1521/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1521 / 2016 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

ΑΡΙΘΜΟΣ 1521/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Καρέλλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, (σύμφωνα με την υπ'αριθμ.117/2016 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου) Χρυσούλα Παρασκευά και Αρτεμισία Παναγιώτου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 20 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Βασιλικής Θεοδώρου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέα Εφετών Θεσσαλονίκης, περί αναιρέσεως του 780/2015 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Θεσσαλονίκης. Με κατηγορούμενους τους: 1)Χ. Ο. του Ι., 2)Δ. Λ. του Γ., 3)Ι. Α. του Φ., 4)Α. Τ. του Χ., 5)Μ. Π. του Δ., 6)Π. Π. του Α., 7)Χ. Ξ. του Γ., 8)Κ. Μ. του Χ., 9)Δ. Σ. του Μ., 10)Κ. Α. του Γ., 11)Α. Λ. του Γ., 12)Χ. Β. Χ. Σ. και 13)Χ. Μ. του Α., άπαντες κάτοικοι ..., που δεν παρέστησαν στο Συμβούλιο.

Το Συμβούλιο Εφετών Θεσσαλονίκης, με το ως άνω βούλευμά του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτό, και ο αναιρεσείων Εισαγγελέας Εφετών Θεσσαλονίκης ζητά τώρα την αναίρεση αυτού, για τους λόγους που αναφέρονται στην με αριθμό και ημερομηνία 7/19-11-2015 έκθεση αναιρέσεως, η οποία συντάχθηκε ενώπιον του Γραμματέως του Εφετείου Θεσσαλονίκης Κ. Τ. και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό …/2016.

Έπειτα η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Βασιλική Θεοδώρου εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Άννας Ζαΐρη με αριθμό 51/11-3-2016, στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:

"Εισάγω ενώπιον Σας την υπ'αρ. 7/19-11-2015 αίτηση αναίρεσης του Αντεισαγγελέως Εφετών Θεσσαλονίκης κατά του υπ' αρ. 780/2015 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Θεσσαλονίκης, στης οποίας το περιεχόμενο αναφέρομαι εξ ολοκλήρου και ΠΡΟΤΕΙΝΩ Να αναιρεθεί το υπ' αρ. 780/2015 βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Θεσσαλονίκης και η υπόθεση να παραπεμφθεί στο ίδιο Συμβούλιο Εφετών Θεσσαλονίκης που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές εκτός εκείνων που εξέδωσαν το προσβαλλόμενο βούλευμα. Η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Άννα Ζαΐρη"

Αφού άκουσε την Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και έπειτα αποχώρησε.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 20 παρ.1 του Συντάγματος "ο καθένας έχει δικαίωμα στην παροχή έννομης προστασίας από τα δικαστήρια και μπορεί να αναπτύξει σ αυτά τις απόψεις του για τα δικαιώματα ή συμφέροντα του, όπως ο νόμος ορίζει". Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι ο συνταγματικός νομοθέτης αναγνωρίζει ως αναφαίρετο δικαίωμα των πολιτών τη δυνατότητα προσφυγής στα δικαστήρια, συγκροτούμενα από δικαστές κατ'άρθρο 88 παρ. 1 του Συντάγματος, οι οποίοι απολαύουν του προνομίου της ισοβιότητας και έχουν την εξουσία να επιλαμβάνονται των υποθέσεων των πολιτών και να κρίνουν ευσυνειδήτως και αμερολήπτως με βάση τα προβαλλόμενα πραγματικά περιστατικά.

Από το συνταγματικό νομοθέτη παρέχεται η εξουσιοδότηση στον κοινό νομοθέτη να προσδιορίσει τους όρους και τις προϋποθέσεις για την άσκηση της προσφυγής στα δικαστήρια και την αξίωση του πολίτη προς παροχή προστασίας στα έννομα συμφέροντα του. Οι τιθέμενοι περιορισμοί αποσκοπούν στο γενικότερο συμφέρον και στον προσδιορισμό πλαισίων ή ειδικών όρων εντός των οποίων επακριβώς οφείλει να κινείται ο ενδιαφερόμενος.

Είναι πρόδηλο ότι ο κοινός νομοθέτης δικαιούται να καθορίσει προφανείς όρους, οι οποίοι αποβλέπουν είτε στον περιορισμό προπετών και προδήλως εκνόμων ενεργειών είτε στην ταχεία εκδίκαση των υποθέσεων. Εντεύθεν δεν αποκλείεται ο νομοθέτης να περιορίσει το δικαίωμα άσκησης αναίρεσης κατά βουλεύματος, όταν κρίνει ότι επιβάλλεται είτε λόγω της μικρής σπουδαιότητας του αδικήματος είτε λόγω γενικότερου συμφέροντος, χάριν της ταχείας απονομής της δικαιοσύνης, χωρίς να εμποδίζεται να αναγνωρίσει αυτοτελές δικαίωμα άσκησης αναίρεσης εναντίον του ίδιου βουλεύματος στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, αφού ο τελευταίος ασκεί εξουσία με την ιδιότητα του δικαστικού λειτουργού κατά το άρθρο 88 παρ.1 του Συντάγματος και όχι με την ιδιότητα του διαδίκου.

Έτσι, κατά το άρθρο 483 ΚΠΔ "1.Ο εισαγγελέας πλημμελειοδικών μπορεί να ζητήσει την αναίρεση του βουλεύματος, που αφορά κακούργημα, όταν αυτό παραπέμπει τον κατηγορούμενο ή αποφαίνεται ότι δεν πρέπει να γίνει κατηγορία ή παύει προσωρινά ή οριστικά την ποινική δίωξη ή την κηρύσσει απαράδεκτη. 2. Το ίδιο δικαίωμα έχει και ο εισαγγελέας εφετών για τα βουλεύματα του συμβουλίου των εφετών. 3.

Ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου μπορεί να ζητήσει την αναίρεση οποιουδήποτε βουλεύματος με σχετική δήλωση στον γραμματέα του Αρείου Πάγου, μέσα στην προθεσμία που ορίζεται από το άρθρο 479, το δεύτερο εδάφιο του οποίου εφαρμόζεται και σε αυτήν την περίπτωση. Μετά την προθεσμία αυτή ο ίδιος ο εισαγγελέας μπορεί να ασκήσει αναίρεση του βουλεύματος υπέρ του νόμου και για οποιαδήποτε παράβαση των διατάξεων που αφορούν την προδικασία χωρίς να βλάπτονται τα δικαιώματα των διαδίκων".

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 3 του ν. 4022/11 ως αντικαταστάθηκε με το ν. 4139/13 "Εκδίκαση πράξεων διαφθοράς Πολιτικών κ.λ.π", στα εγκλήματα που προβλέπονται στο άρθρο 1 (μεταξύ των οποίων τα κακουργήματα τα οποία διαπράττουν, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους ή επωφελούμενοι από την ιδιότητα τους, γενικοί και ειδικοί γραμματείς Υπουργείων, διοικητές, υποδιοικητές ή πρόεδροι διοικητικών συμβουλίων ή διευθύνοντες ή εντεταλμένοι σύμβουλοι νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, δημοσίων επιχειρήσεων, δημοσίων οργανισμών και νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου τη διοίκηση των οποίων ορίζει άμεσα ή έμμεσα το κράτος, αιρετά μονοπρόσωπα όργανα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και υπάλληλοι κατά την έννοια των άρθρων 13α και 263Α του Ποινικού Κώδικα, εφόσον αυτά υπάγονται στην καθ' ύλην αρμοδιότητα του τριμελούς εφετείου), η περάτωση της κύριας ανάκρισης κηρύσσεται από το συμβούλιο των εφετών με βούλευμα.

Για το σκοπό αυτό η δικογραφία διαβιβάζεται αμέσως μετά την τελευταία ανακριτική πράξη στον εισαγγελέα εφετών, ο οποίος, μέσα σε προθεσμία ενός μήνα, την εισάγει με πρόταση του στο συμβούλιο εφετών, το οποίο, μέσα σε προθεσμία ενός μήνα, αποφαίνεται αμετακλήτως, είτε να μη γίνει κατηγορία είτε εκδίδοντας παραπεμπτικό βούλευμα, ακόμη και για τα συναφή πλημμελήματα ή κακουργήματα, ανεξαρτήτως της βαρύτητας των τελευταίων ή εάν για αυτά προβλέπεται διαφορετικός τρόπος περάτωσης της ανάκρισης, και όταν από την έρευνα της ουσίας της υπόθεσης κρίνει ότι δεν θεμελιώνεται προβλεπόμενο από το άρθρο 1 έγκλημα.

Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση σκοπός του νόμου αυτού είναι η εκδίκαση των υποθέσεων του άρθρου 1 κατ'απόλυτη προτεραιότητα και μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, ενώ ο παραπάνω τρόπος περάτωσης της ανάκρισης προτιμήθηκε από εκείνον της δι'απευθείας κλήσεως στο ακροατήριο με κλητήριο θέσπισμα του εισαγγελέα εφετών, με σύμφωνη γνώμη του προέδρου εφετών και τούτο για δύο λόγους :

πρώτον, γιατί η συζήτηση της υπόθεσης στο συμβούλιο των εφετών και η έκδοση του βουλεύματος συμβάλει κατά πολύ στην ορθή διάγνωση και κρίση της υπόθεσης στο ακροατήριο και δεύτερον, η μεσολάβηση ενός δικαστικού σχηματισμού, όπως αυτού του συμβουλίου των εφετών, στην ουσιαστική περάτωση της ανάκρισης παρέχει τα εχέγγυα της ενδελεχούς εκτίμησης του αποδεικτικού υλικού και προλαμβάνει την εσπευσμένη εισαγωγή ανυπόστατων κατηγοριών στο ακροατήριο.

Σύμφωνα με την ανωτέρω διάταξη το συμβούλιο εφετών αποφαίνεται αμετάκλητα σε πρώτο και τελευταίο βαθμό. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ο Εισαγγελέας Εφετών δεν μπορεί να ζητήσει την αναίρεση του κατ'αρθρ. 3 του ν. 4022/11 εκδιδομένου αμετακλήτως απαλλακτικού βουλεύματος. Το εισαγόμενο με την τελευταία αυτή διάταξη αμετάκλητο δεν ισχύει μόνο για τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ο οποίος έχει δικαίωμα να ζητά την αναίρεση οποιουδήποτε βουλεύματος σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 483 ΚΠΔ, δια της οποίας επιδιώκεται η εξασφάλιση της ορθής ερμηνείας και εφαρμογής του νόμου σε κάθε περίπτωση και, διαμέσου αυτής, η προστασία των δικαιωμάτων των διαδίκων.

Στην προκειμένη περίπτωση, κατά των Χ. Ο. του Ι., με την ιδιότητα του ως Δημάρχου του Δήμου ... και Δ. Λ. του Γ., με την ιδιότητα του ως Γενικού Γραμματέα του Δήμου ..., ασκήθηκε ποινική δίωξη για τις κακουργηματικές πράξεις α) της άμεσης συνέργειας κατ'εξακολούθηση από κοινού (μαζί με τη Δ. Σ.) σε απιστία με ζημία άνω των 30.000 ευρώ κατ'εξακολούθηση από κοινού (τελεσθείσα από τους Ι.

Α., Α. Τ., Μ. Π., Π. Π., Χ. Ξ., Κ. Μ.-Φ. και Α. Λ.) και β) της άμεσης συνέργειας κατ'εξακολούθηση και από κοινού (μαζί με τους Ι. Α., Α. Τ., Μ. Π., Π. Π., Χ. Ξ., Κ. Μ.-Φ. και Α. Λ.) σε υπεξαίρεση αντικειμένου άνω των 120.000 ευρώ από διαχειριστή ξένης περιουσίας κατ'εξακολούθηση από κοινού και κατά μόνας (τελεσθείσα από τους Κ. Α., Α. Λ.

και Χ. Β.), ήτοι για παράβαση των άρθρων 1, 14, 15, 26 παρ. α, 27, 46 παρ. 1 β, 94, 98, 375 παρ. 1-2, 390 εδ. α και β ΠΚ σε συνδ. με άρθρα 1, 2 ν. 4022/2011 ως αντικ. με ν. 4139/2013, πράξεις που φέρονται ότι διέπραξαν στη Θεσσαλονίκη κατά το χρονικό διάστημα από 1-1-2002 έως 31-12-2006. Η ποινική δίωξη κατά των ανωτέρω (αλλά και κατά των λοιπών κατηγορουμένων) ασκήθηκε με αφορμή το υπ'αριθμ.

πρωτ. Ε.Μ.Π. 230 /21-2-2012 έγγραφο της Οικονομικής Επιθεώρησης (Υπολ. Κεντρ. Μακεδονίας), με το οποίο διαβιβάστηκε στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών η υπ'αριθμ. .../25-11-11 πορισματική έκθεση διαχειριστικού ελέγχου, που συνέταξαν οι Οικονομικές Επιθεωρήτριες Θεσσαλονίκης Π. Κ. και Μ. Α. και που αφορούσε την αμιγή δημοτική επιχείρηση "Δημοτική Επιχείρηση Τελετών Δήμου ..." για τα έτη 2002, 2003, 2004, 2005 και 2006.

Μετά τη διενέργεια κυρίας ανακρίσεως από την Ειδική Ανακρίτρια του ν. 4022/11 (αρθρ. 2 παρ. 2 αυτού), η δικογραφία εισήχθη, σύμφωνα με τα αρθρ. 1 περ. β' και 3 του ιδίου ως άνω νόμου, στο Συμβούλιο Εφετών Θεσσαλονίκης, το οποίο, με το υπ'αριθμ. 780/15 βούλευμα του, αποφάνθηκε, μεταξύ άλλων, αμετάκλητα (αρθρ. 3 ν. 4022/11) ότι δεν πρέπει να γίνει κατηγορία κατά των ανωτέρω κατηγορουμένων (Χ.

Ο. και Δ. Λ.) για τις προαναφερθείσες πράξεις. Ως ήδη αναφέρθηκε, το εν λόγω βούλευμα, ως προς τις ενδιαφέρουσες εν προκειμένω απαλλακτικές για τους ανωτέρω κατηγορουμένους διατάξεις του, είναι αμετάκλητο δυνάμενο να προσβληθεί με αναίρεση μόνο από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Επομένως, η κρινόμενη από 19-11-2015 (αριθμός έκθεσης …/2015) αίτηση αναίρεσης του Αντεισαγγελέα Εφετών Θεσσαλονίκης, δια της οποίας πλήττεται για εσφαλμένη εφαρμογή και ερμηνεία ουσιαστικών ποινικών διατάξεων και για έλλειψη αιτιολογίας το παραπάνω βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Θεσσαλονίκης (780/15) ως προς τις αμέσως παραπάνω απαλλακτικές για τους Χ.

Ο. και Δ. Λ. διατάξεις του, είναι απαράδεκτη ως ασκηθείσα από πρόσωπο που δεν δικαιούται στην άσκηση του ενδίκου τούτου μέσου και ως εκ τούτου απορριπτέα (αρθρ. 485, 476 παρ. 1 και 513 παρ. 1 εδ. α' ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει τη με αριθμό έκθεσης …/19-11-2015 αίτηση του Αντεισαγγελέα Εφετών Θεσσαλονίκης για αναίρεση του υπ'αριθμ. 780/2015 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Θεσσαλονίκης ως προς τις ειδικότερα αναφερόμενες στο σκεπτικό διατάξεις του.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Οκτωβρίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 25 Οκτωβρίου 2016.-

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ