Supreme Court quashes lower court decision for lack of legal basis due to contradictory reasoning on marital property and services.

Απόφαση 1507 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1507/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα - Εισηγητή και Γεώργιο Χρυσικό , Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 18 Μαΐου 2009, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., κατοίκου..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Πανούρη.

Της αναιρεσιβλήτου: ..., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Μιλτιάδη Νικολόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21 Ιουνίου 1993 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3107/2004 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 3239/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 21 Δεκεμβρίου 2006 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Φούκας, ανέγνωσε την από 30 Απριλίου 2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί ο δεύτερος, τρίτος και ο έννατος και να απορριφθούν οι λοιποί λόγοι αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου στην δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, ο εκ του άρθρου 559 αρ.19 του ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση του δικαστηρίου, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολομ.ΑΠ 30/1997, Ολομ.ΑΠ 28/1997).

Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσεως, όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανελέγκτως, κατ'άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το αποδεικτικό πόρισμα και για το λόγο αυτό καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως από αυτή προκύπτει, μετά από συνεκτίμηση των αποδεικτικών μέσων που αναφέρει, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη κρίση του, ως αποδειχθέντα, ότι ο εναγόμενος "κατά την τέλεση του γάμου με την ενάγουσα δεν διέθετε περιουσιακά στοιχεία" και περαιτέρω ότι "μέχρι τότε, ως τέκνο ιδιαίτερα ευκατάστατης οικονομικά, οικογένειας, αφού ο πατέρας του ...

είχε αναπτύξει επί σειρά ετών επιτυχώς μεγάλη δραστηριότητα στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου στον τομέα της βιομηχανικής επεξεργασίας και εμπορίας βάμβακος, είχε δραστηριοποιηθεί (ο εναγόμενος) με την οικονομική βοήθεια του πατέρα του στον τομέα της ανέγερσης οικοδομών με το σύστημα της αντιπαροχής, αλλά η δραστηριότητά του αυτή διακόπηκε αναγκαστικά λόγω σοβαρού τραυματισμού του σε τροχαίο ατύχημα το έτος 1980, όπως προκύπτει δε μέχρι τότε είχε ανεγείρει με το σύστημα της αντιπαροχής δύο πολυκατοικίες".

Οι αιτιολογίες αυτές είναι αντιφατικές, λαμβανομένου υπόψη ότι κατά τα διαλαμβανόμενα στην αγωγή και δεκτά γενόμενα από το Εφετείο, ο γάμος μεταξύ των διαδίκων τελέσθηκε στις 27-9-1981, δηλαδή λίγο χρόνο μετά την διακοπή της επαγγελματικής δραστηριότητας και την προφανή λήψη αντιπαροχής από την κατασκευή δύο πολυκατοικιών.

Περαιτέρω, το Εφετείο δέχθηκε ότι η ενάγουσα "επί πλέον παρείχε τις υπηρεσίες της στο συζυγικό οίκο, απασχολούμενη με τη φροντίδα και την ειδική περιποίηση του εναγομένου συζύγου της, αλλά και την περιποίηση (καθαριότητα) της οικίας των, την παρασκευή φαγητού και την εν γένει φροντίδα της οικογενείας της κατά τις απογευματινές ώρες, μετά το πέρας της εργασίας της, τα Σάββατα και τις Κυριακές" και έκρινε ότι οι υπηρεσίες της αυτές υπερέβαιναν το μέτρο της νόμιμης υποχρεώσεώς της για συμμετοχή στις οικογενειακές ανάγκες και ότι η ενάγουσα συνέβαλε με την ανωτέρω διπλή (παροχές και υπηρεσίες) προσφορά της στην αύξηση της περιουσίας του συζύγου της κατά ποσοστό 20%.

Η αιτιολογία αυτή είναι ανεπαρκής διότι δεν περιέχει χρηματική αποτίμηση των υπηρεσιών που παρασχέθηκαν από την ενάγουσα στον συζυγικό οίκο, κατά το μέρος που αυτές υπερβαίνουν το μέτρο το επιβαλλόμενο από την υποχρέωση συνεισφοράς στην αντιμετώπιση των οικογενειακών αναγκών, αφού μόνο κατά το μέρος αυτό οι εν λόγω υπηρεσίες αποτελούν συμβολή στην αύξηση της περιουσίας του υπόχρεου συζύγου.

Τέλος, το Εφετείο δέχεται ότι η αύξηση της περιουσίας του εναγομένου επήλθε "και από οικονομική ενίσχυση του πατέρα του", χωρίς να αποκλείει ότι πρόκειται για δωρεές, δεδομένου ότι στην αύξηση της περιουσίας των συζύγων δεν υπολογίζεται ό,τι αυτοί απέκτησαν από δωρεά (άρ. 1400 εδ. τελευταίο ΑΚ).Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσεως.

Επομένως, οι δεύτερος, τρίτος και έννατος, εκ του άρθρου 559 αρ.19 ΚΠολΔ, λόγοι αναιρέσεως, είναι βάσιμοι. Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές, πλην των πρότερων δικασάντων (άρ. 580§3 Κ.Πολ.Δ.).

Η αναιρεσίβλητη πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος (άρθρα 176 και 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμό 3239/2006 απόφαση του Εφετείοτυ Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Αθηνών, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, πλην εκείνων που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 1 Ιουνίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Ιουνίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ