Supreme Court allows appeal when lower court fails to consider specific evidence submitted by parties.

Απόφαση 1501 / 2018 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1501/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Σακκά, Αβροκόμη Θούα, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Γεώργιο Αποστολάκη και Αναστασία Περιστεράκη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Μαΐου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Γ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μαυρουδή Βορίδη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Θ. Κ. συζύγου Α. Γ. και 2) Α. Γ. του Γ., αμφοτέρων κατοίκων ..., οι οποίοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Μανιάτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-7-2012 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 305/2014 του ίδιου Δικαστηρίου, 1855/2016 μη οριστική και 2273/2017 οριστική του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 31-7-2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περίπτ. γ του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και εάν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Από δε τις διατάξεις των άρθρων 335, 338 έως 340 και 346 του ιδίου Κώδικα συνάγεται ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να διαγνώσει την αλήθεια των πραγματικών ισχυρισμών που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα που νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι.

Δεν επιβάλλεται όμως η διενέργεια ειδικής μνείας ή ξεχωριστής αξιολόγησης ενός εκάστου αποδεικτικού στοιχείου στην δικαστική απόφαση. Δεν αποκλείεται βεβαίως το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύσει και εξάρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την ελεύθερη κρίση του μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί για τον αναιρετικό έλεγχο να προκύπτει με βεβαιότητα το ότι από τη γενική, κατ` είδος αναφορά στα αποδεικτικά μέσα, καθίσταται βέβαιο ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που υποβλήθηκαν στη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, χωρίς κανένα να παραληφθεί (ΟλΑΠ 8/2016).

Για να ιδρυθεί ο ανωτέρω λόγος αρκεί, παρά τη βεβαίωση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου ότι λήφθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα (στα οποία περιλαμβάνονται οι ένορκες βεβαιώσεις και τα έγγραφα), να καταλείπονται με βάση το όλο περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης αμφιβολίες για το αν το συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο λήφθηκε και συνεκτιμήθηκε μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις για το σχηματισμό δικανικής πεποίθησης επί ενός ουσιώδους ισχυρισμού (ΟλΑΠ 2/2008, ΑΠ 322/2011).

Για να είναι δε ορισμένος ο λόγος αυτός, θα πρέπει στην αίτηση αναίρεσης να αναφέρεται: α) ποίες είναι οι αποδείξεις που με επίκληση προσκομίστηκαν και τις οποίες δεν έλαβε υπόψη το δικαστήριο της ουσίας, β) ο κρίσιμος ισχυρισμός για τον οποίο δεν έλαβε υπόψη το δικαστήριο τις αποδείξεις και γ) η επίδραση που έχει αυτός στο διατακτικό της απόφασης, το οποίο και θα ήταν διαφορετικό χωρίς την σχετική παράλειψη (ΑΠ1454/2017).

Ειδικότερα οι ένορκες βεβαιώσεις στον ειρηνοδίκη ή στον συμβολαιογράφο αποτελούν ιδιαίτερο και αυτοτελές αποδεικτικό μέσο σε σχέση με τους μάρτυρες και τα έγγραφα, και επομένως πρέπει να μνημονεύονται ειδικά στην απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη, η έλλειψη δε της μνείας αυτών δεικνύει ότι αυτές δεν λήφθηκαν υπόψη (ΑΠ 1105/2015).

Δεν επηρεάζει όμως τη λήψη αυτών το γεγονός της τυχόν εσφαλμένης αναγραφής του ονόματος του μάρτυρος που κατέθεσε ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου, εφόσον από την απόφαση προκύπτει η λήψη υπ` όψη της συγκεκριμένης ένορκης βεβαίωσης (ΑΠ232/2018). Παράλληλα, η επίκληση από το διάδικο της ένορκης βεβαίωσης πρέπει να γίνεται με τις προτάσεις της συζητήσεως μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση και να είναι ειδική, ούτως ώστε να προκύπτει από αυτή, ο αριθμός, ο εξετασθείς μάρτυρας και ο εξετάσας και να καθορίζεται ότι έλαβε χώρα νόμιμη κλήτευση του αντιδίκου ή ότι αυτός παραστάθηκε, οπότε στην τελευταία αυτή περίπτωση, η εκ της μη κλητεύσεως ακυρότητα θεραπεύεται(ΑΠ1461/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ.11 γ ΚΠολΔ και συγκεκριμένα προβάλλεται από τον αναιρεσείοντα ότι, αν και είχε νόμιμα επικαλεστεί με τις έγγραφες προτάσεις του ενώπιον του Eφετείου και είχε προσκομίσει την 10799/13-12-2013 ένορκη βεβαίωση του Ν. Κ. ενώπιον της Ειρηνοδίκου Αθηνών, προς απόδειξη των ισχυρισμών του σχετικά με την αγωγή επικοινωνίας του με τον ανήλικο εγγονό του Φ., τέκνο των αντιδίκων του, για την οποία αυτοί είχαν κληθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα προ 24 ωρών, το Εφετείο δεν την έλαβε υπόψη και δεν την συνεκτίμησε με τις άλλες αποδείξεις ως προς το αν είναι προς το συμφέρον του εγγονού του η επικοινωνία μαζί του, με αποτέλεσμα να απορρίψει την έφεσή του.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης (άρθ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ) προκύπτει ότι το Eφετείο δεν έλαβε υπόψη, αν και υπήρχε σχετικός λόγος έφεσης και είχε γίνει νόμιμη επίκλησή της και προσκόμισή της με τις προτάσεις του αναιρεσείοντος ενώπιον του Eφετείου, την άνω ένορκη βεβαίωση.

Συγκεκριμένα, στην προσβαλλομένη απόφαση αναφέρονται τα εξής: "Από την εκτίμηση της ένορκης κατάθεσης της μάρτυρος ανταποδείξεως, που εξετάσθηκε ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη πρακτικά δημοσίας συνεδριάσεως, τις με αριθ. …94, 10795 και …96/13.12.2013 ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον της Ειρηνοδίκη Αθηνών Μαρίας Κατουρτζίδου, οι οποίες δόθηκαν ύστερα από προηγούμενη κλήτευση του αντιδίκου 24 τουλάχιστον ώρες πριν τη βεβαίωση) ..., και από το σύνολο των εγγράφων, που προσκομίζονται νόμιμα και με επίκληση από τους διαδίκους, άλλα εκ των οποίων λαμβάνονται υπόψη ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα και άλλα για την συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων (άρθρο 339, σε συνδ.

με άρθρο 395 και 591 παρ.1 Κ.Πολ.Δ., μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και οι ένορκες βεβαιώσεις που δόθηκαν στα πλαίσια άλλης πολιτικής δίκης μεταξύ των ιδίων διαδίκων... μερικών μάλιστα των ως άνω εγγράφων γίνεται ειδικότερη μνεία κατωτέρω χωρίς να παραγνωρίζεται η αποδεικτική δύναμη των λοιπών..., αποδείχθησαν τα ακόλουθα:....".

Στη συνέχεια το Εφετείο εκτιμά τις αποδείξεις που προσκομίσθηκαν χωρίς να γίνεται μνεία στην άνω ένορκη βεβαίωση ή το περιεχόμενό της και καταλήγει στο αποδεικτικό του πόρισμα ότι η επικοινωνία του ανήλικου Φ. δεν είναι επωφελής και συμφέρουσα γι'αυτόν, προέχει δε να διαφυλαχθεί η ψυχική και συναισθηματική του ηρεμία, ενώ οι ήδη διαταραγμένες σχέσεις του εκκαλούντος με τους εφεσίβλητους επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο το ήδη τεταμένο κλίμα μεταξύ των διαδίκων και για το λόγο αυτό έκρινε ότι συντρέχει σπουδαίος λόγος στην προκειμένη περίπτωση ώστε να μην επιτραπεί η επικοινωνία του εκκαλούντος με την ανήλικο υιό των εφεσιβλήτων.

Επομένως, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στην μείζονα σκέψη, ο λόγος αυτός της ένδικης αίτησης αναίρεσης είναι βάσιμος και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, ενώ λόγω της αναιρετικής εμβέλειας του λόγου αυτού παρέλκει η εξέταση του δεύτερου λόγου αναίρεσης. Κατόπιν τούτων πρέπει να παραπεμφθεί προς εκδίκαση η υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλο δικαστή εκτός εκείνου που δίκασε (άρθ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου στον αναιρεσείοντα (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ), συμψηφιζομένων των μεταξύ των διαδίκων δικαστικών εξόδων λόγω της συγγένειάς τους (γονέας και τέκνα ) (άρθρα 179, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 2273/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Μονομελές Εφετείο Αθηνών, συγκροτούμενο από διαφορετικό από εκείνο που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση δικαστή. Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στον αναιρεσείοντα. Συμψηφίζει στο σύνολό της τη δικαστική δαπάνη.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 8 Οκτωβρίου 2018.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 23 Οκτωβρίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ