Supreme Court remands labor accident case for retrial due to insufficient reasoning on employer liability.

Απόφαση 1509 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1509/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ηλία Γιαννακάκη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Ζήση Βασιλόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Απριλίου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ, η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Γώγο.

Του αναιρεσίβλητου: Ψ, ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6/4/2005 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 28876/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1121/2007 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 11/9/2007 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρήστος Αλεξόπουλος, ανέγνωσε την από 26/3/2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη από την επισπεύδουσα τη συζήτηση αναιρεσείουσα 9112Γ/5-10-2007 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας Θεσσαλονίκης Δημητρούλας Μουζίνα ακριβές αντίγραφο της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς εμφάνιση κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο, ο οποίος όμως, όπως προκύπτει από τα πρακτικά, δεν εμφανίσθηκε, ούτε κατέθεσε έγγραφη δήλωση κατά το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, κατά την παραπάνω συνεδρίαση, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το πινάκιο. Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 568 παρ. 4 και 576 παρ. 2 ΚΠολΔ).

Από τα άρθρα 1, 2 και 16 του Ν. 551/1915, που κωδικοποιήθηκε με το β.δ. της 24ης Ιουλίου 25ης Αυγούστου 1920 και διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του ΑΚ με το άρθρο 38 εδαφ. α του ΕισΝΑΚ, προκύπτει ότι όταν η ηθική βλάβη του παθόντος προήλθε από τραυματισμό του σε εργατικό ατύχημα οφειλόμενο σε πταίσμα του εργοδότη ή των προστηθέντων από αυτόν προσώπων ή σε μη τήρηση των προβλεπομένων όρων ασφαλείας η επιδίκαση της χρηματικής ικανοποιήσεως ρυθμίζεται από τις διατάξεις των άρθρων 299, 914 και 932 ΑΚ.

Επομένως, για να δικαιούται ο παθών χρηματική ικανοποίηση, λόγω ηθικής βλάβης, αρκεί να συνετέλεσε στην επέλευση του ατυχήματος πταίσμα που εργοδότη ή των προστηθέντων από αυτόν με την έννοια του άρθρου 914 ΑΚ, δηλαδή αρκεί να συντρέχει οποιαδήποτε αμέλεια αυτών και όχι μόνο η ειδική αμέλεια περί την τήρηση των όρων ασφαλείας του άρθρου 16 παρ. 1 του Ν. 551/1915.

Εξάλλου, με τα άρθρα 2, 3, 5, 6 και 7 του Ν. 1396/1983 "Μέτρα ασφαλείας σε οικοδομές και ιδιωτικά τεχνικά έργα" ορίζονται ότι : α) ο εργολάβος και υπεργολάβος ολοκλήρου του έργου, ανεξάρτητα εάν αυτό εκτελείται ολικά ή κατά τμήματα με υπεργολάβους, είναι συνυπεύθυνοι και υποχρεούνται να λαμβάνουν και να τηρούν όλα τα μέτρα ασφαλείας που αφορούν ολόκληρο το έργο, να τηρούν, σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης και της τέχνης, τις οδηγίες του επιβλέποντος, όπως προβλέπονται στο άρθρο 7 του νόμου αυτού, να εφαρμόζουν - σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης και της τέχνης τη μελέτη μέτρων ασφαλείας, β) ο εργολάβος και υπεργολάβος τμήματος του έργου είναι συνυπεύθυνοι και έχουν τις ίδιες ακριβώς ως άνω υποχρεώσεις για το τμήμα του έργου που έχουν αναλάβει, γ) ο μελετητής έχει υποχρέωση να συντάσσει μελέτη μέτρων ασφαλείας σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης και της τέχνης όταν προβλέπεται τέτοια υποχρέωση από τις διατάξεις που ισχύουν και δ) ο επιβλέπων, εκτός από τις υποχρεώσεις που πηγάζουν από άλλες διατάξεις, έχει και τις υποχρεώσεις να δίνει οδηγίες κατασκευής, σύμφωνες με τους κανόνες της επιστήμης και της τέχνης, για την εκτέλεση εργασιών αντιστηρίξεων - σταθερών ικριωμάτων και πίνακα ηλεκτρικού ρεύματος, να δίνει οδηγίες για τη λήψη μέτρων ασφαλείας από κινδύνους που προέρχονται από αγωγούς της ΔΕΗ και να επιβλέπει την τήρησή τους, να επιβλέπει την εφαρμογή της μελέτης μέτρων ασφαλείας που τυχόν συνέταξε ο μελετητής και να δίνει σχετικές οδηγίες σε περίπτωση σοβαρών ή επικίνδυνων έργων και εάν χρειάζεται να συντάσσει μελέτη για την προσαρμογή των προδιαγραφών των μέτρων ασφαλείας που προβλέπονται.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 1 του Π.Δ/τος 305/1996, κατά την εκτέλεση του έργου οι προβλεπόμενες από το άρθρο 7 του Π.Δ/τος 17/1996 γενικές αρχές προλήψεως, βάσει των οποίων οι εργοδότες στα πλαίσια των ευθυνών τους λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων προλήψεως των επαγγελματικών κινδύνων, ενημερώσεως και καταρτίσεως καθώς και της δημιουργίας της απαραίτητης οργανώσεως και της παροχής των αναγκαίων μέσων εφαρμόζονται και όσον αφορά την τακτική συντήρηση, τον έλεγχο πριν από την έναρξη λειτουργίας και τον περιοδικό έλεγχο των εγκαταστάσεων και των μηχανικών διατάξεων, ώστε να αποφεύγονται οι ατέλειες που θα μπορούσαν να βλάψουν την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων.

Επίσης, με το άρθρο 9 παράρτημα

ΙΙ παρ. 11 του Π.Δ/τος 395/1994 ορίζεται ότι οι εξοπλισμοί εργασίας πρέπει να εγκαθίστανται, να διευθυτούνται και να χρησιμοποιούνται κατά τρόπο ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος για τους χρήστες του εξοπλισμού εργασίας και τους λοιπούς εργαζόμενους, π.χ. φροντίζοντας να υπάρχει αρκετός ελεύθερος χώρος μεταξύ των κινητών τους στοιχείων και των σταθερών ή κινητών στοιχείων που τα περιβάλουν και όλες οι μορφές ενέργειας ή οι ουσίες που χρησιμοποι8ούνται ή παράγονται να μπορούν να διοχετεύονται ή και να απομακρύνονται με ασφάλεια.

Περαιτέρω, με τα άρθρα 7 του Π.Δ/τος 17/1996 "Μέτρα ασφάλειας - υγείας εργαζομένων" και 2.13 του παραρτήματος Ι του Π.Δ/τος 395/1994 ορίζεται αντιστοίχως ότι "ο εργοδότης υποχρεούται να εξασφαλίζει την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων ως προς όλες τις πτυχές της εργασίας και να λαμβάνει μέτρα που να εξασφαλίζουν την υγεία και την ασφάλεια των τρίτων" και "εάν υπάρχουν κίνδυνοι λόγω επαφής με κινούμενα μηχανικά στοιχεία του εξοπλισμού εργασίας που μπορεί να προκαλέσουν ατυχήματα πρέπει αυτά να είναι εφοδιασμένα με προφυλακτήρες ή με συστήματα που να εμποδίζουν την πρόσβαση στις επικίνδυνες ζώνες ή να σταματούν την κίνηση των επικίνδυνων στοιχείων πριν την πρόσβαση στις επικίνδυνες ζώνες.

Εξάλλου, σύμφωνα με τα άρθρα 6 παρ. 1 του Π.Δ/τος 395/994 και 11 του Π.Δ/τος 17/1996 "Μέτρα ασφαλείας - υγείας εργαζομένων" ο εργοδότης λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου οι εργαζόμενοι στην επιχείρηση να λαμβάνουν όλες τις απαραίτητες πληροφορίες όσον αφορά τους κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία καθώς και τα μέτρα και τις δραστηριότητες προστασίας και προλήψεως καθώς επίσης και να ενημερώνει τους εργοδότες των εργαζομένων άλλων επιχειρήσεων που εκτελούν εργασίες στην επιχείρησή του για τους ανωτέρω κινδύνους.

Τέλος, ο αναιρετικός λόγος του αριθμού 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως του δικαστηρίου της ουσίας δεν περιέχονται καθόλου ή δεν περιγράφονται με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά εκείνα γεγονότα που είναι αναγκαία για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις εφαρμογής του εφαρμοσθέντος κανόνα ουσιαστικού δικαίου ή αν έγινε ή όχι ορθός νομικός χαρακτηρισμός των κρίσιμων πραγματικών γεγονότων.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε, κατά κρίση ανέλεγκτη, τα ακόλουθα: Ο πρώτος εναγόμενος Α1 εργολάβος οικοδομών, ανέλαβε την 3-12-2002, με το σύστημα της αντιπαροχής. Τις εργασίες των επιχρισμάτων της εν λόγω οικοδομής ο παραπάνω εναγόμενος, τις ανέθεσε υπεργολαβικά στον τέταρτο των εναγομένων Α4, την δε τοποθέτηση του ανελκυστήρα της οικοδομής ανέθεσε επίσης υπεργολαβικά στον τρίτο εναγόμενο Α3 και με τον τρόπο αυτό οι δύο παραπάνω εναγόμενοι [τέταρτος και τρίτος] συνδέονταν με τον πρώτο εναγόμενο με σχέση πρόστησης.

Στη συνέχεια ο τρίτος εναγόμενος Α3 ανέθεσε περαιτέρω υπεργολαβικά στον πέμπτο εναγόμενο Α5, τεχνίτη ανελκυστήρων, εργασίες που έχουν σχέση με την τοποθέτηση του ανελκυστήρα στην παραπάνω οικοδομή. Ο τελευταίος Α5 την 25-6-2004 είχε προσλάβει τον ενάγοντα (ήδη αναιρεσίβλητο) με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου ως βοηθό τεχνίτη, προκειμένου να τον απασχολεί στις εργασίες που αναλάμβανε υπεργολαβικά σχετικά με την τοποθέτηση ανελκυστήρων σε διάφορες ανεγειρόμενες οικοδομές και συγκεκριμένα να τον βοηθά στις εργασίες μέτρησης και γενικά στην προετοιμασία των εργασιών τοποθέτησης των ανελκυστήρων αλλά και στην τοποθέτηση αυτών, πάντα υπό τις οδηγίες και εντολές του.

Την γενική επίβλεψη των εργασιών της παραπάνω οικοδομής καθώς και τη λήψη και τήρηση μέτρων ασφαλείας ο πρώτος εναγόμενος την είχε αναθέσει στην έκτη των εναγομένων (ήδη αναιρεσείουσα) αρχιτέκτονα μηχανικό-, Χ, ενώ την επίβλεψη των έργων σχετικά με την πυροπροστασία, την θέρμανση, τον ανελκυστήρα και τα ηλεκτρολογικά της οικοδομής και συνακόλουθα την επίβλεψη την λήψη και την τήρηση των μέτρων για αυτές τις εργασίες την είχε αναθέσει στον έβδομο των εναγομένων μηχανολόγο μηχανικό Α7.

Την 2-7-2004 αφού προηγήθηκε η αναφερόμενη παραπάνω συμφωνία του Α3 με τον Α5 σχετικά με την ανάθεση στον τελευταίο των εργασιών τοποθέτησης του ανελκυστήρα στην παραπάνω οικοδομή, ο Α5 με το συνεργείο του, ήτοι τον αναιρεσίβλητο και τον Β, μετέβησαν στην οικοδομή, προκειμένου να προβούν σε απαραίτητες μετρήσεις και προεργασίες τοποθέτησης του ανελκυστήρα.

Η εν λόγω επίσκεψη ήταν η δεύτερη από το συνεργείο του Α5 στο χώρο της οικοδομής. Ενόψει δε του ότι η οικοδομή βρισκόταν στο στάδιο των επιχρισμάτων, που όπως ήδη αναφέρθηκε είχε ανατεθεί υπεργολαβικά από τον εργολάβο Α1 στον τέταρτο των εναγομένων Α4, την ημέρα εκείνη [2-7-2004] πραγματοποιούνταν από το συνεργείο του τελευταίου εργασίες επιχρισμάτων και μάλιστα κατά τον συγκεκριμένο χρόνο στο κλιμακοστάσιο μεταξύ του 4ου και 5ου ορόφου, με τη χρήση μηχανής σοβατίσματος.

Αυτή [μηχανή σοβατίσματος] φέρει λάστιχο, που ξεκινάει από τον αναμικτήρα όπου γίνεται η σύνθεση του σοβά και αποτελείται από τμήματα που ενώνονται με συνδέσμους, ανάλογα με το ύψος όπου βρίσκεται η επιφάνεια που θα επιχρισθεί. Ο Α5 με το ανωτέρω συνεργείο του εισήλθαν στο χώρο εργοταξίου της οικοδομής συνάντησαν στην είσοδο αυτού τον εργάτη που ήταν στην μπετονιέρα και παρασκεύαζε σοβά, ο οποίος (εργάτης) ανήκε στο συνεργείο του Α4 και στη συνέχεια χωρίς να ενημερωθούν από τον υπεύθυνο του συνεργείου των επιχρισμάτων, αλλά ούτε και από τον εργολάβο ή τους υπευθύνους αυτού για την επίβλεψη λήψης και τήρησης μέτρων ασφαλείας, δηλαδή τους αναφερόμενους παραπάνω μηχανικούς του έργου, αλλά και χωρίς ο Α5, ως υπεύθυνος του συνεργείου, να ζητήσει ενημέρωση για το στάδιο των εργασιών και αν η είσοδό τους λόγω ακριβώς του είδους των εργασιών ενείχε επικινδυνότητα, ανέβηκαν στον τελευταίο όροφο της οικοδομής από το κλιμακοστάσιο.

Το λάστιχο της μηχανής του σοβά ανέβαινε από το φανάρι της σκάλας του κλιμακοστασίου συγκροτούμενο με συνδέσμους επί της σκάλας. Ο αναιρεσίβλητος με τον Α5 και τον Β, αφού έφτασαν στο πλατύσκαλο του 5ου ορόφου της οικοδομής, άρχισαν να απασχολούνται στο χώρο του ανελκυστήρα, προβαίνοντας στις απαραίτητες μετρήσεις και για τον λόγο αυτό ήταν στραμμένοι προς τον χώρο όπου θα τοποθετούνταν ο ανελκυστήρας.

Μέχρι τη στιγμή εκείνη η μηχανή σύνθεσης σοβά δεν λειτουργούσε, είτε γιατί είχε υποστεί βλάβη που επιδιορθωνόταν τότε, είτε γιατί είχε τελειώσει ο σοβάς και αναμενόταν η παρασκευή νέου σοβά. Όταν στον χώρο που εκτελούνταν οι εργασίες επιχρισμάτων τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, δηλαδή στο κλιμακοστάσιο μεταξύ του 4ου και του 5ου ορόφου, άνοιξε ο σύνδεσμος που υπήρχε στο λάστιχο κοντά στο πλατύσκαλο του 5ου ορόφου όπου βρισκόταν ο αναιρεσίβλητος και οι υπόλοιποι συνεργάτες του, με αποτέλεσμα να εκτοξευτεί το επίχρισμα [σοβάς] επάνω στην πλάτη του Α5, χωρίς αυτός να τραυματισθεί, ενώ τον αναιρεσίβλητο και τον άλλο βοηθό τεχνίτη Β, τους χτύπησε στα μάτια, με αποτέλεσμα τον σοβαρό τραυματισμό τους.

Ο ισχυρισμός των εναγομένων ότι ο συνδετήρας άνοιξε διότι υπήρξε παρέμβαση εκ μέρους των εργαζομένων του, συνεργείου όπου δούλευε και ο αναιρεσίβλητος δεν αποδείχθηκε από κανένα αποδεικτικό στοιχείο και συνεπώς είναι ουσιαστικά αβάσιμος. Με βάση τα προαναφερόμενα αποδείχθηκε ότι για τον κίνδυνο πρόκλησης ατυχήματος από την εκτέλεση των αναγκαίων επιχρισμάτων, δεν είχε γίνει η αναγκαία ειδική ενημέρωση του αναιρεσιβλήτου, που σημειωτέον είχε προσληφθεί, όπως προαναφέρθηκε, από τον Α5 την 26-6-2004, είχε επισκεφθεί το χώρο μία μόνο φορά και δεν είχε απασχοληθεί άλλη φορά σε παρόμοια εργασία, αλλά ούτε και κατείχε σχετική εμπειρία.

Η επέλευση του ατυχήματος αυτού είναι αποτέλεσμα των συγκλινουσών αμελών συμπεριφορών του πρώτου εναγομένου Α1, εργολάβου του έργου, του υπεργολάβου του έργου Α4, τέταρτου εναγομένου, που του ανατέθηκαν από τον εργολάβο υπεργολαβικά τα επιχρίσματα, εργασία που τελούνταν κατά την ώρα του ατυχήματος, του τρίτου εναγομένου Α3, στον οποίον ανατέθηκαν υπεργολαβικά από τον εργολάβο οι εργασίες τοποθέτησης του ανελκυστήρα, του πέμπτου εναγομένου Α5, στον οποίο ανέθεσε υπεργολαβικά ο παραπάνω υπεργολάβος Α3 την τοποθέτηση του ανελκυστήρα και ο οποίος προσέλαβε τον αναιρεσίβλητο- παθόντα με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας για να απασχοληθεί μεταξύ των άλλων και στην συγκεκριμένη εργασία, της αναιρεσείουσας Χ, στην οποία είχε ανατεθεί από τον εργολάβο του έργου η γενική επίβλεψη των εργασιών της παραπάνω οικοδομής καθώς και η λήψη και η τήρηση των μέτρων ασφαλείας καθώς και του έβδομου εναγομένου Α7, στον οποίο είχαν ανατεθεί από τον εργολάβο η επίβλεψη των έργων των σχετικών με την πυροπροστασία, την θέρμανση, τον ανελκυστήρα και τα ηλεκτρολογικά της οικοδομής και συγκεκριμένα οι προαναφερόμενοι ευθύνονται γιατί δεν μερίμνησαν να απαγορεύσουν, τόσο οι επιβλέποντες μηχανικοί, όσο και ο εργολάβος, όσο και οι υπεργολάβοι του έργου,την είσοδο του αναιρεσίβλητου στην οικοδομή κατά το χρόνο που εκτελούνταν εργασίες επιχρισμάτων που ενείχαν κίνδυνο για την υγεία και την σωματική ακεραιότητα τρίτων που δεν γνώριζαν τον τρόπο προφύλαξης κατά την εκτέλεση εργασιών επιχρισμάτων και δεν έλαβαν τα απαραίτητα μέτρα για την τήρηση της προφύλαξης, ούτε πραγματοποίησαν έλεγχο των εγκαταστάσεων που χρησιμοποιούσαν για τα επιχρίσματα, καθόσον αν γινόταν τέτοιος έλεγχος από τον υπεργολάβο των επιχρισμάτων μπορούσε να εντοπισθεί το πρόβλημα στο σύνδεσμο του λάστιχου που μετέφερε το ασβεστοκονίαμα και να προλαμβάνετο το συγκεκριμένο ατύχημα.

Επίσης δεν φρόντισαν να ενημερώσουν τον αναιρεσίβλητο για τον κίνδυνο που εγκυμονεί από την πρόσβασή του στο σημείο που συνέβη το ατύχημα και να του παράσχουν τις κατάλληλες οδηγίες. Επιπλέον δε ο υπεργολάβος του ανελκυστήρα Α5 ευθύνεται και για το ότι ενώ αντιλήφθηκε την παρουσία του εργάτη του συνεργείου επιχρισμάτων στο χώρο της εισόδου της οικοδομής, ο οποίος ασχολείτο με την μηχανή παρασκευής σοβά, δεν ζήτησε να ενημερωθεί για το στάδιο των εργασιών, ούτε για τους τυχόν κινδύνους-, ώστε να προφυλάξει τον ίδιο αλλά και τα μέλη του συνεργείου του.

Περαιτέρω όμως για την επέλευση του ενδίκου ατυχήματος και των αποτελεσμάτων αυτού υφίσταται συγκλίνουσα αμέλεια και του παθόντος αναιρεσίβλητου, καθόσον αυτός, εισερχόμενος στην οικοδομή, ενώ αντιλήφθηκε ότι υπήρχε εργάτης στην είσοδο της οικοδομής που παρασκεύαζε τον σοβά και ότι συνεπώς θα συνεχίζονταν οι εργασίες επιχρίσματος της οικοδομής, δεν φρόντισε να ενημερωθεί για τις εργασίες που θα εκτελούνταν και σε πόσο χρονικό διάστημα θα επαναλειτουργούσε το συνεργείο επιχρισμάτων, σε ποιόν όροφο και για πόσο χρονικό διάστημα θα εκτελούσε έστω και ανεπίτρεπτα μετρήσεις και προεργασίες μαζί με τα άλλα δύο άτομα του συνεργείου για την τοποθέτηση του ανελκυστήρα, ούτως ώστε το συνεργείο αυτό ή να σταματήσει για μικρό χρονικό διάστημα τις εργασίες του, τις οποίες θα συνέχιζε μετά την αποχώρηση του αναιρεσίβλητου ή σε περίπτωση που θα καθυστερούσαν για μεγάλο χρονικό διάστημα θα απαγόρευε την είσοδο του συνεργείου αυτού ή ενδεχομένως θα συνέχιζε τις εργασίες του σε άλλον όροφο ή τέλος θα επεσήμανε στον αναιρεσίβλητο και στους άλλους δύο του συνεργείου των ανελκυστήρων τους κινδύνους από την ταυτόχρονη εργασία των δύο συνεργείων στην οικοδομή, ούτως ώστε να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα και με τον τρόπο αυτό να αποφευχθεί το ατύχημα, καθόσον ο υπεργολάβος που ήταν μαζί με τον αναιρεσίβλητο λαμβάνοντας απλά μέτρα ασφαλείας και συγκεκριμένα έχοντας στραμμένα τα νώτα του προς το λάστιχο που μετέφερε το σοβά όταν εκτινάχθηκε το λάστιχο, ο σοβάς τον χτύπησε στην πλάτη του χωρίς να υποστεί κάποιο τραυματισμό.

Οποιαδήποτε δε των ως άνω αμελών συμπεριφορών, είτε του αναιρεσίβλητου, είτε των εναγομένων και αν ήθελε θεωρηθεί ελλείπουσα, ήθελε εκλείψει συγχρόνως και το επελθόν αποτέλεσμα, ενώ, αναλόγως του βαθμού της υπαιτιότητας των προαναφερομένων, η συμμετοχή τούτων στην επέλευση του ατυχήματος ανέρχεται σε ποσοστό 30% για τον αναιρεσίβλητο και σε ποσοστό 70% για τους εναγομένους.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο αναιρεσίβλητος, κάτοικος Θεσσαλονίκης, ήταν κατά το χρόνο του ατυχήματος 31 ετών και άγαμος. Αυτός υπέστη λόγω του ατυχήματος σοβαρότατο τραυματισμό στους οφθαλμούς του και στο Νοσοκομείο Παπανικολάου, όπου μεταφέρθηκε διαπιστώθηκε ότι είχε υποστεί χημικό έγκαυμα κερατοειδούς δεξιού οφθαλμού και κατέστη μονόφθαλμος.

Έτσι, συνεχίζει το Εφετείο, εκτιμώντας τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες συνέβη το ατύχημα, το βαθμό της αμέλειας των διαδίκων μερών την ιδιαίτερη σοβαρότητα και το είδος του τραυματισμού του αναιρεσιβλήτου και στους δύο οφθαλμούς του, που όσον αφορά τον δεξιό του οφθαλμό του προκάλεσε μη αναστρέψιμη βλάβη, και την από αυτόν βαθύτατη και διαρκή θλίψη του, την ηλικία του, την οικονομική κατάσταση των διαδίκων και την κοινωνική θέση του αναιρεσιβλήτου, κρίνει ότι το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης που πρέπει να επιδικασθεί στον αναιρεσίβλητο ανέρχεται στο ποσό των 90.000 ευρώ.

Ακολούθως, το Εφετείο, δεχθέν τις εφέσεις των εναγομένων, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση και δέχθηκε εν μέρει την ένδικη αγωγή, επιδικάζοντας στον αναιρεσίβλητο το ανωτέρω ποσό των 90.000 ευρώ. Με τις εκτεθείσες παραδοχές το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες, οι οποίες καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθότητα ή μη της εφαρμογής των προπαρατεθεισών ουσιαστικού δικαίου διατάξεων, διότι, υπό την ιδιότητα της αναιρεσείουσας ως επιβλέπουσας μηχανικού των εργασιών της επίμαχης πολυώροφης οικοδομής, δεν αποδίδονται σ' αυτή συγκεκριμένες πράξεις ή παραλείψεις που ήσαν πρόσφορες για την πρόκληση του ζημιογόνου αποτελέσματος, οι οποίες αν είχαν παραλειφθεί θα απεφεύγετο αυτό, ενόψει μάλιστα των ιδιαιτέρων συνθηκών και του τρόπου προκλήσεως του ενδίκου εργατικού ατυχήματος, που δεν οφείλετο στην παράλειψη κάποιου γενικού μέτρου ασφαλείας αλλά σε αιφνίδια επαναλειτουργία της μηχανής συνθέσεως του ασβεστοκονιάματος (σοβά) και ειδικότερα η προσβαλλόμενη απόφαση :

α) δεν αναφέρει ποιά συγκεκριμένα μέτρα ασφαλείας (προφυλάξεως) παρέλειψε να υποδείξει και να επιβλέψει τη λήψη και την τήρησή τους η αναιρεσείουσα επιβλέπουσα μηχανικός, β) δεν αναφέρει από πού πήγαζε η υποχρέωση της αναιρεσείουσας για ενημέρωση του αναιρεσιβλήτου για τον κίνδυνο που εγκυμονούσε η είσοδός του και παραμονή του στην ανεγειρόμενη οικοδομή από τη σύγχρονη εκτέλεση σ' αυτή εργασιών από το συνεργείο επιχρισμάτων του τετάρτου των εναγομένων Α4 και σε τι θα συντελούσε αυτή, ενόψει ιδίως και της παραδοχής της ότι ο παθών κατά την είσοδό του στο χώρο του εργοταξίου της οικοδομής αντελήφθη τον εργάτη του ως άνω συνεργείου επιχρισμάτων που απασχολείτο με την παρασκευή ασβεστοκονιάματος (σοβά) και είχε εντεύθεν προσωπική αντίληψη του σταδίου και του είδους των εργασιών που εκτελούντο στην οικοδομή καθώς και των κινδύνων που μπορούσαν να προκύψουν από την εκτέλεσή τους και γ) δεν διευκρινίζει ειδικώς πως το ατύχημα βρίσκεται σε αιτιώδη σύνδεσμο με την αποδιδόμενη στην αναιρεσείουσα συμπεριφορά, καίτοι δέχεται ότι το ζημιογόνο αποτέλεσμα θα προλαμβάνετο από μόνο τον έλεγχο της μηχανής που χρησιμοποιείτο για την εκτόξευση του ασβεστοκονιάματος από τον υπεργολάβο των επιχρισμάτων Α4, από τον οποίο μπορούσε να εντοπισθεί το πρόβλημα στο σύνδεσμο του λάστιχου που μετέφερε το ασβεστοκονίαμα.

Επομένως, οι εκ του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ απορρέοντες πρώτος, κατά το δεύτερο μέρος του, τρίτος, κατά το τρίτο μέρος του, και τέταρτος, κατά το τρίτο μέρος του, λόγοι του αναιρετηρίου είναι βάσιμοι, γι' αυτό και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 1121/2007 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 1 Ιουλίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ