Supreme Court dismisses appeal as inadmissible due to failure to prove force majeure preventing timely filing.

Απόφαση 1523 / 2019 (Β Ποιν. Διακ., ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1523/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β' Ποινικό Τμήμα Διακοπών

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ζαμπέτα Στράτα, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως), Πηνελόπη Παρτσαλίδου - Κομνηνού, Κωνσταντίνα Μαυρικοπούλου, Σταματική Μιχαλέτου και Κωνσταντίνο Παναρίτη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημα του στις 3 Σεπτεμβρίου 2019, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Παναγιώτη Μπρακουμάτσου και του Γραμματέως , Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση των αναιρεσειουσών - κατηγορουμένων 1. Φ. Κ. του Π., 2 Ε. Κ. του Π., κατοίκων ... και 3. Μ. Κ. του Π., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Σταθόπουλο, για αναίρεση της υπ' αριθμ. ΑΤ1375/2018 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Με πολιτικώς ενάγουσα την Θ. Κ. του Π., κάτοικο ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Μιχαήλ - Ιωάννη Βουράκη.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και οι αναιρεσείουσες - κατηγορούμενες, ζητούν την αναίρεση της αποφάσεως αυτής για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ' αριθμ. πρωτ. 5755/15.5.2019 κοινή αίτησή τους, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό 837/2019.

Αφού άκουσε

Τον Εισαγγελέα ο οποίος πρότεινε: α) να απορριφθούν ως απαράδεκτες οι ένδικες αιτήσεις, β) επικουρικά να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και για τον προβαλλόμενο λόγο της έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και να παύσει οριστικά η ποινική δίωξη κατά των αναιρεσειουσών για την πράξη των άρθρων 362-263 ΠΚ και τους πληρεξούσιους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Στο άρθρο 473 παρ. 1, 2 και 3 ΚΠΔ ορίζονται τα εξής: παρ. 1 "Όπου ειδική διάταξη νόμου δεν ορίζει διαφορετικά, η προθεσμία για την άσκηση ενδίκων μέσων είναι δέκα ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης. Αν ο δικαιούμενος δεν είναι παρών κατά την απαγγελία της απόφασης, η πιο πάνω προθεσμία είναι επίσης δεκαήμερη, εκτός αν αυτός διαμένει στην αλλοδαπή ή είναι άγνωστη η διαμονή του, οπότε η προθεσμία είναι τριάντα ημερών και αρχίζει σε κάθε περίπτωση από την επίδοση της απόφασης..", παρ. 2 "Η αναίρεση κατά της καταδικαστικής απόφασης μπορεί να ασκηθεί από εκείνον που καταδικάσθηκε και με δήλωση που περιέχει όσα ορίζονται στην παρ. 2 του επόμενου άρθρου και επιδίδεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου μέσα σε προθεσμία είκοσι ημερών, η οποία αρχίζει σύμφωνα με την παρ. 1...", παρ. 3 "Η προθεσμία για την άσκηση της αναίρεσης αρχίζει από τότε που η τελεσίδικη απόφαση θα καταχωρισθεί καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο που τηρείται από τη γραμματεία του ποινικού δικαστηρίου...".

Από τις διατάξεις αυτές σε συνδυασμό και προς εκείνες των άρθρων 507 παρ. 1 και 474 ΚΠΔ, συνάγεται ότι η προθεσμία για την άσκηση του ενδίκου μέσου της αίτησης αναίρεσης από τον κατηγορούμενο κατά τελεσίδικης καταδικαστικής απόφασης, με δήλωση στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, προκειμένου για απόφαση που δημοσιεύθηκε με παρόντα τον κατηγορούμενο-αναιρεσείοντα είναι εικοσαήμερη με αφετήριο χρονικό σημείο την καταχώρησή της στο ειδικό βιβλίο, καθαρογραμμένων αποφάσεων που τηρείται από τη γραμματεία του ποινικού δικαστηρίου.

Κατά δε το άρθρο 465 παρ. 2 εδ. α', το ένδικο μέσο κατά της καταδικαστικής απόφασης που παρέχεται σ' εκείνον που καταδικάσθηκε μπορεί να ασκηθεί για λογαριασμό του και από το συνήγορο που είχε παραστεί στη συζήτηση. Αν ο συνήγορος δεν είχε παραστεί κατά τη συζήτηση, για την άσκηση του ενδίκου μέσου πρέπει να επισυνάψει στην έκθεση και την κατά την παρ. 1 του άρθρου αυτού πληρεξουσιότητα ή να την προσκομίσει μετά (ΑΠ 1280/2006, ΑΠ398/2003), ακόμη και αν πρόκειται περί αναιρέσεως , η οποία ασκήθηκε κατά το άρθρο 473 παρ. 2 με δήλωση στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου (ΑΠ 1101/1999).

Εξάλλου, σύμφωνα με τη γενική αρχή του δικαίου, σύμφωνα με την οποία κανένας δεν υποχρεούται στα αδύνατα, είναι επιτρεπτή η άσκηση του ενδίκου μέσου, συνεπώς και της αναιρέσεως, όταν συντρέχει λόγος ανώτερης βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος, μέσα όμως στη νόμιμη προθεσμία που αρχίζει για την περίπτωση αυτή από τότε που θα παύσει ο λόγος της ανώτερης βίας ή θα εξαλειφθεί το ανυπέρβλητο κώλυμα.

Στην εξαιρετική αυτή περίπτωση, όπως από το άρθρο 474 παρ. 2 ΚΠΔ συνάγεται, εκείνος που ασκεί το ένδικο μέσο οφείλει να αναφέρει στη δήλωση ασκήσεως το λόγο που δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκησή του, δηλαδή τα περιστατικά της ανώτερης βίας ή του ανυπέρβλητου κωλύματος, από τα οποία δεν μπόρεσε να ασκήσει εμπρόθεσμα αυτό, καθώς και τα αποδεικτικά μέσα που αποδεικνύουν τη βασιμότητά τους, διαφορετικά, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 476 ΚΠΔ, το ένδικο μέσο απορρίπτεται ως απαράδεκτο.

Ως ανώτερη βία νοείται κάθε απρόβλεπτο και εξαιρετικό γεγονός είτε αντικειμενικό είτε σχετικό με το πρόσωπο του δικαιούχου, το οποίο στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν μπορεί να αποτραπεί και με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας και συνέσεως. Ανυπέρβλητο δε κώλυμα θεωρείται εκείνο, το οποίο, οπωσδήποτε, δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του διαδίκου που ασκεί το ένδικο μέσο και δεν μπορούσε να υπερνικηθεί από αυτόν με κανένα τρόπο(ΟλΑΠ4/1995).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα παραδεκτώς επισκοπούμενα έγγραφα της δικογραφίας, καθώς και από τα προσκομιζόμενα από τις αναιρεσείουσες αποδεικτικά στοιχεία, η προσβαλλόμενη απόφαση του ως Εφετείου δικάσαντος Α' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών , με την οποία οι ήδη αναιρεσείουσες καταδικάσθηκαν σε ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών η καθεμία, η οποία ανεστάλη επί τριετία, για την αξιόποινη πράξη της συκοφαντικής δυσφήμισης από κοινού, δημοσιεύθηκε στις 24-4-2018 με παρούσες τις κατηγορούμενες και παρόντα το συνήγορο υπεράσπισής τους, δικηγόρο Αθηνών Νικόλαο Μοσκίου.

Η απόφαση αυτή καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο των καθαρογραμμένων αποφάσεων της γραμματείας του παραπάνω δικαστηρίου στις 19-4-2019, όπως προκύπτει από τη σχετική βεβαίωση της γραμματέως του δικαστηρίου αυτού στην πρώτη σελίδα της προσβαλλόμενης απόφασης. Η υπό κρίση αναίρεση ασκήθηκε με δηλωση προς τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στις 15-5-2019, δηλαδή μετά την πάροδο της κατά νόμο εικοσαήμερης προθεσμίας.

Οι αναιρεσείουσες, προκειμένου να δικαιολογήσουν το εκπρόθεσμο της αναιρέσεως, επικαλούνται ανώτερη βία και συγκεκριμένα ισχυρίζονται ότι, αμέσως μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης ανέθεσαν την ένδικη υπόθεση στο δικηγόρο Αθηνών Α. Β., προκείμενου να προβεί στη σύνταξη και κατάθεση αιτήσεως αναιρέσεως κατά της πιο πάνω καταδικαστικής απόφασης, πλην όμως ο πιο πάνω δικηγόρος απεβίωσε στις 29-3-2019 και, όταν στις 10-5-2019 απευθύνθηκαν στο δικηγορικό του γραφείο προκειμένου να ενημερωθούν για την πορεία της υπόθεσής τους, έγινε έλεγχος και διαπιστώθηκε ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είχε καταχωρηθεί στο ειδικό βιβλίο καθαρογραμμένων αποφάσεων του παραπάνω δικαστηρίου στις 19-4-2019 και ότι λόγω του γεγονότος του θανάτου του πληρεξουσίου δικηγόρου τους, θα πρέπει να θεωρηθεί ότι η συγκεκριμένη δήλωση αναίρεσης ασκήθηκε εμπρόθεσμα.

Το επικαλούμενο γεγονός του θανάτου του δικηγόρου Α. Β. στις 29-3-2019 δεν αποτελεί ανώτερη βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα, κατ'αρχάς διότι δεν αποδεικνύεται ότι οι ανωτέρω αναιρεσείοντες είχαν ορίσει τον συγκεκριμένο δικηγόρο ως πληρεξούσιο τους (με τη χορήγηση σχετικού πληρεξουσίου εγγράφου) που ήταν απαραίτητο για την παρακολούθηση της πορείας της υποθέσεως και τη λήψη αντιγράφου της προσβαλλόμενης αποφάσεως και της δικογραφίας από τη γραμματεία του εκδόσαντος αυτή Δικαστηρίου.

Ακολούθως κρίνεται ότι μετά την επέλευση του θανάτου του εν λόγω συνηγόρου είχαν την δυνατότητα και ικανό χρονικό διάστημα να βρουν άλλον δικηγόρο για τη σύνταξη, υπογραφή και υποβολή της αίτησης αναιρέσεως, εντός της νόμιμης εικοσαήμερης προθεσμίας από την καταχώρηση της αποφάσεως στο ειδικό βιβλίο στις 19-4-2019, όπως σε συνεργάτη του θανόντος ή και στον παραστάντα κατά την εκδίκαση της εφέσεώς τους δικηγόρο.

Άλλωστε ο παραστάς ενώπιον του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών δικηγόρος τους, ο οποίος έλαβε και αντίγραφο της προσβαλλόμενης αποφάσεως από τη γραμματεία του ως άνω δικαστηρίου, είχε τη δυνατότητα να ασκήσει ο ίδιος την αίτηση αναιρέσεως , χωρίς ειδική εντολή των αναιρεσειουσών, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 465 παρ. 2 ΚΠΔ.

όπως τότε ίσχυε. Σημειώνεται ότι ο χρόνος των σαράντα περίπου ημερών που μεσολάβησε από τις 29-3-2019 μέχρι τη λήξη της εικοσαήμερης προθεσμίας για την άσκηση της αναιρέσεως (9- 5-2019) ήταν αρκετός για την ανεύρεση ετέρου καταλλήλου συνηγόρου, την έγκαιρη ανάθεση της υποθέσεως σ' αυτόν και τηγ εμπρόθεσμη άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως, όπως προαναφέρθηκε.

Συνεπώς, εφόσον δεν αποδείχθηκε ότι ανέτρεξε εν προκειμένω το κατά την έννοια του νόμου απρόβλεπτο και εξαιρετικό γεγονός, που δεν θα μπορούσε να αποτραπεί και με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας και ο επικαλούμενος λόγος ανωτέρας βίας είναι αβάσιμος. Κατά ταύτα δεν δικαιολογείται η εκπρόθεσμη άσκηση της αιτήσεως αναιρέσεως και γι' αυτό πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη, σύμφωνα με τα άρθρα 513 παρ. 1 και 476 παρ. 1 του ΚΠΔ, και να καταδικασθούν κάθε μια από τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα (άρθρα 476 παρ.1 και 583 παρ. 1 ΚΠΔ) και στη δικαστική δαπάνη της πολιτικώς ενάγουσας , η οποία παραστάθηκε κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει ως απαράδεκτη τη με αριθμό πρωτ. 5755/15-5-2019 δήλωση- αίτηση για αναίρεση της 1375/24-4-2018 αποφάσεως του Α' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα, τα οποία ορίζει στο ποσό των διακοσίων πενήντα (250) ευρώ, για την κάθε μια και στη δικαστική δαπάνη της πολιτικώς ενάγουσας, που παραστάθηκε την οποία ορίζει στα πεντακόσια (500) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Σεπτεμβρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Σεπτεμβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ