1509/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1509 / 2007 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1509/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ανδρέα Μαρκάκη, Ηλία Γιαννακάκη, Αθανάσιο Θεμέλη, Μάριο-Φώτιο Χατζηπανταζή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Μαϊου 2007, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: .................................., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Απόστολο - Κωνσταντίνο Κωνσταντινίδη. Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ανδρέα Πετρόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-3-1998 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 937/1999 του ίδιου Δικαστηρίου και 3225/2002 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η αναιρεσείουσα ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ με την από 11-7-2002 αίτησή της.

Εκδόθηκε η 39/2004 απόφαση του Αρείου Πάγου, που αναίρεσε την 3225/2002 απόφαση του Εφετείου Αθηνών και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές και δέχτηκε την αίτηση περί επαναφοράς των πραγμάτων στην πριν από την εκτέλεση κατάσταση.

Εκδόθηκε η 1471/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 12-5-2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Μάριος - Φώτιος Χατζηπανταζής, διάβασε την από 2-5-2006 έκθεσή του με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των δύο πρώτων λόγων της αναιρέσεως και την απόρριψη του τρίτου λόγου αυτής. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔικ. ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας εφάρμοσε κανόνα ουσιαστικού δικαίου μη εφαρμοστέο ή παρέλειψε την εφαρμογή του εφαρμοστέου ή προσέδωσε στον εφαρμοσθέντα κανόνα έννοια διαφορετική από εκείνη που έχει. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 2 παρ. 2 του Α.Ν. 173/1967, "εις ας περιπτώσεις εργοδότης τυγχάνει το Δημόσιο ή ΝΠΔΔ ή Τράπεζα ή επιχειρήσεις και οργανισμοί κοινής ωφελείας, επιχορηγούμενοι υπό του Κράτους, η από το Ν. 2112/1920, ως ούτος ετροποποιήθη και συνεπληρώθη μεταγενεστέρως, οφειλομένη αποζημίωση δεν δύναται να υπερβαίνει εις πάσαν περίπτωσιν το ποσό των 240.000 δραχμών, καταργουμένης πάσης αντιθέτου ειδικής διατάξεως νόμου ή συμβάσεως οιασδήποτε μορφής ή τυχόν υπάρχοντος εθίμου".

Το ανώτατο αυτό όριο με το άρθρο 33 του Ν. 1876/1990 καθορίστηκε στο ποσό των 1.500.000 δραχμών. Εξάλλου, με το άρθρο 1 παρ. 1 και 2 του Ν.Δ. 618/1970 "περί εφαρμογής των διατάξεων του Α.Ν. 173/1967 επί αποζημιώσεων κ.λ.π." ορίσθηκαν τα εξής: "Τα υπό των διατάξεων της παρ. 2 του άρθρου 2 κα του άρθρου 3 του Α.Ν. 173/1967, περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του Α.Ν. 99/1967 περί ελέγχου ομαδικών απολύσεων κ.λ.π., τιθέμενα ανώτατα όρια αποζημιώσεως ισχύουν δια πάσαν περίπτωσιν οφειλομένης δυνάμει γενικής ή ειδικής διατάξεως νόμου ή κανονισμού ή συμβάσεως αποζημιώσεως εις τους αποχωρούντας, απομακρυνομένους ή απολυομένους υπαλλήλους και εργάτας του Δημοσίου, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοικήσεως, Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, Τραπεζών, Επιχειρήσεων κοινής ωφελείας ή Επιχειρήσεων επιχορηγουμένων υπό του Κράτους, εφ' οιαδήποτε σχέσει εργασίας μετ' αυτών συνδεομένων, καταργουμένης πάσης αντιθέτου γενικής ή ειδικής διατάξεως νόμου, κανονισμού συμβάσεως οιασδήποτε μορφής ή εθίμου".

Με τις διατάξεις αυτές ο νομοθέτης απέβλεψε προδήλως στον περιορισμό, για λόγους γενικότερου συμφέροντος, των ως άνω αποζημιώσεων και την εντεύθεν οικονομική ανακούφιση του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των ως άνω Τραπεζών, Επιχειρήσεων και Οργανισμών ή Επιχειρήσεων κοινής ωφελείας, δεδομένου ότι οι σχετικές δαπάνες επιβαρύνουν τελικώς τους φορολογουμένους, στην περίπτωση δε των Τραπεζών και των μη επιχορηγουμένων κοινωφελών επιχειρήσεων, το κόστος των παρεχομένων απ' αυτές υπηρεσιών.

Εξ άλλου, από τις διατάξεις των παραγράφων 1, 4 και 7 εδ. α' και β' του άρθρου 2 του Ν. 2271/1994 "Εξυγίανση της Ολυμπιακής Αεροπορίας Α.Ε." προκύπτει ότι για να μειωθεί το προσωπικό της Ολυμπιακής Αεροπορίας Α.Ε. (Ο.Α.) και Ολυμπιακής Αεροπλοϊας Α.Ε., στο πλαίσιο εξυγίανσης των εταιρειών αυτών, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, παρασχέθηκε η δυνατότητα και στους χειριστές και ιπταμένους μηχανικούς της Ο.Α., που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες ασφαλίσεως και 3.000 ώρες πτήσεως, από τις οποίες 500 τουλάχιστον την τελευταία δεκαετία και είχαν συμπληρώσει ταυτόχρονα το 53ο έτος της ηλικίας τους, να αποχωρήσουν οικειοθελώς και να λάβουν πλήρη σύνταξη από το ΙΚΑ και το ΤΕΑΠΑΕ, καθώς και αυξημένη αποζημίωση (την αποζημίωση του Ν. 2112/1920 προσαυξημένη κατά 25% και ποσό που αντιστοιχεί σε τακτικές αποδοχές δύο μηνών, χωρίς περιορισμό στο ανώτατο όριο), που θα υπόκειται σε ελαττωμένη φορολογία.

Ειδικότερα, με την παράγραφο 4 του προμνησθέντος άρθρου 2 του Ν. 2271/1994 ορίζεται ότι το προβλεπόμενο ποσό αποζημιώσεως στους αποχωρούντες με το νόμο αυτό καταβάλλεται "χωρίς περιορισμό στο ανώτατο όριο από το χαρακτηρισμό της Ολυμπιακής Αρεοπορίας και Ολυμπιακής Αεροπλοϊας, ως επιχειρήσεως κοινής ωφελείας".

Εκ τούτων παρέπεται ότι οι διατάξεις του άρθρου 2 παρ. 2 του Α.Ν. 173/1967, ως έκτοτε ως ανωτέρω τροποποιήθηκαν και συμπληρώθηκαν με το άρθρο 33 του Ν. 1876/1990 και του άρθρου 1 παρ. 1 και 2 του ν.δ. 618/1970, δεν έχουν εφαρμογή επί του ύψους της κατά τις διατάξεις του Ν. 2271/1994 και δη των παρ. 1, 4 και 7 εδ. α' και β' του άρθρου 2 αυτού οριζομένης αποζημίωσης των ως ανωτέρω και κατά τις προϋποθέσεις αυτού οικειοθελώς αποχωρούντων εκ της υπηρεσίας τους στην αναιρεσίβλητη στα πλαίσια του σχεδιασμού της εξυγίανσης αυτής, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε τα εξής: Ο αναιρεσείων προσελήφθη από την αναιρεσίβλητη, ως ιπτάμενος μηχανικός αεροσκαφών, στις 21-8-1965 και υπηρέτησε σ' αυτήν με την ως άνω ιδιότητα μέχρι τα 31-12-1997, οπότε και διεγράφη από τη δύναμη του προσωπικού των ιπταμένων μηχανικών, λόγω συνταξιοδοτήσεως.

Προηγουμένως και συγκεκριμένα, στις 11-1-1995 είχε υποβάλει στην αναιρεσίβλητη αίτηση οικειοθελούς αποχωρήσεως, αφού συνέτρεχαν στο πρόσωπό του οι προϋποθέσεις του άρθρου 2 παρ. 4 του Ν. 2271/1994. Η αίτηση δεν έγινε δεκτή και η αναιρεσίβλητη συνέχισε να απασχολεί τον αναιρεσείοντα μέχρι τις 31-12-1997, οπότε του επέδωσε διαπιστωτική πράξη, με την οποία του δήλωνε ότι συνέτρεχαν στο πρόσωπό του οι προϋποθέσεις για συνταξιοδότηση, λόγω συμπληρώσεως του 60ου έτος της ηλικίας του και του κατέβαλε ως αποζημίωση το ποσό των 18.959.687 δραχμών και όχι την αυξημένη αποζημίωση του άρθρου 2 του Ν. 2271/1994.

Η ενέργεια αυτή της αναιρεσίβλητης, να μη κάνει δεκτή εντός ευλόγου χρόνου την αίτηση του αναιρεσείοντος για οικειοθελή αποχώρηση, είναι άδικη πράξη και δημιουργεί υποχρέωση της αναιρεσίβλητης να αποζημιώσει τον αναιρεσείοντα με τη διαφορά μεταξύ της καταβληθείσης αποζημιώσεως και αυτής του άρθρου 2 παρ. 4 του Ν. 2271/1994.

Τέλος, το Εφετείο δέχθηκε ότι η αποζημίωση, που πρέπει να καταβληθεί στον αναιρεσείοντα για την ανωτέρω αιτία, ανέρχεται, σύμφωνα με τα άρθρα 2 παρ. 2 του Α.Ν. 173/1967, 33 του Ν. 1876/1990, 1 παρ. 1 και 2 του Ν.Δ. 618/1970 και 6 παρ. 1 του Ν. 96/1975, σε 1.500.000 δραχμές ή 4.403 ευρώ. Ετσι, που έκρινε το Εφετείο, παραβίασε τις άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, καθώς και εκείνες των άρθρων 2 παρ. 1, 4 και 7 εδ.

α' και β' του Ν. 2271/1994 και επομένως, ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ., με τον οποίο προβάλλεται η παραβίαση των ως άνω διατάξεων, είναι ουσιαστικά βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το ως άνω μέρος της (του υπολογισμού δηλαδή της αποζημίωσης του αναιρεσείοντος) και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το μέρος αυτό, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Για τους λόγους αυτούς

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθ. 1471/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος. ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το άνω μέρος, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές. ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατό (1.100) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 29 Μαϊου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 19 Ιουνίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ