151/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 151 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 151/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Ελένη Μαραμαθά, Πλαστήρα Αναστασάκη και Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 1 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Εταιρίας με την επωνυμία "INTERAMERICAN ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΖΗΜΙΩΝ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χαράλαμπο Δρακόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: Βρετανικής ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμάι "C.G.U. INSURANCE P.L.C.", ως καθολικής διαδόχου της εταιρείας με την επωνυμία "GENERAL ACCIDENT FIRE & LIFE ASSURANCE CORPORATION P.L.C.", που εδρεύει στη Σκωτία και εκπροσωπείται νόμιμα στην Ελλάδα από υποκατάστημά της, που έχει έδρα στην Αθήνα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Κατσαρό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 13-2-1999, 21-5-1999 και 3-11-1999 αγωγές και 5-6-1999 ανακοίνωση δίκης, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 478/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1482/2003 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 8 Φεβρουαρίου 2005 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελένη Μαραμαθά, ανέγνωσε την από 15 Νοεμβρίου 2006 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Για να είναι ορισμένοι οι λόγοι αναιρέσεως που προβλέπονται από το άρθρο 559 αριθμός 1 και 19 Κ.Πολ.Δ. πρέπει με σαφήνεια να αναφέρονται στο αναιρετήριο αφενός : 1) ο φερόμενος ως παραβιασθείς κανόνας ουσιαστικού δικαίου 2) οι πραγματικές διαπιστώσεις (παραδοχές της ελάσσονος προτάσεως) που θεμελίωσαν την κρίση του δικαστηρίου για το βάσιμο ή μη της αγωγής ή του ισχυρισμού και 3) το νομικό σφάλμα, δηλαδή που βρίσκεται η παραβίαση κατά την ερμηνεία ή εφαρμογή του κανόνα και αφετέρου: 1) οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως ή η μνεία ότι αυτή στερείται παντελώς αιτιολογιών 2) ο ισχυρισμός (αγωγικός ή ένσταση) και τα περιστατικά που προτάθηκαν προς θεμελίωσή του ως προς τον οποίο η έλλειψη, η ανεπάρκεια ή αντίφαση και η σύνδεσή του με το αιτιολογικό και 3) η εξειδίκευση του σφάλματος του δικαστηρίου, δηλαδή αν πρόκειται για παντελή έλλειψη, μνεία μόνο τούτου, αν πρόκειται για ανεπαρκή αιτιολογία ποιά επί πλέον περιστάτικά έπρεπε να αναφέρονται, ή ως προς τι υπάρχει έλλειψη νομικού χαρακτηρισμού και αν πρόκειται για αντιφατικές αιτιολογίες, ποιές είναι αυτές σε τι συνίσταται η αντίφαση και από που προκύπτει. Περαιτέρω από τη διάταξη του άρθρου 31 παρ. 1 και 3 του Ν. 2496/1997 (ΦΕΚ Α 87) ορίζεται, ότι "αν δεν συμφωνήθηκε κάτι άλλο, η ασφάλιση ατυχημάτων περιλαμβάνει τις σωματικές βλάβες που προέρχονται από εξωτερική, βίαιη, αιφνίδια και ξένη προς την πρόθεση του ασφαλισμένου αιτία, εφ' όσον προκαλέσει προσωρινή ή μόνιμη μερική ή ολική αναπηρία ή θάνατο ή ανάγκη νοσηλείας" 3. Μπορεί να συμφωνηθεί η καταβολή ασφαλίσματος που αντιστοιχεί, είτε στις συγκεκριμένες άμεσες ζημίες του ασφαλισμένου, είτε στα τυχόν κατ' αποκοπή για κάθε περίπτωση συμφωνημένα ποσά εφ' άπαξ ή σε περιοδικές παροχές, είτε στην παροχή ιατροφαρμακευτικών και χειρουργικών υπηρεσιών. Αν συμφωνήθηκε η καταβολή των συγκεκριμένων άμεσων ζημιών έχουν εφαρμογή τα άρθρα 14 και 15 του παρόντος νόμου". Εξ άλλου από τη διάταξη του άρθρου 14 του ίδιου ως άνω νόμου ορίζεται ότι "1: Εάν ο λήπτης της ασφάλισης έχει αξίωση προς αποκατάσταση της ζημίας κατά τρίτου, η αξίωση περιέρχεται στον ασφαλιστή στην έκταση του ασφαλίσματος που κατέβαλε". Από τον συνδυασμό των ως άνω διατάξεων συνάγεται ότι δεν έχει εφαρμογή η τελευταία ως άνω διάταξη του άρθρου 14 του Ν. 2496/1997 αν μεταξύ ασφαλιστή και ασφαλισμένου έχει συμφωνηθεί καταβολή ασφαλίσματος που δεν αντιστοιχεί σε συγκεκριμένες άμεσες ζημίες (π.χ. νοσήλια, αμοιβές ιατρών, δαπάνη για φάρμακα) όπως είναι η καταβολή εφ' άπαξ ποσού σε περίπτωση θανάτου του ασφαλισμένου στους κληρονόμους του δηλαδή επί ασφαλίσεως προσωπικών ατυχημάτων. Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Αποδείχθηκε ότι ο θανών ... κατά τον χρόνο του ατυχήματος ήταν ασφαλισμένος στην ενάγουσα της τετάρτης, από 15-6-2000 αγωγής, ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "GENERAL ACCIDENT" για προσωπικό ατύχημα αυτού, ποσού 4.000.000 δραχμών, με το υπ' αριθμ. ... ασφαλιστήριο συμβόλαιο, το οποίο ανανεώθηκε για το χρονικό διάστημα από 9-7-1998 μέχρι 9-1-1999 με το υπ' αριθμ. .../1-7-1998 νέο ασφαλιστήριο, χρόνος κατά τον οποίο επήλθε η ασφαλιστική περίπτωση από αποκλειστική υπαιτιότητα του δευτέρου εναγομένου, όπως προαναφέρθηκε, σε εκτέλεση δε της συμβάσεως αυτής η εν λόγω ενάγουσα κατέβαλε στους παραπάνω κληρονόμους του θανόντος το ποσό των 4.000.000 δραχμών (βλ. τις από 5-5-1999 σχετικές αποδείξεις) και συνεπώς πρέπει να γίνει δεκτή η ως άνω αγωγή της ως προς τους δεύτερο, τρίτο και πέμπτη εκ των εναγομένων ως κατ' ουσίαν βάσιμη και να απορριφθεί για την πρώτη (...) και τέταρτη ("ΕΘΝΙΚΗ") εκ των εναγομένων ως κατ' ουσίαν αβάσιμη, για τους λόγους που αναφέρονται παραπάνω. Ακολούθως το Εφετείο απέρριψε ως ουσία αβάσιμο το λόγο της εφέσεως της ήδη αναιρεσείουσας και επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση που είχε δεχθεί τα ίδια. Με βάση τις ως άνω παραδοχές εσφαλμένα το Εφετείο εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 14 του νόμου 2496/1997 και δέχθηκε υποκατάσταση της ασφαλιστικής εταιρίας επί ασφαλίσεως προσωπικών ατυχημάτων, η οποία δεν ήταν εφαρμοστέα και δεν εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 31 παρ. 1 και 3 του αυτού ως άνω νόμου που ήταν εφαρμοστέα και με βάση την οποία επειδή πρόκειται κατά τις παραδοχές του Εφετείου για καταβολή εφάπαξ κατ΄ αποκοπή ασφαλίσματος από τον ασφαλιστή στο δικαιούχο σε περίπτωση θανάτου δεν χωρεί υποκατάσταση του άρθρου 14 του ν. 2496/1997.

Συνεπώς ο δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως με τον οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια στην προσβαλλομένη απόφαση από το άρθρο 559 αριθμός 1 Κ.Πολ.Δ. πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος.

Κατ΄ ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

-Αναιρεί την 1482/2003 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

-Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο συντιθέμενο από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Και

-Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Δεκεμβρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Ιανουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ