1511/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1511 / 2017 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1511/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, ο οποίος ορίστηκε με την υπ’ αριθμ. 98/2017 Πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, κωλυομένης της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Δήμητρας Παπαντωνοπούλου, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό, Αβροκόμη Θούα και Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Μαΐου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει τις εξής υπόθεση μεταξύ:

Α) Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε." (ΔΕΗ Α.Ε.), που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ελευθέριο Καστρήσιο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) εταιρίας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "... Ε.Π.Ε." και με το διακριτικό τίτλο "...", που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αλέξανδρο Βασιλείου, 2) εταιρίας με την επωνυμία "ΤΡΑΙΝΟΣΕ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΤΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε.", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Στυλιανό Σταματόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ., 3) εταιρίας με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ" και το διακριτικό τίτλο "ΟΣΕ Α.Ε.", ως διαδόχου μετά τη συγχώνευση δι’ απορροφήσεως της Ανωνύμου Εταιρίας με την επωνυμία "Εθνικός Διαχειριστής Σιδηροδρομικής Υποδομής Ανώνυμη Εταιρία" και το διακριτικό τίτλο "... Α.Ε.", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ελένη Βούλγαρη και 4) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας "... AG", που εδρεύει στο ... και διατηρεί υποκατάστημα στην Αθήνα, εκπροσωπείται νόμιμα και δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Β) Της αναιρεσείουσας: Ευρωπαϊκής Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "... SE", πρώην "... AG", που εδρεύει στο ..., διατηρεί υποκατάστημα στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Χρυσούλα Τζοβάρα.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) εταιρίας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "... Ε.Π.Ε." και με το διακριτικό τίτλο "...", που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αλέξανδρο Βασιλείου, 2) εταιρίας με την επωνυμία "ΤΡΑΙΝΟΣΕ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΤΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε.", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Στυλιανό Σταματόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ., 3) εταιρίας με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ" και το διακριτικό τίτλο "ΟΣΕ Α.Ε.", ως διαδόχου μετά τη συγχώνευση δι’ απορροφήσεως της Ανωνύμου Εταιρίας με την επωνυμία "Εθνικός Διαχειριστής Σιδηροδρομικής Υποδομής Ανώνυμη Εταιρία" και το διακριτικό τίτλο "... Α.Ε.", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ελένη Βούλγαρη Υπέρ: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε." (ΔΕΗ Α.Ε.), που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ελευθέριο Καστρήσιο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-8-2010 αγωγή της εταιρίας με την επωνυμία "... Ε.Π.Ε." και με το διακριτικό τίτλο "...", την από 10-11-2010 αγωγή και την από 26-11-2010 ανακοίνωση δίκης της Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε." (ΔΕΗ Α.Ε.), και την από 7-1-2011 πρόσθετη παρέμβαση της εταιρίας "... AG", που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6325/2012 του ίδιου Δικαστηρίου και 6265/2014 του Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με τις από 7-10-2015 και 14-1-2016 αιτήσεις τους.

Κατά τη συζήτηση των αιτήσεων αυτών, που εκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Κοντός ανέγνωσε την από 26-9-2016 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή (με εξαίρεση τον τελευταίο λόγο) της από 7-10-2015 αίτησης.

Οι πληρεξούσιοι των διαδίκων ζήτησαν να γίνουν δεκτά τα αιτήματά τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 246 του Κ.Πολ.Δ., που εφαρμόζεται και στην αναιρετική διαδικασία, κατά το άρθρο 573 παρ. 1 του ιδίου Κώδικος, "το δικαστήριο σε κάθε στάση τη δίκης μπορεί, αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου, να διατάξει την ένωση και συνεκδίκαση περισσότερων εκκρεμών ενώπιον του δικών ανάμεσα στους ίδιους ή διαφορετικούς διαδίκους, αν υπάγονται στην ίδια διαδικασία και, κατά την κρίση του, διευκολύνεται ή επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης ή επέρχεται μείωση των εξόδων". Στην προκειμένη περίπτωση, συντρέχει νόμιμη περίπτωση συνεκδικάσεως της από 7-10-2015 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως ...12-10-2015 αιτήσεως αναιρέσεως της Δημοσίας Επιχειρήσεως Ηλεκτρισμού (Δ.Ε.Η.) και της από 14-1-2016 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως ...23-5-2016 αιτήσεως αναιρέσεως της προσθέτως υπέρ αυτής (Δ.Ε.Η.) παρεμβάσης ανωνύμου ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "... AG", κατά της αυτής υπ’ αριθμ. 6265/2014 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, διότι είναι πρόδηλη η μεταξύ των συνάφεια και δια της συνεκδικάσεώς των διευκολύνεται η διεξαγωγή της δίκης.

Επειδή, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 76 παρ. 1, 82, 83 και 558 του Κ.Πολ.Δ. συνάγεται ότι η αναίρεση που ασκείται από το διάδικο, υπέρ του οποίου είχε ασκηθεί πρόσθετη παρέμβαση, δεν μπορεί να απευθυνθεί και κατά του προσθέτως υπέρ αυτού παρεμβάντος, ανεξαρτήτως του αν πρόκειται περί αυτοτελούς ή μη αυτοτελούς προσθέτου παρεμβάσεως (Α.Π. 1411/1996, 523/2002). Επομένως, η υπό κρίση (πρώτη των συνεκδικαζομένων) αίτηση αναιρέσεως, καθό μέρος απευθύνεται κατά της τετάρτης των αναιρεσιβλήτων, ανωνύμου ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "...AG", η οποία, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση είχε πρωτοδίκως και κατ’ έφεση την ιδιότητα της προσθέτως υπέρ της αναιρεσειούσης - εναγούσης παρεμβάσης πρέπει να απορριφθεί κατ’ άρθρο 577 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., ως απαράδεκτη. Επιπροσθέτως δε και για το λόγο ότι με την αίτηση αναιρέσεως δεν πλήττεται κατά το αντίστοιχο κεφάλαιο της η προσβαλλομένη απόφαση.

Επειδή, η ήδη αναιρεσείουσα, Δημοσία Επιχείρηση Ηλεκτρισμού, με την ένδικη αγωγή της εξέθετε, ότι δυνάμει συμβάσεως την οποία συνήψε την 4-2-2010 με την πρώτη εναγομένη, ήδη πρώτη αναιρεσίβλητη, η τελευταία ανέλαβε, έναντι αμοιβής τη σιδηροδρομική μεταφορά του περιγραφόμενου στην αγωγή μετασχηματιστού, τον οποίο η ενάγουσα είχε αγοράσει από ρουμανική εταιρεία, αντί τιμήματος 2.640.000 ευρώ.

από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης στο σιδηροδρομικό σταθμό Βεύης. Ότι εν συνεχεία η πρώτη εναγομένη παρέδωσε την ως άνω μετασχηματιστή προς μεταφορά στη δευτέρα εναγομένη, ήδη δευτέρα αναιρεσίβλητη, "ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε.", η οποία ανέλαβε την εν λόγω μεταφορά, κατόπιν εγκρίσεως της τρίτης εναγομένης εταιρείας με την επωνυμία "Εθνικός Διαχειριστής Σιδηροδρομικής Υποδομής Α.Ε.", διάδοχος της οποίας, δια συγχωνεύσεως με απορρόφηση, είναι η τρίτη αναιρεσίβλητος εταιρία με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΩΝ Ελλάδος Α.Ε." (Ο.Σ.Ε.

Α.Ε.). Ότι κατά την πραγματοποίηση της ως άνω μεταφοράς και συγκεκριμένα κατά την είσοδο του βαγονίου που μετέφερε τον μετασχηματιστή στην τρίτη σήραγγα (τούνελ) από ..., από αποκλειστική υπαιτιότητα των προστηθέντων υπαλλήλων των δευτέρας και τρίτης των εναγομένων, ο εν λόγω μετασχηματιστής προσέκρουσε στην οροφή του τούνελ, με αποτέλεσμα να υποστεί τις εκτεταμένες φθορές που αναφέρονται στην αγωγή, για την αποκατάσταση των οποίων είναι αναγκαία η δαπάνη του συνολικού ποσού των 2.640.000 ευρώ, η επισκευή του όμως δεν είναι συμφέρουσα, διότι η σχετική δαπάνη ταυτίζεται σχεδόν με την απαιτουμένη για την αγορά νέου μετασχηματιστού.

Εζήτησε δε κατόπιν αυτού η αναιρεσείουσα με την αγωγή να υποχρεωθούν οι εναγόμενες ως εις ολόκληρον έναντι αυτής ευθυνόμενες και δη η πρώτη εξ αυτών ως μεταφορέας, άλλως ως παραγγελιοδόχος μεταφοράς, και οι λοιπές ως βοηθοί εκπληρώσεως αυτής ευθυνόμενες για την παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά των προστηθέντων υπαλλήλων τους, να της καταβάλουν νομιμοτόκως το συνολικό ποσό των 2.842.000 ευρώ, που αναλύεται στην δαπάνη αγοράς του βλαβέντος μετασχηματιστού και στα έξοδα μεταφοράς του.

Εξάλλου, η πρώτη των εναγομένων και ήδη πρώτη αναιρεσίβλητος, με την προηγηθείσα χρονικώς (από 3-8-2010) αγωγή της (που δεν αποτελεί αντικείμενο της παρούσης δίκης), επικαλουμένη, κατά το ουσιώδες περιεχόμενο του το ίδιο ως άνω ιστορικό επί πλέον δε ότι αυτή ανέθεσε, ως παραγγελιοδόχος μεταφοράς, στην πρώτη εναγομένη (ήδη δευτέρα αναιρεσίβλητη) τη μεταφορά του προειρημένου μετασχηματιστού με δική της αμαξοστοιχία, ενώ η δευτέρα εναγομένη, διάδοχος της οποίας τυγχάνει η τρίτη αναιρεσίβλητη ενέκρινε την εκτέλεση της μεταφοράς, καθορίζοντας και τη διαδικασία αυτής και ότι οι εναγόμενες ευθύνονται για την καταστροφή του μετασχηματιστού, λόγω πλημμελούς εκτελέσεως των συμβατικών υποχρεώσεών της η πρώτη και πλημμελούς σχεδιάσεως της εγκριθείσης μεταφοράς η δευτέρα εζήτησε να αναγνωρισθεί:

α) η υποχρέωση της πρώτης εναγομένης να καταβάλει σ’ αυτήν νομιμοτόκως το ποσό των 9.033,44 ευρώ, που της κατέβαλε ως επικόμιστρο για τη μεταφορά και β) η υποχρέωση αμφοτέρων των εναγομένων να της καταβάλουν νομιμοτόκως και εις ολόκληρον η καθεμία, ως δικονομικές εγγυήτριες, όποιο ποσό υποχρεωθεί με τελεσίδικη απόφαση να καταβάλει η ίδια στην ήδη αναιρεσείουσα ( Δ.Ε.Η.

Α.Ε.) ως αποζημίωση, έναντι της οποίας ευθύνεται αντικειμενικώς ως εγγυήτρια και το ποσό 200.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που υπέστη από την προσβολή της φήμης της ως παραγγελιοδόχου μεταφοράς. Τέλος, ενώπιον του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου άσκησε πρόσθετη υπέρ της εναγούσης και νυν αναιρεσειούσης παρέμβαση η ήδη αναιρεσείουσα στην δευτέρα των συνεκδικαζομένων αιτήσεων και τετάρτη αναιρεσίβλητη στην πρώτη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "...

AG". Με την πρωτόδικη απόφαση απερρίφθησαν και οι δύο ως άνω αγωγές και δη η πρώτη εξ αυτών ως μη νόμιμη και η δευτέρα ως αόριστη (κατά το πρώτο κονδύλιο), ως άνευ αντικειμένου (κατά το δεύτερο κονδύλιο) και ως μη νόμιμη (κατά το τρίτο κονδύλιο). Επίσης απερρίφθη και η πρόσθετη υπέρ της πρώτης εναγούσης παρέμβαση, λόγω καταργήσεως της επί της αγωγής κυρίας δίκης.

Οι εφέσεις που ασκήθηκαν κατά της ανωτέρω αποφάσεως παρ’ αμφοτέρων των εναγουσών απερρίφθησαν με την προσβαλλομένη απόφαση, με την οποία απερρίφθη επίσης και η πρόσθετη υπέρ της πρώτης εναγούσης, ήδη αναιρεσειούσης παρέμβαση που ασκήθηκε εκ νέου ενώπιον του Εφετείου από την προδιαληφθείσα ασφαλιστική εταιρεία (τετάρτη αναιρεσίβλητο) υπέρ της πρώτης εναγούσης και ήδη αναιρεσειούσης.

Η τελευταία αυτή απόφαση, κατά το μέρος που απέρριψε την αγωγή και την πρόσθετη υπέρ της εναγούσης παρέμβαση, πλήττεται ήδη από την ενάγουσα και την προσθέτως υπέρ αυτής παρεμβαίνουσα με τις υπό κρίση αντίστοιχες αιτήσεις αναιρέσεως για τους λόγου που αναφέρονται σ’ αυτήν και εξετάζονται ειδικότερα κατωτέρω.

Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 102 και 103 του Εμπ.Ν., 330, 681, 685 και 690 του Α.Κ. συνάγεται ότι επί χερσαίας οδικής μεταφοράς πραγμάτων, η οποία αποτελεί ειδικά ρυθμισμένη περίπτωση συμβάσεως έργου, ως αποβλέπουσα σε ορισμένο αποτέλεσμα, που συνίσταται στην εκτέλεση της μεταφοράς χωρίς βλάβη ή απώλεια, ο μεταφορέας υποχρεούται να μεταφέρει τα παραληφθέντα εμπορεύματα σε ορισμένο τόπο, ευθυνόμενος μέχρις ανωτέρας βίας για κάθε απώλεια ή βλάβη των μεταφερομένων πραγμάτων από την παραλαβή μέχρι την παράδοσή τους, είτε αυτός ενήργησε τη μεταφορά τους προσωπικά, είτε με άλλο υποκατάστατο πρόσωπο (Α.Π. 860/1987).

Δηλαδή καθιερώνεται αντικειμενική ευθύνη του χερσαίου οδικού μεταφορέως, ο οποίος απαλλάσσεται μόνον, αν αποδείξει ότι η απώλεια ή η βλάβη των πραγμάτων οφείλεται σε ανωτέρα βία, που συνίσταται σε γεγονός τυχαίο κι απρόβλεπτο, μη δυνάμενο να αποτραπεί ακόμα και με μέτρα άκρας επιμελείας και συνέσεως (Α.Π. 742/1998).

Επίσης από τις διατάξεις των άρθρων 90 επ. του Εμπ.Ν., προκύπτει ότι ο παραγγελιοδόχος μεταφοράς πραγμάτων οδικώς αναλαμβάνει δια συμβάσεως με τον παραγγελέα, δηλαδή συνήθως με τον εντολέα (φορτωτή) ή τον παραλήπτη, να ενεργήσει στο δικό του όνομα, για λογαριασμό όμως του παραγγελέως, τη μεταφορά που ο τελευταίος του αναθέτει, ιδίως δε να μεριμνήσει για την ανεύρεση του μεταφορέως και τη σύναψη με αυτόν συμβάσεως για την εκτέλεση της (υλικής) πράξεως της μεταφοράς.

Εκείνο που χαρακτηρίζει τη σχέση του παραγγελιοδόχου μεταφοράς με τον παραγγελέα δεν είναι το αν θα εκτελέσει τη μεταφορά με δικά του ή ξένα μεταφορικά μέσα, αλλά η ενέργεια της μεταφοράς στο όνομά του, η οποία έτσι εμφανίζεται προς τα έξω και ειδικότερα προς τον παραγγελέα ως υπόθεση του παραγγελιοδόχου, ο οποίος θα ενεργήσει στο δικό του όνομα ό,τι απαιτείται για την εκτέλεση της μεταφοράς (Α.Π. 304/2007).

Ο αρχικός παραγγελιοδόχος της όλης μεταφοράς είναι υπεύθυνος εγγυητικά μαζί με τον μεταφορέα για την καθυστέρηση, απώλεια ή φθορά που συνέβη σε οποιοδήποτε σημείο της διαδρομής και κατά την παραλαβή είτε οφείλονται σε ενέργειες ή παραλείψεις του ιδίου είτε του μεσολαβούντος μεταφορέως (Ολ. ΑΠ 33/1998, Α.Π. 1669/2011).

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 330 και 914 του Α.Κ. προκύπτει ότι η αδικοπρακτική ευθύνη προς αποζημίωση προϋποθέτει συμπεριφορά παράνομο και υπαίτιο, επέλευση ζημίας και ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συμπεριφοράς του δράστου και της, επελθούσης ζημίας. Παράνομη είναι η συμπεριφορά που αντίκειται σε απαγορευτικό ή επιτακτικό κανόνα δικαίου, ο οποίος απονέμει δικαίωμα ή προστατεύει συγκεκριμένο συμφέρον του ζημιωθέντος, μπορεί δε η συμπεριφορά αυτή να συνίσταται σε θετική ενέργεια ή σε παράλειψη ορισμένης ενεργείας, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Για την κατάφαση της παρανομίας δεν απαιτείται παράβαση συγκεκριμένου κανόνος δικαίου, αλλά αρκεί η αντίθεση της συμπεριφοράς στο γενικώτερο πνεύμα του δικαίου ή στις επιταγές της εννόμου τάξεως. Έτσι, παρανομία συνιστά και η παράβαση της γενικής υποχρεώσεως προνοίας και ασφαλείας στο πλαίσιο της συναλλακτικής και της κοινωνικής εν γένει δραστηριότητος των ατόμων, δηλαδή η παράβαση της κοινωνικώς επιβεβλημένης και εκ της θεμελιώδους δικαιϊκής αρχής της συνεπούς συμπεριφοράς απορρεούσης, υποχρεώσεως λήψεως ορισμένων μέτρων επιμελείας για την αποφυγή προκλήσεως ζημίας σε έννομα αγαθά τρίτων προσώπων.

Αμέλεια, ως μορφή υπαιτιότητος, υπάρχει όταν, εξαιτίας της παραλείψεως του δράστου να καταβάλει την επιμέλεια που αν κατέβαλε, με μέτρο τη συμπεριφορά του μέσου συνετού και επιμελούς προσώπου του κύκλου δραστηριότητος του, θα ήταν δυνατή η αποτροπή του ζημιογόνου αποτελέσματος, αυτός (δράστης) είτε δεν προέβλεψε την επέλευση του εν λόγω αποτελέσματος, είτε προέβλεψε μεν το ενδεχόμενο επελεύσεώς του, ήλπιζε όμως ότι θα το αποφύγει.

Αιτιώδης σύνδεσμος τέλος υπάρχει, όταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας (άρθρ. 336 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ.) η φερομένη ως ζημιογόνος πράξη ή παράλειψη κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις της συγκεκριμένης περιπτώσεως (άρθρ. 298 Α.Κ.) ήταν επαρκώς ικανή (πρόσφορη) να επιφέρει το επιζήμιο αποτέλεσμα, το οποίο και επέφερε πράγματι στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Ως χρόνος προσδιορισμού της αντικειμενικής αξίας του καταστραφέντος πράγματος λαμβάνεται ο χρόνος εκδόσεως της αποφάσεως και ως τοιούτος νοείται, κατά τους δικονομικούς κανόνες, ο χρόνος της πρώτης ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου συζητήσεως (Ολ. Α.Π. 38/1996). Η αντικειμενική αξία του καταστραφέντος πράγματος και εντεύθεν η θετική ζημία του παθόντος υπολογίζονται με βάση την κατάσταση που βρισκόταν το πράγμα κατά το χρόνο της καταστροφής και όχι ανάλογα με την δαπάνη η οποία απαιτείται για την απόκτηση ή κατασκευή άλλου ομοίου πράγματος καινούργιου.

Και τούτο διότι, στην τελευταία περίπτωση ο ζημιωθείς θα απεκόμιζε και ωφέλεια, πράγμα που θα ήταν αντίθετο στην έννοια του διαφέροντος και τη διέπουσα αυτό γενική αρχή της αποκαταστάσεως του δανειστού στην προ του ζημιογόνου γεγονότος κατάσταση (Α.Π.68/2005). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 922 του Α.Κ. "ο κύριος ή ο προστήσας κάποιον άλλον σε μία υπηρεσία ευθύνεται για τη ζημία που ο υπηρέτης ή ο προστηθείς προξένησε σε τρίτον παράνομα κατά την υπηρεσία του".

Η εφαρμογή της ως άνω διατάξεως προϋποθέτει: 1) σχέση προστήσεως, η οποία υπάρχει όταν ο προστήσας διατηρεί το δικαίωμα να δίδει οδηγίες και εντολές στον προστηθέντα σε σχέση με τον τρόπο εκπληρώσεως της υπηρεσίας του, ή ο τελευταίος υπόκειται σε συγκεκριμένες υποχρεώσεις, 2) ενέργεια του προστηθέντος παράνομη και υπαίτια πληρούσα τις προϋποθέσεις του άρθρου 914 του Α.Κ.

και 3) η ενέργεια αυτή του προστηθέντος να έγινε κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας που του είχε ανατεθεί ακόμη και κατά κατάχρηση της υπηρεσίας του αυτής, η οποία υφίσταται όταν η ζημιογόνος πράξη τελέσθηκε εντός των ορίων των καθηκόντων που ανατέθηκαν στον προστηθέντα, ή επ’ ευκαιρία ή εξ αφορμής της υπηρεσίας, αλλά κατά παράβαση των εντολών και των οδηγιών, που δόθηκαν σ’ αυτόν ή καθ’ υπέρβαση των καθηκόντων του, που διέπουν τη μεταξύ τους σχέση, εφόσον μεταξύ της ζημιογόνου ενεργείας του προστηθέντος και της υπηρεσίας που ανατέθηκε σ’ αυτόν υπάρχει εσωτερική συνάφεια, υπό την έννοια ότι η αδικοπραξία δεν θα ήταν δυνατόν να υπάρξει χωρίς την πρόστηση ή ότι η τελευταία υπήρξε το αναγκαίο μέσον για την τέλεση της αδικοπραξίας (Α.Π.351/2013, 568/2013).

Τέλος, κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 εδ. α’ του Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται: "αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου". Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή.

Με τον λόγο αυτό αναιρέσεως ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βασίμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της. ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνος δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ’ ουσίαν (Ολ.

ΑΠ 27/1998, Α.Π.1756/2011). Η νομική αοριστία της αγωγής, στηρίζει λόγο αναιρέσεως για παραβίαση κανόνος ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ.), συντρέχει δε αν το δικαστήριο της ουσίας για τη θεμελίωση της αγωγής στον συγκεκριμένο κανόνα ουσιαστικού δικαίου αρκέσθηκε σε στοιχεία λιγότερα ή αξίωσε περισσότερα από εκείνα που ο κανόνας αυτός απαιτεί για τη γένεση του οικείου δικαιώματος, κρίνοντας αντιστοίχως νόμιμη ή μη στηριζομένη στο νόμο αγωγή (Ολ.

Α.Π.18/1998). Αντιθέτως, η ποσοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν συγκεκριμενοποιούνται ο’ αυτήν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμον για τη στήριξη του αιτήματος της, τα πραγματικά δηλαδή, περιστατικά που απαρτίζουν την ιστορική βάση της αγωγής και προσδιορίζουν το αντικείμενο της δίκης, δημιουργεί λόγους αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 8 και 14 του Κ.Πολ.Δ. (Ολ.ΑΠ. 15/2000).

Ειδικότερα, ο από το άρθρο 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο έκρινε ορισμένη και νόμιμη την αγωγή, λαμβάνοντας υπόψη αναγκαία για τη θεμελίωσή της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα που όμως δεν εκτίθενται σ’ αυτήν ή εάν απέρριψε ως αόριστη ή μη νόμιμη την αγωγή, παραγνωρίζοντας τα εκτιθέμενα για τη θεμελίωση και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα, που με επάρκεια εκτίθενται σ’ αυτήν, ενώ ο από το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ.

λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο, παρά την μη επαρκή έκθεση σ’ αυτήν των στοιχείων που είναι αναγκαία για την στήριξη του αιτήματος της αγωγής, την έκρινε ορισμένη, θεωρώντας ότι αυτά εκτίθενται με επάρκεια ή αν παρά την επαρκή έκθεση των στοιχείων αυτών την απέρριψε ως αόριστη (Α.Π.536/2011, 705/2011, 604/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα εκθέτει στην ένδικη αγωγή της, κατ’ ακριβή εδώ ως προς το ενδιαφέρον για τους υπό έρευνα λόγους αναιρέσεως μέρος των τα εξής: "Με την υπ’ αριθ. ... σύμβαση που καταρτίστηκε στις 23-04-2007 μεταξύ της ΔΕΗ Α.Ε. και της ρουμανικής εταιρίας...η ΔΕΗ Α.Ε. προμηθεύτηκε από την ως άνω εταιρία ένα μετασχηματιστή 440 MVA, 21/400 kV, αριθμός σειράς ..., συνολικού βάρους διακοσίων είκοσι πέντε τόνων (225 τν), παραδοτέο C&F στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης έναντι συνολικού τιμήματος το οποίο...ανήλθε στο ποσό των δύο εκατομμυρίων εξακοσίων ογδόντα έξι χιλιάδων επτακοσίων πενήντα ευρώ (2.686.750,00 €), ήτοι δύο εκατομμύρια εξακόσιες σαράντα χιλιάδες ευρώ (2.640.000,00 €) για το σώμα του Μ/Σ (μετασχηματιστή) και σαράντα έξι χιλιάδες επτακόσια πενήντα ευρώ (46.750,00 €) για τα ανταλλακτικά του.

Ο ως άνω μετασχηματιστής εκφορτώθηκε στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, με σκοπό να μεταφερθεί στη συνέχεια στον Ατμοηλεκτρικό Σταθμό (Α.Η.Σ.) Μελίτης (Αμύνταιο) της ΔΕΗ Α.Ε. Λόγω του μεγάλου βάρους του, ο μόνος δυνατός τρόπος μεταφοράς του ...ήταν σιδηροδρομικώς, με ειδικό βαγόνι...Μετά από αυτό, η ΔΕΗ Α.Ε. ανέθεσε ύστερα από μειοδοτικό διαγωνισμό στην πρώτη εναγόμενη εταιρία τη σιδηροδρομική μεταφορά του εν λόγω μετασχηματιστή με ειδικό βαγόνι από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης στο σιδηροδρομικό σταθμό Βεύης Φλώρινας, με τελικό προορισμό τον Α.Η.Σ.

Μελίτης. Ειδικότερα, στις 04-02-2010 καταρτίστηκε στην Αθήνα η υπ’ αριθ. 6189341 σύμβαση μεταξύ της ΔΕΗ Α.Ε. και της πρώτης εναγομένης εταιρίας, ... στους Ειδικούς Όρους της παραπάνω σύμβασης αναφέρονται τα εξής:"... Σιδηροδρομική μεταφορά με ειδικό βαγόνι ενός Μετασχηματιστή,...βάρους 225 tn και διαστάσεων 10,28m Χ 3,09m Χ 4,50m από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης στον σταθμό Βεύης με τελικό προορισμό τον ΑΗΣ Μελίτης...Η παράδοση του Μετασχηματιστή από τη ΔΕΗ Α.Ε.

στον Ανάδοχο θα γίνει στο λιμάνι της Θεσ/νίκης επί των γραμμών του ΟΣΕ και η παραλαβή του Μ/Σ από τη ΔΕΗ Α.Ε. θα γίνει στον σταθμό Βεύης επί των σιδηροδρομικών γραμμών. Το ειδικό βαγόνι θα πρέπει να είναι συμβατό με τις εξαρτήσεις μεταφοράς του Μετασχηματιστή...και να έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει την ανύψωση και μεταφορά του φορτίου....

ο Ανάδοχος υποχρεούται να αναλάβει την έκδοση με δική του δαπάνη των αδειών μεταφοράς και διέλευσης από τον Ο.Σ.Ε. ... Η τιμή για το σύνολο της μεταφοράς ανέρχεται σε 114.000,00 Ευρώ, πλέον ΦΠΑ...... Στη συνέχεια, η δεύτερη εναγόμενη παρέλαβε από την πρώτη εναγόμενη τον επίδικο μετασχηματιστή προς μεταφορά από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης με το ειδικό και εγκεκριμένο από την τρίτη εναγόμενη ζεύγος...φορταμαξών τύπου Uaai20 αξόνων.

Η εκτέλεση της εν λόγω "εξαιρετικής μεταφοράς"...εγκρίθηκε από την τρίτη εναγόμενη...και εκδόθηκε η σχετική υπ’ αριθ. ... και με ημερομηνία αποστολής 10-02-2010 "φορτωτική πλήρων φορτίων" της δεύτερης εναγόμενης, με αποστολέα και παραλήπτη του μεταφερόμενου μετασχηματιστή την πρώτη εναγόμενη....όμως, από αποκλειστική υπαιτιότητα και δη από βαριά αμέλεια των προστηθέντων της δεύτερης και τρίτης εναγόμενης, στις 11-02-2010 και περί ώρα 11:00 π.μ., στο τρίτο τούνελ από ......ο μεταφερόμενος μετασχηματιστής προσέκρουσε στην οροφή του τούνελ με συνέπεια να υποστεί...υλικές ζημίες.

Συγκεκριμένα, το ...βαγόνι είχε τοποθετηθεί από την τρίτη εναγόμενη σε σύνθεση αμαξοστοιχίας φορτηγών, η οποία δεν σταμάτησε...πριν το τούνελ προκειμένου να γίνουν οι αναγκαίοι χειρισμοί πλευρικής και οριζόντιας μετατόπισης του μετασχηματιστή από το προσωπικό της πρώτης εναγόμενης, το οποίο ειδικά για το σκοπό αυτό συνόδευε την παραπάνω ειδική φορτάμαξα στο δεύτερο βαγόνι.

Αντιθέτως, ο μηχανοδηγός της δεύτερης εναγόμενης, όχι απλώς δεν σταμάτησε - όπως γνώριζε ότι όφειλε να πράξει και όπως έπραξε στα δύο προηγούμενα τούνελ, στα οποία σταμάτησε και ελέγχθηκαν τα ύψη από το τεχνικό προσωπικό της πρώτης εναγόμενης - αλλά με αυξημένη ταχύτητα και χωρίς να λάβει καθόλου υπόψη του το γεγονός ότι συνεπεία εργασιών συντήρησης της γραμμής του Ο.Σ.Ε.

και της προσθήκης χαλικιού, οι ράγες είχαν ανυψωθεί κατά δέκα (10) έως δέκα πέντε (15) τουλάχιστον εκατοστά, εισήλθε στο τούνελ, προξενώντας έτσι από βαριά του αμέλεια την πρόσκρουση του επίδικου μετασχηματιστή, ο οποίος σφήνωσε στη σήραγγα της σιδηροδρομικής γραμμής... Ο μετασχηματιστής υπέστη ζημίες (περιγράφονται εν συνεχεία οι ζημίες στην αγωγή)...Η επισκευή του εν λόγω μετασχηματιστή απαιτεί μηχανήματα και δοκιμές με όργανα ακρίβειας που δεν υπάρχουν στην Ελλάδα και που διαθέτει μόνον η κατασκευάστρια αυτού εταιρία στη Ρουμανία...

Για τους λόγους αυτούς, ο ως άνω μετασχηματιστής δεν μπορεί να επισκευαστεί στην Ελλάδα, αλλά μόνο στη Ρουμανία από την πωλήτρια και κατασκευάστρια αυτού εταιρία ... S.A., το δε κόστος που συνεπάγεται για τη ΔΕΗ Α.Ε. η μεταφορά και επισκευή του στη Ρουμανία και η επιστροφή του στην Ελλάδα αναλύεται στα εξής κονδύλια: 1.

Κόστος μεταφοράς του μετασχηματιστή από τον Α.Η.Σ. Μελίτης (όπου τελικά μεταφέρθηκε) στο σιδηροδρομικό σταθμό Βεύης: εξήντα χιλιάδες Ευρώ (60.000,00 €). 2. Κόστος μεταφοράς του μετασχηματιστή με τραίνο από το σιδηροδρομικό σταθμό Βεύης στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης επί των γραμμών του Ο.Σ.Ε.: εκατόν πενήντα χιλιάδες Ευρώ (150.000,00 €). 3.

Κόστος φόρτωσης του μετασχηματιστή σε πλοίο στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης για τη μεταφορά του στη Ρουμανία: τριάντα πέντε χιλιάδες Ευρώ (35.000,00 €). 4. Κόστος μεταφοράς του μετασχηματιστή από τη Θεσσαλονίκη στη Ρουμανία, επισκευής του από την εταιρία ...S.A. και μεταφοράς του επισκευασμένου μετασχηματιστή από τη Ρουμανία στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης:

δύο εκατομμύρια εκατόν πενήντα χιλιάδες Ευρώ (2.150.000,00 €)....5.Κόστος εκφόρτωσης του επισκευασμένου μετασχηματιστή στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης: τριάντα πέντε χιλιάδες Ευρώ (35.000,00 €). 6. Κόστος μεταφοράς του επισκευασμένου μετασχηματιστή με τραίνο από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης στο σιδηροδρομικό σταθμό Βεύης:

εκατόν πενήντα χιλιάδες ευρώ (150.000,00 €). 7. Κόστος μεταφοράς του επισκευασμένου μετασχηματιστή από το σιδηροδρομικό σταθμό Βεύης στον Α.Η.Σ. Μελίτης: εξήντα χιλιάδες Ευρώ (60.000,00 €). Συνολικό κόστος για την επισκευή του μετασχηματιστή: δύο εκατομμύρια εξακόσιες σαράντα χιλιάδες Ευρώ (2.640.000,00 €). Ως εναλλακτική δυνατότητα παρέχεται στη ΔΕΗ Α.Ε.

η αγορά νέου σώματος μετασχηματιστή από την ως άνω κατασκευάστρια εταιρία. Το κόστος που δημιουργείται στην περίπτωση αυτή για τη ΔΕΗ Α.Ε. αναλύεται στα εξής κονδύλια: 1. Κόστος κατασκευής νέου σώματος μετασχηματιστή και μεταφοράς του στο, λιμάνι Θεσσαλονίκης : δύο εκατομμύρια τετρακόσιες σαράντα χιλιάδες ευρώ (2.400.000,00 €). 2.

Κόστος εκφόρτωσης του μετασχηματιστή στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης τριάντα πέντε χιλιάδες Ευρώ (35..000,00 €). 3. Κόστος μεταφοράς του μετασχηματιστή με τραίνο από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης στο σιδηροδρομικό σταθμό Βεύης, εκατόν πενήντα χιλιάδες Ευρώ (150.000,00 € ) 4. Κόστος μεταφοράς του μετασχηματιστή από το σιδηροδρομικό σταθμό Βεύης στον Α.Η.Σ.

Μελίτης: εξήντα χιλιάδες Ευρώ (60.000,00 €) Συνολικό κόστος για την προμήθεια νέου μετασχηματιστή δύο εκατομμύρια εξακόσιες σαράντα πέντε χιλιάδες Ευρώ (2.645.000,00 €), Από τα παραπάνω συνάγεται ότι η επισκευή του επίδικου μετασχηματιστή δεν είναι συμφέρουσα...αφού θα κοστίσει σχεδόν όσο και η προμήθεια νέου...Επομένως, η ζημία που υπέστη η ΔΕΗ Α.Ε.

από τη βλάβη του μετασχηματιστή ανέρχεται στο ποσό που αυτή συνολικά δαπάνησε για την απόκτησή του το οποίο αναλύεται στα εξής κονδύλια: 1. Κόστος αγοράς του σώματος του μετασχηματιστή με βάση τη σύμβαση που καταρτίστηκε μεταξύ της ΔΕΗ Α.Ε. και της εταιρίας ... S-Α...δύο εκατομμύρια εξακόσιες σαράντα χιλιάδες ευρώ (2.640.000,00 €) 2.

Κόστος εκφόρτωσης του μετασχηματιστή στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης είκοσι οκτώ χιλιάδες Ευρώ (28..000,00 €). 3. Κόστος μεταφοράς του μετασχηματιστή με τραίνο από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης στο σιδηροδρομικό σταθμό Βεύης, με βάση τη σύμβαση που καταρτίσθηκε μεταξύ της ΔΕΗ Α.Ε. και της πρώτης εναγομένης...εκατόν δέκα τέσσερις χιλιάδες Ευρώ (114.000,00 € ) 4.

Κόστος μεταφοράς του μετασχηματιστή από το σιδηροδρομικό σταθμό Βεύης στον Α.Η.Σ. Μελίτης: εξήντα χιλιάδες Ευρώ (60.000,00 €). Συνολική ζημία της ΔΕΗ Α.Ε. εξαιτίας της βλάβης του μετασχηματιστή: δύο εκατομμύρια οκτακόσιες σαράντα δύο χιλιάδες Ευρώ (2.842.000,00 €). ...

Επειδή η πρώτη εναγόμενη εταιρία διατηρεί επιχείρηση μεταφορών και συνεπώς είναι κατ’ επάγγελμα μεταφορέας, ως αναλαβούσα δε δια συμβάσεως μετά της ΔΕΗ Α.Ε. τη σιδηροδρομική μεταφορά του επίδικου μετασχηματιστή από το λιμάνι της Θεσ/νίκης στο σιδηροδρομικό σταθμό Βεύης, ευθύνεται έναντι της ΔΕΗ Α.Ε.

εκ της ως άνω συμβάσεως ως μεταφορέας, άλλως ως παραγγελιοδόχος μεταφοράς, αντικειμενικά, ήτοι ανεξαρτήτως πταίσματος, για κάθε ζημία του μεταφερόμενου πράγματος, άρα ευθύνεται και για τη ζημία της ΔΕΗ Α.Ε.... Επειδή ο οφειλέτης ευθύνεται κατ’ ΑΚ 330 για κάθε εκ πταίσματος αθέτηση των υποχρεώσεων του, σύμφωνα δε με την ΑΚ 334 παρ. 1 ευθύνεται για το πταίσμα των προσώπων που χρησιμοποιεί για την εκπλήρωση της παροχής, όπως για δικό του πταίσμα.

Στην προκειμένη περίπτωση, η πρώτη εναγόμενη χρησιμοποίησε τη δεύτερη και την τρίτη εναγόμενη ως βοηθούς εκπληρώσεως της υποχρέωσής της για την εκτέλεση της μεταφοράς του επίδικου μετασχηματιστή, οι οποίες (δεύτερη και τρίτη εναγόμενη) χρησιμοποίησαν στη συνέχεια το προσωπικό τους ως υποβοηθούς εκπληρώσεως της ίδιας ως άνω υποχρέωσης.

Κατά συνέπεια, η πρώτη εναγόμενη ευθύνεται έναντι της ΔΕΗ Α.Ε. για τη ζημία που η τελευταία υπέστη από την πρόσκρουση του επίδικου μετασχηματιστή εξαιτίας της συμπεριφοράς των προστηθέντων υπαλλήλων της δεύτερης και της τρίτης εναγόμενης, η οποία συνιστά βαριά αμέλεια... Επειδή η δεύτερη και η τρίτη εναγόμενη ευθύνονται εκ του νόμου, ανεξαρτήτως πταίσματος, για κάθε βλάβη των σιδηροδρομικώς μεταφερομένων πραγμάτων, άρα και για τη ζημία της ΔΕΗ Α.Ε.

εξαιτίας της προσκρούσεως του επίδικου μετασχηματιστή που έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της σιδηροδρομικής μεταφοράς του,...

Επειδή, οι υπάλληλοι της δεύτερης και της τρίτης εναγόμενης εταιρίας, ενεργώντας, υπό την ιδιότητά τους ως προστηθέντων των εν λόγω εταιριών, παράνομα, ήτοι παραβιάζοντας την κατ’ ΑΚ 288 γενική υποχρέωσή τους πρόνοιας των εννόμων αγαθών άλλων προσώπων με τα οποία έρχονται σε επαφή, αλλά και υπαίτια, ήτοι από βαριά αμέλεια, προξένησαν την πρόσκρουση του επίδικου μετασχηματιστή, ιδιοκτησίας της ΔΕΗ Α.Ε., κατά τα ειδικότερα εκτιθέμενα στην παρούσα αγωγή, και την εντεύθεν ζημία της ΔΕΗ Α.Ε., η οποία συνδέεται αιτιωδώς με την ως άνω παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά τους. Επομένως, η δεύτερη και η τρίτη εναγόμενη ευθύνονται έναντι της ΔΕΗ Α.Ε. για την εν λόγω κατ’ ΑΚ 914 αδικοπραξία των προστηθέντων υπαλλήλων τους. Επειδή η πρώτη εναγόμενη ανέθεσε στη δεύτερη και την τρίτη εναγόμενη εταιρία την εκτέλεση της επίδικης μεταφοράς, έχοντας τη διεύθυνση και εποπτεία επί των ανατεθειμένων στις εν λόγω εταιρίες εργασιών, και συνεπώς υποχρεούται κατ’ ΑΚ 922 και αυτή (η πρώτη εναγόμενη), ως προστήσασα τις εν λόγω εταιρίες, να αποκαταστήσει τη ζημία που η ΔΕΗ Α.Ε. υπέστη από την πρόσκρουση του επίδικου μετασχηματιστή, για την οποία οι εταιρίες αυτές ευθύνονται.... ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΖΗΤΟΥΜΕΝ ....Να υποχρεωθούν οι αντίδικοι αλληλεγγύως και εις ολόκληρο να μας καταβάλουν το ποσό των δύο εκατομμυρίων οκτακοσίων σαράντα δύο χιλιάδων Ευρώ (2.842.000,00 €) νομιμοτόκως από 10-08-2010 και μέχρις ολοσχερούς εξοφλήσεως. ...".

Το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του έκρινε μη νόμιμο το ως άνω αίτημα της αγωγής και συνακολούθως απορριπτέα την αγωγή στο σύνολο της, ως νόμω αβάσιμη, με τις κατωτέρω αναφερόμενες αιτιολογίες: "Το αίτημα αυτό είναι απορριπτέο ως μη νόμιμο, εφόσον... η ζημία που αποκαθίσταται είναι η αξία του βλαβέντος αντικειμένου κατά το χρόνο του ατυχήματος και της επικαλούμενης αδικοπραξίας, αξία που δεν προσδιορίζεται καθόλου στην αγωγή, και όχι η δαπάνη απόκτησης του μετασχηματιστή.

Διαφορετικά επέρχεται ωφέλεια της ζημιωθείσας ενάγουσας σε σχέση με την αξία του ήδη παλαιού μετασχηματιστή που υπέστη τη βλάβη. Ειδικότερα ως προς τη δεύτερη εναγομένη (ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε.), που πραγματοποίησε τη σιδηροδρομική μεταφορά, η αξία που αποκαθίσταται, σε περίπτωση ολικής καταστροφής του μεταφερομένου εμπορεύματος, ανέρχεται στην τρέχουσα αγοραία τιμή του ή στη συνήθη τιμή κατά το χρόνο που παραδόθηκε προς μεταφορά και σε περίπτωση βλάβης αυτού πρέπει να καταβληθεί ποσό που αναλογεί στην υποτίμηση που υπέστη η αξία του λόγω της βλάβης (Κανονισμός των δια σιδηροδρόμου μεταφορών - ΚΑ.ΜΕ.Σ. ...

άρθ. 91, 95, 96, άρθ. 40, 42παραρτημ. Β’ σύμβασης διεθνούς σιδηροδρομικής μεταφοράς εμπορευμάτων CIM...), κατά τον περιορισμό του άρθρου 95 παρ.4 ΚΑ.ΜΕ.Σ., (άρθ.44 παραρτημ. Β’ διεθνούς σύμβασης CIM) εφόσον η ενάγουσα επικαλείται βαρεία αμέλεια των προστηθέντων του μεταφορέα, αξίες, όμως, που δεν ζητούνται με την αγωγή.

Άλλωστε, στην αγωγή εκτίθεται ότι η αγορά από τη ρουμανική εταιρία έλαβε χώρα το έτος 2007 και η ένδικη μεταφορά έγινε στις 11.2.2010, δηλαδή τρία έτη μετά, χωρίς να προσδιορίζεται αν πρόκειται για καινούργιο ή μεταχειρισμένο μετασχηματιστή και η αξία κατά το χρόνο της μεταφοράς. Επίσης δεν διευκρινίζεται στην αγωγή εάν μετά τις υλικές ζημίες που υπέστη ο μετασχηματιστής, ήταν λειτουργικός ή όχι για το σκοπό για τον οποίο τον αγόρασε η ενάγουσα.

Πλέον αυτών, οι επιμέρους αναφερόμενες δαπάνες που προηγήθηκαν για την απόκτηση του μετασχηματιστή (δαπάνη εκφόρτωσης στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, για καταβληθείσα αμοιβή της πρώτης εναγομένης για τη μεταφορά του από το λιμάνι Θεσσαλονίκης στο σιδηροδρομικό σταθμό Βεύης και για δαπάνη μεταφοράς από το σιδηροδρομικό σταθμό Βεύης στον ατμοηλεκτρικό σταθμό Μελίτης), δεν συνδέονται αιτιωδώς με τη ζημία της ενάγουσας.

Εξάλλου, η περιγραφόμενη στην αγωγή σύμβαση μεταφοράς, που καταρτίστηκε μεταξύ της ενάγουσας και της πρώτης εναγομένης μετά από μειοδοτικό διαγωνισμό, είχε συγκεκριμένο περιεχόμενο, καθοριζόταν σε αυτή ο τρόπος μεταφοράς του μετασχηματιστή από το λιμάνι Θεσσαλονίκης στο σταθμό Βεύης με συγκεκριμένες τεχνικές λεπτομέρειες (σιδηροδρομικώς με ειδικό βαγόνι με δυνατότητα ανύψωσης και μεταφοράς φορτίου) καθώς και η διαδρομή, χωρίς να παρέχεται η ευχέρεια στην πρώτη εναγομένη εταιρία, που ανέλαβε τη μεταφορά, να επιλέξει μεταφορέα, τον τρόπο και το μέσον μεταφοράς.

Συνεπώς, η πρώτη εναγομένη δεν ενήργησε ως παραγγελιοδόχος μεταφοράς στην κρινόμενη περίπτωση, ώστε να έχει την αυξημένη αντικειμενική ευθύνη που προβλέπεται στις διατάξεις των άρθρων 96-98 ΕμπΝ. και που επικαλείται η ενάγουσα για να θεμελιώσει την αξίωσή της έναντι της εταιρίας αυτής, χωρίς περαιτέρω αναφορά στην αγωγή συγκεκριμένης παράλειψης ή ενέργειας των οργάνων της εναγομένης αυτής, που προκάλεσαν τη ζημία της ενάγουσας ή αναφορά οποιοσδήποτε συμμετοχής της πρώτης εναγομένης στην πρόκληση της ζημίας της ενάγουσας με αντισυμβατική ή παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά.

Επίσης, δεν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 334 Α.Κ. ή του άρθρου 922 Α.Κ. για τη θεμελίωση της ευθύνης της πρώτης εναγομένης, εφόσον οι λοιπές εναγόμενες (ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε. και Ο.Σ.Ε. Α.Ε.) δεν αποτελούν βοηθούς εκπληρώσεως, που επελέγησαν από την ίδια για την εκπλήρωση της ενοχής της έναντι της ενάγουσας, ή προστηθείσες της πρώτης, αλλά καθορίσθηκαν εκ των προτέρων από την ίδια την ενάγουσα, η οποία όρισε τον τρόπο και το μέσο μεταφοράς του μετασχηματιστή της (μέσω της ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε.).

Αποτελούν δε επιχειρήσεις που εκτελούν κατ’ αποκλειστικότητα υπηρεσίες σιδηροδρομικής μεταφοράς (η πρώτη) και διαχείρισης της σιδηροδρομικής υποδομής (η δεύτερη) και δεν υπόκεινται στις οδηγίες και εντολές της πρώτης εναγομένης. Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο απέρριψε, με την προσβαλλόμενη απόφαση, την αγωγή αυτή ως μη νόμιμη, αν και με διαφορετική εν μέρει αιτιολογία, που αντικαθίσταται με αυτή της παρούσας (άρθ. 534 ΚΠολΔ), δεν έσφαλε στην εφαρμογή του νόμου Πρέπει, επομένως, η έφεση να απορριφθεί στο σύνολο της......

Έτσι κρίνοντας το Εφετείο εσφαλμένως εξετίμησε το δικόγραφο της ενδίκου αγωγής και ήχθη στην απόρριψη αυτής ως νόμω αβασίμου, υπολαμβάνοντας ότι ο μετασχηματιστής της εναγούσης, που υπέστη, κατά τα εκτιθέμενα σ’ αυτήν , ολική καταστροφή, αφού η επισκευή του ήταν οικονομικώς ασύμφορη, ήταν παλαιός και κατά συνέπειαν δεν είναι νόμιμο το αίτημα αναζητήσεως της δαπάνης κτήσεως αυτού (τιμήματος αγοράς του) αλλά της αξίας του, κατά τον χρόνο της αδικοπραξίας, η οποία και δεν καθορίζεται στην αγωγή, όπως επίσης δεν καθορίζεται και δεν ζητείται, σε σχέση με την δευτέρα εναγομένη, η τρέχουσα αγοραία ή η συνήθης τιμή του εν λόγω μετασχηματιστού κατά τον χρόνο παραδόσεώς του στην τελευταία προς μεταφορά.

Ωστόσο από το όλο περιεχόμενο της ενδίκου αγωγής, όπως αυτό κατά το ουσιώδες μέρος του παρατίθεται ανωτέρω, προκύπτει σαφώς ότι η αξιουμένη ως αποζημίωση τιμή αγοράς του περί ου ο λόγος μετασχηματιστού ταυτίζεται με την αξία αυτού κατά τον χρόνο παραδόσεώς του’ προς μεταφορά και κατά το χρόνο της προκληθείσης βλάβης του.

Τούτο δε διότι ο συγκεκριμένος μετασχηματιστής, κατά την εκτίμηση του νοηματικού περιεχομένου της αγωγής, ήταν καινούργιος, και το συμφωνηθέν τίμημα αγοράς του (2.640.000 €), αφορούσε τον χρόνο εκφορτώσεώς του στο λιμένα της Θεσσαλονίκης και παραδόσεώς του στην ενάγουσα από την πωλήτρια και κατασκευάστρια αυτού ρουμανική εταιρεία "...

S.A", που προηγήθηκε της συμβάσεως μεταφοράς του, την οποία η ενάγουσα συνήψε με την "πρώτη εναγόμενη την 4-2-2010.

Συνεπώς, εφόσον κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή συντρέχει περίπτωση ολικής καταστροφής του μετασχηματιστού, νομίμως ζητείται η καταβολή της τιμολογιακής του, ως άνω, αξίας, που ήταν η ίδια τόσο κατά την παράδοση αυτού στην δευτέρα εναγομένη προς μεταφορά όσο και κατά την, διαρκούσης της μεταφοράς, επισυμβάσα καταστροφή του.

Επομένως, το Εφετείο, που με την προσβαλλομένη απόφασή του, κατ’ επικύρωση της πρωτοδίκου αποφάσεως απέρριψε ως μη νόμιμη την αγωγή, με την αιτιολογία ότι δεν ζητείται η αξία του μετασχηματιστού , κατά τον χρόνο του ατυχήματος, ως προς την δευτέρα δε εναγομένη ότι δεν προσδιορίζεται και δεν ζητείται η τρέχουσα αγοραία τιμή του μετασχηματιστού, κατά τον χρόνο παραδόσεως του προς μεταφοράν και επί πλέον δεν διευκρινίζεται εάν μετά τις ζημίες που υπέστη ο μετασχηματιστής ήταν ή όχι λειτουργικός για τον σκοπό που αγοράσθηκε από την ενάγουσα (στοιχείο που δεν ήταν απαραίτητο για την νομική θεμελίωση της αγωγής), παρεβίασε τις προαναφερθείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, υποπίπτοντας στην αντίστοιχη αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ., αλλά και σε εκείνη από τον αριθμό 8 του ιδίου άρθρου, κατά την εκτίμηση του νοηματικού περιεχομένου των συναφών και επαλλήλων αναιρετικών αιτιάσεων που προβάλλονται με το αναιρετήριο και με αριθμούς 1 έως 10, υπό την έννοια ότι το Εφετείο, μολονότι η αγωγή περιείχε τα αναγκαία για την συγκρότηση της εκ συμβάσεως και αδικοπραξίας βάσεώς της στοιχεία την απέρριψε ως νόμω αβάσιμη, κρίνοντας ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των αντιστοίχων ουσιαστικών διατάξεων.

Τέλος βάσιμος τυγχάνει και ο τελευταίος από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως, με τον οποίον προσάπτεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αιτίαση ότι, κατ’ εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των περί παραγγελιοδόχου μεταφοράς διατάξεως των άρθρων 95-98 του ΕμπΝ, έκρινε ότι η πρώτη εναγομένη δεν ενήργησε ως παραγγελιοδόχος μεταφοράς, αφού δεν είχε την δυνατότητα επιλογής μεταφορέα, και συνεπώς δεν υπέχει την προβλεπομένη από τις αντίστοιχες διατάξεις αντικειμενική ευθύνη.

Τούτο δε διότι ο προκαθορισμός του τρόπου διενεργείας της μεταφοράς δεν αναιρεί την ιδιότητα της πρώτης εναγομένης ως παραγγελιοδόχου μεταφοράς, ενόψει του όλου περιεχομένου της συμβάσεως που συνήψε κατόπιν μειοδοτικού διαγωνισμού με την ενάγουσα και των υποχρεώσεων που ανέλαβε για την ασφαλή μεταφορά του συγκεκριμένου μετασχηματιστή (σχετ.

Α.Π.758/1992). Άλλωστε η ίδια η πρώτη εναγομένη, δεν αρνήθηκε την ιδιότητά της ως παραγγελιοδόχου μεταφοράς, αντιθέτως μάλιστα την επικαλέσθηκε για την θεμελίωση της αγωγής που η ίδια άσκησε κατά των δευτέρας και τρίτης των αναιρεσιβλήτων, με αντικείμενο την καταψήφισή των στην προς αυτήν καταβολή του ποσού που η ίδια θα υποχρεωθεί να καταβάλει στην ενάγουσα (Δ.Ε.Η.).

Εξάλλου, καθόσον αφορά την δευτέρα συνεκδικαζομένη αίτηση αναιρέσεως, από τις διατάξεις των άρθρων 80 και 516 παρ. 1 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι εκείνος που άσκησε πρόσθετη παρέμβαση στην πρωτοβάθμια η οποία απερρίφθη, αν δεν άσκησε ο ίδιος έφεση κατά της πρωτοδίκου αποφάσεως, μπορεί να ασκήσει και πάλι ενώπιον του Εφετείου πρόσθετη παρέμβαση προς υποστήριξη της εφέσεως του διαδίκου υπέρ του οποίου είχε παρέμβει πρωτοδίκως, ως προς τους προβαλλομένους με την εν λόγω έφεση λόγους (Α.Π. 338/1973 ΝοΒ 21. 1170).

Στην προκειμένη περίπτωση, η δευτέρα αναιρεσείουσα ασφαλιστική εταιρεία, με την επωνυμία "... AG", επικαλουμένη την σύναψη ασφαλιστικής συμβάσεως μετά της εναγούσης, δυνάμει της οποίας ανέλαβε έναντι ασφαλίστρου την κάλυψη του κινδύνου ζημιών κατά την μεταφορά του περί ου ο λόγος μετασχηματιστού, και την συνδρομή εντεύθεν εννόμου συμφέροντος για την ευδοκίμηση της κυρίας αγωγής, άσκησε πρόσθετη υπέρ της εναγούσης παρέμβαση, η οποία όμως, ως ήδη εξετέθη, απερρίφθη με την πρωτόδικη απόφαση, ως απαράδεκτη, λόγω καταργήσεως της κυρίας δίκης με την απόρριψη ως μη νομίμου της αγωγής.

Η προσθέτως, ως άνω, παρεμβαίνουσα δεν άσκησε, όπως είχε δικαίωμα, έφεση κατά της πρωτοδίκου αποφάσεως, ωστόσο αυτή άσκησε εκ νέου πρόσθετη παρέμβαση ενώπιον του Εφετείου, προς υποστήριξη των λόγων της ασκηθείσης από την ενάγουσα εφέσεως κατά της ιδίας αποφάσεως, επικαλουμένη, για τους λόγους που ήδη εξετέθησαν, την ύπαρξη εννόμου συμφέροντος για την ευδοκίμηση της εφέσεως και συνακολούθως της αγωγής.

Η πρόσθετη αυτή παρέμβαση ήταν, κατά τα προλεχθέντα, παραδεκτή, καθόσον η προσθέτως παρεμβαίνουσα, με την πρωτοδίκως ασκηθείσα ομοία παρέμβασή της, η οποία μάλιστα δεν ερευνήθηκε παντάπασι λόγω καταργήσεως της επί της αγωγής κυρίας δίκης, δεν κατέστη διάδικος, ώστε να εμποδίζεται εκ του λόγου τούτου η άσκηση προσθέτου παρεμβάσεως, αφού δεν δεσμεύεται από το δεδικασμένο της μεταξύ των κυρίων διαδίκων αποφάσεως και η ανοιγείσα σχετική δίκη δεν έχει αυτοτέλεια, αλλά εξαρτάται από την επί της κυρίας αγωγής δίκη.

Επομένως το Εφετείο, κρίνοντας αντιθέτως, με την προσβαλλομένη απόφασή του, ότι δηλαδή η ασκηθείσα ενώπιόν του πρόσθετη παρέμβαση είναι απαράδεκτη, διότι η παρεμβαίνουσα εφόσον δεν άσκησε το δικαίωμά της να προσβάλλει με αυτοτελή έφεση την πρωτόδικη απόφαση (που είναι και το μείζον εν προκειμένω) δεν δικαιούται μετά ταύτα να προβεί στην άσκηση προσθέτου υπέρ της εναγούσης-εκκαλούσης παρεμβάσεως ενώπιον του Εφετείου, παρά τον νόμο εκήρυξε απαράδεκτο υποπίπτοντας στην αντίστοιχη αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ. 14 Κ.Πολ.Δ., όπως βασίμως διατείνεται με την υπό κρίση αίτησή της η προσθέτως παρεμβαίνουσα.

Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει, κατά παραδοχήν ως κατ’ ουσίαν βασίμων και των δύο συνεκδικαζομένων αιτήσεων αναιρέσεως , να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, κατά το μέρος που πλήττεται με τις αιτήσεις αυτές και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, κατά την παράγραφο 3 του άρθρ. 580 Κ.Πολ.Δ., όπως ισχύει. Τέλος πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή των κατατεθέντων παραβόλων στις αναιρεσείουσες και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι ως ηττώμενοι (άρθρα 176, 183 και 191 παρ,2 Κ.Πολ.Δ.) στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειουσών, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει την από 7-10-2015 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως ...12-10-2015 αίτηση αναιρέσεως της Δημοσίας Επιχειρήσεως Ηλεκτρισμού (Δ.Ε.Η.) και την από 14-1-2016 και με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως ...23-5-2016 αίτηση αναιρέσεως της προσθέτως υπέρ αυτής (Δ.Ε.Η.) παρεμβάσης ανωνύμου ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "... AG" κατά της υπ’ αριθμ. 6265/2014 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Απορρίπτει την πρώτη, ως άνω, αίτηση ως προς την τετάρτη των αναιρεσιβλήτων.

Δέχεται κατά τα λοιπά τις ανωτέρω αιτήσεις αναιρέσεως.

Αναιρεί την υπ’ αριθμ. 6265/2014 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την επιστροφή των κατατεθέντων παραβόλων στις αναιρεσείουσες.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Επιβάλλει στους τρεις πρώτους αναιρεσιβλήτους της πρώτης αιτήσεως αναιρέσεως τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσειούσης, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων επτακοσίων (1.700 ) ευρώ.

Επιβάλλει στους αναιρεσιβλήτους της δευτέρας αιτήσεως αναιρέσεως τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσειούσης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Ιουλίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 6 Σεπτεμβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ