1508/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1508 / 2017 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1508/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, ο οποίος ορίστηκε με την υπ’ αριθμ. 98/2017 Πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, κωλυομένης της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Δήμητρας Παπαντωνοπούλου, Γεώργιο Κοντό - Εισηγητή, Αβροκόμη Θούα, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου και Γεώργιο Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Μαΐου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην …, και εν προκειμένω από τον Προϊστάμενο της ..., εκπροσωπήθηκε δε από την πληρεξούσιά του Ιωάννα Λεμπέση, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Δ. Σ. του Ι., κατοίκου ..., 2) Α. Κ. του Α., κατοίκου ... και 3) Α. Κ. του Α., κατοίκου ....

Οι πρώτος και δεύτερος αναιρεσίβλητοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Κυπριωτάκη, ενώ ο τρίτος εκπροσωπήθηκε από τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-9-2009 ανακοπή των ήδη αναιρεσιβλήτων και εταιρείας και προσώπου που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6864/2010 του ίδιου Δικαστηρίου, 459/2012 εν μέρει οριστική και 4659/2014 οριστική του Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 22-6-2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, οι ήδη αναιρεσίβλητοι, με την ένδικη (από 14-9-2009) ανακοπή τους, την οποία άσκησαν από κοινού με τους Ν. Κ. και την εταιρεία "..." (που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη) εζήτησαν, για τους αναφερόμενους σ’ αυτή λόγους, να ακυρωθούν ο χρηματικός κατάλογος και η από 5-6-2009 τριπλότυπη κατάσταση της 25ης Διευθύνσεως του Γ.Λ.Κ., με τα οποία βεβαιώθηκε σε βάρος τους και υπέρ του καθ’ ου η ανακοπή ήδη αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου το ποσό των 10.356.489,38 ευρώ, καθώς και το υπ’ αριθμ. πρωτ. ...5-6-2009 διαβιβαστικό έγγραφο της άνω Διεύθυνσης του ΓΛΚ προς την ..., η υπ’ αριθμ. ...29-6-2006 ταμειακή βεβαίωση και οι υπ’ αριθμ. ... ατομικές ειδοποιήσεις χρεών της ιδίας Δ.Ο.Υ που αφορούν το ανωτέρω χρέος. Με την πρωτόδικη απόφαση η ανακοπή απερρίφθη και κατά της αποφάσεως αυτής οι ήδη αναιρεσίβλητοι και ο Ν. Κ. (μη διάδικος στην παρούσα δίκη) άσκησαν έφεση, επί της οποίας εξεδόθη αρχικώς η υπ’ αριθμ. 459/2012 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Με την απόφαση αυτή έγινε δεκτή τυπικά και εν μέρει κατ’ ουσίαν η έφεση, εξαφανίσθηκε η πρωτόδικη απόφαση κατά το μέρος που αφορά τους πέμπτο, δεύτερο και τρίτο λόγους της ανακοπής, και ο μεν πέμπτος λόγος, που είχε κριθεί πρωτοδίκως κατ’ ουσίαν αβάσιμος, απερρίφθη ως μη νόμιμος, οι δε λοιποί, ως άνω, λόγοι κρίθηκαν παραδεκτοί και νόμιμοι και διατάχθηκε η επανάληψη της συζητήσεως προκειμένου να προσκομισθεί το αναφερόμενο σ’ αυτήν έγγραφο, που θεωρήθηκε αναγκαίο για την έρευνα της ουσιαστικής βασιμότητος των λόγων αυτών. Κατά την επακολουθήσασα συζήτηση εξεδόθη η ήδη προσβαλλομένη απόφαση, με την οποία η ένδικη ανακοπή ως προς τους δύο ως άνω λόγους της, απερρίφθη ως προς τον ανακόπτοντα - εκκαλούντα Ν. Κ. ως κατ’ ουσίαν αβάσιμη, έγινε δε εν μέρει δεκτή ως προς τους ήδη αναιρεσιβλήτους και ακυρώθηκαν εν μέρει ο χρηματικός κατάλογος και η από 5-6-2009 τριπλότυπη κατάσταση της 25ης Διευθύνσεως του ΓΛΚ και η υπ’ αριθμ. ...29-6-2009 ταμειακή βεβαίωση ως προς τα βεβαιούμενα δι’ αυτών χρηματικό ποσά πέραν του ποσού των 654.634,63 ευρώ για τον πρώτο αναιρεσίβλητο (Δ. Σ.) και του ποσού των 73.367,57 ευρώ για καθέναν από τους λοιπούς αναιρεσιβλήτους (Ά. Κ. και Α. Κ.). Η τελευταία, ως άνω, απόφαση του Εφετείου, πλήττεται ήδη με την κρινομένη αίτηση και για τους λόγους που αναφέρονται σ’ αυτήν και αναλύονται ειδικότερα κατωτέρω.

Επειδή, κατά το άρθρο 16 παρ.2 του ν.2227/1994 "α) Η εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου για την κάλυψη των ρυθμιζόμενων, με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και οικονομικών, οφειλών από παλαιότερα δάνεια επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες, ανεξάρτητα από την έδρα τους, στους νομούς Ξάνθης, Ροδόπης, Έβρου, Φλώρινας, Κιλκίς, Ευβοίας και Καστοριάς, παρέχεται ανεπιφύλακτα έναντι εμπράγματων ασφαλειών επί των παγίων στοιχείων των επιχειρήσεων αυτών, εφόσον η αξία τους καλύπτει το ποσά των ρυθμιζόμενων οφειλών που βαρύνει τις επιχειρήσεις.

Στην περίπτωση αυτή απελευθερώνονται οι υφιστάμενες υπέρ των τραπεζών λοιπές ασφάλειες επί ρευστοποιήσιμων στοιχείων, ενεχύρων, προσωπικών εγγυήσεων τρίτων και εξωεπιχειρηματικών ακινήτων, β) Αν η αξία των πάγιων περιουσιακών στοιχείων των επιχειρήσεων δεν καλύπτει το ποσό των ρυθμιζόμενων οφειλών που βαρύνουν τις επιχειρήσεις, διατηρούνται, από τις υφιστάμενες λοιπές ασφάλειες, όσες αρκούν για την κατά εκατό τοις εκατό (100%) κάλυψη των οφειλών αυτών, γ)...

δ) Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθορίζεται η διαδικασία και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων". Με βάση την ως άνω εξουσιοδοτική διάταξη, τους α.ν.747/1945, 9/1967 και το νόμο 1266/1982, εξεδόθη η .../0025/4-10-1994 απόφαση του Υπουργού "Διαδικασία διατήρησης υφιστάμενων ασφαλειών δανείων επιχειρήσεων περιφέρειας Θράκης και νομών Φλώρινας και Κιλκίς κ.λ.π.", με την οποία ορίζονται τα ακόλουθα: "Ορίζουμε ότι η εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου για την κάλυψη οφειλών από δάνεια επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες, ανεξάρτητα από την έδρα τους, στους νομούς Ξάνθης, Ροδόπης, Έβρου, Φλώρινας και Κιλκίς, ισχύει με τον όρο της διατήρησης, από τις υφιστάμενες ασφάλειες, του μέρους αυτών που η αξία τους καλύπτει κατά 100% το ποσό των οφειλών που βαρύνουν τις επιχειρήσεις μετά τη συμφωνία της ρύθμισης.

Από τις υφιστάμενες ασφάλειες διατηρούνται πρώτα, μέχρι κάλυψης κατά 100%, οι εμπράγματες επί των παγίων στοιχείων της επιχείρησης. Αν αυτές δεν επαρκούν, διατηρούνται από τις λοιπές εμπράγματες επί των εξωεπιχειρηματικών ακινήτων μέχρι κάλυψης μαζί με αυτές επί των παγίων στοιχείων της επιχείρησης, του 100% των οφειλών.

Αν και αυτές δεν επαρκούν, διατηρούνται, από τις απομένουσες ασφάλειες, οι ενοχικές, και μέχρι την κάλυψη, μαζί με όλες τις προηγούμενες εμπράγματες, του 100% των οφειλών και ακολούθως κατά τον ίδιο τρόπο και κατά σειρά αυτές επί των χρεογράφων, αυτές επί εκείνων των αξιογράφων που μπορεί να εισπραχθούν, αυτές των εκχωρημένων επιδοτήσεων και τέλος αυτές των ενεχύρων επί προϊόντων και εμπορευμάτων.

Οι ασφάλειες πλην αυτών επί των παγίων στοιχείων της επιχείρησης, θα κρίνονται ως προς την επάρκειά τους για την εφαρμογή των ανωτέρω, από τις τράπεζες κατά το χρόνο που εξετάζουν τα αιτήματα απελευθέρωσης ασφαλειών. Οι ασφάλειες που θα διατηρηθούν, σύμφωνα με όλα τα προαναφερόμενα, θα λειτουργήσουν απαράλλακτα υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, σε περίπτωση κατάπτωσης της εγγύησής του, το οποίο υποκαθίσταται εκ του νόμου στα δικαιώματα των τραπεζών κατά των οφειλετών από και δια της βεβαιώσεως στις αρμόδιες Δημόσιες Οικονομικές (Δ.Ο.Υ.), ως εσόδων του Δημοσίου, των εγγυημένων οφειλών...".

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ., "Αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης". Ο λόγος αυτός ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνος δικαίου, για την επέλευση της εννόμου συνεπείας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία (Ολ.ΑΠ 1/1999).

Περαιτέρω, ο από το άρθρο 559 αριθ. 20 του Κ.Πολ.Δ. προβλεπόμενος λόγος αναιρέσεως, για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου ιδρύεται, όταν το δικαστήριο υπέπεσε σε διαγνωστικό λάθος, αναγόμενο δηλαδή στην ανάγνωση του εγγράφου, με την παραδοχή ότι περιέχει περιστατικά προφανώς διαφορετικά από εκείνα που πράγματι περιλαμβάνει, όχι δε και όταν, από το περιεχόμενο του εγγράφου, το οποίο σωστά διέγνωσε, συνάγει αποδεικτικό πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που ο αναιρεσείων θεωρεί ορθό.

Πράγματι στην τελευταία περίπτωση, πρόκειται για παράπονο, αναγόμενο στην εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων, η οποία εκφεύγει από τον αναιρετικό έλεγχο. Πάντως, για να θεμελιωθεί ο προαναφερόμενος λόγος αναιρέσεως, θα πρέπει το δικαστήριο της ουσίας να έχει στηρίξει το αποδεικτικό πόρισμά του αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στο έγγραφο, το περιεχόμενο του οποίου φέρεται ότι παραμορφώθηκε, όχι δε και όταν το έχει απλώς συνεκτιμήσει, μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαίρει το έγγραφο, αναφορικά με το πόρισμα στο οποίο κατέληξε ως προς το αποδεικτέο γεγονός (Ολ.Α.Π. 2/2008, Α.Π. 1093/2014).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλομένη απόφασή του, δέχθηκε κατά το ενδιαφέρον την παρούσα αναιρετική διαδικασία μέρος των, τα εξής: "Από τον προσκομιζόμενο με επίκληση χρηματικό κατάλογο οφειλών από δάνεια με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου του Τμήματος Δ’ της 25ης Διεύθυνσης Κίνησης Κεφαλαίων, Αξιών, Δανείων και Εγγυήσεων του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους προς την Δ.Ο.Υ.

ΦΑΕ Πειραιώς και τη σχετική από 5-6-2009 τριπλότυπη περιληπτική κατάσταση βεβαίωσης της ίδιας Υπηρεσίας προκύπτει ότι σε βάρος εκάστου των ανακοπτόντων (ήδη αναιρεσιβλήτων) βεβαιώθηκε το ποσό των 10.356.489,38 ευρώ (6.904.326,25 ευρώ για κεφάλαιο και 3.452.163,13 ευρώ για τόκους υπερημερίας) με βάση εγγυήσεις, που αυτοί παρείχαν α) στην ...1989 πιστωτική σύμβαση της εταιρίας "..." με την πρώην ..., β) στην ...1984 πιστωτική σύμβαση της ίδιας εταιρίας με την πρώην ... (όπως μετονομάστηκε η Τράπεζα Επαγγελματικής ...) και γ) στην .../1987 πιστωτική σύμβαση αυτής με την πρώην ..., με την υποσημείωση ότι ο δεύτερος ανακόπτων (ήδη πρώτος αναιρεσίβλητος) Δ.

Σ..... Ευθύνεται μέχρι του ποσού των 654.634,62 ευρώ (220.000.000 δρχ.), μαζί με τους τρίτο ανακόπτοντα Ν. Κ. (μη διάδικο)..., που ευθύνεται εις ολόκληρον και τους τέταρτο ανακόπτοντα Ά. Κ. (δεύτερο αναιρεσίβλητο)... και πέμπτο ανακόπτοντα Α. Κ. (τρίτο αναιρεσίβλητο) ... ο καθένας των οποίων ευθύνεται μέχρι του ποσού των 73.367,57 ευρώ, λόγω αντίστοιχων εγγυήσεών τους στην ...1984 δανειακή σύμβαση μεταξύ της πρωτοφειλέτιδας εταιρίας και της πρώην Τράπεζας Αθηνών (όπως μετονομάστηκε η τράπεζα Επαγγελματικής ...), ο ανακόπτων Δ.

Σ. (πρώτος καθ’ ου η κλήση) και ο ανακόπτων Ν. Κ. (δεύτερος καθ’ ου η κλήση), εις ολόκληρον, λόγω των εγγυήσεών τους στην ...1989 σύμβαση μεταξύ της πρωτοφειλέτιδας εταιρίας και της πρώην Τράπεζας …, και λόγω των εγγυήσεών τους στην .../1987 σύμβαση μεταξύ της πρωτοφειλέτιδας και της πρώην Τράπεζας Αθηνών. Όλοι οι ανακόπτοντες αρνούνται την ιδιότητά τους ως εγγυητών στην σύμβαση αναδιάρθρωσης του χρέους, στην οποία προέβη η πρωτοφειλέτιδα εταιρία με τις δανείστριες τράπεζες, ενώ οι ανακόπτοντες Ά.

Κ. και Α. Κ.... .αρνούνται την ιδιότητά τους ως εγγυητών και στην αρχική ...1984 σύμβαση, περαιτέρω όλοι ισχυρίζονται επικουρικά ότι το ύψος του ποσού που βεβαιώθηκε σε βάρος τους με τις ανακοπτόμενες ποάξεις είναι μεγαλύτεοο του ποσού, για το οποίο ευθύνονται, ως εγγυητές στην αρχική ...1984 σύμβαση. Το καθ’ ου η ανακοπή (ήδη αναιρεσείον) Ελληνικό Δημόσιο επικαλείται νόμιμα και προσκομίζει την ...20-12-1989 σύμβαση παροχής πίστωσης με ανοικτό (αλληλόχρεο) λογαριασμό ποσού 60.000.000 δρχ.

και τις πέντε (5) αυξητικές της συμβάσεις μέχρι του ποσού των 145.000.000 δρχ που καταρτίστηκαν μεταξύ της άνω πρωτοφειλέτριας εταιρίας "..." και της πρώην Τράπεζας Κρήτης, τις οποίες συνυπέγραψαν ως εγγυητές οι ως άνω ανακόπτοντες Δ. Σ. και Ν. Κ.. Με τον 15° όρο της συμβάσεως αυτής οι εγγυητές υποσχέθηκαν στην δανείστρια τράπεζα την ολοκληρωτική εξόφληση παντός καταλοίπου της συμβάσεως πλέον τόκων, προμηθειών, επιβαρύνσεων και εξόδων και εν γένει την εκπλήρωση απασών των διά ταύτης αναλαμβανομένων υποχρεώσεων, ενεχόμενοι εις ολόκληρον μετά της πρωτοφειλέτιδος.

Συνεπώς, ευθύνονται ως εγγυητές εις ολόκληρον με την πρωτοφειλέτιδα και για τα έξοδα από την κατάπτωση τυχόν εγγυητικής επιστολής, που παρασχέθηκε για την εξασφάλιση της καλής εκπλήρωσης της άνω συμβάσεως. Το καθ ου η ανακοπή Ελληνικό Δημόσιο προσκομίζει επίσης την ...18-1-1984 σύμβαση πίστωσης με ανοικτό (αλληλόχρεο) λογαριασμό ποσού 1.000.000 δρχ.

και τις 23 αυξητικές της μέχρι του ποσού των 865.000.000 δρχ., που καταρτίστηκαν μεταξύ της άνω πρωτοφειλέτιδας εταιρίας και της πρώην Τράπεζας Επαγγελματικής ... (που μετονομάστηκε το 1992 σε ...), τις οποίες συνυπέγραψαν ως εγγυητές ευθυνόμενοι ο Ν. Κ. εις ολόκληρον με την πρωτοφειλέτιδα εταιρία και ο Δ. Σ. μέχρι του ποσού των 654.634,63 ευρώ, αφού εγγυήθηκε την εκπλήρωση της αρχικής συμβάσεως και των 10 πρώτων αυξητικών της μέχρι την 1-3-1990 και μέχρι του ποσού των 220.000.000 δρχ. (654.634,63 ευρώ).

Τη σύμβαση αυτή, όπως είχε διαμορφωθεί με τις 11 αυξητικές της μέχρι τις 21-3-1990 και μέχρι του ποσού των 270.000.000 δρχ. εγγυήθηκε έκαστος των Α. Κ. και Α. Κ. με ιδιαίτερη, την από 21-03-1990 έγγραφη σύμβαση εγγυήσεως, ευθυνόμενοι ως αυτοφειλέτες μέχρι όμως του ποσού των 25.000.000 δρχ. (73.367,57 ευρώ). Με τον 16° όρο της συμβάσεως πιστώσεως οι εγγυητές ανέλαβαν την υποχρέωση να καταβάλουν στην δανείστρια τράπεζα κάθε ποσό που οφείλεται σ’ αυτήν οπωσδήποτε από τη σύμβαση εν γένει, καθώς και την εκπλήρωση όλων των υποχρεώσεων που αναλαμβάνει με τη σύμβαση η πρωτοφειλέτιδα και συνεπώς, και τα έξοδα από κατάπτωση τυχόν εγγυητικής επιστολής που παρασχέθηκε για την εξασφάλιση της καλής εκπλήρωσής της.

Τέλος, το ....Ελληνικό Δημόσιο προσκομίζει επίσης την .../3-6-1987 σύμβαση πιστώσεως με ανοικτό λογαριασμό ποσού 55.000.000 δρχ., που καταρτίστηκε μεταξύ της πρωτοφειλέτιδας και της τράπεζας "... τράπεζα Ελλάδος Α.Ε." και τις τέσσερις (4) αυξητικές της μέχρι του ποσού των 90.000.000 δρχ., τις οποίες συνυπέγραψαν ως εγγυητές οι Δ.

Σ. και Ν. Κ., ευθυνόμενοι εις ολόκληρον με την πρωτοφειλέτιδα. Με τον 19° όρο της συμβάσεως αυτής οι εγγυητές ανέλαβαν την ευθύνη για την πλήρη εξόφληση κάθε καταλοίπου της πιστώσεως κατά κεφάλαιο, τόκους, προμήθειες, έξοδα γενικά και συνεπώς, και τις δαπάνες που προκύπτουν από την κατάπτωση τυχόν εγγυητικής επιστολής καλής εκπλήρωσης.

Την τελευταία αυτή σύμβαση η πιστώτρια τράπεζα μεταβίβασε στην τράπεζα Επαγγελματικής ... ...με την από 12-3-1991 σχετική σύμβαση και η τελευταία... χορήγησε αύξηση ποσού 10.500.000 δρχ. με την αυξητική σύμβαση, που λόγω της άνω μεταβιβάσεως σε άλλη τράπεζα, έλαβε τον πρόσθετο αριθμό ..., δηλαδή αριθμήθηκε ως .../1-4-1991.

Την τελευταία αυτή αυξητική σύμβαση, με την οποία η πίστωση ανήλθε στο ποσό των 100.500.000 δρχ. συνολικά, συνυπέγραψαν ως εγγυητές οι προαναφερθέντες ανακόπτοντες Δ. Σ. και Ν. Κ., αναλαμβάνοντες την ίδια όπως παραπάνω ευθύνη έναντι της νέας πιστώτριας τράπεζας. Η πιο πάνω υπ’ αριθ. .../1987 σύμβαση μεταξύ της άνω πιστούχου εταιρίας και της ...

Τράπεζας, που μεταβιβάστηκε στην τράπεζα Επαγγελματικής ......και, μετά την προαναφερθείσα αυξητική αυτής σύμβαση, έλαβε, κατά τα άνω, αριθμό .../ .../1987, είναι αυτή που αναγράφεται εσφαλμένα, εκ προφανούς παραδρομής, ως .../1987 στην από 5-6-2009 τριπλότυπη περιληπτική κατάσταση βεβαίωσης της 25ης Διεύθυνσης του ΓΛΚ και την προσκόμισή της ζήτησε το παρόν Δικαστήριο με την προαναφερθείσα υπ’ αριθ.459/2012 μη οριστική απόφασή του.

Οι παραπάνω συμβάσεις πιστώσεως έκλεισαν η ...1989 στις 27-2-1992 με κατάλοιπο χρεωστικό σε βάρος της άνω εταιρίας ποσού 202.403.488 δρχ., η ...1984 στις 18-11-1992 με κατάλοιπο χρεωστικό σε βάρος της άνω εταιρίας ποσού 1.101.604.476 δρχ. και η τρίτη .../1987 που έλαβε τελικώς λόγω της μεταβίβασής της στην νέα πιστώτρια τράπεζα πρόσθετο αριθμό και αναριθμήθηκε ως .../ .../1987, έκλεισε στις 18-11- 1992 με κατάλοιπο χρεωστικό σε βάρος της πρωτοφειλέτιδας ποσού 148.537.394 δρχ.

Για την απαίτηση μάλιστα αυτή η πιο πάνω πιστώτρια τράπεζα (πρώην Τράπεζα Επαγγελματικής ... και μετά ...) είχε επιτύχει την έκδοση της υπ’ αριθ....1993 διαταγής πληρωμής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών για το πιο πάνω ποσό με νόμιμο τόκο υπερημερίας από 19-11-1992, ενώ είχε καταπέσει η ... 23-7-1992 εγγυητική επιστολή ποσού 2.610.000 δρχ., την οποία στα πλαίσια της σύμβασης αυτής είχε εκδώσει η τότε πιστώτρια ...

κατ’ εντολήν της πιστούχου προς τα "ΕΛΤΑ" και είχαν προκύψει έξοδα 42.930 δρχ. Ακολούθως, με βάση την από 14-12-1993 μελέτη βιωσιμότητας, που είχε συντάξει η "... ΑΕ", ως έχουσα το μεγαλύτερο ύψος απαιτήσεων κατά της πιστούχου εταιρείας "... Α.Ε.", και κατόπιν αιτήσεως της πιστούχου εταιρίας καταρτίστηκε μεταξύ της τελευταίας και της άνω Τράπεζας Αθηνών, για τις πιο πάνω οφειλές της πιστούχου προς την "Τράπεζα Επαγγελματικής ...

Α.Ε." και την "... Α.Ε.", η από 29-9-1994 σύμβαση αναδιαρθρώσεως και ρυθμίσεως οφειλής, που τροποποιήθηκε μεταγενέστερα με τις από 30-3-1995 και 28-12-1995 ανάλογες συμβάσεις, σύμφωνα με τους όρους και προϋποθέσεις της ...Β.398/14-3-1993 αποφάσεως του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και καθορίστηκε το συνολικό ποσό της υπό ρύθμιση οφειλής σε 1.414.929.43 δραχμές.

Ανάλογη ρύθμιση έγινε και για τις οφειλές της ίδιας πιστούχου εταιρίας προς την "... ΑΕ" και με την από 28-11- 1994 σύμβαση αναδιαρθρώσεως και ρυθμίσεως οφειλής, όπως αυτή τροποποιήθηκε με τις από 7-2-1995 και 27-12-1995 πρόσθετη πράξη και σύμβαση, αντίστοιχα, καθορίστηκε το συνολικό ποσό της υπό ρύθμιση οφειλής σε 309.401.819 δραχμές.

Οι συμβάσεις αυτές εγκρίθηκαν από το Υπουργείο Οικονομικών (ΓΛΚ) σύμφωνα με την προαναφερόμενη υπουργική απόφαση και με τα σχετικά .../17.10.1994 και .../ 20-10-1994 έγγραφά του δήλωσε ότι οι σχετικές οφειλές της πιο πάνω εταιρείας προς τις πιστώτριες Τράπεζες- διάδοχος των οποίων έχει καταστεί είτε με συγχώνευση είτε με απορρόφηση τούτων και αφού ακολουθήθηκε η νόμιμη διαδικασία η "...

ΑΕ-καλύπτονται έναντι των πιστωτριών τραπεζών κατά κεφάλαιο, τόκους και συναφή έξοδα με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, ενώ οι ασφάλειες, μεταξύ των οποίων και οι άνω εγγυήσεις των ανακοπτόντων, που τις συνόδευαν, μεταβιβάστηκαν, σύμφωνα με τον εξουσιοδοτικό της άνω υπουργικής απόφασης νόμο και χωρίς άλλη προϋπόθεση στο Ελληνικό Δημόσιο...

Η οφειλέτιδα εταιρία όμως δεν τήρησε τις υποχρεώσεις της από τη ρύθμιση, με αποτέλεσμα η "..." και η "...", με τις εξώδικες δηλώσεις τους από 30-6-1997 και από 1-7-1997, αντίστοιχα, που επιδόθηκαν στην πρωτοφειλέτιδα, να κηρύξουν...ληξιπρόθεσμα και απαιτητά τα δάνεια στο σύνολο τους κλείνοντας τους λογαριασμούς που τα εξυπηρετούσαν.

Οι οφειλές της πιστούχου προς τις άνω τράπεζες ανέρχονταν στο ποσό των 1.908.447.974 δρχ. για την πρώτη και 444.209.195 δρχ. για τη δεύτερη και αναλύονται ως εξής: Α) Για την "... ΑΕ"....(αναφέρονται το εγγυημένο κεφάλαιο και οι κεφαλαιοποιηθέντες τόκοι μέχρι τις 31-12-1994 και οι εγγυημένοι συμβατικοί τόκοι ανά εξάμηνο πλέον ΕΦΤΕ τόκων)...Έναντι των οφειλών αυτών η πρωτοφειλέτίδα είχε καταβάλει 133.395.597 δρχ.

στις 24-4-1996, 10.875.328 δρχ. στις 13-10-1996 και την ίδια ημέρα 78.055.08 και αφαιρέθηκαν τα ποσά αυτά από το γενικό σύνολο, ώστε προέκυψε οφειλή 1.908.447.974 δρχ. Β) Για την "... ΑΕ"... (αναφέρονται το εγγυημένο κεφάλαιο και οι κεφαλαιοποιηθέντες τόκοι μέχρι τις 31-12-1995 και οι εγγυημένοι συμβατικοί τόκοι ανά εξάμηνο πλέον ΕΦΤΕ τόκων)...Μετά την καταγγελία των πιο πάνω συμβάσεων προκειμένου να ικανοποιηθούν από το ...

Ελληνικό Δημόσιο διαβίβασαν η μεν "... ΑΕ" στη ... την από 25- 7-1997 αίτησή της και η δε "... ΑΕ" στη ... την από 12-9-1997 αίτησή της, ζητώντας τη βεβαίωση των πιο πάνω απαιτήσεών τους που καλύπτονταν με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου και επειδή το τελευταίο αρνήθηκε, θεωρώντας ότι δεν ισχύει η εγγύησή του για τις ρυθμίσεις αυτές, η Τράπεζα "...

Α.Ε." ως οιονεί καθολική διάδοχος των άνω πιστωτριών τραπεζών, άσκησε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών αγωγή της κατά του Ελληνικού Δημοσίου ζητώντας την αναγνώριση της οφειλής του αυτής, και αναγνωρίστηκε η οφειλή συνολικά του ποσού των 2.352.649.169 δρχ. ισοτίμου με το ποσό των 6.904.326,25 ευρώ. Με την υπ’ αριθ. 1895/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών απορρίφθηκε η έφεση του Ελληνικού Δημοσίου κατά της πιο πάνω απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και το Ελληνικό Δημόσιο ως εγγυητής κατέβαλε στις τράπεζες το ποσό των 10.356.489,38 ευρώ, εκ των οποίων για κεφάλαιο κατέβαλε το ποσό των 6.904.326,25 ευρώ και για τόκους το ποσό των 3.452.163,13 ευρώ, λόγω κατάπτωσης της εγγύησής του στις πιο πάνω συμβάσεις αναδιάρθρωσης.

Για τις οφειλές αυτές, τις οποίες κατέβαλε το Ελληνικό Δημόσιο στις πιστώτριες τράπεζες, για λογαριασμό της πρωτοφειλέτιδας ευθύνονται έναντι του καταβαλόντος Ελληνικού Δημοσίου, αναγωγικώς οι ανακόπτοντες...(ήδη αναιρεσίβλητοι) ... ως εγγυητές, εις ολόκληρον με την πρωτοφειλέτιδα, ο ... Δ. Σ. (πρώτος αναιρεσίβλητος) μέχρι του ποσού των 654.634,63 ευρώ, ο ....Ν.

Κ. (μη διάδικος) απεριορίστως και ο καθένας από τους.... Ά. Κ. και Α. Κ., (δεύτερος και τρίτος των αναιρεσιβλήτων αντιστοίχως), μέχρι του ποσού των 73.367,57 ευρώ. Η ευθύνη τους απορρέει από τις συμβάσεις εγγυήσεως που καταρτίστηκαν εγγράφως μεταξύ καθενός εξ αυτών και των άνω τραπεζικών εταιριών, με τις οποίες εγγυήθηκαν την καλή εκπλήρωση των ρυθμισθεισών συμβάσεων πιστώσεως, χωρίς να είναι απαραίτητο να εγγυηθούν και τη σύμβαση αναδιάρθρωσης του χρέους, αφού εκ του νόμου, όπως προεκτέθηκε, οι εγγυήσεις των ρυθμισθεισών συμβάσεων μεταβιβάζονται στη σύμβαση αναδιάρθρωσης υπέρ του εγγυητού Ελληνικού Δημοσίου.

Ωστόσο το ποσό για το οποίο ευθύνονται ως εγγυητές έναντι του Ελληνικού Δημοσίου, οι πρώτος, τρίτος και τέταρτος των καθ’ ων η κλήση (πρώτος δεύτερος και τρίτος αντιστοίχως των αναιρεσιβλήτων) δεν είναι το ποσό των ευρώ που βεβαιώθηκε σε βάρος καθενός, αλλά το μικρότερο ποσό των 654.634,63 ευρώ για τον πρώτο Δ.

Σ..,.και το ποσό των 73.367,57 ευρώ για καθέναν από τους... Ά. Κ. και Α. Κ....".

Με βάση τις ανωτέρω παραδοχές το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, δέχθηκε εν μέρει ως προς τους αναιρεσιβλήτους, τους δεύτερο και τρίτο λόγους της ανακοπής και ακύρωσε εν μέρει τις προσβαλλόμενες με την ανακοπή πράξεις για τα ποσά που υπερβαίνουν εκείνα των 654.634,63 ευρώ για τον πρώτο εξ αυτών (Δ.

Σ.) και των 73.367,57 ευρώ για καθένα από τους λοιπούς (Ά. Κ. και Α. Κ.), ενώ απέρριψε την ανακοπή ως προς τον Ν. Κ. του Α. (μη διάδικο στην παρούσα δίκη), δεχόμενο εις ολόκληρον μετά της πρωτοφειλέτιδος ευθύνη αυτού για το σύνολο του οφειλομένου ποσού. Έτσι κρίνοντας το Εφετείο, εστέρησε την απόφασή του νομίμου βάσεως, καθόσον διέλαβε σ’ αυτήν ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθότητα ή μη του αποδεικτικού του πορίσματος, καθόσον αφορά το ύψος της ευθύνης των αναιρεσιβλήτων, ως εγγυητών, με βάση τις αντίστοιχες συμβάσεις που υπέγραψαν με τις δανείστριες τράπεζες.

Ειδικότερα το Εφετείο, ενώ δέχεται με την απόφασή του ότι ο πρώτος των αναιρεσιβλήτων, Δ. Σ., υπέγραψε ως εγγυητής, από κοινού με τον Ν. Κ. και στις τρεις επίδικες συμβάσεις πιστώσεως με ανοικτό λογαριασμό, ευθυνόμενος εις ολόκληρον με την πρωτοφειλέτιδα εταιρεία για την ολοκληρωτική εξόφληση παντός καταλοίπου της συμβάσεως πλέον τόκων, προμηθειών, επιβαρύνσεων και εξόδων και εν γένει την εκπλήρωση απασών των διά ταύτης αναλαμβανομένων υποχρεώσεων, και δη την υπ’ αριθμ. ...20-12-1989 σύμβαση και τις πέντε (5) αυξητικές της συμβάσεις μέχρι του ποσού των 145.000.000 δραχμών, την ...18-1-1984 σύμβαση και τις δέκα πρώτες (από τις είκοσι τρεις συνολικώς) αυξητικές συμβάσεις, μέχρι του ποσού των 220.000.000 δραχμών (654.634,63 ευρώ) και την υπ’ αριθμ. .../3-6-1987 σύμβαση που αναριθμήθηκε σε .../1-4-1991, μέχρι του ποσού των 100.500.000 δραχμών και ότι οι οφειλές της πρωτοφειλέτιδος, μετά το κλείσιμο των συμβάσεων αυτών και των συμβάσεων αναδιαρθρώσεως που επακολούθησαν ανέρχεται στα ποσά των δραχμών 444.209.195 από την πρώτη ως άνω σύμβαση και 1.908.447.974 από τις άλλες δύο συμβάσεις, δέχεται εν συνεχεία ότι η συνολική ευθύνη του εν λόγω αναιρεσιβλήτου περιορίζεται στο ποσό των 220.000.000 δραχμών, που αντιστοιχεί, κατά την απόφαση σε 654.634,63 ευρώ (αντί του ορθού 645.634,63 ευρώ), με βάση τον συνομολογηθέντα, κατά τα ανωτέρω, περιορισμό της ευθύνης του, ο οποίος όμως αφορά μόνο την υπ’ αριθμ.

την ...18-1-1984 σύμβαση και τις δέκα πρώτες αυξητικές του ποσού αυτής συμβάσεις. Αντιθέτως για τις άλλες δύο συμβάσεις, δεν υφίσταται, σύμφωνα με την απόφαση, οποιοσδήποτε περιορισμός της ευθύνης του ως είρηται αναιρεσιβλήτου, ο οποίος κατά συνέπειαν ευθύνεται απεριορίστως, ως ήδη εξετέθη, και εις ολόκληρον με την πρωτοφειλέτιδα.

Παρά ταύτα το Εφετείο, χωρίς οποιαδήποτε αιτιολογία και σε αντίθεση με τις προηγηθείσες σχετικές παραδοχές του, δέχθηκε ότι η συνολική ευθύνη του πρώτου αναιρεσιβλήτου περιορίζεται στο προαναφερόμενο ποσό των 220.000.000 δραχμών, χωρίς μάλιστα να συνυπολογίζει τόκους, προμήθειες και λοιπές επιβαρύνσεις, επί των οποίων επεκτείνεται, κατά τις παραδοχές της αποφάσεως, η περιορισμένη, ως άνω, ευθύνη του.

Επομένως, το Εφετείο, διαλαμβάνοντας ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες ως προς τα ανωτέρω ουσιώδη για την έκβαση της δικής ζητήματα, υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ., η οποία προβάλλεται βασίμως με τον δεύτερο λόγο του αναιρετηρίου. Περαιτέρω, το Εφετείο δεχόμενο ότι η ευθύνη των λοιπών αναιρεσιβλήτων (Α.

και Α. Κ.), με βάση την συναφθείσα από 21-3-1990 σύμβαση παροχής εγγυήσεως, περιορίζεται στο ποσό των 25.000.000 δραχμών που αντιστοιχεί σε 73.367,57 ευρώ , χωρίς οποιαδήποτε αναφορά στην απόφασή του περί τόκων και εξόδων, ανέγνωσε εσφαλμένως το σχετικό ουσιώδη για την έκβαση της δίκης όρο της ρηθείσης συμβάσεως, κατά τον οποίον: "Η υπό των άνω εγγυητών παρεχομένη εγγύηση περιορίζεται μέχρι του ποσού των δραχμών #25.000.000# είκοσι πέντε εκατομμυρίων πλέον τόκων και εξόδων ...", υποπίπτοντας στην προσαπτομένη στην προβαλλομένη απόφασή του με τον βάσιμο τρίτο λόγο του αναιρετηρίου πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ. 20 Κ.Πολ.Δ..

Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, δεκτών γενομένων των βασίμων, ως άνω, λόγων αναιρέσεως και παρελκούσης της ερεύνης του από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 πρώτου λόγου αναιρέσεως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, κατά την παράγραφο 3 του άρθρ. 580 Κ.Πολ.Δ., όπως ισχύει. Τέλος πρέπει να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι ως ηττώμενοι (άρθρα 176, 183 και 191 παρ,2 Κ.Πολ.Δ.) στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, μειωμένων όμως σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 22 παρ. 1 του ν. 3693/57, της υπ’ αριθμ. 134423/28-12-1992 Κ.Υ.Α. των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης και του άρθρου 28 παρ. 5 του ν. 2579/98, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ’ αριθμ. της υπ’ αριθμ. 4659/2014 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Επιβάλλει στους αναιρεσιβλήτους τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Ιουλίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 6 Σεπτεμβρίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ