Supreme Court dismisses appeal as inadmissible due to untimely filing and failure to prove force majeure.

Απόφαση 1513 / 2025 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)ΑΡΙΘΜΟΣ 1513/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ - ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σταυρούλα Κουσουλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κλεόβουλο-Δημήτριο Κοκκορό - Εισηγητή, Μαρία Γιαννακοπούλου, Μαρία Πετσάλη και Παναγιώτη Φιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Σοφοκλή Λογοθέτη, (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Α. Μ.

Συνήλθε σε Συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 11 Νοεμβρίου, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του αναιρεσείοντος- κατηγορουμένου Μ. Ν. του Α., κατοίκου ... και ήδη κρατούμενου στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Γρεβενών, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παπαγεωργόπουλο Ιωάννη, ο οποίος διορίστηκε με την υπ' αριθμ. 919/2025 απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών, για αναίρεση της υπ'αριθ. 8/2024 απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Κρήτης.

Το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Κρήτης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων-κατηγορούμενος ζητεί τώρα την αναίρεση της απόφασης αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ' αριθ. 9/4-2-2025 αίτησή του, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Σοφοκλής Λογοθέτης εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ευστράτιου Παπαθανασόπουλου με αριθμό 244/6-11-2025 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα: "Αναφέρομαι εξ ολοκλήρου στην από 4-4-2025 πρόταση της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Μαριάννας Ψαρουδάκη και προσθέτω ότι οι από 23-10-25 πρόσθετοι λόγοι που κατατέθηκαν εν όψει της δικάσιμου της 11-11-25 (μετ' αναβολήν), προβάλλονται απαραδέκτως και πρέπει να απορριφθούν.

Σύμφωνα με τη γενική αρχή του δικαίου, κατά την οποία κανένας δεν μπορεί να υποχρεωθεί στα αδύνατα, είναι επιτρεπτή η εκπρόθεσμη άσκηση του ενδίκου μέσου, συνεπώς και της αναίρεσης όταν συντρέχει λόγος ανώτερης βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος, αλλά στην εξαιρετική αυτή περίπτωση, όπως συνάγεται από τα άρθρα 473 παρ.2 και 474 παρ.2 του ΚΠΔ, εκείνος που ασκεί το ένδικο μέσο, οφείλει να αναφέρει στη δήλωση ασκήσεώς του το λόγο που δικαιολογεί την εκπρόθεσμη άσκησή του, δηλαδή τα περιστατικά της ανώτερης βίας ή του ανυπέρβλητου κωλύματος, από τα οποία παρεμποδίστηκε στην εμπρόθεσμη άσκηση τούτου, καθώς και τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία υποδεικνύουν την βασιμότητά τους, γιατί διαφορετικά το ένδικο μέσο απορρίπτεται ως απαράδεκτο. Όμως η εφαρμογή του άρθρου 474 παρ.2 ΚΠΔ προϋποθέτει ότι ο πιο πάνω λόγος ανώτερης βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος ήταν γνωστός στον ασκήσαντα το ένδικο μέσο κατά τον χρόνο ασκήσεώς του.

Στην αντίθετη περίπτωση μπορεί να τον προτείνει και κατά τη συζήτηση του ένδικου μέσου στο ακροατήριο, προκειμένου δε για το ένδικο μέσο της αναιρέσεως και με τη δήλωσή του ασκήσεώς προσθέτων λόγων αναιρέσεως, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 509 παρ.2 ΚΠΔ, οπότε το παραδεκτό τόσο της αιτήσεως αναιρέσεως, όσο και των προσθέτων λόγων της εξαρτάται από τη βασιμότητα του προβαλλόμενου λόγου ανώτερης βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος (ΑΠ 26/2003, Αθανάσιος Ζαχαριάδης, Πρόσθετοι λόγοι αναιρέσεως κατά τον ΚΠΔ, εκδόσεις Σάκκουλα 2022, σελ 85, 209-210).

Διά των παρόντων πρόσθετων λόγων ως προκύπτει από το περιεχόμενο αυτών δεν γίνεται εν προκειμένω κατ' ουσίαν ουδεμία επίκληση νέων λόγων ανωτέρας βίας ή ανυπέρβλητων κωλυμάτων πέραν των αρχικών προβληθέντων και ως εκ τούτου, συμφώνως με τα προεκτεθέντα η υπό κρίσιν αίτηση αναίρεσης μετά των συνημμένων πρόσθετων λόγων αυτής τυγχάνει απαράδεκτη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Προτείνω

Α) Να απορριφθεί ως απαράδεκτη η με αριθμό 9/04-02-25 αίτηση αναίρεσης του Ν. Μ. του Α., κατοίκου ... και ήδη κρατουμένου στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Γρεβενών κατά της με αριθμό 8/19-1-2024 απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Κρήτης και συνακόλουθα δε και οι από 23-10-2025 πρόσθετοι λόγοι, ως απαραδέκτως προβαλλόμενοι.

Β) Να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα.

Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ευστράτιος Παπαθανασόπουλος"

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και τον πληρεξούσιο του αναιρεσείοντος.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την υπ' αριθ. 244/6-11-2025 πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, εισάγονται στο παρόν Δικαστήριο, που συνεδριάζει ως Συμβούλιο, α] η με αριθ. πρωτ. 9/4-2-2025 αίτηση αναίρεσης του Ν. Μ. του Α., που κατατέθηκε στο Διευθυντή του Σωφρονιστικού Καταστήματος Γρεβενών και β] το από 22-10-2025 δικόγραφο προσθέτων λόγων, που κατατέθηκε στις 23-10-2025 στον γραμματέα της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, για αναίρεση της υπ' αριθ. 8/2024 τελεσίδικης απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Κρήτης. Από τις διατάξεις του άρθρου 473 παρ. 1 έως 3 ΚΠΔ, προκύπτει ότι η προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης από τον κατηγορούμενο είναι είκοσι [20] ημέρες, η οποία αρχίζει από τότε που η τελεσίδικη απόφαση θα καταχωρισθεί καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο, που τηρείται από τη γραμματεία του ποινικού δικαστηρίου. Όμως, η ανωτέρω προθεσμία, αν ο δικαιούμενος δεν ήταν παρών κατά την απαγγελία της απόφασης, σε κάθε περίπτωση αρχίζει από την επίδοση της απόφασης. Εκπρόθεσμη δε άσκηση ενδίκου μέσου συγχωρείται μόνον αν συντρέχει ανώτερη βία ή ανυπέρβλητο κώλυμα, που εμπόδισαν τη εμπρόθεσμη άσκησή του.

Στην περίπτωση αυτή, στην κατά το άρθρο 474 ΚΠΔ έκθεση αναίρεσης γίνεται επίκληση των περιστατικών, τα οποία συνιστούν την προβαλλόμενη ανώτερη βία ή το ανυπέρβλητο κώλυμα, καθώς και των αποδεικτικών μέσων, που αποδεικνύουν τα περιστατικά αυτά [ΑΠ 683/2023, ΑΠ 981/2023, ΑΠ 879/2022, ΑΠ827/2022].

Όμως, η εφαρμογή του άρθρου 474 παρ. 2 ΚΠΔ προϋποθέτει ότι ο πιο πάνω λόγος ανώτερης βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος ήταν γνωστός στον ασκήσαντα το ένδικο μέσο κατά το χρόνο άσκησής του. Στην αντίθετη περίπτωση, ο αναιρεσείων μπορεί να τον προτείνει και κατά τη συζήτηση του ενδίκου μέσου στο ακροατήριο, προκειμένου δε για το ένδικο μέσο της αναίρεσης και με τη δήλωσή του άσκησης πρόσθετων λόγων αναίρεσης, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 509 παρ. 2 ΚΠΔ, οπότε το παραδεκτό τόσο της αίτησης αναίρεσης, όσο και των πρόσθετων λόγων της εξαρτάται από τη βασιμότητα του προβαλλόμενου λόγου ανώτερης βίας ή ανυπέρβλητου κωλύματος.

Περαιτέρω, ως ανώτερη δε βία νοείται κάθε απρόβλεπτο και εξαιρετικό γεγονός, είτε αντικειμενικό είτε σχετικό με το πρόσωπο του επικαλούμενου αυτό, μη οφειλόμενο σε υπαιτιότητά του, το οποίο, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν μπορούσε να αποτραπεί ακόμη και με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας και σύνεσης, ενώ ως ανυπέρβλητο κώλυμα θεωρείται το γεγονός εκείνο, που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του ασκούντος το ένδικο μέσο διαδίκου και δεν μπορούσε να υπερνικηθεί από αυτόν με κανέναν τρόπο [ΟλΑΠ 4/1995, ΑΠ 683/2023, ΑΠ 1167/2022].

Τέλος, κατά το άρθρο 476 παρ. 1εδ. α' ΚΠΔ <<όταν το ένδικο μέσο ασκήθηκε από πρόσωπο που δεν είχε το δικαίωμα ή δεν είχε έννομο συμφέρον ή εναντίον απόφασης ή βουλεύματος για τα οποία δεν προβλέπεται ή όταν ασκήθηκε εκπρόθεσμα ή χωρίς να τηρηθούν οι διατυπώσεις που ορίζονται από το νόμο για την άσκησή του, καθώς και όταν έγινε νόμιμα παραίτηση από το ένδικο μέσο ή όταν τούτο ασκείται για δεύτερη φορά ή σε κάθε άλλη περίπτωση που ο νόμος ρητά προβλέπει ότι το ένδικο μέσο είναι απαράδεκτο, το δικαστικό συμβούλιο ή το δικαστήριο [ως συμβούλιο] που είναι αρμόδιο να κρίνει σχετικά, ύστερα από πρόταση του εισαγγελέα και αφού ακούσει αυτόν που άσκησε το ένδικο μέσο ή τον συνήγορο αντίκλητό του, κηρύσσει απαράδεκτο το ένδικο μέσο και διατάσσει την εκτέλεση της απόφασης ή του βουλεύματος που έχει προσβληθεί και την καταδίκη στα έξοδα εκείνου που άσκησε το ένδικο μέσο, εκτός αν η διατύπωση που δεν έχει τηρηθεί για την άσκησή του είναι τυπική και μπορεί να συμπληρωθεί>>.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση των εγγράφων του φακέλου της δικογραφίας, προκύπτει ότι το Μικτό Εφετείο Κρήτης με την προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 8/2024 τελεσίδικη απόφασή του, κήρυξε ομόφωνα ένοχο τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα, για τις αξιόποινες πράξεις: α] της τέλεσης γενετήσιων πράξεων με ανήλικο που δεν συμπλήρωσε τα 12 έτη της ηλικίας του έναντι αμοιβής, κατά συρροή, τελεσθείσας άπαξ και κατ' εξακολούθηση, τετελεσμένης, β] της τέλεσης γενετήσιων πράξεων με ανηλίκους που δεν συμπλήρωσαν τα 12 έτη της ηλικίας τους έναντι αμοιβής, σε απόπειρα, και γ] της προσβολής γενετήσιας αξιοπρέπειας ανηλίκου, το οποίο έχουν εμπιστευθεί σε ενήλικο για να τον επιβλέπει ή να τον φυλάσσει, τετελεσμένης και σε απόπειρα, κατά συρροή [άρθρα 42 παρ. 1, 94 παρ. 1, 98, 342 παρ. 1 και 351 Α' παρ. 1 περ.

α' ΠΚ] και του επέβαλε συνολική ποινή κάθειρξης δέκα τριών [13] ετών και εννέα [9] μηνών και χρηματική ποινή τεσσάρων χιλιάδων [4.000] ευρώ. Η ως άνω προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε παρόντος του κατηγορουμένου και ήδη αναιρεσείοντος στις 19-1-2024 και καταχωρίστηκε στο ειδικό βιβλίο των καθαρογραμμένων αποφάσεων του προαναφερθέντος Δικαστηρίου στις 10-12-2024, όπως τούτο προκύπτει από την από 14-2-2025 υπηρεσιακή βεβαίωση της αρμοδίας γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Εφετείου Κρήτης.

Κατά της απόφασης αυτής ο κατηγορούμενος άσκησε την προαναφερθείσα αίτηση αναίρεσης, με δήλωσή του ενώπιον του Διευθυντή του Σωφρονιστικού Καταστήματος Γρεβενών, για την οποία συντάχθηκε η υπ' αριθ. 9/4-2-2025 έκθεση, που παραδεκτά συμπληρώνεται με παραπομπή στο προσαρτημένο σ' αυτή έγγραφο με τίτλο <<ΑΙΤΗΣΗ ΑΝΑΙΡΕΣΗΣ>>, το οποίο κατατέθηκε εκ μέρους του ενώπιον του ως άνω Διευθυντή συνταχθείσας της από 4-2-2025 σχετικής έκθεσης εγχείρησης, που υπογράφεται νόμιμα και του οποίου γίνεται ρητή αναφορά στην έκθεση αναίρεσης, οπότε συναποτελεί με αυτήν αναπόσπαστο και ενιαίο ολικά κείμενο αναιρετικών λόγων κατά της προσβαλλόμενης απόφασης [ΑΠ 1474/2022, ΑΠ 1313/2022].

Ωστόσο, από τα ανωτέρω προκύπτει, ότι η δήλωση αυτή αναίρεσης ασκήθηκε εκπρόθεσμα, ήτοι μετά την πάροδο της νόμιμης προθεσμίας των είκοσι [20] ημερών από την καταχώριση της προσβαλλόμενης απόφασης καθαρογραμμένης στο ειδικό βιβλίο που τηρείται στο Εφετείο Κρήτης και προβλέπεται από τη διάταξη του άρθρου 473 παρ. 3 ΚΠΔ.

Περαιτέρω, στην προαναφερθείσα αίτηση αναίρεσης και στους πρόσθετους λόγους αυτής, ο αναιρεσείων, εκτός από την διατύπωση των αφορώντων στην περίπτωση του αναιρετικών λόγων, αναφέρει ότι η εκπρόθεσμη άσκηση αυτής οφείλεται σε λόγους ανωτέρας βίας άλλως ανυπέρβλητου κωλύματος που συνίστανται επί λέξει στο ότι:

<< Εγώ λοιπόν ο αναιρεσείων, επειδή ενοχλούσα τους τελευταίους μήνες την Εισαγγελία Εφετών Χανίων για την καθαρογραφή της άνω αποφάσεως, και φοβούμενος μήπως απωλέσω την προθεσμία για την άσκηση αναιρέσεως, πριν την καθαρογραφή της και δη την 11 η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2024 κατέθεσα 4σέλιδη αίτηση αναιρέσεως, μέσω καταστήματος κράτησης Γρεβενών, με δύο λόγους αναιρέσεως ώστε εν καιρώ να προσθέσω πρόσθετους λόγους αναιρέσεως. Στις 24-01-2025 επικοινώνησα με τον γραμματέα του Αρείου Πάγου, να πληροφορηθώ, μήπως προσδιορίστηκε η συζήτηση της κατατεθείσης την 11-10-2024 αναιρέσεώς μου, και με απορία πληροφορήθηκα, ότι δεν υπάρχει καταχωρημένη η αναίρεσή μου. Στις 28-01-2025 υπέβαλα αίτηση στη Γραμματεία του Κ. Κ. Γρεβενών, και μου απάντησαν με μολύβι στην εν λόγω αίτησή μου ότι ''Δεν υπάρχει στο φάκελο της αίτηση αναίρεσης''. Δηλαδή, ουδέποτε η αρχική μου αίτηση αναιρέσεως καταχωρήθηκε στο ειδικό βιβλίο, που κρατεί η φυλακή κατά το άρθρο 74του ΚΠΔ [προφανώς απωλέσθηκε]. Αυτό όμως έγινε χωρίς καμία υπαιτιότητά μου και χωρίς καμία ολιγωρία μου.

Συνεπώς ουδέποτε απωλέσθη η προθεσμία των 20 ημερών εκ λόγων ανωτέρας βίας συμφώνως τω νόμω>>. Ήτοι διατείνεται ότι η εκπρόθεσμη άσκηση εκ μέρους του της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης οφείλεται σε λόγους ανώτερης βίας άλλως ανυπέρβλητου κωλύματος , που συνίσταται στην εν αγνοία του απώλεια της από 11-10-2024 αρχικής αίτησης για αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης, την οποία υπέβαλε στη Γραμματεία του Κ.

Κ. Γρεβενών και η οποία, όπως πληροφορήθηκε στις 28-1-2025, ουδέποτε καταχωρίστηκε στο βιβλίο που τηρεί το Κ.Κ. Γρεβενών. Πλην όμως, τα ως άνω επικαλούμενα από τον αναιρεσείοντα περί απώλειας της ασκηθείσας εμπρόθεσμα αρχικής αίτησης αναίρεσης ήτοι πριν από την καταχώριση της προσβαλλόμενης απόφασης στο κατ' άρ. 473 παρ. 3 ΚΠΔ ειδικό βιβλίο, δεν αποδείχθηκαν βάσιμοι από μόνες τις επικαλούμενες με τους πρόσθετους λόγους και προσκομιζόμενες με το υπόμνημα του αναιρεσείοντος από 21-4-2025 και από 5-10-2025 υπεύθυνες δηλώσεις του συγκρατούμενου του αναιρεσείοντος, συνταξιούχου δικηγόρου, Αντωνίου Σωφρονίου, ενόψει και της ρητής βεβαίωσης της γραμματείας του Κ.

Κ. Γρεβενών περί μη ύπαρξης στο φάκελο, που τηρεί, της επικαλούμενης αίτησης αναίρεσης. Επιπλέον, τα ανωτέρω επικαλούμενα περιστατικά σε κάθε περίπτωση δεν συνιστούν ούτε ανώτερη βία, ούτε ανυπέρβλητο κώλυμα, κατά την εκτεθείσα στη μείζονα σκέψη έννοια του όλως εξαιρετικού, γεγονότος, το οποίο δεν ήταν δυνατόν να αποτραπεί με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας, και σύνεσης ή να υπερνικηθεί με κανένα τρόπαιο, από τον αναιρεσείοντα.

Και τούτο, διότι ο αναιρεσείων, μπορούσε, αν επεδείκνυε στοιχειώδη επιμέλεια και φροντίδα, παρά την κράτησή του στο άνω κατάστημα κράτησης, με τηλεφωνική επικοινωνία είτε μέσω του δικηγόρου του, είτε του ιδίου, μέσω του αρμοδίου γραμματέα του Εφετείου Κρήτης, ή μέσω της Διεύθυνσης του καταστήματος κράτησης, να πληροφορηθεί την πορεία της υπόθεσής του και ειδικότερα την πορεία της αρχικώς κατατεθείσας αίτησης του για αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης που επικαλείται, και την αποστολή της, κατ' αρ. 474 παρ. 3 ΚΠΔ, στον αρμόδιο γραμματέα του Εφετείου Κρήτης, και να ενεργήσει ανάλογα.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο ισχυρισμός του αναιρεσείοντος περί ανωτέρας βίας, άλλως ανυπέρβλητου κωλύματος, προς δικαιολόγηση του εκπροθέσμου άσκησης της ένδικης αίτησης αναίρεσης. Ακολούθως, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη, λόγω της εκπρόθεσμης άσκησής της, η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης.

Περαιτέρω, οι πρόσθετοι λόγοι της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, που κατατέθηκαν στην γραμματεία της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου στις 23-10-2025, ήτοι δεκαπέντε ημέρες και πλέον ημέρες πριν από την δικάσιμο, κατ' άρ. 509 ΚΠΔ, από τον διορισθέντα συνήγορο νομικής βοήθειας, Ιωάννη Παπαγεωργόπουλο, πρέπει επίσης, ν'απορριφθούν ως απαράδεκτοι, διότι δεν υφίσταται παραδεκτώς ασκηθείσα αίτηση αναίρεσης, κατά τα ήδη εκτεθέντα. Τέλος, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος του αναιρεσείοντος τα έξοδα της ποινικής διαδικασίας [άρθρο 578 παρ. 1 ΚΠΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 115 Ν. 5090/2024], όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την με αρ. πρωτ. 9/4-2-2025 αίτηση και τους από 23-10-2025 πρόσθετους λόγους αυτής του Ν. Μ. του Α., κατοίκου ... και ήδη κρατούμενου στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Γρεβενών, για αναίρεση της υπ' αριθ. 8/2024 απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Κρήτης.

Επιβάλλει σε βάρος του αναιρεσείοντος τα έξοδα της ποινικής διαδικασίας, τα οποία ορίζει στο ποσό των οκτακοσίων [800] ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Νοεμβρίου 2025.

Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα στις 11 Δεκεμβρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ