Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds and admissibility regarding loan contract facts.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appeal filed by a fund management company against a first-instance judgment regarding loan contracts. The appellant argued that the court erred in assessing loan terms and the borrower's income, but the court found these arguments inadmissible as they challenged the court of first instance's evaluation of evidence. Consequently, the appeal was rejected without a ruling on court costs due to specific procedural rules governing voluntary jurisdiction cases.
Legislator headnote
AI generatedArticles 560(6), 561(1), 576(2), 746 of the Code of Civil Procedure; The Supreme Court dismisses appeals challenging the factual assessment of the court of first instance as inadmissible and rejects cost awards in voluntary jurisdiction appeals unless explicitly provided by law.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Απόφαση 1504 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 1504/2022
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Βάρκα, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (λόγω κωλύματος της Αντιπρόεδρου Κωστούλας Φλουρή - Χαλεβίδου), Γεωργία Κατσιμαγκλή, Αθανάσιο Τσουλό, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Σωκράτη Πλαστήρα, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Μαρτίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" (Τ.Π.κ.Δ.), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Μαρία Γεωργιάδη, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. Α. του Δ., κατοίκου ..., 2) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑLPHA ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 3) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα και 4) ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, εκ των οποίων ο 1ος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Ανδρονόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, ενώ οι 2η, 3η και 4η δεν παραστάθηκαν.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-4-2014 αίτηση του ήδη 1ου των αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Πατρών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 462/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 899/2017 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 29-10-2019 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Σωκράτη Πλαστήρα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο το αναιρεσείον και ο 1ος των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ, αν κατά τη συζήτηση της αναιρέσεως δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ή, αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπόμενου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.
Αν η κλήση για συζήτηση δεν επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση. Στην αντίθετη περίπτωσή προχωρεί στην συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 226 παρ. 4 εδ.
β` και γ` του ΚΠολΔ, η οποία, κατ` άρθρο 575 εδ. β` του ίδιου Κώδικα, εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, αν η συζήτηση αναβληθεί ο γραμματέας είναι υποχρεωμένος αμέσως μετά το τέλος της συνεδρίασης να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίστηκε. Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων.
Κατά την έννοια της τελευταίας διάταξης η αναβολή της υπόθεσης και η εγγραφή αυτής στο πινάκιο του δικαστηρίου για την μετ` αναβολή δικάσιμο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων και επομένως δεν χρειάζεται νέα κλήτευση για τη μετ` αναβολή δικάσιμο του απολειπόμενου διαδίκου, όταν ο τελευταίος είχε νομίμως κλητευθεί να παραστεί κατά τη δικάσιμο κατά την οποία αναβλήθηκε η υπόθεση ή είχε παραστεί νομίμως κατά τη δικάσιμο αυτή (ΑΠ 3/2021, ΑΠ 805/2019).
Στην προκειμένη περίπτωση, από τις με αριθμ. 7288/11-3-2020, 7254/4-3-2020 και 7261/5-3-2020 εκθέσεις επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Εφετείο Αθηνών Δ. Κ., που προσκομίζει το αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων", το οποίο επισπεύδει τη συζήτηση της υποθέσεως, προκύπτει ότι, ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της από 29-10-2019 (αριθμ.
εκθ. καταθ. 457/2019) αιτήσεως αναιρέσεως, με την κάτω από αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την δικάσιμο της 5-3-2021, επιδόθηκε, νομότυπα και εμπρόθεσμα, στην δεύτερη, τρίτη και τέταρτη των αναιρεσιβλήτων ανώνυμων τραπεζικών εταιριών, με την επωνυμία "ALPHA ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΕ", "Εθνική Τράπεζα Ελλάδος ΑΕ" και "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΕ", αντίστοιχα.
Η συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως, κατά την προαναφερόμενη δικάσιμο, ματαιώθηκε, λόγω της επιβολής του μέτρου της προσωρινής αναστολής λειτουργίας των Δικαστηρίων στο πλαίσιο λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19[άρθρ. 83 παρ. 1 του ν. 4790/2021 (ΦΕΚ 48/Α/31-3-2021)] και επαναπροσδιορίστηκε, αυτεπαγγέλτως, για την δικάσιμο της 15-10-2021, με πράξη της Προέδρου του Δ' Πολιτικού Τμήματος και γράφτηκε στο οικείο πινάκιο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 83 παρ. 2 και 3 του ν. 4760/2021.
Κατά την ως άνω δικάσιμο, η συζήτηση της υποθέσεως ματαιώθηκε εκ νέου "λόγω των αιφνιδίων και εκτάκτων καιρικών φαινομένων της 15-10-2021", σύμφωνα με την με αριθμ. 45298/15-10-2021 απόφαση [ΦΕΚ Β'4762/15-10-2021] του Υπουργού Δικαιοσύνης περί αναστολής λειτουργίας Δικαστηρίων και Εισαγγελιών της Περιφέρειας Αττικής και επαναπροσδιορίστηκε, αυτεπαγγέλτως, για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο [ 18-3-2022], με πράξη της Προέδρου του Δ' Πολιτικού Τμήματος και γράφτηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό 35.
Κατά συνέπεια, αφού οι ως άνω δεύτερη, τρίτη και τέταρτη των αναιρεσιβλήτων, δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο κατά την παρούσα δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε με την σειρά της από το οικείο πινάκιο, ούτε κατέθεσαν έγγραφη δήλωση, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ., που εφαρμόζεται, κατά την διάταξη του άρθρου 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα και στην διαδικασία της αναιρετικής δίκης και εφ' όσον για τη σημερινή δικάσιμο δεν ήταν απαραίτητη η ιδιαίτερη κλήτευσή τους, δεδομένου ότι η εγγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο έγινε από το γραμματέα και ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων, κατ' άρθρο 226 παρ. 4 εδ.
β` και γ`του ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους (άρθρο 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ). Με την διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν. 3869/2010 ("Ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων ..."), όπως το άρθρο αυτό ίσχυε και εφαρμόζεται στην προκειμένη υπόθεση πριν αντικατασταθεί με το άρθρο 1 παρ. 1 της ΥΠΟΠΑΡ.
Α.4 του άρθρου 2 του ν. 4336/2015 (ΦΕΚ 94/Α/14-8-2015) που καταλαμβάνει, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 2 της ΥΠΟΠΑΡ. Α.4 του άρθρου 2 του ίδιου νόμου, τις αιτήσεις που υποβάλλονται μετά την έναρξη ισχύος του, ορίζεται ότι "φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν πτωχευτική ικανότητα και έχουν περιέλθει, χωρίς δόλο, σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών τους (εφεξής οφειλέτες) δικαιούνται να υποβάλουν στο αρμόδιο δικαστήριο την αίτηση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 4 για τη ρύθμιση των οφειλών τους και απαλλαγή.
Την ύπαρξη δόλου αποδεικνύει ο πιστωτής". Σύμφωνα με την διάταξη αυτή, απαραίτητη προϋπόθεση για την υπαγωγή στο ρυθμιστικό πεδίο εφαρμογής του ν. 3869/2010 είναι ο οφειλέτης να έχει περιέλθει, χωρίς δόλο, σε μόνιμη (και γενική) αδυναμία πληρωμής των ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών του. Ο ν. 3869/2010 θεωρεί δεδομένη την έννοια του δόλου από τη γενική θεωρία του αστικού δικαίου.
Στο πεδίο του τελευταίου ο δόλος, ως μορφή πταίσματος, προβλέπεται στη διάταξη του άρθρου 330 ΑΚ, με την οποία ορίζεται ότι "ο οφειλέτης ενέχεται, αν δεν ορίσθηκε κάτι άλλο, για κάθε αθέτηση της υποχρέωσής του από δόλο ή αμέλεια, δική του ή των νομίμων αντιπροσώπων του". Η εν λόγω διάταξη θεσπίζει δύο μορφές πταίσματος, το δόλο και την αμέλεια.
Ενώ, όμως, δίνει ορισμό της αμέλειας, τον προσδιορισμό του δόλου αφήνει στην επιστήμη και τη νομολογία. Η έννοια του δόλου, όπως γίνεται δεκτή και στο πεδίο του αστικού δικαίου, συμπίπτει με εκείνη του άρθρου 27 παρ. 1 του ΠΚ, που ορίζει ότι "με δόλο (με πρόθεση) πράττει όποιος θέλει την παραγωγή των περιστατικών που κατά το νόμο απαρτίζουν την έννοια κάποιας αξιόποινης πράξης.
Επίσης όποιος γνωρίζει ότι με την πράξη του ενδέχεται να παραχθούν αυτά τα περιστατικά και τα αποδέχεται". Η τελευταία αυτή διάταξη διακρίνει το δόλο σε άμεσο και ενδεχόμενο. Ορίζει δε ότι με άμεσο δόλο πράττει αυτός που "θέλει" την παραγωγή του εγκληματικού αποτελέσματος, καθώς και εκείνος που δεν επιδιώκει μεν αυτό, προβλέπει όμως ότι τούτο αποτελεί αναγκαία συνέπεια της πράξης του και, παρά ταύτα, δεν αφίσταται αυτής.
Η διάταξη αυτή ισχύει και για τις ενοχές άλλων κλάδων του ενοχικού δικαίου και έτσι αποκτά γενικότερη σημασία που ξεπερνά το πλαίσιο της ευθύνης από προϋφιστάμενη ενοχή. Περαιτέρω, από τη διατύπωση της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3869/2010 προκύπτει ότι το στοιχείο του δόλου αναφέρεται στην "περιέλευση" του οφειλέτη σε κατάσταση μόνιμης αδυναμίας πληρωμών.
Επομένως, το στοιχείο του δόλου δύναται να συντρέχει τόσο κατά το χρόνο ανάληψης της οφειλής όσο και κατά το χρόνο μετά την ανάληψη της τελευταίας. Ο δόλος πρέπει να αντιμετωπίζεται κατά τον ίδιο τρόπο είτε είναι αρχικός είτε είναι μεταγενέστερος. Το κρίσιμο ζήτημα είναι το περιεχόμενο του δόλου και όχι ο χρόνος που αυτός εκδηλώθηκε.
Στην περίπτωση της πιο πάνω διάταξης, ο οφειλέτης ενεργεί δολίως όταν με τις πράξεις ή παραλείψεις του επιδιώκει την αδυναμία των πληρωμών του και δεν αλλάζει συμπεριφορά, αποδεχόμενος το αποτέλεσμα αυτό. Ειδικότερα, πρόκειται για τον οφειλέτη εκείνον ο οποίος καρπούται οφέλη από την υπερχρέωσή του με την απόκτηση κινητών ή ακινήτων, πλην όμως είτε γνώριζε κατά την ανάληψη των χρεών ότι είναι αμφίβολη η εξυπηρέτησή τους είτε από δική του υπαιτιότητα βρέθηκε μεταγενέστερα σε κατάσταση αδυναμίας πληρωμών.
Συνεπώς, η εξαιτίας του δόλου μόνιμη αδυναμία του οφειλέτη δεν είναι αναγκαίο να εμφανισθεί μετά την ανάληψη του χρέους αλλά μπορεί να υπάρχει και κατά την ανάληψη αυτού, όταν δηλαδή ο οφειλέτης ήδη από την αρχή, αναλαμβάνοντας το χρέος, γνωρίζει ότι με βάση τα εισοδήματά του και τις εν γένει ανάγκες του δεν μπορεί να το εξυπηρετήσει.
Περίπτωση ενδεχόμενου δόλου συντρέχει και όταν ο οφειλέτης συμφωνεί με ικανό αριθμό πιστωτικών ιδρυμάτων την απόλαυση μεγάλου αριθμού τραπεζικών προϊόντων, προβλέποντας ως ενδεχόμενο ότι ο υπερδανεισμός του με βάση τις υφιστάμενες ή ευλόγως αναμενόμενες μελλοντικές οικονομικές του δυνατότητες, σε συνδυασμό με το ύψος των οφειλών του, θα τον οδηγήσει σε κατάσταση αδυναμίας πληρωμών και όμως αποδέχεται το αποτέλεσμα αυτό.
Αξίωση πρόσθετων στοιχείων για τη συγκρότηση του δόλου στο πρόσωπο του οφειλέτη κατά την ανάληψη του χρέους, όπως είναι η εξαπάτηση των υπαλλήλων του πιστωτικού ιδρύματος ή η παράλειψη του πιστωτικού ιδρύματος να προβεί στις αναγκαίες έρευνες της πιστοληπτικής ικανότητας του δανειολήπτη, δεν ανταποκρίνεται στο πνεύμα του νόμου.
Ο δόλος του οφειλέτη στη μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών χρεών του περιορίζεται στην πρόθεσή του και μόνο, δηλαδή σε ένα υποκειμενικό στοιχείο, χωρίς να είναι ανάγκη προσθήκης και άλλων, κατά τα ανωτέρω, αντικειμενικών στοιχείων. Τέλος, όπως προκύπτει από την πρόβλεψη του τελευταίου εδαφίου της παρ. 1 του πιο πάνω άρθρου 1 του ν. 3869/2010, σύμφωνα με την οποία την ύπαρξη του δόλου αποδεικνύει ο πιστωτής, το επιλαμβανόμενο της υπόθεσης δικαστήριο ερευνά την ύπαρξη του δόλου όχι αυτεπαγγέλτως, αλλά, όπως είναι αυτονόητο και γι` αυτό παραλείφθηκε στο νόμο, κατά πρόταση πιστωτή, ο οποίος πρέπει να προτείνει τον εν λόγω ισχυρισμό κατά τρόπο ορισμένο, ήτοι με σαφή έκθεση των γεγονότων που τον θεμελιώνουν (ΑΠ 640/2020, ΑΠ 208/2020, ΑΠ 156/2018, ΑΠ 65/2017, ΑΠ 951/2015, ΑΠ 1226/2014).
Εξάλλου, κατά το άρθρο 14 του ν. 3869/2010, "...οι αποφάσεις του δικαστηρίου υπόκεινται σε έφεση και σε αναίρεση σύμφωνα με το άρθρο 560 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας". Σύμφωνα δε με τη διάταξη του άρθρου 560 αριθμ. 1 εδ. α` ΚΠολΔ, επιτρέπεται αναίρεση αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών.
Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 31/2009, ΑΠ 757/2015).
Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ` ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανέλεγκτα το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και την υπαγωγή τους στο νόμο και ιδρύεται αυτός ο λόγος αναιρέσεως αν οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως καθιστούν φανερή την παραβίαση.
Με τον λόγο αυτόν δεν επιτρέπεται να πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, υπό την επίκληση ότι αυτή παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο κατά το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ (ΑΠ 3/2021, ΑΠ 208/2020, ΑΠ 804/2019, ΑΠ 92/2019). Έτι περαιτέρω, σύμφωνα με τον αριθμό 6 του άρθρου 560 του ΚΠολΔ, όπως το εν λόγω άρθρο ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 του ν. 4335/2015, που άρχισε να ισχύει από 1-1-2016 και για τα ένδικα μέσα που κατατίθενται μετά την ημερομηνία αυτή (άρθρο ένατο παρ. 2 και 4 αυτού), κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά αποφάσεων των ειρηνοδικείων, αναίρεση επιτρέπεται και αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.
Ειδικότερα, ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είτε είναι κατά το νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση της διατάξεως ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε στην ένδικη περίπτωση, είτε αποκλείουν την εφαρμογή του, όχι δε και όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα.
Δεν υπάρχει, επομένως, ανεπάρκεια αιτιολογίας, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτική, αλλά πλήρη αιτιολογία, αφού αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (ΑΠ 301/2021, ΑΠ 3/2021, ΑΠ 343/2020, ΑΠ 151/2014). Συνακόλουθα, τα επιχειρήματα του δικαστηρίου, που σχετίζονται απλώς με την εκτίμηση των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές διαμορφωτικές του αποδεικτικού πορίσματός του και, επομένως, αιτιολογία της αποφάσεως, ικανή να ελεγχθεί αναιρετικά με τον παραπάνω λόγο για ανεπάρκεια, ούτε ιδρύεται ο λόγος αυτός αναιρέσεως αν το δικαστήριο της ουσίας δεν ανέλυσε ιδιαιτέρως ή διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς τους (ΑΠ 301/2021, ΑΠ 343/2020, ΑΠ 343/2020, ΑΠ 551/2018).
Στην ερευνώμενη υπόθεση, το Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών, το οποίο δίκασε ως Εφετείο, με την προσβαλλόμενη 899/2017 απόφασή του, που εκδόθηκε κατά τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας (άρθρ. 3 του ν. 3869/2010, 739 ΚΠολΔ), δέχθηκε, ανελέγκτως, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: ''....... ο αιτών έχει γεννηθεί το έτος 1959 και εργάζεται ως ...
στο ... με μηνιαίο μισθό που κυμαίνεται περίπου στα 930 ευρώ, όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη μισθοδοσία του μηνός Οκτωβρίου 2016. Ήταν έγγαμος με την Α. Ζ., με την οποία απέκτησε δύο τέκνα γεννηθέντα τα έτη 1999 και 2001. Από τον Ιούλιο του 2012 τελούσε σε διάσταση με τη σύζυγό του και πλέον ο μεταξύ τους γάμος έχει λυθεί δυνάμει της υπ' αριθ. 69/2016 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών.
Διαμένει μόνος του σε ιδιόκτητη, πετρόκτιστη διώροφη μονοκατοικία, που βρίσκεται στα ... (οδός ...), κατασκευασθείσα το έτος 1950, εντός οικοπέδου εκτάσεως 500,00 τ.μ. και εντός οικισμού, συνολικής επιφάνειας 120,00 τ.μ., 60,00 τ.μ. το ισόγειο και 60,00 τ.μ. το ανώγειο, αντικειμενικής αξίας μετά του οικοπέδου 41.067,20 ευρώ (βλ.
το προσκομιζόμενο φύλλο υπολογισμού και την από 01-11-2016 δήλωση της Συμβολαιογράφου Πατρών Κονδυλίας Παπαδημητρίου). Τα τέκνα του διαμένουν με την πρώην σύζυγο του στην οποία και καταβάλλει το ποσό των 250,00 ευρώ μηνιαίως ως διατροφή. Εξάλλου, σε χρόνο προγενέστερο του έτους από την κατάθεση της ένδικη αίτησης ο αιτών είχε αναλάβει τα παρακάτω χρέη έναντι των μετεχουσών στην ανοιγείσα δίκη πιστωτριών του, τα οποία θεωρούνται με την κοινοποίηση της αίτησης ληξιπρόθεσμα και υπολογίζονται με την τρέχουσα αξία τους κατά το χρόνο κοινοποίησης αυτής (βλ.
σε Αθ. Κρητικό, ό.π., σελ. 98 επ.). Ειδικότερα, ο αιτών είχε τις παρακάτω οφειλές: 1. Από την πρώτη μετέχουσα και ήδη πρώτη εφεσίβλητη "ΑLΡΗΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" : α) δυνάμει της υπ' αριθ. 7211530 σύμβασης, ένα επιχειρηματικό δάνειο υπό την ιδιότητα του εγγυητή, με υπόλοιπο οφειλής την 05η-08-2013, 32.378,09 ευρώ, β) δυνάμει της υπ' αριθ. 2006010300034000 σύμβασης, ένα καταναλωτικό δάνειο με υπόλοιπο οφειλής την 05η-08-2013, 8.228,85 ευρώ, γ) δυνάμει της υπ' αριθ. 2890757920 (και ήδη 3514188) σύμβασης, ένα ενέγγυο στεγαστικό δάνειο υπό την ιδιότητα του εγγυητή, με υπόλοιπο οφειλής την 21η-06-2014, 59.905,63 ευρώ.
Η απαίτηση αυτή είναι ασφαλισμένη με προσημείωση υποθήκης σε ακίνητο του πρωτοφειλέτη, δ) δυνάμει της υπ' αριθ. 6654530 σύμβασης, ένα ενέγγυο στεγαστικό δάνειο υπό την ιδιότητα του εγγυητή, με υπόλοιπο οφειλής την 26η-06-2014, 206.905,78 ευρώ. Η εν λόγω απαίτηση είναι ασφαλισμένη με προσημείωση υποθήκης σε ακίνητο του πρωτοφειλέτη, ε) δυνάμει της υπ' αριθ. 6652530 σύμβασης, ένα ενέγγυο στεγαστικό δάνειο υπό την ιδιότητα του εγγυητή, με υπόλοιπο οφειλής την 26η-06-2014, 261.203,96 ευρώ.
Η απαίτηση αυτή είναι ασφαλισμένη με προσημείωση υποθήκης σε ακίνητο του πρωτοφειλέτη, στ) δυνάμει της υπ' αριθ. 7135530 σύμβασης, ένα ενέγγυο στεγαστικό δάνειο υπό την ιδιότητα του εγγυητή, με υπόλοιπο οφειλής την 26η-06-2014, 55.660,16 ευρώ. Η εν λόγω απαίτηση είναι ασφαλισμένη με προσημείωση υποθήκης σε ακίνητο του πρωτοφειλέτη και ζ) δυνάμει της υπ' αριθ. 7532530 σύμβασης, δάνειο υπό την ιδιότητα του εγγυητή, με υπόλοιπο οφειλής την 26Π-06-2014, 91.694,70 ευρώ.
Η ανωτέρω απαίτηση δεν περιλαμβάνεται στο σχέδιο διευθέτησης των οφειλών, πρέπει ωστόσο να ενταχθεί στη ρύθμιση αυτεπαγγέλτως κατ' άρθρο 744 ΚΠολΔ ενόψει της υποχρέωσης συλλογικής διευθέτησης των χρεών του αιτούντος. Έτσι οι απαιτήσεις την πρώτης μετέχουσας ανέρχονται στο ποσό των 675.370,23 ευρώ. 2. Από τη δεύτερη μετέχουσα και ήδη δεύτερη εκκαλούσα "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.":
α) δυνάμει της υπ' αριθ. 491791011247826 σύμβασης, πιστωτική κάρτα με υπόλοιπο οφειλής την 17η-06-2014, 3.577,24 ευρώ, β) δυνάμει της υπ' αριθ. 5278900095154832 σύμβασης, πιστωτική κάρτα με υπόλοιπο οφειλής την 17η-06-2014, 72,40 ευρώ και γ) δυνάμει της υπ' αριθ. 2305121485 σύμβασης, καταναλωτικό δάνειο με υπόλοιπο οφειλής την 17η -06-2014, 1.189,47 ευρώ, ήτοι συνολικά το ποσό των 4.839,11 ευρώ. 3.
Από την τρίτη μετέχουσα και ήδη τρίτη εφεσίβλητη "ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε.": α) δυνάμει της υπ' αριθ. 0010/2504/0000210236 σύμβασης, ένα ενέγγυο στεγαστικό δάνειο υπό την ιδιότητα του εγγυητή, με υπόλοιπο οφειλής την 05η-02-2016, 101.911,20 ευρώ. Η απαίτηση αυτή είναι ασφαλισμένη με προσημείωση υποθήκης σε ακίνητο του πρωτοφειλέτη και β) δυνάμει της υπ' αριθ. ...
σύμβασης, ένα ενέγγυο στεγαστικό δάνειο υπό την ιδιότητα του εγγυητή, με υπόλοιπο οφειλής την 05η-02-2016, 31.128,00 ευρώ. Η απαίτηση αυτή είναι ασφαλισμένη με προσημείωση υποθήκης σε ακίνητο του πρωτοφειλέτη. Έτσι συνολικά οι απαιτήσεις της τρίτης μετέχουσας ανέρχονται στο ποσό των 133.039,20 ευρώ. 4. Από το τέταρτο μετέχον και ήδη τέταρτο εκκαλούν Ν.Π.Δ.Δ. "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ" δυνάμει της υπ' αριθ. .../00/01 σύμβασης, ένα στεγαστικό δάνειο μικροεπισκευών με υπόλοιπο οφειλής την 30η-06-2014, 15.651,95 ευρώ.
Κατ' ακολουθία των ανωτέρω το συνολικό ύψος των οφειλών του αιτούντος ανέρχεται στο ποσό 828.900,49 ευρώ. Στα περιουσιακά στοιχεία του αιτούντος ανήκουν τα εξής: α) μία πετρόκτιστη διώροφη μονοκατοικία, που βρίσκεται στα ... (οδός ...), κατασκευασθείσα το έτος 1950, εντός οικοπέδου εκτάσεως 500,00 τ.μ. και εντός οικισμού, συνολικής επιφάνειας 120,00τ.μ., 60,00τ.μ.
το ισόγειο και 60,00τ.μ. το ανώγειο, β) ένα αρδευόμενο αγροτεμάχιο εκτάσεως 1.500,00τ.μ. με ελαιόδενδρα στη θέση "...", γ) ένα αγροτεμάχιο εκτάσεως 1.242,49 τ.μ. μονοετούς καλλιέργειας στη θέση "...", δ) ένα αρδευόμενο αγροτεμάχιο εκτάσεως 1.500,00τ.μ. μονοετούς καλλιέργειας στη θέση "...", ε) ένα αγροτεμάχιο εκτάσεως 500,00 τ.μ. με ελαιόδενδρα στη θέση "...", στ) ένα αρδευόμενο αγροτεμάχιο εκτάσεως 1.500,00 τ.μ.
στη θέση "...", ζ) κατά ποσοστό κυριότητας 50% εξ αδιαιρέτου ένα αγροτεμάχιο εκτάσεως 6.000,00τ.μ. στη θέση "...", η) ένα αγροτεμάχιο εκτάσεως 1.000,00τ.μ. στη θέση "...", θ) ένα αρδευόμενο αγροτεμάχιο εκτάσεως 1.500,00τ.μ. με ελαιόδενδρα στη θέση "...", ι) κατά ποσοστό κυριότητας 50% εξ αδιαιρέτου ένα αρδευόμενο αγροτεμάχιο εκτάσεως 4.000,00 τ.μ.
μονοετούς καλλιέργειας στη θέση "..." και κ) ένα Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητο, μάρκας ΤΟΥΟΤΑ COROLLA, 1332 c.c., έτους πρώτης κυκλοφορίας 1997. Τα ανωτέρω εισοδήματα του αιτούντος συγκρινόμενα με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του προς τους μετέχοντες στη δίκη πιστωτές του, δεν του επιτρέπουν να ανταποκριθεί στην εξυπηρέτηση του χρέους του, η δε αρνητική αυτή σχέση μεταξύ της ρευστότητας των οφειλών του κατά την τρέχουσα χρονική περίοδο, αλλά και το εγγύς μέλλον δεν αναμένεται να βελτιωθεί, λόγω της οικονομικής κρίσης, η οποία μαστίζει τη χώρα τα τελευταία χρόνια και έχει πλήξει κάθε τομέα της ελληνικής αγοράς, ενώ παράλληλα οι δανειακές του υποχρεώσεις αυξάνονται συνεχώς λόγω της επιβάρυνσης των δανείων με τόκους υπερημερίας.
Συνεπώς συντρέχει στην προκειμένη περίπτωση μόνιμη και διαρκής πραγματική αδυναμία του αιτούντος πληρωμής του κυρίου όγκου ληξιπρόθεσμων οφειλών του προς του μετέχοντες πιστωτές. Οι τελευταίοι δε προέβαλαν πρωτοδίκως την ένσταση της δόλιας περιέλευσης του αιτούντος σε κατάσταση αδυναμίας πληρωμών, την οποία επανέφεραν με τις προτάσεις τους και στην παρούσα δευτεροβάθμια δίκη, ισχυριζόμενοι ότι προέβη σε αλόγιστο και υπέρμετρο δανεισμό με την ανάληψη μεγάλου αριθμού δανειακών υποχρεώσεων, ενώ γνώριζε ότι δεν θα μπορούσε να τις αποπληρώσει.
Η ένσταση αυτή πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη, γενομένου δεκτού και του σχετικού λόγου εφέσεως, καθώς δεν αποδείχθηκε δόλος εκ μέρους του οφειλέτη ως προς την ανάληψη των χρεών, καθόσον μόνη η ανάληψη δανειακών υποχρεώσεων, η εξυπηρέτηση των οποίων είναι επισφαλής, δεν αποτελεί στοιχείο δόλου.
Ο υπερβολικός δανεισμός, ο οφειλόμενος σε κακό υπολογισμό των οικονομικών δυνατοτήτων του πιστούχου, είναι από τις κυριότερες αιτίες της θεσμοθέτησης του Ν. 3869/2010. Εξάλλου σε κάθε δε περίπτωση οι τράπεζες έχουν τη δυνατότητα να πληροφορούνται προηγουμένως μέσω των διατραπεζικών συστημάτων και της μηχανογραφικής μεταξύ τους επικοινωνίας που έχουν καθιερώσει, αλλά και από τα στοιχεία που ζητούν από τον επίδοξο πιστούχο, τις δυνατότητες των δανειστών προς αποπληρωμή των δανείων.
Το προταθέν σχέδιο διευθέτησης των οφειλών του αιτούντος, δεν έγινε δεκτό από τις δανειστές του και συνεπώς πληρούνται οι προϋποθέσεις για την κατ' αρθρ. 8 επ. του Ν. 3869/2010 ρύθμιση των οφειλών του από το Δικαστήριο.
Συνεπώς, συντρέχουν στο πρόσωπο του αιτούντος οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στο Ν. 3869/2010. Με βάση τα προλεχθέντα η ρύθμιση των χρεών του αιτούντος θα γίνει κατά πρώτο λόγο με μηνιαίες καταβολές απευθείας στους μετέχοντες στη δίκη πιστωτές από τα εισοδήματα του επί πενταετία, σε εξήντα (60) μήνες, που θα αρχίζουν το μήνα Δεκέμβριο του έτους 2017 και θα πραγματοποιούνται εντός του πρώτου δεκαπενθημέρου εκάστου μηνός (άρθρο 8 παρ. 2 ν. 3869/2010, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το αρθρ. 16 παρ. 2 ν. 4161/2013).
Όσον αφορά το ειδικότερο περιεχόμενο της ρύθμισης αυτής, όπως προαναφέρθηκε, το μηνιαίο εισόδημα του αιτούντος ανέρχεται στο ποσό των 930,00 ευρώ εκ του μισθού του. Με τα δεδομένα αυτά και λαμβανομένων υπόψη, των βασικών βιοτικών αναγκών του, με βάση τις συνθήκες ζωής και την ηλικία του, στις οποίες περιλαμβάνονται τα στοιχειώδη έξοδα για τροφή, ένδυση, ηλεκτροφωτισμό, ύδρευση, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και τη διατροφή που καταβάλλει στα τέκνα του, το προς διάθεση στους πιστωτές του ποσό πρέπει να οριστεί σ' αυτό των 500,00 ευρώ το μήνα, το οποίο βρίσκεται μέσα στις οικονομικές του δυνατότητες.
Το συνολικό ποσό των οφειλών του αιτούντος, όπως προαναφέρθηκε, ανέρχεται σε 828.900,49 ευρώ, προς την πρώτη μετέχουσα πιστώτρια σε 675.370,23 ευρώ, προς τη δεύτερη μετέχουσα πιστώτρια σε 4.839,11 ευρώ, προς την τρίτη μετέχουσα πιστώτρια σε 133.039,20 ευρώ και προς το τέταρτο μετέχον 15.651,95 ευρώ, σε έκαστο των οποίων αναλογούν από το ποσό των 500,00 ευρώ τα εξής:
στην πρώτη μετά από στρογγυλοποίηση αυτό των 407,39 ευρώ (500,00 : 828.900,49 χ 675.370,23), στη δεύτερη μετά από στρογγυλοποίηση το ποσό των 2,92 ευρώ (500,00 : 828.900,49 χ 4.839,11), στην τρίτη το ποσό των 80,25 ευρώ (500,00 : 828.900,49 χ 133.039,20) και στο τέταρτο το ποσό των 9,44 ευρώ (500,00 : 828.900,49 χ 15.651,95). Μετά την ολοκλήρωση των καταβολών αυτών στο τέλος της πενταετίας κάθε πιστώτρια θα έχει λάβει τα εξής ποσά:
α) η πρώτη μετέχουσα 24.443,40 ευρώ, με υπόλοιπο απαίτησης 650.926,83 ευρώ, β) η δεύτερη μετέχουσα 175,20 ευρώ, με υπόλοιπο απαίτησης 4.663,91 ευρώ, γ) η τρίτη μετέχουσα 4.815,00 ευρώ με υπόλοιπο απαίτησης 128.224,20 ευρώ και δ) το τέταρτο μετέχον 566,40 ευρώ, με υπόλοιπο απαίτησης 15.085,55 ευρώ. Στην υπ' αριθ. 797/2014 δε προσωρινή διαταγή του Ειρηνοδίκη Πατρών περιελήφθη διάταξη με την οποία υποχρεώθηκε ο αιτών να καταβάλλει συμμέτρως στους καθ' ων, μέχρι τη συζήτηση της αιτήσεώς του, το ποσό των 500,00 ευρώ μηνιαίως.
Από κανένα, όμως, αποδεικτικό στοιχείο (γραμμάτιο είσπραξης ή άλλο έγγραφο, μαρτυρική κατάθεση κ.λ.π., ούτε επικαλείται ο αιτών με τις προτάσεις του), δεν προέκυψε, αν ο αιτών προέβη στις προσωρινές αυτές μηνιαίες καταβολές, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 5 παρ. 2 και 9 παρ. 4 του ν. 3869/2010, ώστε το δικαστήριο να προχωρήσει στον συνυπολογισμό τους, τόσο ως προς το χρόνο όσο και ως προς το ποσό τους, σ' αυτές της πιο πάνω οριστικής ρύθμισης.
Περαιτέρω, όπως προαναφέρθηκε, το παραπάνω ακίνητο (υπό στοιχείο α') αποτελεί την κύρια κατοικία του αιτούντος για την οποία και υπέβαλε αίτημα υπαγωγή του στην προβλεπόμενη από τη διάταξη του άρθρου 9 παρ. 2 ν. 3869/2010 ρύθμιση για εξαίρεση από την εκποίηση. Η αντικειμενική αξία της ανέρχεται σε 41.067,20 ευρώ, ποσό το οποίο δεν υπερβαίνει το όριο του αφορολογήτου ποσού για έγγαμο φορολογούμενο με δύο τέκνα.
Συντρέχουν επομένως στο πρόσωπο του αιτούντος οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του στη ρύθμιση του άρθρου 9 παρ. 2 του ν. 3869/2010. Στο πλαίσιο της τελευταίας ρύθμισης θα πρέπει να οριστούν μηνιαίες καταβολές για τη διάσωση της κύριας κατοικίας του αιτούντος, συνολικού ποσού ίσου με το 80% της αντικειμενικής αξίας, δηλαδή το ποσό των 32.853,76 ευρώ (41.067,20 χ 80%).
Όσον αφορά το χρόνο αποπληρωμής του ποσού αυτού, θα πρέπει να οριστεί σε δέκα πέντε χρόνια, λαμβανομένου υπόψη του ύψους του χρέους που πρέπει να πληρώσει για τη διάσωση της κατοικίας του, της οικονομικής του δυνατότητας και της ηλικίας του. Έτσι το ποσό κάθε μηνιαίας δόσης ανέρχεται στο ποσό των 182,52 ευρώ (32.853,76 ευρώ : 180 μήνες), αφού η αποπληρωμή θα γίνει σε 15 χρόνια, ήτοι σε 180 μηνιαίες καταβολές.
Το ποσό δε αυτό θα διανέμεται συμμέτρως στους καθ' ων ανέγγυους πιστωτές, καθώς δεν είναι βεβαρυμμένο με εμπράγματη ασφάλεια το εν λόγω ακίνητο, αλλά σε ορισμένα εκ των δανείων που έχουν συναφθεί με την πρώτη και την τρίτη των πιστωτριών, όπως προαναφέρθηκε υφίσταται εμπράγματες ασφάλειες σε ακίνητο του πρωτοφειλέτη και όχι του αιτούντος (εγγυητή).
Παράλληλα, θα πρέπει να του χορηγηθεί περίοδος χάριτος μέχρι το Δεκέμβριο του 2022, ώστε να μη συμπέσει η τελευταία αυτή ρύθμιση με την ανωτέρω των καταβολών επί εξήντα μήνες, και να επιβαρυνθεί με δύο μηνιαίες δόσεις με κίνδυνο να φανεί ασυνεπής στις υποχρεώσεις του .....''. Mε τις παραδοχές αυτές, το, ως Εφετείο, δίκασαν Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών, αφού δέχθηκε κατ' ουσίαν την έφεση του εκκαλούντος-αιτούντος - ήδη πρώτου αναιρεσιβλήτου, εξαφάνισε την 462/2017 απόφαση του Ειρηνοδικείου Πατρών, που είχε κρίνει διαφορετικά και δικάζοντας επί της ουσίας την από 30-4-2014 αίτηση του ανωτέρω, δέχθηκε αυτήν εν μέρει για ρύθμιση των οφειλών του κατά τις διατάξεις του ν. 3869/2010, απορρίπτοντας ως αβάσιμη την προβληθείσα από τις καθών η αίτηση πιστώτριες τράπεζες, ένσταση περί δόλιας περιέλευσης του αιτούντος σε αδυναμία πληρωμών και ρύθμισε τα χρέη του με τις αναφερόμενες σ' αυτή (απόφαση) μηνιαίες καταβολές, εξαίρεσε από την εκποίηση την κύρια κατοικία του, ενώ διέταξε την εκποίηση των λοιπών ακινήτων κυριότητάς του.
Στην εξεταζόμενη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, αποδίδεται στην αναιρεσιβαλλομένη απόφαση η από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 του ΚΠολΔ πλημμέλεια, διότι το, ως Εφετείο, δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών, με το να απορρίψει τον ισχυρισμό του αναιρεσείοντος Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων" για δόλια περιέλευση του αιτούντος οφειλέτη-πρώτου των αναιρεσιβλήτων σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής των δανειακών υποχρεώσεών του, οφειλόμενη, ειδικότερα, σε ενδεχόμενο δόλο του, τον οποίο (ισχυρισμό) είχε προτείνει, με τις προτάσεις του κατά την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια δίκη, παραβίασε, ευθέως, την προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 1 εδάφ.
τελευταίο του ν. 3869/2010, αξιώνοντας περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος για να του αποδοθεί ενδεχόμενος δόλος. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από την παραδεκτή, κατ' άρθρ. 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, επισκόπηση των προτάσεών του, ενώπιον των πιο πάνω δικαστηρίων, το αναιρεσείον επικαλέστηκε, για τη θεμελίωση του ισχυρισμού αυτού, κατά λέξη, τα εξής: "...
αυτός προέβη σε αλόγιστο και υπέρμετρο δανεισμό με την ανάληψη μεγάλου αριθμού δανειακών υποχρεώσεων, ενώ γνώριζε ότι δεν θα μπορέσει να τις αποπληρώσει ...". Το ως άνω δικαστήριο, απέρριψε, με την προσβαλλομένη απόφασή του, τον ισχυρισμό αυτόν, ως ουσιαστικά αβάσιμο, με την ακόλουθη αιτιολογία: " ... η ένσταση αυτή πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη, καθώς δεν αποδείχθηκε δόλος εκ μέρους του οφειλέτη ως προς την ανάληψη των χρεών, καθόσον μόνη η ανάληψη δανειακών υποχρεώσεων, η εξυπηρέτηση των οποίων είναι επισφαλής, δεν αποτελεί στοιχείο δόλου.
Ο υπερβολικός δανεισμός, ο οφειλόμενος σε κακό υπολογισμό των οικονομικών δυνατοτήτων του πιστούχου, είναι από τις κυριότερες αιτίες της θεσμοθέτησης του ν. 3869/2010. Εξάλλου σε κάθε δε περίπτωση οι τράπεζες έχουν τη δυνατότητα να πληροφορούνται προηγουμένως μέσω των διατραπεζικών συστημάτων και της μηχανογραφικής μεταξύ τους επικοινωνίας που έχουν καθιερώσει, αλλά και από τα στοιχεία που ζητούν από τον επίδοξο πιστούχο, τις δυνατότητες των δανειστών προς αποπληρωμή των δανείων ...".
Επομένως, αφού, κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης, δεν αποδείχθηκε δόλος του οφειλέτη-πρώτου αναιρεσιβλήτου, το δικαστήριο της ουσίας, απορρίπτοντας, ανεξάρτητα από την αοριστία του (ΑΠ 59/2021, ΑΠ 156/2018, ΑΠ 755/2018), τον επίμαχο ισχυρισμό του αναιρεσείοντος Ν.Π.Δ.Δ., ως ουσιαστικά αβάσιμο, δεν παραβίασε, ευθέως, την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. 3869/2010, με εσφαλμένη υπαγωγή σε αυτή των πραγματικών περιστατικών που ανέλεγκτα δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν.
Η παράθεση της πλεοναστικής και, ταυτόχρονα, εσφαλμένης αιτιολογίας, για τη δυνατότητα των τραπεζών να πληροφορούνται προηγουμένως, πριν χορηγήσουν τις πιστώσεις, μέσω των διατραπεζικών συστημάτων και της μηχανογραφικής μεταξύ τους επικοινωνίας, τις δυνατότητες των δανειστών για την αποπληρωμή των δανείων, που διατυπώθηκε κατά την πορεία του δικανικού συλλογισμού του δικαστηρίου προς άντληση επιχειρήματος υπέρ της κύριας αιτιολογίας της προσβαλλομένης αποφάσεως, δεν ιδρύει τον παρόντα λόγο αναίρεσης, αφού δεν επιδρά στη διαμόρφωση του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως (ΑΠ 634/2019, ΑΠ 65/2017).
Συνεπώς, ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος. Οι περαιτέρω επικαλούμενες αιτιάσεις, κατά σύνοψη των εκεί αναφερομένων, ότι δεν προσδιορίζεται επακριβώς στην προσβαλλομένη απόφαση: α] ο χρόνος συνομολόγησης των δανείων του πρώτου αναιρεσειβλήτου με τις πιστώτριες τράπεζες και β] τα εισοδήματα αυτού κατά το χρόνο ανάληψης των δανειακών του υποχρεώσεων από το αναιρεσείον, κρίνονται, πέραν της κατά τα προεκτεθέντα ουσιαστικής αβασιμότητάς τους, προεχόντως απορριπτέες, ως απαράδεκτες, διότι με αυτές, υπό την επίφαση της συνδρομής των προϋποθέσεων θεμελιώσεώς τους στο άρθρο 560 αριθμ. 6 του ΚΠολΔ, πλήττεται η αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας (άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ), καθόσον ανάγονται στην εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, την αιτιολόγηση, τον συσχετισμό και την ανάλυση των αποδείξεων από το, ως Εφετείο δικάσαν, δικαστήριο, καθώς και στην σαφήνεια, επάρκεια και πειστικότητα των επιχειρημάτων, με βάση τα οποία αυτό στήριξε το σαφές αποδεικτικό του πόρισμα, σχετικά με το πιο πάνω ουσιώδες ζήτημα.
Εξάλλου το πόρισμα, δηλ. το συμπέρασμα που προκύπτει από τις αποδείξεις είναι σαφές καθόσον αναφέρεται στην απόφαση χωρίς ενδοιασμούς ότι αποδείχθηκε συγκεκριμένο γεγονός και δεν χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο εκφράσεις που κλονίζουν το πόρισμα, ως προϊόν πλήρους δικανικής πεποιθήσεως. Κατ` ακολουθίαν, ο δεύτερος λόγος της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 6 του άρθρου 560 του ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθεί.
Μετά από αυτά, η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως, πρέπει να απορριφθεί, χωρίς να περιληφθεί διάταξη για δικαστικά έξοδα κατά το άρθρο 746 του ΚΠολΔ, έστω και αν πρόκειται για υπόθεση που κρίνεται κατά τους κανόνες της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρ. 3 εδάφ. β` του ν. 3869/2010), γιατί η δικαστική διαδικασία του εν λόγω νόμου δεν επιτρέπει την εφαρμογή του άρθρου αυτού, καθώς επικρατεί η ειδικότερη ρύθμιση που προβλέπει το άρθρο 8 παρ.6 εδάφ.
β` του πιο πάνω ν. 3869/2010, κατά το οποίο "..... Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται", που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (ΑΠ 59/2021, ΑΠ 52/2019, ΑΠ 1400/2019).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει, την από 29-10-2019 (αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 457/2019) αίτηση για αναίρεση της 899/2017 απόφασης του, ως Εφετείου, δικάσαντος, κατά την ειδική διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας, Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών. ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 24 Ιουνίου 2022.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 7 Σεπτεμβρίου 2022.
Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ...