1524/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1524 / 2016 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

ΑΡΙΘΜΟΣ 1524/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Καρέλλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, (σύμφωνα με την υπ’ αριθμ.117/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου) Χρυσούλα Παρασκευά, Αριστείδη Πελεκάνο, Αρτεμισία Παναγιώτου - Εισηγήτρια και Χρήστο Βρυνιώτη, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασιλείου Πλιώτα (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 4 Οκτωβρίου 2016, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ. Μ. του Ε., κατοίκου ..., που δεν παρέστη στο συμβούλιο, για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 59/2015 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης.

Το Πενταμελές Εφετείο Κρήτης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί τώρα την αναίρεση της απόφασης αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 7 Ιουλίου 2015 αίτησή του, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 842/2015.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Βασίλειος Πλιώτας εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Άννας Ζαΐρη με αριθμό 55/18-3-2016, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα: "Ι. Εισάγω στο Δικαστήριο Σας σε Συμβούλιο, σύμφωνα με τα άρθρα 473 παρ. 2 και 476 παρ. 1 του Κ.Π.Δ.

όπως το τελευταίο αντ. από το άρθρο 2 παρ. 18 του Ν, 3160/2003, την από 7.7.2016 αίτηση αναιρέσεως του Χ. Μ. κατοίκου ..., κατά της υπ’ αρ, 59/23-4-2015 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης, με την οποία απερρίφθη αίτηση του νυν αναιρεσείοντος για αποζημίωση του λόγω παρανόμου κρατήσεως του σύμφωνα με τα άρθρα 533 παρ. 1β’ , 536 και 537 ΚΠΔ και εκθέτω τα ακόλουθα:

II. Οι διατάξεις των άρθρων 20 παρ. 1 του Συντάγματος, 9 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και 6 παρ. 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ)", που εξασφαλίζουν σε κάθε πρόσωπο το δικαίωμα παροχής δικαστικής προστασίας, η δε τελευταία και το συνακόλουθο δικαίωμα να δικάζεται τούτο δίκαια, δημόσια και αμερόληπτα, δεν διασφαλίζουν και το δικαίωμα ασκήσεως ενδίκων μέσων κατά οιασδήποτε αποφάσεως που θα εκδοθεί (Ολ ΑΠ 28/2002, ΑΕΔ 48/1982).

Κατά συνέπεια, τα ένδικα μέσα και οι όροι και προθεσμίες ασκήσεως τους, μπορούν κατ’ αρχήν να προβλέπονται ή όχι και να καταργούνται ή να περιορίζονται από τον κοινό εθνικό νομοθέτη, σε ορισμένες κατηγορίες υποθέσεων, με σκοπό την ταχύτερη διεξαγωγή των δικών και την αποτελεσματικότερη λειτουργία της δικαιοσύνης.

Εξάλλου κατά τη διάταξη του άρθρου 504 παρ. 1 ΚΠοινΔ, όταν ο νόμος δεν ορίζει ειδικά κάτι άλλο, αίτηση αναιρέσεως επιτρέπεται μόνο κατά της αποφάσεως, που, όπως απαγγέλθηκε, δεν προσβάλλεται με έφεση και κατά της αποφάσεως του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου που εκδόθηκε ύστερα από άσκηση εφέσεως, αν με τις αποφάσεις αυτές το δικαστήριο αποφάσισε τελειωτικά για την κατηγορία ή αν έπαυσε οριστικά ή κήρυξε απαράδεκτη την ποινική δίωξη (άρθρο 370 ΚΠοινΔ).

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι, εφόσον στο νόμο δεν ορίζεται διαφορετικά κάτι άλλο, σε αναίρεση υπόκεινται οι ποινικές αποφάσεις, με τις οποίες περατώνεται η ποινική δίκη και το δικαστήριο απεκδύεται από κάθε περαιτέρω εξουσία για να επιληφθεί και πάλι της κατηγορίας. Από το περιεχόμενο δε των διατάξεων των άρθρων 533 μέχρι 544 ΚΠοινΔ, που καθορίζουν την αποζημίωση των κρατηθέντων και μετέπειτα αθωωθέντων κατηγορουμένων προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι το ένδικο μέσο της αναιρέσεως δεν παρέχεται αυτοτελώς κατά της αποφάσεως, με την οποία απορρίφθηκε, είτε ως απαράδεκτη είτε ως αβάσιμη, αίτηση αττοζημιώσεως από το Δημόσιο εκείνου που κρατήθηκε προσωρινά με διάταξη του ανακριτή ή με βούλευμα ή και με καταδικαστική απόφαση και μετέπειτα αθωώθηκε με αμετάκλητη δικαστική απόφαση ή καταδικάσθηκε σε ποινή κατώτερη εκείνης, την οποία είχε εκτίσει προσωρινά.

Αν δε ασκηθεί αναίρεση εναντίον μιας τέτοιας αποφάσεως αυτοτελώς, αυτή είναι απαράδεκτη, γιατί στρέφεται κατά αποφάσεως που δεν υπόκειται στο ένδικο αυτό μέσο, αφού το δικαστήριο δεν αποφαίνεται με αυτή τελειωτικά για την κατηγορία και δεν υπάρχει διάταξη που να ορίζει ειδικά κάτι άλλο και εκ τούτου απορρίπτεται, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 476 παρ. 1 και 513 παρ. 1 ΚΠοινΔ.

III. Στην προκειμένη περίπτωση, η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως στρέφεται κατά της υπ’ αρ. 59/23-4-2015 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης, με την οποία απερρίφθη αίτηση του νυν αναιρεσείοντος για αποζημίωση του λόγω παρανόμου κρατήσεως του σύμφωνα με τα άρθρα 533 παρ. 1βζ 536 και 537 ΚΠΔ, με την οποία απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, λόγω εκπροθέσμου ασκήσεως, η από 11-2-2015 αυτοτελώς ασκηθείσα, κατά το άρθρο 537 ΚΠοινΔ, αίτηση του αθωωθέντος αναιρεσείοντα, για αποζημίωση του, εκ της φυλακίσεως του, δυνάμει της υπ’ αριθ. 867/2011 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Κρήτης, λόγω της μετέπειτα αθωώσεώς του με την υπ’ αρ. 184/2013 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης, για την αξιόποινη πράξη της καλλιέργειας ινδικής κάνναβης, που είχε διωχθεί.

Σύμφωνα όμως με όσα προαναφέρθηκαν, η εν λόγω 59/23-4-2015 προσβαλλόμενη απόφαση του του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης, που απέρριψε την ανωτέρω αίτηση αποζημιώσεως του αναιρεσείοντος ως απαράδεκτη, λόγω ασκήσεως της εκπροθέσμως, μετά το προβλεπόμενο στο νόμο δεκαήμερο από την απαγγελία της απορριπτικής αποφάσεως, δεν είναι τελειωτική επί της κατηγορίας, αφού δεν αποφαίνεται επί της ενοχής και, ως τέτοια, δεν υπόκειται σε αναίρεση.

Με τα δεδομένα αυτά, μετά την ειδοποίηση του αναιρεσείοντος, να εμφανισθεί στο Συμβούλιο, προκειμένου να αναπτύξει τις απόψεις του περί του παραδεκτού της αναιρέσεως, πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί ως απαράδεκτη (άρθρα 476 παρ.1 και 513 παρ.1 ΚΠοινΔ), μη παραβιαζομένων, κατά τα προαναφερθέντα, των αρχών της δίκαιης δίκης, που καθιερώνει το άρθρο 6 της ΕΣΔΑ και του κατοχυρουμενου, δια του άρθρου 20 του Συντάγματος, δικαιώματος του πολίτη προς παροχή εννόμου προστασίας, κατά τα στην αρχή της παρούσας εκτιθέμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Προτείνω: Α) Να απορριφθεί ως απαράδεκτη η από 7.7.2015 αίτηση αναιρέσεως του Χ. Μ. κατοίκου ..., κατά της υπ’ αρ. 59/23-4-2015 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης, με την οποία απερρίφθη αίτηση του νυν αναιρεσείοντος για αποζημίωση του λόγω παρανόμου κρατήσεως του σύμφωνα με τα άρθρα 533 παρ. 1β’ , 536 και 537 ΚΠΔ.

Β) Να διαταχθεί η εκτέλεση της προσβαλλομένης αποφάσεως και Γ) Να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα από 250 Ευρώ. Η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Άννα Ζαϊρη"

Αφού άκουσε

τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και έπειτα αποχώρησε, και αφού διαπιστώθηκε από την επί του φακέλου της δικογραφίας σημείωση του Γραμματέα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, ότι ειδοποιήθηκε, νομίμως και εμπροθέσμως, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 476 παρ. 1 ΚΠΔ, ο ίδιος ο αναιρεσείων.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Οι διατάξεις των άρθρων 20 παρ. 1 του Συντάγματος και 6 παρ. 1 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για τα δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) που εξασφαλίζουν σε κάθε πρόσωπο το δικαίωμα παροχής δικαστικής προστασίας, η δε τελευταία και το συνακόλουθο δικαίωμα να δικάζεται κάθε άτομο δίκαια, δημόσια και αμερόληπτα, δεν διασφαλίζουν και το δικαίωμα ασκήσεως ένδικων μέσων κατά των αποφάσεων που θα εκδοθούν.

Κατά συνέπεια, τα ένδικα μέσα μπορεί κατ’ αρχήν να προβλέπονται ή όχι και να καταργούνται ή να περιορίζονται από τον κοινό εθνικό νομοθέτη σε ορισμένες κατηγορίες υποθέσεων, με σκοπό την ταχύτερη διεξαγωγή των δικών και την αποτελεσματικότερη λειτουργία της δικαιοσύνης. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 504 παρ. 1 του ΚΠΔ όταν ο νόμος δεν ορίζει ειδικά κάτι άλλο, αίτηση αναιρέσεως επιτρέπεται μόνο κατά της αποφάσεως που, όπως απαγγέλθηκε, δεν προσβάλλεται με έφεση και κατά της αποφάσεως του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου που εκδόθηκε ύστερα από άσκηση εφέσεως, αν με τις αποφάσεις αυτές το δικαστήριο αποφάνθηκε τελειωτικά για την κατηγορία ή αν έπαυσε οριστικά ή κήρυξε απαράδεκτη την ποινική δίωξη (370 ΚΠΔ).

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι, εφόσον στο νόμο δεν ορίζεται ειδικά κάτι άλλο, σε αναίρεση υπόκεινται οι αποφάσεις με τις οποίες περατώνεται η ποινική δίωξη και το δικαστήριο απεκδύεται από κάθε περαιτέρω εξουσία για να επιληφθεί και πάλι της κατηγορίας. Από το περιεχόμενο δε των διατάξεων των άρθρων 533 μέχρι 544 του ΚΠΔ που καθορίζουν την αποζημίωση των κρατηθέντων και μετέπειτα αθωωθέντων, (όπως έχουν αντικατασταθεί με το άρθρο 26 ν. 2915/2001), προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι το ένδικο μέσο της αναιρέσεως δεν παρέχεται αυτοτελώς κατά της αποφάσεως με την οποία απορρίφθηκε, είτε ως απαράδεκτη είτε ως αβάσιμη αίτηση αποζημιώσεως από το Δημόσιο εκείνου που κρατήθηκε προσωρινά με διάταξη του ανακριτή ή με βούλευμα ή και με δικαστική απόφαση και μετέπειτα αθωώθηκε με αμετάκλητη δικαστική απόφαση ή καταδικάσθηκε σε ποινή κατώτερη εκείνης την οποία είχε εκτίσει προσωρινά.

Εάν δε ασκηθεί αναίρεση κατά τέτοιας αποφάσεως αυτοτελώς, αυτή είναι απαράδεκτη, γιατί στρέφεται κατά αποφάσεως που δεν υπόκειται στο ένδικο αυτό μέσο, αφού το δικαστήριο δεν αποφαίνεται με αυτή τελειωτικά για την κατηγορία και δεν υπάρχει διάταξη που να ορίζει ειδικά κάτι άλλο και ως εκ τούτου απορρίπτεται σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 476 παρ. 1 και 513 παρ. 1 του ΚΠΔ (ΑΠ 239/12, ΑΠ 624/10, ΑΠ 393/09).

Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη υπ’ αριθμ. 59//2015 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, λόγω εκπροθέσμου ασκήσεως της, η από 11-2-2015, αυτοτελώς ασκηθείσα κατ’ αρθρ. 537 ΚΠΔ, αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος Χ. Μ., με την οποία ζητούσε την επιδίκαση αποζημιώσεως από το Ελληνικό Δημόσιο κατά τα άρθρα 533 επ. ΚΠΔ, λόγω της αδίκου, κατά τους ισχυρισμούς του, φυλακίσεως του σε εκτέλεση της υπ’ αριθμ. 867/11 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κρήτης, που τον κήρυξε ένοχο για παράβαση του νόμου περί ναρκωτικών (καλλιέργεια ινδικής κάνναβης), ενώ με την υπ’ αριθμ. 184/13, αμετάκλητη ήδη, απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης αθωώθηκε κατ’ έφεση. Η προσβαλλόμενη όμως απόφαση, όπως προαναφέρθηκε, δεν είναι τελειωτική επί της κατηγορίας, αφού δεν αποφαίνεται επί της ενοχής και κατ’ αυτής δεν είναι επιτρεπτό κατά το νόμο να ασκηθεί αυτοτελής αίτηση αναίρεσης. Κατ’ ακολουθία τούτων, μετά την ειδοποίηση του αναιρεσείοντος, όπως προκύπτει από τη σχετική από 29-3-2016 επισημείωση του αρμοδίου γραμματέα επί του φακέλου της δικογραφίας, να εμφανισθεί στο Συμβούλιο τούτο και να εκθέσει τις απόψεις του σχετικά με το άνω απαράδεκτο και τη μη εμφάνιση του, η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη (άρθρα 476 παρ. 1 και 513 παρ. 1 ΚΠΔ) και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρα 476 παρ.1 και 583 παρ.1 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει τη με αρ. εκθ. 3/7-7-2015 αίτηση του Χ. Μ. του Ε., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 59/23-4-2015 αποφάσεως του Πενταμελούς Εφετείου Κρήτης. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα εκ διακοσίων πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Οκτωβρίου 2016. Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 25 Οκτωβρίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ