1526/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1526 / 2014 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1526/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Ρουμπή, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Μαρία Βαρελά, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 19 Φεβρουαρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Παπαδημητρίου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: Ε. Α. Δ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο-Δημήτριο Τριανταφυλλόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8/10/2008 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκε η αποφάσεις: 1388/2010 του ίδιου Δικαστηρίου, με την οποία κήρυξε εαυτό κατά τόπον αναρμόδιο και παρέπεμψε την υπόθεση στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς, 6461/2011 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς και 268/2013 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 3/6/2013 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Βαρελά ανέγνωσε την από 30/1/2014 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη της.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 553 παρ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνον κατά των αποφάσεων που δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση, στις οποίες περιλαμβάνονται οι οριστικές αποφάσεις με τις οποίες περατώνεται η όλη δίκη ή μόνο η δίκη για την αγωγή ή για την ανταγωγή. Αν η απόφαση είναι κατά ένα μέρος οριστική, δεν επιτρέπεται αναίρεση ούτε κατά των οριστικών διατάξεων, πριν εκδοθεί οριστική απόφαση στη δίκη.

Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό και προς τις διατάξεις των άρθρων 74, 75, 76 παρ. 4, 558 εδ. β' ΚΠολΔ προκύπτει ότι σε περίπτωση απλής ομοδικίας, κατά την οποία η θέση κάθε διαδίκου είναι ανεξάρτητη απέναντι στους λοιπούς, η οριστική απόφαση που εκδίδεται για κάποιον από τους ομοδίκους περατώνει τη δίκη ως προς αυτόν και καθίσταται τελεσίδικη αυτοτελώς, με συνέπεια να μπορεί να προσβληθεί κατά το μέρος τούτο με το ένδικο μέσο της αναίρεσης και πριν ακόμη εκδοθεί οριστική απόφαση για τους λοιπούς ομοδίκους, εξυπακοουμένου βέβαια ότι γι' αυτούς η άσκηση του ενδίκου αυτού μέσου είναι απαράδεκτη (ΟλΑΠ 902/1982).

Εξάλλου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 76 ΚΠολΔ, υπάρχει αναγκαστική ομοδικία όταν η διαφορά επιδέχεται ενιαία μόνο ρύθμιση ή η ισχύς της αποφάσεως που θα εκδοθεί εκτείνεται σε όλους τους ομοδίκους ή όταν οι ομόδικοι μόνον από κοινού μπορούν να ασκήσουν αγωγή ή να εναχθούν ή εξαιτίας των περιστάσεων που συνοδεύουν την υπόθεση, δεν μπορεί να υπάρχουν αντίθετες αποφάσεις έναντι των ομοδίκων.

Επί διεκδικητικής αγωγής (ΑΚ 1094), όταν ενάγουν ή ενάγονται περισσότεροι, ως εκ του "ότι η κυριότητα είναι διαιρετό δικαίωμα και επομένως επιδεκτικό κτήσης, άσκησης και απώλειας κατ' ιδανικά μέρη, δεν υπάρχει δεσμός αναγκαστικής ομοδικίας υπό την έννοια του άρθρο 76 ΚΠολΔ και συνεπώς καθένας από τους ομοδίκους συγκυρίους ενεργεί ανεξάρτητα των λοιπών, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 75 ΚΠολΔ, Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 1116 ΑΚ που ορίζει ότι "κάθε συγκύριος έχει δικαίωμα έναντι τρίτων να ασκεί για ολόκληρο το πράγμα τις αξιώσεις από την κυριότητα" δεν συνάγεται ότι μεταξύ των συγκυρίων δημιουργείται αναγκαστική ομοδικία, διότι η διάταξη αυτή δεν θεσπίζει υποχρέωση, αλλά δικαίωμα απλώς του συγκυρίου, ως προς το όλο της αξίωσή του από την κυριότητα του πράγματος έναντι του καταλαβόντος τρίτου (ΑΠ 84/2003).

Στην προκειμένη περίπτωση, ο ενάγων, ήδη αναιρεσείων, με την από 8-10-2008 αγωγή του που άσκησε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ισχυρίστηκε ότι στις 6-4-1994 συνέστησε με την πρώτη εναγομένη (ήδη αναιρεσίβλητη) σύζυγό του, με ιδιωτικό έγγραφο, την αλλοδαπή υπεράκτια ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ABANITIO REAL ESTATE CORPORATION" και έδρα τις Βρετανικές Παρθένους Νήσους, στο μετοχικό κεφάλαιο της οποίας συμμετείχαν κατά ποσοστό 50% ο καθένας των διαδίκων.

Ότι αποκλειστικός σκοπός της εν λόγω εταιρίας ήταν η αγορά οικοπέδου στις Σπέτσες, το οποίο πράγματι αυτή αγόρασε με συμβολαιογραφικό έγγραφο, το οποίο μετεγράφηκε. Ότι η πραγματική έδρα της αλλοδαπής αυτής εταιρίας βρισκόταν στην Ελλάδα, όπου ασκείτο η πραγματική διοίκησή της. Ότι επειδή η εταιρία αυτή δεν είχε συσταθεί νόμιμα κατά το ελληνικό δίκαιο, είναι άκυρη ως ανώνυμη εταιρία, θεωρημένη ως αστική εταιρία στερουμένη νομικής προσωπικότητας.

Ότι συνακόλουθα, συγκύριοι του ως άνω ακινήτου, τυγχάνουν αυτός και η πρώτη εναγομένη σύζυγός του κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου ο καθένας τους, δηλαδή κατά το λόγο της εταιρικής του μερίδας. Ότι δυνάμει αγοραπωλητηρίων συμβολαίων νόμιμα μεταγεγραμμένων, η αλλοδαπή εταιρία φέρεται ότι πώλησε και μεταβίβασε στην αναιρεσίβλητη το επίδικο ακίνητο και ότι ακολούθως, η αναιρεσίβλητη πώλησε και μεταβίβασε το ακίνητο αυτό στη δεύτερη εναγομένη Κυπριακή εταιρία με την επωνυμία "IRINOCO TRADING LIMITED".

Με βάση το ιστορικό αυτό, ο αναιρεσείων ζήτησε να αναγνωριστεί: α) η ακυρότητα των δύο αγοραπωλητηρίων συμβολαίων, υπό την έννοια της αναγνωρίσεως της ανυπαρξίας δικαιώματος κυριότητας των εναγομένων στο επίδικο ακίνητο κατά το μέρος που υπερβαίνει την ιδανική του μερίδα επ' αυτού λόγω ελλείψεως κυριότητας στο πρόσωπο της εκάστοτε πωλήτριας, και β) η συγκυριότητά του στο επίδικο ακίνητο κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου.

Επικουρικά δε, και για την περίπτωση που ήθελε κριθεί ότι η αρχική αγοράστρια αλλοδαπή εταιρία έχει αποκτήσει νομική προσωπικότητα, ο αναιρεσείων ζήτησε να αναγνωριστεί η αποκλειστική κυριότητα της εταιρίας αυτής στο επίδικο ακίνητο, διότι η σύμβαση πώλησης που καταρτίστηκε μεταξύ αυτής και της πρώτης εναγομένης είναι άκυρη ως αντικειμένη στα χρηστά ήθη, και επιπλέον διότι η αντιπρόσωπος της ως άνω πωλήτριας ενήργησε κατά κατάχρηση της χορηγηθείσας σε αυτήν πληρεξουσιότητας.

Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε αρχικά η υπ' αριθμ. 1388/2010 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία το δικαστήριο αυτό κηρύχθηκε αναρμόδιο κατά τόπο και παρέπεμψε την υπόθεση προς εκδίκαση στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς.

Στη συνέχεια εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 6461/2012 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία η αγωγή απορρίφθηκε, κατά μεν την επικουρική της βάση ως μη νόμιμη, κατά την κυρία βάση της και κατά τα δύο αιτήματα ως ουσιαστικά αβάσιμη. Κατά της αποφάσεως αυτής ο ενάγων άσκησε έφεση επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 268/2013 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς, με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της υπόθεσης ως προς τη δεύτερη εφεσίβλητη εταιρία με την επωνυμία "IRINOCO TRADING LIMITED", διότι δεν προέκυπτε από τα προσκομιζόμενα έγγραφα νόμιμη κλήτευσή της εταιρίας αυτής για να παραστεί κατά τη συζήτηση της έφεσης ενώπιον του Εφετείου Πειραιώς, απερρίφθη δε κατ' ουσίαν η έφεση ως προς την αναιρεσίβλητη Ε.

Δ., επικυρωθείσης της πρωτοβάθμιας απόφασης που είχε εκφέρει όμοια κρίση. Το Εφετείο Πειραιώς, παρά την κήρυξη απαράδεκτης της συζήτησης της υπόθεσης ως προς την ως άνω εταιρία, προχώρησε στη συζήτηση της υπόθεσης ως προς την πρώτη εφεσίβλητη τότε, αναιρεσίβλητη Ε. Δ., διότι δέχθηκε ότι η ομοδικία που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των εναγομένων-εφεσιβλήτων είναι απλή και όχι αναγκαστική.

Με τον μοναδικό λόγο αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, αποδίδεται μομφή στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι, παρά το νόμο, δεν κήρυξε το Εφετείο, απαράδεκτη τη συζήτηση της υπόθεσης και ως προς την αναιρεσίβλητη Ε. Δ., λόγω του ότι, κατ' αυτόν, συνδέεται με τη δεύτερη εναγομένη-εφεσίβλητη εταιρία με την επωνυμία "IRINOCO TRADING LIMITED" με το δεσμό της αναγκαστικής ομοδικίας.

Ο μοναδικός αυτός λόγος αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι το Εφετείο, όχι παρά το νόμο, δεν κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση της έφεσης και ως προς την πρώτη τότε εφεσίβλητη, ήδη αναιρεσίβλητη, μετά την κήρυξη ως απαράδεκτης της συζήτησης ως προς τη δεύτερη εφεσίβλητη ως άνω εταιρία, διότι σύμφωνα με τα εκτεθέντα στη νομική σκέψη, μεταξύ των δύο εναγομένων-εφεσιβλήτων προκειμένης διεκδικητικής αγωγής, υφίσταται δεσμός απλής και όχι αναγκαστικής ομοδικίας, οπότε η θέση κάθε διαδίκου είναι ανεξάρτητη απέναντι στους λοιπούς.

Ακολούθως, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη από 3-6-2013 αίτηση του Α. Α. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 268/2013 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς, να καταδικασθεί ο ηττώμενος αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης κατά το νόμιμο (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ) αίτημα αυτής και να διαταχθεί, κατ' άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ, όπως η παράγραφος αυτή προστέθηκε με άρθρο 12 παρ. 2 Ν. 4055/2012, η εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 3-6-2013 αίτηση του Α. Α. για αναίρεση της υπ' αριθ. 268/2013 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 7 Μαΐου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 3 Ιουλίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ