Supreme Court allows appeal against eviction due to insufficient reasoning on good morals violation.

Απόφαση 1527 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1527/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Γεώργιο Πετράκη και Παναγιώτη Παρτσιλίβα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Απριλίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Χ1 και 2. Χ2 , οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μιχάλη Παπακωνσταντίνου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "O.D.D. ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ Α.Ε. ΠΡΟΚΑΤΑ-ΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΜΠΕΤΟΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ", και το διακριτικό τίτλο "O.D.D. CONSTRUCTIONS S.A. ", που εδρεύει στο Λαύριο Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αντώνιο Οικονόμου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10 Μαρτίου 2004 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1132/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1595/2006 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 5 Μαΐου 2006 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Πετράκης, ανέγνωσε την από 30 Μαρτίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την εν μέρει παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή κατά το άρθρο 178 του ΑΚ "Δικαιοπραξία που αντιβαίνει στα χρηστά ήθη είναι άκυρη". Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής ως κριτήριο των χρηστών ηθών χρησιμεύουν οι ιδέες του κατά γενική αντίληψη με φρόνηση και χρηστότητα σκεπτoμένου μέσου κοινωνικού ανθρώπου. Η αντίθεση δε στα χρηστά ήθη, που καθιστά άκυρη τη δικαιοπραξία, κρίνεται από το περιεχόμενό της, ενόψει όχι μεμονωμένως της αιτίας, που ώθησε τους συμβαλλομένους να τη συνάψουν ή του σκοπού, στον οποίο αυτοί αποβλέπουν, αλλά του συνόλου των περιστάσεων και των συνθηκών, που τη συνοδεύουν (Ολ.

ΑΠ 2/1991, ΑΠ 63/2005). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως, που ιδρύει τον προβλεπόμενο από τη διάταξη αυτή λόγο αναιρέσεως, συντρέχει και όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, αναφέρονται ανεπαρκώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης κι έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόστηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου, που δεν εφαρμόστηκε.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά, ως προκύψαντα από τις αποδείξεις: "Η εναγομένη, με την από 19-10-2000 πρότασή της ζήτησε από τους Εισηγητές-Δικαστές των πτωχεύσεων των εταιριών "ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗ ΑΒΕ" και "ΑΒΕΛ ΑΕ" τη μίσθωση του επίδικου βιομηχανικού γηπέδου μετά των μεταλλικών κατασκευών και στη συνέχεια με το από 9-11-2000 έγγραφό της υπέβαλε και σχέδιο συμβάσεως επαγγελματικής μίσθωσης.

Μετά την υπ' αρ. ....... Έκθεση των Εισηγητών της πτωχεύσεως των παραπάνω δυο εταιριών, που ενέκριναν την μίσθωση, οι δυο σύνδικοι της ενώσεως των πιστωτών των δυο αυτών εταιριών, ήτοι ο Ψ1 και ο Ψ2 , αντίστοιχα, με την από ...... σύμβαση επαγγελματικής μίσθωσης εκμίσθωσαν στην εναγομένη το επίδικο ακίνητο, ήτοι ένα βιομηχανικό γήπεδο εκτάσεως 20.025 τ.μ., που βρίσκεται στη θέση "......" της περιφέρειας του Δήμου Λαυρεωτικής στο Ο.Τ. 197, με τα δυο επ' αυτού κτίσματα, ήτοι ένα βιομηχανικό μεταλλικό κτίριο διαστάσεων 40Χ123, πλέον ή έλαττον, επιφανείας 5.280 τ.μ., με τέσσερις γερανογέφυρες και άλλες υδραυλικές και ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και ένα οικίσκο επιφανείας 35 τ.μ.

Η διάρκεια της μίσθωσης ορίστηκε εξαετής (δωδεκαετής νόμιμη), αρχόμενη από 1-3-2001 και λήγουσα στις 28-2-2007. Το μηνιαίο μίσθωμα ορίστηκε για το πρώτο έτος της μισθώσεως σε 2.500.000 δρχ., αναπροσαρμοζόμενο ετησίως και για το χρόνο της δωδεκαετούς νόμιμης διάρκειας, κατ' ελάχιστο ποσοστό 5%. Αν η ετήσια αύξηση του πληθωρισμού, που προσδιορίζεται από την αρμόδια Αρχή, υπερέβαινε το ως άνω ποσοστό των 5%, το μίσθωμα θα αναπροσαρμοζόταν ετησίως κατά το μεγαλύτερο αυτό ποσοστό.

Επί πλέον τη μισθώτρια βάρυνε το 1/2 του χαρτοσήμου και ο συμπληρωματικός φόρος 3%. Με το ίδιο μισθωτήριο ορίστηκε επίσης ότι η μισθώτρια (εναγομένη) δικαιούται να προβαίνει σε ολική ή μερική υπεκμίσθωση του μισθίου, σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Ακόμη ορίστηκε ότι η μισθώτρια με δική της ευθύνη, επιμέλεια και δαπάνη (που δεν μπορεί να αναζητήσει από τους εκμισθωτές) αναλαμβάνει να ανακαινίσει και αποκαταστήσει το μίσθιο, που είναι παλαιό, και δη να εγκαταστήσει τη σύνδεση παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, ύδατος, τηλεφώνου και την τοποθέτηση μετρητών ρεύματος και ύδατος.

Στη συνέχεια η εναγομένη, βάσει του ως άνω όρου της μισθώσεως, προέβη στις 1-12-2000 στην υπεκμίσθωση του στεγασμένου μέρους του μισθίου ακινήτου (μεταλλικό βιομηχανικό κτίριο και οικίσκο) και μέρους του οικοπέδου 2000 τ.μ., προς την ανώνυμη εταιρία "ATHENA GLASS A.E.". Η διάρκεια της υπεκμισθώσεως ορίστηκε, όπως και της μισθώσεως, ήτοι συμβατική έξι ετών και νόμιμη δώδεκα ετών, αρχόμενη από 15-3-2001 και λήγουσα 14-3-2007.

Το μηνιαίο μίσθωμα ορίστηκε σε 4.500.000 δρχ. το πρώτο μισθωτικό έτος πλέον του ημίσεος χαρτοσήμου, αναπροσαρμοζόμενο για το δεύτερο και τρίτο μισθωτικό έτος κατά ποσοστό ίσο με το ποσοστό της ετήσιας αύξησης του πληθωρισμού και για τα υπόλοιπα έτη κατά ποσοστό ίσο με τον ετήσιο πληθωρισμό, προσαυξημένο κατά δυο μονάδες.

Πριν την εγκατάσταση της υπομισθώτριας, η εναγομένη (μισθώτρια) προέβη, σύμφωνα με τους όρους της από 17-11-00 μισθώσεως, στην εκκαθάριση, ανακαίνιση και βελτίωση του μισθίου ακινήτου και δη στον καθαρισμό του κτιρίου και του περιβάλλοντος χώρου, στην απομάκρυνση των άχρηστων υλικών, στη κατασκευή και τοποθέτηση θυρών και παραθύρων και στην σύνδεση των ως άνω παροχών.

Για την αποκατάσταση αυτή δαπάνησε η εναγομένη το ποσό των 60.000.000 δρχ., όπως καταθέτει και ο μάρτυράς της. Έτσι η, μετά την ως άνω ανακαίνιση και αποκατάσταση του μισθίου, υπεκμίσθωση του ανακαινισμένου στεγασμένου βιομηχανικού χώρου μετά του περιβάλλοντος χώρου των 2000 τ.μ. με υψηλότερο μίσθωμα, με την αυτοτελή σύμβαση της υπεκμισθώσεως, δεν καθιστά εκ των υστέρων αντίθετη στα χρηστά ήθη (αρθ. 178 ΑΚ) την προηγηθείσα επίδικη μίσθωση για τον συμβατικό ή τον νόμιμο χρόνο διάρκειας αυτής, η οποία μάλιστα έγινε με την άδεια και έγκριση των Εισηγητών - Δικαστών των πτωχεύσεων των δυο ως άνω εταιριών.

Έτσι δεν είναι άκυρη εκ του λόγου αυτού (άρθ. 178, 180 ΑΚ) η επίδικη μίσθωση, όπως υποστηρίζουν οι ενάγοντες με την αγωγή τους (και δέχτηκε η εκκαλουμένη απόφαση), οι οποίοι (ενάγοντες) κατέστησαν νέοι κτήτορες του ακινήτου". Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής εφαρμογής του άρθρου 178 του ΑΚ.

Διότι, ενώ δέχεται ότι η μισθωτική αξία του ίδιου και μικρότερου μάλιστα, όσον αφορά την έκταση του γηπέδου, μισθίου ακινήτου κατά τον αυτό περίπου χρόνο της καταρτίσεως της κύριας μισθώσεως και της υπεκμισθώσεως, με βάση το συνομολογηθέν με την υπεκμίσθωση μηνιαίο μίσθωμα (υπομίσθωμα), που ήταν 4.500.000 δραχμές, ήταν περίπου διπλάσια του μισθώματος της κύριας μισθώσεως, το οποίο ανερχόταν σε 2.500.000 δραχμές, ότι η νόμιμη διάρκεια τόσο της κύριας μισθώσεως όσο και της υπεκμισθώσεως ήταν 12 έτη και ότι οι δαπάνες, στις οποίες προέβη η μισθώτρια αναιρεσίβλητη για την ανακαίνιση του μισθίου και οι οποίες ανήλθαν σε 60.000.000 δραχμές, καλύπτουν την εκ 2.000.000 δραχμών διαφορά μεταξύ του μισθώματος και του υπομισθώματος των 2,5 μόνο πρώτων ετών της μισθώσεως, δεν εξηγεί για ποιο λόγο η συνομολόγηση από τους συνδίκους της πτωχεύσεως των εκμισθωτριών εταιριών, οι οποίοι έχουν ως αποστολή, εκτός των άλλων, την επιμέλεια της διαφυλάξεως της πτωχευτικής περιουσίας, για τα υπόλοιπα 9,5 έτη της μισθώσεως, μισθώματος μειωμένου κατά 2.000.000 δραχμές το μήνα και για όλο το χρονικό αυτό διάστημα 228.000.000 δραχμές δεν αντιστρατεύεται τις ιδέες του μέσης ηθικής κοινωνικού ανθρώπου, που σκέπτεται με σωφροσύνη και χρηστότητα.

Κατά συνέπεια, είναι βάσιμος ο δεύτερος λόγος της αναιρέσεως, κατά το δεύτερο μέρος του, από το άρθρο 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ για εκ πλαγίου παραβίαση της ουσιαστικής διατάξεως του άρθρου 178 του ΑΚ, που το Εφετείο εφήρμοσε. Έτσι, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, διότι είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 1595/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατό (1100) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 30 Μαΐου 2007.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 20 Ιουνίου 2007.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ