Supreme Court allows appeal against labor accident verdict due to failure to consider medical evidence.

Απόφαση 1517 / 2021 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1517/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πηνελόπη Ζωντανού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Νικόλαο Πιπιλίγκα, Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου - Εισηγήτρια, Θεόδωρο Μαντούβαλο και Πελαγία Ακάσογλου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 25 Φεβρουαρίου 2020 με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: Τ. χήρας Γ. Β., το γένος Κ. Γ., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου του συζύγου της Γ. Β., ατομικά και ως ασκούσας την επιμέλεια της ανήλικης κόρης της Β. Β., κατοίκων ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Σαξώνη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., που κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)εταιρίας με την επωνυμία "Σ. Ε. Ν. Ε.", που εδρεύει στον … και εκπροσωπείται νόμιμα, και 2)Σ. Χ., κατοίκου …, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Παπαθεοδώροπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., που κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8/2/2012 αγωγή των ήδη αναιρεσειουσών, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1826/2013 μη οριστική και 1320/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 242/2017 οριστική του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 30/8/2018 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Νόμιμα φέρεται προς συζήτηση με την από10-9-2019 κλήση των αναιρεσειουσών η από 30-8-2018 αναίρεση, μετά την ματαίωση της συζήτησής της κατά την αρχική δικάσιμο της 28-5-2019, λόγω της διεξαγωγής των εκλογών της 26-5-2019 και των επαναληπτικών της 2-6-2019 για το Ευρωκοινοβούλιο και τις Δημοτικές και Περιφερειακές αρχές.

Κατόπιν της από 8.2.2012 και με αριθμό κατάθεσης 1068/2012 αγωγής για εργατικές αξιώσεις από ναυτεργατικό ατύχημα του υπό δικαστική συμπαράσταση τελούντος Γ. Β. και της συζύγου του Τ. Β., η οποία ενεργούσε ως δικαστική συμπαραστάτρια αυτού, ατομικά και ως ασκούσα την επιμέλεια των ανηλίκων θυγατέρων τους Β. Β. και Μ.

Β. εκδόθηκε η με αριθ. 1826/2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς (ναυτικό τμήμα). Με την απόφαση αυτή διατάχθηκε η διενέργεια ιατρικής πραγματογνωμοσύνης, μετά τη διενέργεια της οποίας εκδόθηκε, κατά την ειδική διαδικασία των εργατικών διαφορών, η με αριθ. 1320/2014 οριστική απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου, που απέρριψε την ως άνω αγωγή ως προς όλους τους ενάγοντες.

Κατόπιν άσκησης από τους ενάγοντες της από 2.6.2015 και με αριθ. κατάθ.404/2015 έφεσης κατά της 1320/2014 απόφασης και της συνεκκαλούμενης 1826/2013 απόφασης, της διακοπής ακολούθως της δίκης λόγω του επισυμβάντος την 19.8.2015, μετά την άσκηση της έφεσης θανάτου του Γ. Β. και της συνέχισης της δίκης νόμιμα από την σύζυγο αυτού Τ.

Β., που ενεργούσε ατομικά και ως ασκούσα την επιμέλεια της ανήλικης κόρης της Β. Β., με την ιδιότητα αυτών ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων του, εκδόθηκε (η αρχική ενάγουσα Μ. Β. αποποιήθηκε εν τω μεταξύ την κληρονομία του αποβιώσαντος πατέρα της), εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων, η προσβαλλόμενη με αριθ. 242/10.5.2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς (ναυτικό τμήμα).

Με την προσβαλλομένη απόφαση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, έγινε τυπικά δεκτή η έφεση, απορρίφθηκε όμως αυτή κατ` ουσία επικυρωθείσης της πρωτόδικης απόφασης. Με την από 30.8.2018 και με αριθ. κατάθ. 939/94//4.9.2018 αίτηση αναίρεσης της Τ. Β., και της Β. Β., εκπροσωπουμένης λόγω της ανηλικότητάς της από την μητέρα της, και μόνο με την ιδιότητα αυτών ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων του αποβιώσαντος Γ.

Β., προσβάλλεται η ως άνω με αριθ. 242/10.5.2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς (ναυτικό τμήμα ). Η αίτηση αναίρεσης, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ.3, 566 παρ.1 και 144 του ΚΠολΔ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθ. 577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων αυτής (άρθ. 577 παρ.3 ΚΠολΔ) Κατά την έννοια του άρθρου 1 του ν. 551/1915, που κωδικοποιήθηκε με το βδ της 24-7/25-8-1920 και διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του ΑΚ, κατ` άρθρο 38 του ΕισΝΑΚ, σύμφωνα δε με τα άρθρα 2 του ίδιου νόμου και 66 περ.

β` του ν. 3816/1958 εφαρμόζεται και επί ναυτικής εργασίας, ως ατύχημα από βίαιο συμβάν, που επήλθε σε ναυτικό κατά την εκτέλεση της εργασίας του ή με αφορμή αυτήν και θεμελιώνει αξίωση αποζημίωσης, θεωρείται κάθε βλάβη που είναι αποτέλεσμα βίαιης και αιφνίδιας επενέργειας εξωτερικού αιτίου, μη αναγομένου αποκλειστικά σε οργανική ή παθολογική προδιάθεση του παθόντος, η οποία δεν θα υπήρχε χωρίς την εργασία και την εκτέλεσή της υπό τις σχετικές περιστάσεις (ΟλΑΠ 1287/1986, ΑΠ 1424/2015).

Περαιτέρω, από τις διατάξεις του άρθρου 16 του ανωτέρω ν. 551/1915 προκύπτει ότι ο παθών από εργατικό ατύχημα έχει δικαίωμα να ασκήσει την αγωγή του κοινού δικαίου και να ζητήσει, σύμφωνα με τα άρθρα 297, 298 και 914 ΑΚ, πλήρη αποζημίωση, μόνον όταν το ατύχημα μπορεί να αποδοθεί σε δόλο του εργοδότη ή των προστηθέντων του ή όταν αυτό έλαβε χώρα σε εργασία ή επιχείρηση, στην οποία δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις ισχυόντων νόμων, διαταγμάτων ή κανονισμών για τους όρους ασφαλείας των εργαζομένων, βρίσκεται δε σε αιτιώδη συνάφεια με τη μη τήρηση των διατάξεων αυτών, διαφορετικά, εάν δηλαδή δεν συντρέχει κάποια από τις περιπτώσεις αυτές, μπορεί να ασκήσει σχετική αγωγή για την αξίωση αποζημίωσης, κατ` άρθρο 3 του εν λόγω ν. 551/1915.

Τέτοιες δε διατάξεις είναι εκείνες που ειδικώς προβλέπουν τους όρους ασφαλείας των εργαζομένων και ειδικότερα προσδιορίζουν τους όρους που πρέπει να τηρηθούν, μνημονεύοντας συγκεκριμένα μέτρα, μέσα και τρόπους προς επίτευξη της ασφαλείας των εργαζομένων. Επομένως, δεν αρκεί ότι το ατύχημα επήλθε από την μη τήρηση όρων, οι οποίοι επιβάλλονται από την κοινή αντίληψη, την υποχρέωση προνοίας και την απαιτούμενη στις συναλλαγές επιμέλεια, χωρίς να προβλέπονται από ειδική διάταξη νόμου (ΟλΑΠ 26/1995, ΑΠ 1109/2006, ΑΠ 289/2004).

Έτσι, σε περίπτωση ναυτεργατικού ατυχήματος ο παθών έχει το δικαίωμα να αξιώσει έναντι του υπόχρεου προς αποζημίωση είτε την περιορισμένη κατ` αποκοπή αποζημίωση του άρθρου 3 του ν. 551/1915 είτε την πλήρη αποζημίωση του κοινού δικαίου κατά τα άρθρα 297, 298, 914, 922, 928-932 του ΑΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 16 του ν. 551/1915, εφόσον, όμως, στη δεύτερη περίπτωση, το ατύχημα οφείλεται στη μη τήρηση των διατάξεων ισχυόντων νόμων, διαταγμάτων και κανονισμών περί ειδικών όρων ασφαλείας των εργαζομένων ή σε δόλο του εργοδότη ή των προστηθέντων του.

Συνεπώς, ο παθών έχει επιλεκτικό δικαίωμα να ασκήσει την μία ή την άλλη αξίωση. Οι αξιώσεις δηλαδή αυτές συρρέουν διαζευκτικώς, υπό την έννοια ότι σε περίπτωση επιλογής της μιας απ` αυτές (κοινού δικαίου ή του ν. 551/1915) αποκλείεται να ζητήσει ο δικαιούχος ταυτόχρονα ή διαδοχικά την άλλη, κατ` ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 306 ΑΚ, που αφορά την διαζευκτική ενοχή, χωρίς όμως να αποκλείεται η επικουρική άσκηση της μιας σε σχέση με την άλλη, που ασκείται κυρίως (ΑΠ 1132/1997).

Εξάλλου, από τις διατάξεις του άρθρου 914 ΑΚ, συνάγεται ότι η παράνομη συμπεριφορά ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από τον νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη (ΑΠ 838/2011, ΑΠ 641/2011).

Πταίσμα δε του εργοδότη ή των προστηθέντων από αυτόν μπορεί να θεμελιωθεί στην παραπάνω περίπτωση και στο ότι δεν τηρήθηκαν από αυτούς, οι διατάξεις ισχυόντων νόμων, διαταγμάτων ή κανονισμών, που επιβάλλουν όρους υγιεινής και ασφαλείας για τη διαφύλαξη της υγείας, της σωματικής ακεραιότητας και της ζωής των εργαζομένων, σύμφωνα με τη γενική διάταξη του άρθρου 662 του ΑΚ, είτε η τήρηση των μέτρων αυτών από τον εργοδότη επιβάλλεται από τους νόμους, διατάγματα ή κανονισμούς που προβλέπουν τα μέτρα αυτά (ΑΠ1000/2018, ΑΠ 961/2018 981/2015, ΑΠ1424/2015).

Τέτοια γενικά μέτρα προβλέπονται στον "Κανονισμό περί εργασίας επί ελληνικών φορτηγών πλοίων ολικής χωρητικότητας 800 κόρων και άνω", που εγκρίθηκε με το β.δ. 806/1970, και ειδικότερα στο άρθρο 10 αυτού στο οποίο ορίζεται ότι: "Ι. Ο Πλοίαρχος λαμβάνων γνώσιν ασθενείας ή ατυχήματος τινός των επιβαινόντων μεριμνά ίνα παρασχεθώσιν αμελλητί εις τον πάσχοντα αι πρώται βοήθειαι. 2.

Παρέχει την κατά τον πρόχειρον ιατρικόν οδηγόν ενδεικνυομένην βοήθειαν και ζητεί, εν ανάγκη, δια του ασυρμάτου του πλοίου ιατρικήν συνδρομήν τηλεγραφών τα συμπτώματα της νόσου. 3. Εν περιπτώσει βαρείας ασθενείας η ατυχήματος οφείλει συν τη παροχή των πρώτων βοηθειών να επιζητήση την προσέγγισιν μεθ' ετέρου πλοίου διαθέτοντος ιατρόν ή την αποστολήν καταλλήλων μέσων μεταφοράς του πάσχοντος ή να καταπλεύση, εφ' όσον είναι δυνατόν, εις τον πλησιέστερον λιμένα και να συνεννοηθή μετά της Λιμενικής ή Προξενικής και της Υγειονομικής Αρχής δια την εισαγωγήν του πάσχοντος εις νοσοκομείον ή κλινικήν...".

Με την τελευταία διάταξη, θεσμοθετούνται ειδικοί κανόνες ασφάλειας των απασχολούμενων στο πλοίο ναυτικών, η μη τήρηση των οποίων παρέχει σ' εκείνον που έγινε ανίκανος προς εργασία από ατύχημα που συνδέεται αιτιωδώς με τη μη τήρηση τους, ή σε περίπτωση θανάτου αυτού, στα, κατά νόμο, δικαιούμενα πρόσωπα, αξίωση πλήρους αποζημιώσεως.

Η λήψη καθενός συγκεκριμένου, των προβλεπόμενων από τη διάταξη του άρθρου 10 του β.δ. 806/1970 μέτρων, εξαρτάται από την προηγουμένη διάγνωση της καταστάσεως του πάσχοντος. Η ορθή διάγνωση αυτής δεν είναι βεβαίως μεταξύ των υποχρεώσεων του πλοιάρχου, αφού κάτι τέτοιο αποτελεί έργο (και μάλιστα από τα δυσχερέστερα) των ειδικών ιατρών.

Εκείνο όμως που επιβάλλεται να πράξει ο πλοίαρχος είναι να διακρίνει, ως μέσος συνετός άνθρωπος, αν πρόκειται για συνήθη περίπτωση ή αν επιβάλλεται να ζητήσει, προς αντιμετώπιση αυτής, ιατρική συνδρομή προβαίνοντας στις καθοριζόμενες από τις παραγράφους 1 και 2 ενέργειες, ή αν πρόκειται για βαριά ασθένεια να προβεί και στις καθοριζόμενες από την παράγραφο 3 του άρθρου αυτού τέτοιες (ΑΠ 1690/2013 τ.ν.π.

ΝΟΜΟΣ ΕΝαυτΔ 2013.283 = Ε7 2015.570). Όμοιας φύσεως μέτρα προβλέπονται στις διατάξεις των άρθρων 6παρ.2 και 7παρ.1 του π.δ. 376/1995 που αφορά τις "Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας για την προώθηση βελτιωμένης ιατρικής περίθαλψης στα πλοία, σύμφωνα με την Οδηγία 92/29/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 31ης Μαρτίου 1992". Στη διάταξη του άρθρου 6παρ.2 του εν λόγω π.δ.

ορίζονται ειδικότερα τα ακόλουθα: "Όλα τα άτομα που ακολουθούν επαγγελματική ναυτική εκπαίδευση και πρόκειται να εργαστούν σε πλοία πρέπει να έχουν παρακολουθήσει τη βασική εκπαίδευση σε ότι αφορά στα μέτρα ιατρικής περίθαλψης και πρώτων βοηθειών που πρέπει να λαμβάνονται αμέσως στην περίπτωση ατυχήματος ή σοβαρού επείγοντος ιατρικού περιστατικού, η οποία παρέχεται από τις Δημόσιες Σχολές Εμπορικού Ναυτικού Σωστικών και Πυροσβεστικών Μέσων σύμφωνα με τον Κανονισμό εκπαίδευσης αυτών.".

Στη διάταξη του άρθρου 7παρ.1 του αυτού π.δ. ορίζονται τα εξής: "Σε περίπτωση οιασδήποτε φύσεως ανάγκης για ιατρική συνδρομή κάθε πλοίο μπορεί να απευθύνεται μέσω ασυρμάτου ή δορυφόρου (INMARSAT) στο Κέντρο Ιατρικών Οδηγιών (Κ.Ι.Ο.) του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού (Ε.Ε.Σ.) για παροχή δωρεάν ιατρικής βοήθειας υπό τη μορφή συμβουλών.

Έργο του Κέντρου Οδηγιών του ΕΕΣ, το οποίο είναι κατάλληλα εξοπλισμένο και στελεχωμένο με εκπαιδευμένους ιατρούς, είναι η παροχή τηλεϊατρικής υποστήριξης στα πλοία. Η ανταλλαγή πληροφοριών με τα πλοία πρέπει να γίνεται κατά το δυνατό σύμφωνα με το υπόδειγμα του παραρτήματος VI λαμβανομένης υπόψη της εκάστοτε ισχύουσας κατάστασης φαρμάκων και του υγειονομικού υλικού του παραρτήματος

ΙΙ". Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11 εδάφ. γ` του ΚΠολΔ, συντρέχει λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη με εκείνες των άρθρων 335, 338 έως 340 και 346 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει δικανική πεποίθηση για τη βασιμότητα των πραγματικών ισχυρισμών των διαδίκων που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οφείλει να λάβει υπόψη του τα αποδεικτικά μέσα που προσκομίστηκαν νόμιμα είτε για άμεση απόδειξη είτε για συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, εφόσον γίνεται σαφής και ορισμένη επίκλησή τους από τον διάδικο (ΑΠ Ολομ. 23/2008).

Στην περίπτωση αυτή πρέπει να εξειδικεύονται στο αναιρετήριο τα αποδεικτικά μέσα, να προσδιορίζεται το περιεχόμενό τους και το παραδεκτό της προσαγωγής τους και να αναφέρεται ότι έγινε επίκληση και η προσκομιδή τους. Πρέπει, επίσης, να καθορίζεται ο ισχυρισμός, ο οποίος θα αποδεικνυόταν, με το εν λόγω αποδεικτικό μέσο και οι λόγοι, για τους οποίους ο ισχυρισμός αυτός ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Για τη θεμελίωση, εξάλλου, του αναιρετικού αυτού λόγου δεν εξετάζεται ποια ήταν η επίδραση του αποδεικτικού μέσου στην ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, αρκεί δε το δικαστήριο να πείθεται, έστω να έχει αμφιβολίες, αν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη του το αποδεικτικό μέσο, που επικαλέσθηκε και προσκόμισε ο διάδικος και το οποίο, σύμφωνα με τα όσα εκθέτει στο λόγο αναιρέσεως, ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ( ΑΠ 40/2020, ΑΠ 213/2014).

Δεν θεμελιώνεται, όμως, ο λόγος αυτός, αν προκύπτει από την απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία προσκομίστηκαν με επίκληση. Αρκεί γι` αυτό η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου, χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολόγησης του καθενός, εφόσον, από τη γενική αυτή αναφορά σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες αιτιολογίες της απόφασης, προκύπτει αναμφίβολα η λήψη υπόψη του αποδεικτικού μέσου.

Πάντως, η γενική αυτή αναφορά της λήψης υπόψη όλων των αποδείξεων που με επίκληση προσκομίστηκαν δεν αποκλείει την ίδρυση του πιο πάνω λόγου αναίρεσης για κάποιο αποδεικτικό μέσο, όταν από το περιεχόμενο της απόφασης δεν προκύπτει κατά τρόπο αναμφίβολο (Ολ.ΑΠ2/2008) ή κατ` άλλη έκφραση αδιστάκτως βέβαιο (Ολ.ΑΠ 14/2005) ότι τούτο έχει ληφθεί υπόψη.

Αρκεί και μόνο η ύπαρξη αμφιβολιών για την ίδρυση του παρόντος λόγου αναίρεσης (ΑΠ Ολομ. 8/2016, ΑΠ 26/2020).

Από την επισκόπηση, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του τα εξής: Ο πρώτος ενάγων (Γ. Β. του Η.), Έλληνας απογεγραμμένος ναυτικός, με αριθμό ναυτικού φυλλαδίου ... της … ναυτικής περιφέρειας, κατήρτισε, στις 05-102008, έγγραφη προκαταρκτική συμφωνία ναυτικής εργασίας ορισμένου χρόνου (έξι μηνών), με νόμιμο εκπρόσωπο της πρώτης εναγόμενης ("S. S. Μ.Ι.

E."), για να παρέχει τις υπηρεσίες του με τον βαθμό του υποπλοίαρχου στο με Ελληνική σημαία Δ/Ξ, με το όνομα "D. S.", πλοιοκτησίας της αμέσως προαναφερόμενης εταιρείας, νηολογίου …, με αριθμό …, κ.ο.χ. …, χωρητικότητας … TDW και Δ.Δ.Σ. …, αμειβόμενος με μηνιαίο κλειστό μισθό, ποσού 8.580,00€. Σε εκτέλεση της εν λόγω προκαταρκτικής συμβάσεως, ο πρώτος ενάγων μετέβη στον τόπο όπου έπλεε το πλοίο και ναυτολογήθηκε σ' αυτό εν πλω στις 08-10-2008 εργάσθηκε δε έως τις 09-11-2008, οπότε απολύθηκε, λόγω ασθένειας, στο αγκυροβόλιο του λιμανιού … της ….

Συγκεκριμένα, στις 09-11-2008, ο πρώτος ενάγων βρέθηκε από τον β` μηχανικό του πλοίου Π. Φ. του Ι. ξαπλωμένος στην κλίνη της καμπίνας του, παραπονούμενος για έντονο πονοκέφαλο, ενώ στο πάτωμα και στην λεκάνη της τουαλέτας αυτής (καμπίνας) υπήρχαν διασκορπισμένα εμέσματα. Αμέσως, ειδοποιήθηκε ο α' μηχανικός του πλοίου και μάρτυρας αποδείξεως ο οποίος προσήλθε και προέβη σε μέτρηση της πιέσεως του αίματος του πάσχοντος με αποτέλεσμα 15/9.

Για το περιστατικό ενημερώθηκε και ο πλοίαρχος του πλοίου και δεύτερος εναγόμενος (Σ. Χ.) δεδομένου ότι η γενική εικόνα του πάσχοντος δεν παρέπεμπε σε κοινό πονοκέφαλο και ήταν επιβαρυμένη. Ειδοποιήθηκαν η πρώτη εναγόμενη και ο πράκτορας του πλοίου στο ανωτέρω λιμάνι στους οποίους αναφέρθηκε το επεισόδιο και ζητήθηκαν οδηγίες.

Σε βραχύ χρονικό διάστημα επικοινώνησαν με τον πλοίαρχο του πλοίου η τοπική λιμενική αρχή και υπεύθυνος του "M. C." … με τους οποίους συμφωνήθηκε η μεταφορά του πάσχοντος ναυτικού στο τοπικό νοσοκομείο για ιατρικό έλεγχο και παροχή ιατρικών φροντίδων. Στις 14:42 τοπική ώρα (το περιστατικό άρχισε να εκτυλίσσεται από ώρα 12:00 περίπου) ο πάσχων ναυτικός απέβη του πλοίου και διακομίστηκε με την "R.

B. S. 229" στην στεριά. Ακολούθως, διακομίστηκε στο τοπικό νοσοκομείο και, μετά από ιατρική αξιολόγηση, στην Κλινική Νευροτραυματολογίας του Π. Ν. Κ. της …. Στις 09-11-2008 (από παραδρομή αναγράφεται στην προσβαλλόμενη 09-10-2008), ο πάσχων υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση στον εγκέφαλο λόγω οξείας δευτεροπαθούς υδροκεφαλίας σε ενυπάρχουσα συμπίεση της τρίτης κοιλίας του εγκεφάλου από πιθανή κολλοειδή κύστη.

Ακολούθησε δεύτερη χειρουργική επέμβαση την επόμενη ημέρα (10-11-2008), από παραδρομή αναγράφεται στην προσβαλλόμενη 10-10-2008, και ο ασθενής διακομίστηκε στην Χειρουργική Μονάδα Ανανήψεως του Νοσοκομείου "H.1 N." και εξήλθε από το νοσοκομείο με τελική διάγνωση "οξεία υδροκεφαλία επί κύστεως της 3 ης κοιλίας", φέρων δύο εξωτερικές παροχετεύσεις της κοιλίας προς τον σκοπό εξισορροπήσεως της ενδοκρανιακής πιέσεως και δυσοίωνη πρόγνωση ανανήψεως.

Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα, o ασθενής διακομίστηκε στην Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας της Κλινικής Εντατικής Θεραπείας του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών "Ο. Ε." στην οποία παρέμεινε νοσηλευόμενος από τις 17-12-2008 έως τις 09-06-2009 ενώ ακολούθως νοσηλεύτηκε στην Ν. Κ. του Π. Α., που στεγάζεται στο ανωτέρω Νοσοκομείο, χωρίς να παρουσιάσει οποιαδήποτε βελτίωση της καταστάσεώς του (μόνιμη φυτική κατάσταση με ανοικτούς οφθαλμούς) λόγω της παθήσεώς του, του επισυμβάντος εγκολεασμού και της βαριάς ισχαιμικής εγκεφαλοπάθειας που επεσυνέβησαν στο Νοσοκομείο της ...

και από τα οποία δεν ανένηψε. Τέλος, ο ασθενής, ευρισκόμενος στην αυτή κατάσταση και φέρων μόνιμες τραχειοστομία και γαστροστομία αποβίωσε στο σπίτι του, στην ... Π.Ε. ... της Περιφέρειας ..., στις 19-08-2015, λόγω οξείας αναπνευστικής ανεπάρκειας. Υπό τις ανωτέρω αποδεικτικές παραδοχές κρίνεται ότι η ασθένεια του πρώτου ενάγοντος δεν προήλθε από την εργασία του στο ένδικο πλοίο, ούτε και από τις συνθήκες παροχής της εργασίας του σ' αυτό αλλά από αίτιο εσωτερικό του οργανισμού αυτού το οποίο ήταν τόσο σ' αυτόν όσο και στο λοιπό περιβάλλον του (οικογενειακό, κοινωνικό και επαγγελματικό) άγνωστο.

Απομένει, συνεπώς, προς αποδεικτική διερεύνηση η εν γένει μεταχείριση του περιστατικού από τον πλοίαρχο του πλοίου και οι πιθανές πλημμέλειες αυτής σε σχέση με το τελικό αποτέλεσμα. Η αγωγή στηρίζεται στην παραδοχή ότι τον τελευταίο μήνα της εργασίας του στο πλοίο ο πρώτος ενάγων έπασχε από επίμονους πονοκέφαλους, με αποτέλεσμα να θέλει να υποβληθεί σε εργαστηριακό έλεγχο, άρχισε να έχει συμπτώματα ναυτίας, διαταραχές λόγου και οράσεως, έχανε σταδιακά την δυνατότητα της ομιλίας, παρουσίαζε έντονη σπαστικότητα και, ως εκ τούτων, αδυνατούσε να εργαστεί τα περιστατικά δε αυτά ήσαν γνωστά στον πλοίαρχο του πλοίου, ο οποίος αδιαφορούσε, και, παρότι ο πάσχων ήταν ελεύθερος υπηρεσίας από τις 02-11-2008, ο τελευταίος (πλοίαρχος) ασχολήθηκε με το περιστατικό μόλις στις 09-11-2008, οπότε ο πάσχων διακομίστηκε στην ξηρά σε επιβαρυμένη κατάσταση από πλευράς υγείας.

Η διαδοχή, όμως, αυτή των πραγματικών περιστατικών δεν επιβεβαιώνεται από τα αποδεικτικά μέσα. Συγκεκριμένα, δεν υπάρχει καμία αναφορά στο ημερολόγιο γέφυρας του πλοίου τόσο για διατύπωση παραπόνων εκ μέρους του πρώτου ενάγοντος (πέραν του γεγονότος ότι αυτός, ως άμεσος συνεργάτης του πλοίαρχου του πλοίου, θα μπορούσε να του εκμυστηρευτεί το γεγονός χωρίς την τήρηση κάποιας πανηγυρικής διαδικασίας) όσο και για το ότι ο αυτός ενάγων ήταν ελεύθερος υπηρεσίας από τις 02-11-2008.

Έπειτα, πέντε (5) μέλη του πληρώματος του πλοίου (Π. Φ. του Ι., Γ. Τ. του Ι.,Ε. Δ. του Α., Σ. Λ. του Ι. και Α. Φ. του Ν.) σε δοθείσες, σε ανύποπτο χρόνο σε σχέση με την παρούσα δίκη, ένορκες καταθέσεις τους, τα έγγραφα των οποίων θεωρήθηκαν στις 15-11-2008 από τον/την αρμόδιο/α (η υπογραφή είναι δυσανάγνωστη) του Προξενείου της Ελληνικής Δημοκρατίας στην ...

της ..., βεβαιώνουν ότι η κατάσταση της υγείας του πρώτου ενάγοντος έγινε αντιληπτή την ημέρα της διακομιδής του και τούτο προφανώς διότι τις προηγούμενες ημέρες ο πάσχων θεωρούσε τους πονοκεφάλους του (εκδοχή που δεν αποδεικνύεται αλλά πιθανολογείται) ως σύνηθες περιστατικό χωρίς ιδιαίτερη σημασία.

Περαιτέρω, η σύζυγος του παθόντος και δεύτερη ενάγουσα όπως και ο αδελφός αυτού (Ι. Β. του Η.) στις από 17-12-2009 και 15-01-2009 ένορκες καταθέσεις τους ενώπιον της υποπλοιάρχου Λ.Σ. Χρυσάνθης Ξακοπούλου που διενεργούσε ένορκη προανάκριση για το υπόψη περιστατικό δεν αποδίδουν οποιασδήποτε μορφής αμελή συμπεριφορά στον πλοίαρχο του πλοίου σχετικά με τον χειρισμό του περιστατικού από αυτόν μάλιστα δε ο αδελφός του παθόντος κατέθεσε ότι ήδη από το καλοκαίρι του έτους 2008 ο αδελφός του έπασχε από πονοκέφαλους οι οποίοι κατά τις προηγούμενες του συμβάντος ημέρες είχαν ενταθεί.

Σημειώνεται ότι το πόρισμα της ένορκης προανακρίσεως ήταν αρνητικό για την απόδοση ευθύνης σε κάποιο πρόσωπο για την βλάβη της υγείας του πρώτου ενάγοντος ενώ με, εγκριθείσα από τον Εισαγγελέα Εφετών Πειραιώς, αναφορά της, κατ άρθρο 43 ΚΠΔ, η Αντεισαγγελέας Πλημμελειοδικών Πειραιώς έθεσε την σχηματισθείσα ποινική δικογραφία στο αρχείο.

Επιπροσθέτως, αντίκειται σε κάθε έλεγχο ανθρώπινης λογικής η εκδοχή ότι ο πλοίαρχος του πλοίου γνώριζε από τις 02-11-2008 τουλάχιστον την επιβαρυμένη κατάσταση της υγείας του πρώτου ενάγοντος και, παρά ταύτα, ενώ βρισκόταν σε αγκυροβόλιο και όχι εν πλω, οπότε το εγχείρημα θα παρουσίαζε ίσως κάποιες επιπλέον δυσκολίες, δεν φρόντισε για την αποβίβασή του στην ξηρά για ιατρική αξιολόγηση και παροχή ιατρικής φροντίδας.

Αντιθέτως, το μόνο αποδεικτικό μέσο που εν μέρει επιστηρίζει την εκδοχή της αγωγής είναι η ένορκη κατάθεση του μάρτυρα αποδείξεως, ο οποίος δεν σχετίζεται με το περιστατικό και επικαλείται ως πηγή των πληροφοριών του διήγηση μέλους του πληρώματος του πλοίου του οποίου, όμως, το ονοματεπώνυμο αρνήθηκε να αποκαλύψει ενώ όφειλε να πράξει τούτο (άρθρα 409παρ.2, 591 ξ 1 εδάφ.

α' ΚΠολΔ). Ενόψει των ανωτέρω κρίνεται ότι η διαχείριση του ενδιαφέροντος πραγματικού περιστατικού από τον πλοίαρχο του ένδικου πλοίου και δεύτερο εναγόμενο ουδόλως συνδέεται αιτιωδώς με το ζημιογόνο αποτέλεσμα.

Συνεπώς, εφόσον το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο αναλόγως έκρινε με την εκκαλούμενη (και την συνεκκαλούμενη) απόφασή του ορθώς τον νόμο ερμήνευσε και εφήρμοσε επιπροσθέτως δε ομοίως ορθώς το εισφερθέν ενώπιόν του αποδεικτικό υλικό. Με βάση τις παραδοχές αυτές το εφετείο δέχθηκε τυπικά και απέρριψε κατ ` ουσία την έφεση, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση.

Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης οι αναιρεσείουσες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθμός 11 γ` ΚΠΟΛΔ, με την ειδικότερη αιτίαση: α) κατά το πρώτο μέρος του ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του το από 9/11/2008 πρακτικό επέμβασης του τμήματος Νευρολογίας και Νευροχειρουργικής του Π.

Ν. Κ. της ... από το περιεχόμενο του οποίου προκύπτει ότι ο Γ. Β. είχε εμφανίσει τρείς (3) ημέρες πριν την διακομιδή του την 9-11-2018 σε αυτό κεφαλαλγίες εντεινόμενες και ταχεία σταδιακή επιδείνωση της κατάστασης συνειδήσεως και β) κατά το δεύτερο μέρος του ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του την έκθεση ιατρικής πραγματογνωμοσύνης του πραγματογνώμονα νευροχειρουργού Δ.

Σ., που είχε διαταχθεί με την 1826/2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, τα οποία (αποδεικτικά μέσα) το Εφετείο όφειλε να αξιολογήσει ειδικά εφόσον κατέληξε σε αντίθετο συμπέρασμα. Τα έγγραφα αυτά είχαν προσκομίσει ενώπιόν του εφετείου, με νόμιμη επίκληση με τις κατ` έφεση προτάσεις τους και προσκομίζουν και στο παρόν Δικαστήριο (σχετ.6 και 28), για την απόδειξη του αγωγικού ισχυρισμού τους ότι από υπαιτιότητα του δεύτερου εναγομένου-εφεσιβλήτου και ήδη αναιρεσιβλήτου πλοιάρχου, προστηθέντος, από την πρώτη εναγομένη πλοιοκτήτρια -εφεσίβλητη και ήδη πρώτη αναιρεσίβλητη εταιρεία, ως προς την μη έγκαιρη αντιμετώπιση της κατάστασης της υγείας του συζύγου και πατέρα τους Γ.

Β., επήλθε η επιδείνωση της υγείας του και η περιέλευσή του σε κωματώδη κατάσταση, που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, εφόσον μετά την εκδήλωση της πρϋπάρχουσας σε λανθάνουσα κατάσταση κολλοειδούς κύστης δια της υδροκεφαλίας (οξεία υδροκεφαλία επί εδάφους κολλοειδούς κύστης της τρίτης κοιλίας εγκεφάλου), γινόταν έγκαιρα η διάγνωση της εν λόγω ασθένειας με τη διακομιδή του σε νοσοκομείο και λάμβανε αυτός την κατάλληλη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

Το Εφετείο κατέληξε στο αποδεικτικό αυτό πόρισμα, σύμφωνα με την διαλαμβανόμενη στην απόφασή του βεβαίωση, αφού έλαβε υπ` όψη του το περιεχόμενο και το συμπέρασμα της από 1-7-2013 (αριθμ. εκθ. Κατάθ. ...) διενεργηθείσης ιατρικής πραγματογνωμοσύνης από τον Δ. Σ., ιατρό νευροχειρουργό και από το σύνολο όλων των εγγράφων (πλην των συνταγμένων στην Γαλλική γλώσσα),τα οποία τα διάδικα μέρη προσκομίζουν και επικαλούνται είτε προς άμεση απόδειξη είτε για την συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων.

Από την γενική όμως αυτή βεβαίωση του Εφετείου, σε συνδυασμό και με τις λοιπές παραπάνω αιτιολογίες της απόφασης, που παραδεκτά επισκοπήθηκε, δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο αλλά καταλείπονται αμφιβολίες αν το δικαστήριο της ουσίας, κατά το σχηματισμό του πιο πάνω αποδεικτικού του πορίσματος, έλαβε υπόψη του και:

α) το από 9/11/2008 πρακτικό επέμβασης του τμήματος Νευρολογίας και Νευροχειρουργικής του Π. Ν. Κ. της ... το οποίο προσκομίζεται σε επίσημη μετάφραση και κατά λέξη αναφέρει: Ασθενής ηλικίας … ετών, ο οποίος εισήχθη στο ... με κεφαλαλγίες εντεινόμενες από τριών ημερών, και ταχεία σταδιακή επιδείνωση της κατάστασης συνειδήσεως, β) την από 1-7-2013 (αριθμ.

εκθ. Κατάθ. ...) έκθεση πραγματογνωμοσύνης του πραγματογνώμονα νευροχειρουργού Δ. Σ., που είχε διαταχθεί με την 1826/2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, στην οποία ο τελευταίος, μεταξύ άλλων κατά λέξη αναφέρει: "Η εξέταση του ασθενούς έγινε στην οικία του (...) λόγω αδυναμίας μετακίνησής του. Ασθενής κατακεκλιμένος.

Καμία επικοινωνία. Φέρει τραχειοστομία, γαστροστομία, ουροκαθετήρα, αντλία μπακλοφένης. Σπαστικότητα στ' άκρα. Αγκυλώσεις στ' άνω άκρα. Απώλεια μυικής μάζας. Ανώτερες συνειρμικές λειτουργίες. Καμία αντίδραση στ' εξωτερικά ερεθίσματα. (αντιδρά δύσκολα στα επώδυνα). Μόνιμη φυτική κατάσταση.... γνωμοδοτώ τα ακόλουθα:

Α. Ο ασθενής είχε όγκο 3 ης κοιλίας, κολοειδή κύστη, που είναι το χαρακτηριστικό παράδειγμα όγκων της 3 ης κοιλίας. Όγκος σπάνιος, κυστικός με κλινικά χαρακτηριστικά είναι η ενδοκράνια πίεση και οι παροξυστικοί πονοκέφαλοι. Λογοθέτης "Νευρολογία" κεφ. 301 σελ.45.

Η κλινική παρουσίαση ακολουθεί συνήθως τις ακόλουθες συμπτωματολογίες:

i. Σύνδρομο ενδοκράνιας υπέρτασης. Η κεφαλαλγία είναι παρούσα, με ένταση και ξαφνική εμφάνιση ii. Προοδευτική έκπτωση ανωτέρων συνειρμικών λειτουργιών ή με κυμαινόμενη παρουσία, με ή και χωρίς, σημεία ενδοκρανίας υπέρτασης. iii, Επεισόδια παροξυστικά με μικρές περιόδους σύγχυσης ή απώλεια συνειδήσεως ή απώλεια του τόνου των κάτω άκρων.Η κεφαλαλγία που όπως προκύπει είναι πάντοτε παρούσα και η έντασή της και η επιμονή της είναι τέτοια μορφής που γίνεται αντιληπτή από το περιβάλλον και αναφέρεται από τον ασθενή.

Η κλινική συμπτωματολογία οφείλεται από τον υδροκέφαλο, που είναι φαινόμενο δυναμικό και η εκδήλωση των συμπτωμάτων είναι σταθερά επιδεινούμενη και όταν εγκατασταθεί πλέον οξύ υδροκέφαλος η δραματική εμφάνιση είναι αιφνίδια. Wilikins "Neuro Surgery" τόμος 2, κεφ. 113, σελ.2.

Σύμφωνα με το ιστορικό (9 Νοεμβρίου 2008, Νοσοκομείο ... αναφέρει: "....κεφαλαλγίες εντεινόμενες από 3ημερων και ταχεία σταδιακή επιδείνωση της κατάστασης συνειδήσεως". Ιστορικό που δόθηκε από τους συνοδεύοντες από το πλοίο.Η εμφάνιση των συμπτωμάτων εμφανίστηκε προοδευτικά ήτοι κεφαλαλγία και σταδιακή επιδείνωση του επιπέδου συνειδήσεως και βέβαια όλα τα συμπτώματα που αναφέρεστε στην ερώτηση δικαιολογούνται απόλυτα. Συμπτώματα που οφείλονται στο σύνδρομο αύξηση ενδοκρανίου πίεσης, σύνδρομο που παρουσιάζει και o υδροκέφαλος όταν δεν αντιμετωπίζεται. Δεν έχω άλλο στοιχείο πλέον των ιατρικών πιστοποιητικών που να τεκμηριώνει το χρονικό διάστημα πριν τις 09.11.2008. Ήτοι το πιστοποιητικό της ..., ομιλεί από 3ημερο, και το πιστοποιητικό του Ε. που αναφέρει "κεφαλαλγίες από ημερών και ταχεία επιδείνωση επιπέδου συνειδήσεως".

Και στην περίπτωση του οξέως υδροκεφάλου, που τα συμπτώματα εκδηλώνονται μέσα σε λίγες ώρες με δραματικό τρόπο είναι παρούσα η κεφαλαλγία και τα λοιπά συμπτώματα της ενδοκράνιας υπέρτασης από ημέρες.

Β. οι κεφαλαλγίες αναφέρονται πριν τις 09.11.2008. Ο πλοίαρχος όφειλε για να διαπιστωθεί η αιτία των πονοκεφάλων (που μπορεί να είναι πολλές αιτίες όπως επεξεργασία εγκεφάλου, υπαρραχνοειδής αιμορραγία και όχι μόνο...). Θα έπρεπε να παρασχεθεί σε αυτόν η δέουσα ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και το σπουδαιότερο να γίνει η διακομιδή του σε νοσοκομείο, μετά από τα επεισόδια κεφαλαλγίας. Σκοπός της διακομιδής δεν είναι μόνο η διάγνωση της αιτίας αλλά να μην εκδηλωθούν συμπτώματα πιο απειλητικά και να μην επιδεινωθούν τα συμπτώματα (όπως συνέβη).

Γ. Η παραμονή του ασθενούς στο πλοίο ενώ έχουν αναφερθεί τα συμπτώματα, χωρίς παροχή ιατρικής περίθαλψης και διάγνωσης και αντιμετώπισης και η συνέχεια της απασχόλησής του υπό κανονικές συνθήκες οδήγησε όχι μόνο στην εκδήλωση της νόσου διά της υδροκεφαλίας και στην επιδείνωσή του που οδήγησε σε κωματώδη κατάσταση, Δ, Σήμερον ο ασθενής παρουσιάζει μια μόνιμη φυτική κατάσταση, πλήρως εξαρτώμενο άτομο, με απαραίτητη την παρουσία επί 24/ώρου ετέρου ατόμου. Χρήζει νοσηλευτική φροντίδα ιδιαίτερης αυξημένης φροντίδας όπως υγιεινή σώματος (για κατακλίσεις) περιποίηση τραχειοστομίας (αποφυγή λοιμώξεων αναπνευστικού), φροντίδα μόνιμου ουροκαθετήρα (αποφυγή λοιμώξεων ουροποιητικού) φροντίδα γαστροστομίας (σίτιση). Σαφώς δεν δύναται να ασκήσει κανένα επάγγελμα.

Ε. Η διαπιστούμενη κατάστασή του σήμερα τον έχει καταστήσει ανάπηρο, σε ποσοστό 90%, εφ' όρου ζωής.

ΣΤ. Η νόσος (κολλοειδής κύστη) αντιμετωπίστηκε διά της εξαίρεσης του κυστικού όγκου. Όμως αυτό που δημιουργήθηκε υδροκεφαλία και η μη έγκαιρη αντιμετώπιση οδήγησε τον ασθενή στην σημερινή κατάσταση μόνιμος φυτική κατάσταση.

Όπως αναφέρθηκε είναι πλήρως εξαρτώμενο άτομο και δεν ομιλούμε για ποιότητα στο μέλλον, γιατί ο ασθενής σύμφωνα με την κατάστασή του δεν έχει "καμία ζωή". Δεν έχει καμία συνείδηση, δεν προσλαμβάνει κανένα εξωτερικό ερέθισμα, δεν μπορεί να επεξεργαστεί τίποτα και φυσικά δεν έχει συνείδηση της κατάστασής του. Τέλος, όπως αναφέρεται στη βιβλιογραφία η εμφάνιση των συμπτωμάτων έχουν άμεση σχέση με την αύξηση ενδοκράνιας πίεσης (αύξηση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού και διά της αύξησης πίεση στο εγκεφαλικό παρέγχυμα) που κύριο πρώτο, σύμπτωμα είναι ο πονοκέφαλος (και όχι μόνο, και αστάθεια βάδισης, εμετοί, πτώση επιπέδου συνείδησης.) Σήμερα ο ασθενής βρίσκεται σ' αυτή τη νευρολογική κατάσταση, είναι ότι δεν δόθηκε προσοχή στα συμπτώματά του και δεν αντιμετωπίστηκε έγκαιρα". Παρά το γεγονός δε ότι το Εφετείο δεν δεσμεύεται από τα άνω έγγραφα τα οποία εκτιμά ελεύθερα (άρθρα 346 387 ΚΠΟΛΔ), ενόψει της σοβαρότητας των εν λόγω αποδεικτικών στοιχείων, έπρεπε να τα αντικρούσει ειδικά και συνακόλουθα δεν προκύπτει με βεβαιότητα ότι τα έλαβε υπόψη. Έτσι, όμως, η προσβαλλόμενη απόφαση υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια της μη λήψης υπόψη αποδεικτικών μέσων που οι αναιρεσείουσες είχαν επικαλεστεί και προσκομίσει νόμιμα (ΑΠ46/2019, 363/2018, 1496/2017, 443/2017).

Συνεπώς, πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 11 περ.γ` του ΚΠολΔ. πρώτος λόγος αναιρέσεως, κατά τα δύο μέρη του, παρελκούσης μετά από αυτό της έρευνας της βασιμότητας των υπόλοιπων λόγων αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 1 άρθρου 559 ΚΠΟΛΔ. Επομένως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος που αναφέρεται η αναίρεση, δηλαδή κατά το μέρος που αφορά απαιτήσεις του αποβιώσαντος Γ. Β., την δική του οποίου συνεχίζουν οι νόμιμες κληρονόμοι του - αναιρεσείουσες. Ακολούθως, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το μέρος που αναιρέθηκε, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνο που δίκασε προηγουμένως (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Τέλος, οι αναιρεσίβλητοι που νικήθηκαν στη δίκη πρέπει να καταδικαστούν στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειουσών, που παραστάθηκαν και κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά τους (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 242/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, κατά το μέρος που αφορά την αναίρεση.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την παραπάνω απόφαση, κατά το μέρος που αφορά την αναίρεση και αναφέρεται στο σκεπτικό.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειουσών, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 26 Μαΐου 2020.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ (Και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης και ήδη Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου) ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 14 Δεκεμβρίου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ