Supreme Court dismisses insurance company's appeal on evidence review and plaintiffs' appeal on lack of legal interest.

Απόφαση 1512 / 2017 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1512/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, ο οποίος ορίστηκε με την υπ’ αριθμ. 83/2017 Πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, κωλυομένης της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Δήμητρας Παπαντωνοπούλου, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό, Αβροκόμη Θούα και Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Απριλίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει τις υποθέσεις μεταξύ:

Α) Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε.", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Ντανάκα.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Σ. Ρ. του Μ., 2) Β. Ρ. του Ρ., 3) Ο. Ρ. του Σ., 4) Λ. Ρ. του Σ. και 5) Α. Ρ. του Σ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ελευθέριο Καούτσκη. Β) Των αναιρεσειόντων: 1) Σ. Ρ. του Μ., 2) Β. Ρ. του Ρ., 3) Ο. Ρ. του Σ., 4) Λ. Ν., το γένος Ρ., του Σ. και 5) Α. Λ., το γένος Ρ., του Σ., απάντων κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Γλύκα.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", πρώην "... ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Γεωργία Κονιδιτσιώτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-10-2005 πλαγιαστική αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων-αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 114/2007 του ίδιου Δικαστηρίου, 2222/2009, 2375/2011, 4330/2013 μη οριστικές και 6752/2014 οριστική του Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με τις από 20-12-2015 και 23-12-2015 αιτήσεις τους.

Κατά τη συζήτηση των αιτήσεων αυτών, που εκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αβροκόμη Θούα, ανέγνωσε τις από 13-4-2017 δύο εκθέσεις της, με τις οποίες εισηγήθηκε την απόρριψη των κρινομένων αιτήσεων. Οι πληρεξούσιοι των διαδίκων ζήτησαν να γίνουν δεκτά τα αιτήματά τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Φέρονται προς συζήτηση ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου, 1η) από 20.12.2015 αίτηση της Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε." και 2η) από 23.12.2015 αίτηση των Σ. Ρ., Β., Ρ., Ο. Ρ., Λ. Ν. και Α. Λ., για αναίρεση της 6752/2014 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, τα δικόγραφα των οποίων πρέπει να συνεκδικαστούν, λόγω της πρόδηλης μεταξύ τους συνάφειας, προς διευκόλυνση της διεξαγωγής της δίκης.

1) Επί της από 20.12.2015 αίτησης της Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε.".

Κατά το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης, όταν το δικαστήριο της ουσίας παραβίασε ευθέως κανόνα ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, ενώ κατά το άρθρο 559αριθμ.19 του ίδιου Κώδικα, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει, ότι ευθεία παραβίαση ερμηνευτικών κανόνων των δικαιοπραξιών(άρθρα 173 και 200ΑΚ)συντελείται όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά τη διαπίστωση, έστω και έμμεσα, κενού ή αμφιβολίας σχετικά με την έννοια της δήλωσης βούλησης, παραλείπει να προσφύγει σε αυτούς, για τη διαπίστωση της αληθινής έννοιας των δηλώσεων.

Έμμεση διαπίστωση κενού στη σύμβαση ή αμφιβολία σχετικά με τη δήλωση βούλησης προκύπτει όταν το δικαστήριο προβαίνει σε ερμηνεία της σύμβασης, από την οποία αποκαλύπτεται, ότι το δικαστήριο αντιμετώπισε κενό, ή αμφιβολία σχετικά με την έννοια της δήλωσης βούλησης των συμβαλλομένων, συνεπεία των οποίων δημιουργήθηκε η ανάγκη προσφυγής σε ερμηνεία αυτής.

Η έμμεση αυτή διαπίστωση κενού ή αμφιβολίας μπορεί να προκύπτει εκ του γεγονότος ότι το δικαστήριο για την αληθινή έννοια της σύμβασης, έλαβε υπόψη του και άλλα αποδεικτικά στοιχεία που βρίσκονται έξω από το κείμενο αυτής ή χρησιμοποίησε επιχειρήματα ή επεξηγηματικές ή ενδοιαστικές εκφράσεις. Εκ πλαγίου δε παραβίαση των ανωτέρω ερμηνευτικών κανόνων συντελείται, όταν στην απόφαση δεν διευκρινίζεται αν στην δικαιοπραξία υπάρχει κενό ή ασάφεια και εντεύθεν ανάγκη συμπλήρωσης ή ερμηνείας της και παρά ταύτα εφαρμόζεται ή παραλείπεται η εφαρμογή των ερμηνευτικών κανόνων.

Αντίθετα ,δεν παραβιάζονται οι ίδιοι ανωτέρω κανόνες, όταν το ουσιαστικό δικαστήριο διαπιστώσει στην απόφαση του με αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση ότι η ελεγχόμενη δήλωση βούλησης είναι σαφής, χωρίς κενά(ΑΠ852/2015,1279/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση, η προσβαλλόμενη απόφαση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της (αρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ), δέχθηκε, κατά το ενδιαφέρον την αναιρετική διαδικασία μέρος, τα ακόλουθα: "Η εταιρεία "..." είχε αναλάβει, ως υπεργολάβος από την ανάδοχο εταιρεία "... ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΕ", την εκτέλεση μέρους του έργου, του οποίου κύριος ήταν το Ελληνικό Δημόσιο και συγκεκριμένα είχε αναλάβει την εκτέλεση και την επίστρωση με πλάκες του πεζοδρομίου στο παράλληλο προς την εναέρια γέφυρα, ισόπεδο τμήμα του κόμβου της λεωφόρου Κηφισού και Καβάλας.

Για την εκτέλεση του έργου η "..." χρησιμοποιούσε το με αριθμό κυκλοφορίας ... όχημα- φορτωτή, που διέθετε και κουβά και του οποίου χειριστής ήταν ο Κ. Ε.. Στις 2.8.2001 ο Α. Ρ., υιός του πρώτου και της δεύτερης των εναγόντων και αδελφός των λοιπών,(ήδη αναιρεσιβλήτων) ο οποίος είχε προσληφθεί από την "...", ως ανειδίκευτος εργάτης και απασχολούταν, κατά τον ανωτέρω χρόνο, με την φόρτωση, μεταφορά και εκφόρτωση πλακών με τον κουβά του παραπάνω μηχανήματος- φορτωτή, αφού ολοκλήρωσε την εκφόρτωση με τα χέρια του ενός φορτίου με πλάκες, που μεταφέρθηκε με το φορτωτή στο σημείο της πλακόστρωσης, επιβιβάστηκε, όπως του είχαν υποδείξει, στον άδειο πλέον κουβά του φορτωτή, προκειμένου να επιταχυνθεί η μεταφορά του σε απόσταση 400 μέτρων και συγκεκριμένα στο σημείο του εργοταξίου, όπου θα φόρτωνε πάλι πλάκες.

Κατά τη διαδρομή όμως, εξαιτίας ενός κραδασμού και λόγω του ότι ο κουβάς δεν αποτελούσε σταθερό κάθισμα και δεν υπήρχε σ’ αυτόν ασφαλής θέση διαμορφωμένη για τη μεταφορά των εργαζομένων, έπεσε από αυτόν και στη συνέχεια οι δεξιοί τροχοί του φορτωτή πέρασαν από πάνω του, με αποτέλεσμα να υποστεί βαριές κακώσεις και να επέλθει εκ του λόγου αυτού ο θάνατος του.

Αποκλειστικοί υπαίτιοι για το παραπάνω εργατικό ατύχημα και για το θάνατο του Α. Ρ. είναι οι προστηθέντες από την "..." και συγκεκριμένα ο εργοδηγός της και ο χειριστής του φορτωτή, αφού κατ’ απαίτηση του πρώτου εξ αυτών και προς εξοικονόμηση χρόνου γινόταν η μεταφορά με τον κουβά, μολονότι αυτό απαγορευόταν......, ενώ ο χειριστής του φορτωτή επέτρεψε στον θανόντα να επιβιβαστεί, μολονότι γνώριζε ότι τούτο απαγορευόταν και δημιούργησε κίνδυνο για τη ζωή του επιβιβαζόμενου, καθώς και η ίδια η "..." ως προστήσασα.......

Ενώ τον θανόντα δεν τον βαρύνει καμία υπαιτιότητα. Ο τελευταίος Αλβανός υπήκοος, ήταν κατά το χρόνο του θανάτου του 22 ετών, υγιής και από τα εισοδήματα του ενίσχυε οικονομικά και την οικογένεια του.......Έτσι, λαμβανομένου υπόψη τις συνθήκες υπό τις οποίες συνέβη το ατύχημα, το βαθμό της αμέλειας των προστηθέντων από τις κατασκευαστικές εταιρείες (υπεργολάβος και εργοδότης), τη βαθύτατη και διαρκή θλίψη των συγγενών του θανόντος, την οικονομική κατάσταση των μερών, πρέπει να επιδικαστεί στους ανωτέρω συγγενείς του θανόντος χρηματική ικανοποίηση, λόγω ψυχικής οδύνης και σε βάρος των .εν λόγω κατασκευαστικών εταιρειών, που ευθύνονται σε ολόκληρο, στους μεν γονείς του θανόντος, πρώτο και δεύτερη των εδώ πλαγιαστικά εναγόντων, το ποσό των 80.000 ευρώ, στον καθένα, στους δε λοιπούς συγγενείς- λοιπούς πλαγιαστικά ενάγοντες το ποσό των 30.000 ευρώ, στον καθένα, πέραν του ποσού των 30 ευρώ για το οποίο επιφυλάχθηκαν να διεκδικήσουν στα ποινικά δικαστήρια, ποσά που κρίνονται εύλογα.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί ο ισχυρισμός των πλαγιαστικά εναγομένων ασφαλιστικών εταιρειών περί συνυπαιτιότητας του θανόντος, δεδομένου ότι, όπως αποδείχθηκε, η πτώση από τον κουβά του μηχανήματος, οφείλεται σε λάθος χειρισμού κατά την οδήγηση και σε κραδασμό του μηχανήματος και όχι σε απότομες κινήσεις του ίδιου του θανόντος, κατά τον χρόνο που αυτός βρισκόταν στον κουβά του μηχανήματος, τρόπος μεταφοράς που ο ίδιος ο εργοδότης του επέβαλε και αυτό για τη συντόμευση του χρόνου των εργασιών και σε βάρος της ασφάλειας των εργαζομένων.

Επίσης η δεύτερη εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία (... Ασφαλιστική ΑΕ(ήδη αναιρεσείουσα) κατάρτισε με την εταιρεία "..." το ... αρχικό ασφαλιστήριο συμβόλαιο και στη συνέχεια το ... ασφαλιστήριο- ενιαία πρόσθετη πράξη, που ίσχυε κατά το χρόνο του ατυχήματος, ανανεωτικό του αρχικού (...) συμβολαίου, με το οποίο ασφάλισε το όχημα- φορτωτή ...,για τις σωματικές βλάβες και υλικές ζημίες τρίτων που θα προκαλούνταν από τη χρήση του ανωτέρω όχημα- φορτωτή.

Ειδικότερα, το αρχικό ασφαλιστήριο συμβόλαιο, ως πολύ παλαιό, δεν έχει βρεθεί στο αρχείο της ως άνω ασφαλιστικής εταιρείας. Από το προσκομιζόμενο με επίκληση ανανεωτικό προκύπτει πλήρως ο ασφαλιστής [... Ασφαλιστική ΑΕ], ο λήπτης της ασφάλισης [...], η διάρκεια της ασφάλισης (31.12.2000 έως 31.12.2001), τα στοιχεία του ασφαλιζόμενου οχήματος- φορτωτή (...), οι ασφαλιστικοί κίνδυνοι και τα ασφαλιστικά ποσά(αστική ευθύνη για σωματικές βλάβες- 500.000, αστική ευθύνη για υλικές ζημίες- 100.000, αστική ευθύνη για σωματικές βλάβες ως εργαλείο- 500.000, αστική ευθύνη για υλικές ζημίες ως εργαλείο- 100.000, πυρός- 8.804,11) Επίσης, σ’ αυτό γίνεται σαφής μνεία ότι: "το παρόν ασφαλιστήριο διέπεται από τις διατάξεις της ισχύουσας ελληνικής νομοθεσίας, από τους γενικούς όρους των ασφαλιστηρίων αυτοκινήτων, που περιλαμβάνονται στην με αριθμό Κ4/585/78 απόφαση του Υπ.

Εμπορίου (ΦΕΚ 795/8.4.78 ΤΑΕ και ΕΠΕ) και από τους γενικούς και ειδικούς όρους των συμπληρωματικών καλύψεων. Όλοι αυτοί οι όροι, οι οποίοι επισυνάπτονται στο ασφαλιστήριο και αποτελούν ενιαίο και αναπόσπαστο μέρος της ασφαλιστικής σύμβασης, γνωστοποιήθηκαν στο λήπτη της ασφάλισης και τους αποδέχεται. Επίσης, του γνωστοποιήθηκε και του γνωστοποιείται εκ νέου ότι δεν παρέχεται ασφαλιστική κάλυψη για τις εξαιρέσεις που προβλέπονται από τους γενικούς και ειδικούς όρους του παρόντος και ιδίως α) από τα άρθρα 21 και 22 των γενικών όρων υποχρεωτικής ασφάλισης αστικής ευθύνης, β) από το άρθρο 10 των γενικών όρων ασφάλισης για τις ίδιες ζημίες, πυρκαγιά και κλοπή, γ) από το άρθρο 9 των γενικών όρων ασφάλισης οδικής βοήθειας, δ) από το άρθρο 9 των γενικών όρων ασφάλισης προσωπικού ατυχήματος, ε) από το άρθρο 13 των γενικών όρων ασφάλισης νομικής προστασίας και στ) από τον ειδικό όρο του νέου οδηγού.

Αντίγραφο όλων αυτών παρέλαβε ο λήπτης της ασφάλισης ήδη κατά την υποβολή της πρότασης για ασφάλιση και παραλαμβάνει εκ νέου μαζί με το ασφαλιστήριο". Από τα παραπάνω προκύπτει ότι το μηχάνημα έργων έχει ασφαλιστεί και ως όχημα και ως εργαλείο, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 25 παρ.17 της ΑΤΕ Κ4/585/78 και του άρθρου 21 αρ. 16 των γενικών όρων υποχρεωτικής ασφάλισης της αστικής ευθύνης από ατυχήματα αυτοκινήτων, οι οποίοι επίσης προσκομίζονται.

Οι περιορισμοί της ευθύνης του ασφαλιστή (απαλλακτικές ρήτρες) μπορούν να συμπεριληφθούν στη σύμβαση ασφάλισης, είτε αυτοτελώς είτε δια αναφοράς στην ως άνω Α.Υ.Ε, ενώ ως επαρκής παραπομπή θεωρείται και η απλή αναφορά του αριθμού ΦΕΚ, στο οποίο έχει δημοσιευτεί η εν λόγω Α.Υ.Ε, χωρίς πρόσθετη αναφορά του αριθμού της Α.Υ.Ε αφού μέσω της παραπομπής αυτής στο ΦΕΚ είναι δυνατή η γνώση του περιεχομένου της Α.Υ.Ε.........Ακολούθως, η εναγόμενη "...

Ασφαλιστική ΑΕ" προβάλει την ένσταση της εξαίρεσης ασφάλισης, κατά τις διατάξεις του άρθρου 25 παρ.9 και 11 της Α.Υ.Ε Κ4/585/78 και των σχετικών άρθρων 21 παρ.8 και 10 των γενικών όρων υποχρεωτικής ασφάλισης της αστικής ευθύνης, που έχουν, σύμφωνα με τα παραπάνω, συμπεριληφθεί στη σύμβαση ασφάλισης, ισχυριζόμενη ειδικότερα ότι το όχημα- φορτωτής, που είχε ασφαλίσει, χρησιμοποιήθηκε για χρήση διάφορη από αυτή που καθορίζεται στο ασφαλιστήριο και στην άδεια κυκλοφορίας αφού, όπως αποδείχθηκε, χρησιμοποιήθηκε για τη μεταφορά επιβάτη και όχι για την εκσκαφή- φόρτωση και εκφόρτωση, (αρθ.25 παρ.9 της ΑΥΕ Κ4/585/78 και αρθρ. 21 παρ.8 των Γενικών Όρων), καθώς επίσης μετέφερε επιβάτη, μεταφορά που απαγορεύεται και η οποία συντέλεσε στην επέλευση του θανατηφόρου ατυχήματος (αρθρ. 25 παρ. 11 της ΑΥΕ Κ4/585/78 και άρθρ.21 παρ. 10 των Γενικών Όρων).

Αρχικά, πρέπει να αναφερθεί ότι η συμφωνία μεταξύ του ασφαλιστή και του ασφαλισμένου για την ισχύ και των διατάξεων της ΑΥΕ Κ4/585/78 και στην προαιρετική ασφάλιση, όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση που το επίδικο μηχάνημα- φορτωτής ασφαλίστηκε και ως αυτοκίνητο και ως εργαλείο, είναι επιτρεπτή και νόμιμη, σύμφωνα με τις διατάξεις ΑΚ 361, παρά τα αντίθετα υποστηριζόμενα από τους ενάγοντες.....

Επίσης, όπως ανωτέρω αποδείχθηκε, το επίδικο θανατηφόρο ατύχημα δεν αποτελεί αυτοκινητικό ατύχημα, παρά τα αντίθετα υποστηριζόμενα από τις εναγόμενες ασφαλιστικές εταιρείες, αφού προέρχεται από το μηχάνημα κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του και αυτό γιατί η ζημία δεν συνδέεται με τους ειδικούς τυπικούς κινδύνους του αυτοκινήτου, καθόσον προέχον εδώ είναι η λειτουργία του εν λόγω μηχανήματος ως εργαλείου.....Ακολούθως, από την παραπάνω Α.Υ.Ε, που αφορά τον καθορισμό των γενικών όρων του ασφαλιστηρίου του καλύπτοντος την εξ ατυχημάτων αυτοκινήτων αστική ευθύνη και του ειδικότερου άρθρου 25 παρ.9 και 11 αυτής, με σαφήνεια συνάγεται ότι οι εν λόγω απαλλακτικές ρήτρες καλύπτουν τις περιπτώσεις ζημιών που προξενήθηκαν από αυτοκίνητο, δηλαδή να συνδέονται με τους ειδικούς τυπικούς κινδύνους του αυτοκινήτου και όχι όταν πρόκειται για μηχάνημα που ασφαλίστηκε ως εργαλείο, όπως στην προκείμενη περίπτωση.

Επίσης τα ίδια ισχύουν και για τους γενικούς όρους (αρθρ. 21 παρ.8 και παρ. 10) του ασφαλιστηρίου, δεδομένου ότι με σαφήνεια προκύπτει ότι αναφέρονται σε ζημίες που προκαλούνται από το αυτοκίνητο και όχι από το μηχάνημα που ασφαλίστηκε ως εργαλείο, χωρίς περαιτέρω να υπάρχει ειδική αναφορά περί του αντιθέτου, πράγμα αναγκαίο για την εφαρμογή των εν λόγω όρων και για την ασφάλιση του μηχανήματος ως εργαλείου.

Επάλληλα, πρέπει να αναφερθεί ότι δεν αποδείχθηκε ότι υπήρξε διαφορετική χρήση του μηχανήματος - φορτωτή από αυτή που καθορίζεται από την άδεια λειτουργίας του ή του ασφαλιστηρίου, αφού αυτό χρησιμοποιούταν στο εργοτάξιο για τη φόρτωση και εκφόρτωση των πλακών, πράγμα που δεν αναιρείται από την ευκαιριακή μεταφορά του θανόντος πάνω στον κουβά του μηχανήματος.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί η σχετική ένσταση της δεύτερης εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας.....Όπως ήδη αποδείχθηκε το μηχάνημα ασφαλίστηκε τόσο ως αυτοκίνητο όσο και ως εργαλείο και το θανατηφόρο (εργατικό) ατύχημα προκλήθηκε κατά τη λειτουργία του εν λόγω μηχανήματος ως εργαλείου και ως εκ τούτου καλύπτεται από την προαιρετική ασφάλιση του μηχανήματος ως εργαλείου.".

Με βάση τις ανωτέρω παραδοχές το Εφετείο, ακολούθως αφού δέχθηκε την έφεση των αναιρεσιβλήτων κατά της πρωτόδικης απόφασης που είχε απορρίψει την από 20-10-2005 πλαγιαστική αγωγή τους ,την έκανε δεκτή και ανεγνώρισε την υποχρέωση της αναιρεσείουσας να καταβάλει το συνολικό ποσό των 250.000 (80.000+80000+30.000+30.000+30.000) ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής στην ασφαλισμένη εταιρία "...",προκειμένου η τελευταία να το καταβάλει στους αναιρεσίβλητους.

Με μέρος του πρώτου λόγου της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, η αναιρεσείουσα, κατ’ επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559αριθμ.1ΚΠολΔ ,μέμφεται το Εφετείο, ότι με το αποδεικτικό του πόρισμα με το οποίο απέρριψε την επαναφερθείσα ενώπιον του ένσταση εξαίρεσης της ασφαλιστικής κάλυψης του ατυχήματος, λόγω πρόκλησης αυτού από το μηχάνημα -φορτωτή κατά τη μεταφορά επιβάτη και όχι κατά την εκσκαφή, φόρτωση και εκφόρτωση, με την παραδοχή, ότι: "Επάλληλα, πρέπει να αναφερθεί ότι δεν αποδείχθηκε ότι υπήρξε διαφορετική χρήση του μηχανήματος-φορτωτή από αυτή που καθορίζεται από την άδεια λειτουργίας του ή του ασφαλιστηρίου, αφού αυτό χρησιμοποιούταν στο εργοτάξιο για τη φόρτωση και εκφόρτωση των πλακών, πράγμα που δεν αναιρείται από την ευκαιριακή μεταφορά του θανόντος πάνω στον κουβά του μηχανήματος", καίτοι έμμεσα διεπίστωσε αμφιβολία ως προς το αν η συμφωνηθείσα με την σύμβαση ασφάλισης εξαίρεση ισχύει μόνο σε περίπτωση μόνιμης και διαρκούς μεταφοράς επιβάτη ,με το μηχάνημα, ή αρκεί και η ευκαιριακή, δεν προσέφυγε στους ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών των άρθρων 173 και 200ΑΚ,με βάση τους οποίους θα έπρεπε να δεχθεί ότι η εξαίρεση ισχύει και στην ευκαιριακή.

Ο λόγος είναι αβάσιμος, προεχόντως διότι στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, αφού το Εφετείο ,με την ανωτέρω παραδοχή, απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την ένσταση ,μη αποδεχόμενο ,στη συγκεκριμένη περίπτωση, που το επίδικο ατύχημα συνέβη εντός του χώρου του εργοταξίου, κατά το χρόνο που ο παθών "απασχολούταν με τη φόρτωση, μεταφορά και εκφόρτωση πλακών με το κουβά του μηχανήματος" και "αφού ολοκλήρωσε την εκφόρτωση με τα χέρια του ενός φορτίου με πλάκες....επιβιβάστηκε στον άδειο πλέον κουβά του φορτωτή προκειμένου να επιταχυνθεί η μεταφορά του σε απόσταση 400, στο σημείο του εργοταξίου, όπου θα φόρτωνε πάλι πλάκες", ότι ο θανάσιμος τραυματισμός του παθόντος έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της μεταφοράς του από τον φορτωτή με την ιδιότητα του επιβάτη, έστω και ευκαιριακά.

Αντίθετα δέχθηκε ότι αυτός συνέβη κατά τη διάρκεια της εργασίας του στο εν λόγω μηχάνημα για τη φόρτωση και εκφόρτωση πλακών και της χρήσης αυτού ως μηχανήματος όπως καθορίζεται από την άδεια λειτουργίας του και το ασφαλιστήριο. Σε κάθε περίπτωση, από τη σαφή, ανενδοίαστη, χωρίς προσφυγή σε άλλα αποδεικτικά στοιχεία ή επιχειρήματα αιτιολογία του Εφετείου, δεν προκύπτει ότι δέχθηκε έστω και έμμεσα ύπαρξη αμφιβολίας ως προς την έννοια του όρου του ασφαλιστηρίου συμβολαίου ,την οποία επικαλέσθηκε η αναιρεσείουσα για να στηρίξει την ένσταση εξαίρεσης από την ασφαλιστική κάλυψη.

Εξάλλου, το ανωτέρω αποδεικτικό πόρισμα είναι σαφές ως προς την μη ύπαρξη οιασδήποτε σχετικής ασάφειας ή αμφιβολίας και όσα περί του αντιθέτου υποστηρίζει η αναιρεσείουσα επικαλούμενη με το ίδιο σκέλος του πρώτου λόγου της κρινόμενης αίτησης ,πλημμέλεια από το άρθρο 559αριθμ.19ΚΠολΔ,είναι αβάσιμα.

Στην περίπτωση που η προσβαλλόμενη με αναίρεση απόφαση έχει επάλληλες αιτιολογίες (κύριες και επικουρικές) από τις οποίες η κάθε μία στηρίζει αυτοτελώς το διατακτικό της, αν έστω και μία από αυτές δεν πλήττεται ή πλήττεται ανεπιτυχώς με λόγο αναίρεσης, διότι οι κατ’ αυτής λόγοι απορρίπτονται, οι λόγοι αναιρέσεως που πλήττουν τις υπόλοιπες είναι αλυσιτελείς(ΟλΑΠ25/2003).

Επομένως, οι πρώτος (κατά το υπόλοιπο μέρος), δεύτερος, πέμπτος και έκτος λόγοι της κρινόμενης αίτησης ,με τους οποίους η αναιρεσείουσα, κατ’ επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ.1 και 19ΚΠολΔ πλήττει την κύρια αιτιολογία ,με την οποία απορρίφθηκε η ίδια ένσταση εξαίρεσης από την ασφαλιστική κάλυψη, διότι, κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, είχε συμφωνηθεί να καλύπτει τις ζημίες μόνο από τη λειτουργία του φορτωτή ως οχήματος(υποχρεωτική ασφάλιση) και όχι αυτές που προέρχονται από τη λειτουργία του ως εργαλείου (προαιρετική ασφάλιση), είναι αλυσιτελείς, εφόσον με την μη πληττόμενη αποτελεσματικά προαναφερόμενη επάλληλη αιτιολογία, στηρίζεται αυτοτελώς το σχετικό απορριπτικό αποδεικτικό της πόρισμα.

Ομοίως αλυσιτελής είναι και ο τρίτος λόγος της αίτησης αναίρεσης για αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ.1ΚΠολΔ,με τον οποίο πλήττεται η παραδοχή του Εφετείου ότι το ατύχημα συνέβη κατά τη λειτουργία του γεωργικού μηχανήματος ως εργαλείου, εφόσον η επικαλούμενη για το έννομο συμφέρον της αναιρεσείουσας έννομη συνέπεια της συνδέεται και πάλι με την κύρια αιτιολογία της απόρριψης της ένστασης της εξαίρεσης από την ασφαλιστική κάλυψη.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559αριθμ.11γΚΠολΔ,αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα τα οποία οι διάδικοι νόμιμα επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό και με τις διατάξεις των άρθρων 335,338 έως 340ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, χωρίς να επιβάλλεται να γίνεται ειδική αναφορά και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, αρκεί να καθίσταται απολύτως βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που με επίκληση προσκομίστηκαν από τους διαδίκους (ΟλΑΠ 2/2008).Ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο δεν προσέδωσε στο αποδεικτικό μέσο την αποδεικτική βαρύτητα που υποστηρίζει ο αναιρεσείων ότι αυτό έχει, διότι με την αιτίαση αυτή πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων(αρθρ.561παρ.1ΚΠολΔ).Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσείουσα, με τον τέταρτο λόγο της κρινόμενης αίτησης από το άρθρο 559αριθμ.11γΚΠολΔ,μέμφεται το Εφετείο ότι για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, περί έλλειψης οιασδήποτε υπαιτιότητας ή συνυπαιτιότητας του παθόντος στην πρόκληση του θανατηφόρου τραυματισμού του ,δεν έλαβε υπόψη έγγραφα που αυτή νόμιμα επικαλέστηκε και προσκόμισε και συγκεκριμένα δεν έλαβε υπόψη:1)την ...-8-2001 έκθεση έρευνας των τεχνικών επιθεωρητών Γ.

Κ. και Ι. Π. ,2) την άδεια κυκλοφορίας του υπ’ αριθμ. κυκλ. ... φορτωτή,3)την από 2-8- 2001 ένορκη κατάθεση του Κ. Ε.,4)την από 18-10-2001 έκθεση εξέτασης του ίδιου ως κατήγορουμενου,5) το από 26-10-2001 απολογητικό υπόμνημα του και 6)φωτογραφίες του μηχανήματος έργων-φορτωτή. Ο λόγος είναι αβάσιμος διότι από τη ρητή διαβεβαίωση της προσβαλλόμενης απόφασης ότι έλαβε υπόψη τα έγγραφα που με επίκληση προσκόμισαν οι διάδικοι και το όλο προαναφερόμενο περιεχόμενο της ,καθίσταται απολύτως βέβαιο, χωρίς να καταλείπεται αμφιβολία ,ότι το Εφετείο προς σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τα λοιπά αποδεικτικά στοιχεία και τα παραπάνω έγγραφα.

Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η από 20-12-2015 αίτηση αναίρεσης, να διαταχθεί η εισαγωγή του καταβληθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο(αρθρ.495ΚΠολΔ) και να καταδικαοτεί, ως ηττηθείσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων(αρθρ.176,183ΚΠολΔ),κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

2) Επί της από 23-12-2015 αίτησης των Σ. Ρ., Β. Ρ., Ο. Ρ., Λ. Ν. και Α. Λ..

Όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της ίδιας προαναφερθείσας προσβαλλόμενης απόφασης του Εφετείου, η επίσης προαναφερόμενη από 20-10-2005 πλαγιαστική αγωγή των εναγόντων και ήδη αναιρεσειόντων, η οποία στρεφόταν και κατά της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης (συνεναγόμενης με την αναιρεσείουσα της ανωτέρω με αρ.1 αναίρεσης) ασφαλιστικής εταιρίας, απορρίφθηκε κατά το μέρος που στρεφόταν κατά της τελευταίας, κατόπιν αποδοχής της ένστασης της, για εξαίρεση από την ασφαλιστική κάλυψη του επίδικου ατυχήματος λόγω της πλήρους κάλυψης του ιδίου ασφαλίσματος από την συνεναγομένη της και ήδη αναιρεσείουσα της με αριθμό 1 αναίρεση. Ενόψει, α) της απόρριψης της αναίρεσης αυτής, κατά τα προεκτεθέντα και β)της επικουρικής άσκησης της προκείμενης αίτησης αναίρεσης "για την περίπτωση που ήθελε γίνει δεκτή η αίτηση περί αναιρέσεως της ως άνω απόφασης εκ μέρους της ... ΑΕ", όπως ρητά εκθέτουν στο δικόγραφο της οι αναιρεσείοντες, πρέπει η από 23-12-2015 αίτηση αναίρεσης να απορριφθεί, λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος (ΑΠ959/2009) των τελευταίων. Πρέπει επίσης να διαταχθεί η εισαγωγή του καταβληθέντος από τους αναιρεσείοντες παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (αρθρ.495παρ.4ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες, λόγω της ήττας τους στα δικαστικά έξοδα (αρθρ.176,183ΚΠολΔ) της αναιρεσίβλητης, κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει τις από 20.12.2015 και 23.12.2015 ένδικες αιτήσεις αναιρέσεως.

1) Απορρίπτει την από 20 Δεκεμβρίου 2015 αίτηση της Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΕ", για αναίρεση της 6752/2014 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από την άνω αναιρεσείουσα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

2). Απορρίπτει την από 23 Δεκεμβρίου 2015 αίτηση των Σ. Ρ., Β. Ρ., Ο. Ρ., Λ. Ν. και Α. Λ., για αναίρεση της 6752/2014 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από τους άνω αναιρεσείοντες παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης ,τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 28 Ιουνίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Σεπτεμβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ