων δεν έγινε σαφής και ορισμένη επίκληση με τις προτάσεις του διαδίκου, που τις προσκόμισε για το σχηματισμό της δικανικής πεποίθησης του δικαστηρίου επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης, παραδεκτώς και νομίμως προταθέντος ισχυρισμού, θεμελιωτικού αγωγής, ανταγωγής, ένστασης, αντένστασης ή λόγου εφέσεως ή αντεφέσεως.

Μπορεί δε η επίκληση αυτή να γίνει είτε με τις προτάσεις της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η απόφαση, είτε δι' αναφοράς με αυτές σε συγκεκριμένο μέρος των προσκομιζόμενων προτάσεων προηγούμενης συζήτησης, όπου γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση του αποδεικτικού μέσου, κατ' ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 240 ΚΠολΔ, το οποίο, αν και αναφέρεται στον τρόπο επαναφοράς ισχυρισμών, εφαρμόζεται αναλόγως και για την επίκληση αποδεικτικών μέσων. (Ολ ΑΠ 23/2008 και 9/2000).

Εξάλλου κατά το άρθρο 562 παρ. 2 του ΚΠολΔικ. "είναι απαράδεκτος λόγος αναίρεσης που στηρίζεται σε ισχυρισμό ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση, γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη".

Από την ανωτέρω διάταξη προκύπτει ότι, αν δεν συντρέχει μία από τις σ' αυτή αναφερόμενες εξαιρετικές περιπτώσεις, ο λόγος αναιρέσεως είναι παραδεκτός μόνον εφόσον στηρίζεται σε ισχυρισμό που προτάθηκε παραδεκτά και νόμιμα στο δικαστήριο από το οποίο προέρχεται, η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (Ολ. ΑΠ 43/1990), ακόμη και αν έπρεπε να ληφθεί υπόψη αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο της ουσίας (Ολ.

ΑΠ 1/1987). Στο αναιρετήριο πρέπει να παρατίθεται ο ισχυρισμός, όπως προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας και να αναφέρεται ο χρόνος και ο τρόπος προτάσεώς του ή επαναφοράς του στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ώστε να μπορεί να κριθεί, αν ήταν παραδεκτός και νόμιμος (Α.Π. 306/1999, 1231/1995). Με τον πρώτο πρόσθετο λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στο Εφετείο η αιτίαση, ότι προκειμένου να καταλήξει στην κρίση για την παραδοχή της αγωγής αποζημίωσης της αναιρεσίβλητης κατά της αναιρεσείουσας από ενδοσυμβατική ευθύνη της τελευταίας (από υπαιτιότητά της πλημμελή επισκευή του συστήματος κλιματισμού ενός πλοίου της αναιρεσίβλητης με συνέπεια να υποστεί αυτή θετική ζημία 58.025 ευρώ και διαφυγόντα κέρδη 126.974 δολαρίων ΗΠΑ) στηρίχθηκε κατά κύριο λόγο σε δύο έγγραφα (το άνευ ημερομηνίας έγγραφο της εταιρίας Psyctotherm και το από 8-11-2002 χρονοναυλοσύμφωνο μεταξύ της αναιρεσίβλητης και της εδρεύουσας στο Porto-Rico της Καραϊβικής εταιρίας Corp Ferries Caribe), τα οποία είχε επικαλεσθεί μεν η αναιρεσίβλητη - εφεσίβλητη - ενάγουσα πρωτοδίκως, αλλά δεν έγινε νόμιμη επίκληση αυτών των εγγράφων στο Εφετείο με νόμιμο τρόπο, καθ' όσον η αναιρεσίβλητη αρκέσθηκε να αναφερθεί γενικόλογα, με τις προτάσεις της στο Εφετείο σε "όλα τα έγγραφα και τα αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία είχαν προσκομισθεί ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου (σχετ.

Α-2 και 1-5)". Επομένως, εφόσον η αναιρεσείουσα δεν επικαλείται με το πρόσθετο δικόγραφο αναιρέσεως, ότι προέβαλε με τις προτάσεις της στο Εφετείο το απαράδεκτο της επαναφοράς από την αναιρεσίβλητη του πρωτοδίκως προταθέντος ισχυρισμού της για λήψη υπόψη των ως άνω δύο κρίσιμων εγγράφων, στο οποίο απαράδεκτο στηρίζεται η προσβαλλόμενη αναιρετική πλημμέλεια ούτε συντρέχει κάποια από τις εξαιρετικές περιπτώσεις του κατ' εξαίρεση επιτρεπτού της λήψης υπόψη αυτεπαγγέλτως από το ουσιαστικό δικαστήριο ισχυρισμών που δεν προτάθηκαν πρωτοδίκως, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 562 παρ. 2 ΚΠολΔ, ο ως άνω από το άρθρο 559 αρ. 11β του ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως είναι απαράδεκτος.

Κατά το άρθρο 559 αρ.8 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται (και) αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη, παρά το νόμο, πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" κατά την έννοια του νόμου θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση (και συνεπώς θεμελιώνουν το αίτημα) αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως (Ολ.

ΑΠ 3/1997). Όταν προβάλλεται η λήψη υπόψη από το Δικαστήριο αντένστασης που δεν προτάθηκε, θα πρέπει για το ορισμένου του αναιρετικού λόγου, κατά τα άρθρα 118 παρ.4, 566 παρ.1, 577 παρ.4 και 578 του ΚπολΔικ, να αναφέρεται στο αναιρετήριο η ένσταση που προτάθηκε από τον αναιρεσείοντα και κρίθηκε παραδεκτή και νόμιμη, την ανατροπή της οποίας επέφερε η λήψη υπόψη από το Δικαστήριο της αντένστασης που δεν προτάθηκε από τον αναιρεσίβλητο.

Κατά συνέπεια, εφόσον με το δεύτερο και τελευταίο λόγο αναίρεσης, από το άρθρο 559 αρ. 8 περίπτ. α' του ΚΠολΔικ, ψέγεται η προσβαλλόμενη απόφαση για λήψη υπόψη μη προταθείσας αντένστασης, της αναιρεσίβλητης ενάγουσας περί αδυναμία της να διαπιστώσει τις ελλείψεις του έργου κατά την παράδοσή του, χωρίς να αναφέρεται ότι προηγουμένως είχε εξετασθεί και κριθεί βάσιμη ένσταση της αναιρεσείουσας για έγκριση του έργου από την αναιρεσίβλητη και απορρίφθηκε επειδή έγινε δεκτή η αντένσταση, ο ως άνω λόγος αναίρεσης είναι αόριστος.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης (άρθρα 176 και 183 του ΚΠολΔ).

Για τους λόγους αυτούς

Απορρίπτει την από 4-5-2010 αίτηση της εταιρίας με την επωνυμία "Κ. Σ. ΕΠΕ" και τους από 6-5-2010 πρόσθετους λόγους αυτής, για αναίρεση της 13/2020 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς (Ναυτικό Τμήμα).

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης από δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 10 Οκτωβρίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 24 Οκτωβρίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ