1499/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1499 / 2016 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1499/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ε’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο, αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Γαλάνη-Λεοναρδοπούλου, Αγγελική Αλειφεροπούλου, Δημήτριο Χονδρογιάννη και Διονυσία Μπιτζούνη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του την 16 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αθανασίου Ακριτίδη (γιατί κωλύεται η εισαγγελεύς του Αρείου Πάγου) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος-κατηγορουμένου Γ. Κ. του Σ. και Μ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Παντελή Φουρφουλάκη, για αναίρεση της υπ’ αριθ. 60/2015 απόφασης του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Κρήτης.

Το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Κρήτης, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 21.12.2015 αίτησή του αναιρέσεως, που καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 40/2015.

Αφού άκουσε

τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 364 παρ.1, 329, 331, 333 και 369 Κ.Ποιν.Δ. προκύπτει ότι η λήψη υπόψη από το δικαστήριο ως αποδεικτικού μέσου εγγράφου, το οποίο δεν ανεγνώσθη κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο συνιστά απόλυτη ακυρότητα (αρθρ. 171 παρ.1 στοιχ. δ’ Κ.Ποιν.Δ.) και ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ.

Α’ του ιδίου Κώδικα λόγο αναιρέσεως διότι έτσι παραβιάζεται το από το άρθρο 358 Κ.Ποιν.Δ. απορρέον δικαίωμα του κατηγορουμένου να προβαίνει σε δηλώσεις, παρατηρήσεις και εξηγήσεις σχετικά με το αποδεικτικό αυτό μέσο. Η ακυρότητα αυτή αποτρέπεται αν τα έγγραφα που δεν αναγνώσθηκαν στο ακροατήριο αναφέρονται ιστορικώς μόνον στο αιτιολογικό της αποφάσεως χωρίς να έχουν ληφθεί υπόψη αμέσως από το δικαστήριο της ουσίας για τον σχηματισμό δικανικής πεποιθήσεως ως προς τη συνδρομή των περιστατικών που συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος, για το οποίο κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο, καθώς και όταν τα περιστατικά αυτά προέκυψαν από άλλα αποδεικτικά μέσα ή αποτελούν στοιχείο της κατηγορίας ή το σώμα του εγκλήματος.

Στην προκείμενη περίπτωση η προσβαλλόμενη κήρυξε τον κατηγορούμενο ένοχο ανθρωποκτονίας από πρόθεση σε ήρεμη ψυχική κατάσταση και τον καταδίκασε σε ποινή ισόβιας κάθειρξης. Το εκδόσαν την απόφαση αυτή Μικτό Ορκωτό Εφετείο, το οποίο δίκασε την έφεση του αναιρεσείοντος κατέληξε στην άνω καταδικαστική απόφαση, αφού απέρριψε το αίτημα του κατηγορουμένου για τη διενέργεια ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης, το αίτημα περί εμφάνισης και εξέτασης κατ’ άρθρο 203 Κ.Ποιν.Δ.

των συνταξάντων την έκθεση πραγματογνωμόνων, καθώς και τον αυτοτελή ισχυρισμό περί συνδρομής στο πρόσωπο του του ακαταλόγιστου (άρθρο 34 ΠΚ) ή του ελαττωμένου καταλογισμού (άρθρο 36 ΠΚ). Προκειμένου δε να απορρίψει τα ως άνω αιτήματα και τους αυτοτελείς ισχυρισμούς και να καταλήξει στην κατά τα άνω καταδικαστική του κρίση, έλαβε υπόψη του, αμέσως και ευθέως, πλην των άλλων αποδεικτικών μέσων που διαλαμβάνονται στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης του και την από 27.6.2007 χωρίς όρκο ληφθείσα εξέτασή του, κατ’ άρθρο 31 παρ. 2 Κ.Ποιν.Δ., ενώπιον της Υ.Α.

Ηρακλείου, δεχόμενο, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της προσβαλλομένης, τα ακόλουθα:

"...Εκεί ομολόγησε την πράξη του, την οποία περιέγραψε με κάθε λεπτομέρεια. Ο κατηγορούμενος περιέγραψε επίσης με κάθε λεπτομέρεια τον τρόπο διαφυγής του και μάλιστα αναφέρει εκείνη την ώρα ήδη είχε αρχίσει να ξημερώνει. Ενώ κινιόμουν πολύ γρήγορα αντιλήφθηκα ότι μου είχε πέσει η κουκούλα. Φοβήθηκα όμως να επιστρέψω γιατί δεν ήξερα σε ποιο ακριβώς σημείο είχε πέσει και υπέδειξε στους αστυνομικούς το σημείο όπου πέταξε το φονικό όπλο και το φακό.

Μετά από έρευνα των αστυνομικών, με τη βοήθεια ειδικού μηχανήματος χωματουργικών έργων και τη συνδρομή ιδιώτη δύτη, βρέθηκαν στην τοποθεσία ... μέσα στον πυθμένα του υπάρχοντος στο ακίνητο του Ε. Χ. πηγαδιού, τέσσερα τμήματα κυνηγετικού όπλου (καραμπίνα) μάρκας ..., διαμετρήματος 12 cal και ο φακός. Στην προσπάθειά του να εξηγήσει την εν ψυχρώ δολοφονία του Μ.

Γ. ανέφερε ότι τον μισούσε για δύο περιστατικά : Το πρώτο αναφέρεται στην παιδική του ηλικία, όταν αυτός ήταν δέκα (10) ετών περίπου, ενώ έβοσκε τα πρόβατα μαζί με τη μητέρα του μέσα σε ένα χωράφι που ήταν του θείου του Τ., αλλά και θείου του θύματος, πήγε εκεί το θύμα, τους επιτέθηκε με μία βέργα και έβρισε τη μητέρα του με τις χυδαίες φράσεις "μωρή καριόλα, πουτάνα, ελεεινή, γιατί τα βάζεις τα πρόβατα εδώ;" Αυτός άρχισε να κλαίει και η μητέρα του φώναζε στο θύμα με αποτέλεσμα να φύγει.

Ότι στο μυαλό του ήταν μόνιμα αυτή η σκηνή και δεν μπορούσε να την ξεχάσει. Το δεύτερο αναφέρεται στην εφηβική ηλικία, όταν αυτός ήταν δεκαεπτά (17) ετών περίπου, ενώ έβοσκε τα πρόβατα στην περιοχή "..." στο ... μερικά από αυτά του έφυγαν και μπήκαν στο σπαρμένο με αρακά ακίνητο του θύματος. Ότι πήγε εκεί ο Μ. Γ., ο οποίος τον εξύβρισε με τις φράσεις "Εσύ μωρέ πούστη μου ταΐζεις τον αρακά γαμώ την ράτσα στου".

Ταυτόχρονα τον κυνήγησε και τον χτύπησε με ένα ξύλο. Αυτός (κατηγορούμενος) κρατούσε μία ποιμενική ράβδο "κατσούνα" και του την πέταξε στα πόδια του θύματος. Αυτός την πήρε και με μία κλαδίστρα που κρατούσε τον χτύπησε. Συνέχισε να τον εξυβρίζει και δεν του έδινε την ποιμενική του ράβδο και του είπε ότι θα την έδινε στον πατέρα του για να τον ξεφτιλίσει.

Πάνω στη φασαρία τον εξύβρισε ο κατηγορούμενος με τη φράση "Γαμώ την ράτσα σου". Αυτός τότε του είπε "Εσύ δεν είσαι άξιος να γαμήσεις την ράτσα μου αλλά την δική σου την γαμώ όποτε θέλω." Του είπε επίσης ότι θα του παίξει στο ψυχρό και αυτός (κατηγορούμενος) του είπε "να το θυμάσαι αυτό που είπε γιατί θα γίνει το αντίθετο".

Αυτές οι δύο σκηνές ήταν μόνιμα στο μυαλό του και δεν μπορούσε να τις βγάλει όσο και αν προσπαθούσε..." Όμως η ανωτέρω από 27.6.2007 ανομωτί, κατ’ άρθρο 31 παρ. 2 Κ.Ποιν.Δ., ενώπιον της Υ.Α. Ηρακλείου, εξέταση του κατηγορουμένου - νυν αναιρεσείοντος, της οποίας μάλιστα καταχωρούνται και αυτούσιες περικοπές στο σκεπτικό της προσβαλλομένης, δεν φέρεται αναγνωσθείσα στα πρακτικά της δίκης κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ενόψει μάλιστα και της διατάξεως του άρθρου 366 παρ 2 Κ.Ποιν.Δ., σύμφωνα με την οποία "αν όσα εκθέτει ο κατηγορούμενος είναι στο σύνολο τους ή εν μέρει διαφορετικά από όσα ο ίδιος εξέθεσε στην προδικασία είναι δυνατό να του διαβαστούν οι αντίθετες περικοπές της απολογίας του κατά την ανάκριση".

Αλλά ούτε και έμμεσα προκύπτει ότι αναγνώστηκε η ως άνω προανακριτική απολογία δια της παραπομπής σε αυτήν από άλλο αποδεικτικό μέσο. Τέλος, ούτε στην απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και τα ενσωματωμένα σ’ αυτήν πρακτικά, που μνημονεύονται στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως μεταξύ των αναγνωσθέντων, γίνεται μνεία αναγνώσεως της εν λόγω εξετάσεως ώστε να θεωρηθεί ότι αναγνώσθηκε αυτή με την ανάγνωση της απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου.

Εφόσον, επομένως, το Δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, για το σχηματισμό της κρίσεως του για την απόρριψη του αιτήματος διενέργειας ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης, της εντεύθεν απορρίψεως του αυτοτελούς ισχυρισμού περί συνδρομής στο πρόσωπο του ακαταλόγιστου (άρθρο 34) ή του ελαττωμένου καταλογισμού (36 ΠΚ) και της κρίσεως περί ενοχής, έλαβε υπόψη μεταξύ άλλων αποδεικτικών μέσων και την από 27.6.2007 ανομωτί, κατ’ άρθρο 31 παρ. 2 Κ.Ποιν.Δ., ενώπιον της Υ.Α.

Ηρακλείου, εξέτασή του, και δεν προκύπτει το περιεχόμενο αυτής από άλλα παραδεκτώς ληφθέντα υπόψη αποδεικτικά μέσα, ούτε αναφέρεται αυτή ιστορικώς μόνο στο αιτιολογικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως, αλλά και επ’ αυτής κυρίως στήριξε την απορριπτική του κρίση το δευτεροβάθμιο δικαστήριο και την εντεύθεν καταδίκη του κατηγορουμένου χωρίς τη συνδρομή των προϋποθέσεων του άρθρου 34 ή 36 ΠΚ, έπεται ότι δεν μπόρεσε ο αναιρεσείων να κάνει τις παρατηρήσεις του (εξηγήσεις και δηλώσεις) για το αποδεικτικό αυτό μέσο που δεν αναγνώσθηκε στο ακροατήριο.

Συνεπώς, επήλθε απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο, κατά παραδοχή ως βάσιμου του πρώτου αναιρετικού λόγου, από το άρθρο 171 αριθμ.1 στοιχ. δ’ και 510 παρ. 1 στοιχ. Α’ , λόγω της οποίας πρέπει να αναιρεθεί στο σύνολο της η προσβαλλόμενη απόφαση, παρελκούσης πλέον της έρευνας των λοιπών λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως, και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο είναι δυνατό να συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως (αρθρ. 519 Κ.Ποιν.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ’ αριθμ. 60/2015 απόφαση του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Κρήτης. Και

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε, αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Οκτωβρίου 2016.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στις 20 Οκτωβρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ