Supreme Court resolves jurisdictional conflict between prosecutors by designating the crime location court as competent.

Απόφαση 1498 / 2019 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1498/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α' Ποιν. Τμήμα Διακοπών - (Σε Συμβούλιο)

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Κουβίδου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως), Στυλιανό Δαρέλλη, Όλγα Σχετάκη - Μπονάτου, Αλεξάνδρα Σιούτη - Εισηγήτρια και Ζωή Κωστόγιαννη - Καλούση, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ισίδωρου Ντογιάκου και της Γραμματέως Ευθυμίας Καλογεροπούλου.

Συνήλθε σε συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 16 Ιουλίου 2019, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων, περί κανονισμού αρμοδιότητας δικαστηρίου, με εγκαλούμενο τον Ε. Τ. του Π., κάτοικο ... και εγκαλούσα την ετερόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "Σ... Ε.Ε." με έδρα το ..., νομ. εκ/νη.

Η αίτηση αυτή με ημερομηνία 11 Ιανουαρίου 2019 η οποία παρελήφθη από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου στις 17.01.2019 και έλαβε αριθμό πρωτ.623/2019, που απευθύνεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 111/19.

Έπειτα ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ισίδωρος Ντογιάκος εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του με αριθμό 118/20.05.2019 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα:

"Εισάγω στο Συμβούλιο Σας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 32 παρ. 1, 4, 132 παρ. 1, 2 και 138 παρ. 1, 2 του ΚΠοινΔ, την από 11-1-2019 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων για προσδιορισμό της κατά τόπο αρμοδιότητας επί της υποθέσεως που αναφέρεται σε αυτή και εκθέτω τα εξής: Σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 132 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας "Αν μεταξύ πολλών δικαστηρίων εξίσου αρμόδιων που δεν υπάγονται το ένα στο άλλο ή μεταξύ ανακριτικών υπαλλήλων αμφισβητείται η αρμοδιότητα για το ίδιο έγκλημα , είτε για συναφή εγκλήματα ή αν με βουλεύματα του ίδιου ή διαφορετικών συμβουλίων αποφασίστηκε η παραπομπή για το ίδιο έγκλημα στο ακροατήριο δύο ή περισσοτέρων εξίσου αρμοδίων δικαστηρίων, η αρμοδιότητα, καθορίζεται ως εξής", ενώ σύμφωνα με την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου "Το συμβούλιο εφετών, στην περιφέρεια του οποίου υπάγονται τα δικαστήρια μεταξύ των οποίων δημιουργήθηκε η αμφισβήτηση ή ο Άρειος Πάγος, αν υπάγονται σε διαφορετικά εφετεία ή αν ένα από τα δικαστήρια αυτά είναι το εφετείο ή αν η σύγκρουση δημιουργήθηκε μεταξύ των κοινών ποινικών δικαστηρίων και των στρατιωτικών, προσδιορίζει το αρμόδιο δικαστήριο με αίτηση του κατηγορουμένου, του πολιτικώς ενάγοντος ή του εισαγγελέα ή του επιτρόπου ενός από τα πολλά αρμόδια δικαστήρια.

Η αίτηση πρέπει να είναι νομότυπη και να απευθύνεται στον εισαγγελέα εφετών ή του Αρείου Πάγου. Ο αρμόδιος εισαγγελέας εισάγει την αίτηση στο συμβούλιο εφετών ή στον Άρειο Πάγο που συνέρχεται σε συμβούλιο". Επίσης, όπως ρητά ορίζεται με την παράγραφο 1 του άρθρου 122 του ΚΠοινΔ, εφόσον δεν πρόκειται για έγκλημα το οποίο τελέστηκε με έντυπο περί του οποίου αναφέρει η παράγρ. 2 του ίδιου άρθρου "Η τοπική αρμοδιότητα προσδιορίζεται από τον τόπο όπου τελέστηκε το έγκλημα ή όπου κατοικεί ή διαμένει προσωρινά ο κατηγορούμενος όταν αρχίζει η ποινική δίωξη".

Από τις παραπάνω διατάξεις, προκύπτει σαφώς ότι περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας υπάρχει και όταν έχουν επιληφθεί της αυτής ή συναφούς αξιοποίνου πράξεως περισσότερα από ένα Δικαστήρια ή Συμβούλια ή Ανακριτικές Αρχές, τα οποία είναι εξίσου αρμόδια και δεν υπάγονται το ένα στο άλλο και ή θεώρησαν ότι η πράξη αυτή υπάγεται στην αρμοδιότητα τους ή απέσχον να επιληφθούν αυτής, επειδή θεώρησαν ότι δεν είχαν αρμοδιότητα.

Τούτοις δοθέντων, η σύγκρουση αρμοδιότητας είναι α) καταφατική, όταν πλείονα δικαστήρια ή ανακριτικές αρχές, επιληφθέντα της υποθέσεως, θεώρησαν εαυτά αρμόδια, οπότε δημιουργείται κίνδυνος εκδόσεως αντιφατικών αποφάσεων και β) αποφατική, όταν απέσχον, θεωρήσαντα εαυτά αναρμόδια, οπότε δημιουργείται κίνδυνος αρνησιδικίας.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, από τα έγγραφα της συνημμένης δικογραφίας προκύπτει ότι η ετερόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "... EE", η οποία εδρεύει στο ..., υπέβαλε ενώπιον του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων την με ΑΒΜ Β 2018/232 έγκλησή της σε βάρος του Ε. Τ., κατοίκου ..., για τις αξιόποινες πράξεις της ψευδορκίας μάρτυρα (άρθρ. 224 παρ. 2 - 1 Π.Κ) και της συκοφαντικής δυσφήμησης (άρθρ. 363 - 362 Π.

Κ.). Τα εγκλήματα αυτά φέρονται ότι τελέστηκαν στις 23-5-2018, ενώπιον της Συμβολαιογράφου Ε. Χ., συνταχθείσης προς τούτο της υπ' αριθ. 7573/23-5-2018 ενόρκου βεβαιώσεως, η οποία χρησιμοποιήθηκε κατά τη συζήτηση αγωγής αποζημιώσεως της ως άνω εγκαλούσης εταιρείας κατά της εταιρείας με την επωνυμία "...", ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου.

Επί της διαδικαστικής - δικονομικής πορείας της παρούσης υποθέσεως προκύπτει ότι μετά την κατάθεση της σχετικής εγκλήσεως ενώπιον του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων, παραγγέλθηκε από αυτόν η διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης μετά το πέρας της οποίας η δικογραφία διαβιβάστηκε στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ηρακλείου, με την ιδιόγραφη επισήμανση του πρώτου στο εξώφυλλο αυτής "Να διαβιβαστεί στον αρμόδιο Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ηρακλείου ως εκ του τόπου τέλεσης".

Ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Ηρακλείου δεν συμφώνησε με την ενέργεια αυτή και επέστρεψε τη δικογραφία στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων , με τη σημείωση στο εξώφυλλο αυτής " Προς κ. Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων, λόγοι δικής του αρμοδιότητος εκ του τόπου κατοικίας του εγκαλουμένου (εξ' άλλου και η οικονομία της δίκης επιτάσσει την επιλογή αυτή δεδομένου ότι και ο πληρεξούσιος δικηγόρος της εγκαλούσας είναι από τα Χανιά ο δε μάρτυρας είναι κάτοικος ...)".

Όμως , ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Χανίων δεν συμφώνησε με την άποψη αυτή και με το από 11-1- 2019 έγγραφο του προς την Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ζήτησε κανονισμό αρμοδιότητος μεταξύ των Εισαγγελιών Πρωτοδικών Ηρακλείου και Χανίων. Με τις παραπάνω ενέργειες των Εισαγγελέων Πρωτοδικών Χανίων και Ηρακλείου επήλθε αποφατική σύγκρουση αρμοδιότητος, εφόσον δε οι δύο ως άνω Εισαγγελίες υπάγονται σε διαφορετικά Εφετεία, η υπό κρίση αίτηση αρμοδίως υποβλήθηκε στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 16 Π. Κ " Τόπος τέλεσης της πράξης θεωρείται ο τόπος όπου ο υπαίτιος διέπραξε ολικά ή μερικά την αξιόποινη ενέργεια ή παράλειψη, καθώς και ο τόπος όπου επήλθε ή , σε περίπτωση απόπειρας , έπρεπε σύμφωνα με την πρόθεση του υπαιτίου να επέλθει το αξιόποινο αποτέλεσμα". Στη συγκεκριμένη υπόθεση, ο εγκαλούμενος Ε.

Τ. κατέθεσε ενόρκως ενώπιον της Συμβολαιογράφου Ε. Χ. , η ένορκη δε αυτή κατάθεσή του προοριζόταν να χρησιμεύσει κατά τη συζήτηση της υπό στοιχ. ΓΑ 435/Ντμ/ 43/2018 αγωγής αποζημίωσης της εγκαλούσης εταιρείας "... Ε.Ε." κατά της εταιρείας "...", ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου. Επομένως τόσο τόπος ενέργειας του δράστη , όσο και τόπος του αποτελέσματος της παράνομης ενέργειας του, αν δηλαδή το Μονομελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου παραπλανιόταν από το φερόμενο ως ψευδές περιεχόμενο της ένορκης κατάθεσής του, είναι το Ηράκλειο και όχι τα Χανιά , με αποτέλεσμα αρμόδιες Δικαστικές και Εισαγγελικές Αρχές είναι εκείνες του Ηρακλείου.

Πέραν δε τούτων όπως αναφέρεται στη σχετική αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων για κανονισμό αρμοδιότητος "Για την εν γένει δε υπόθεση της αντιδικίας της ανωτέρω εγκαλούσας με την εδρεύουσα στο ….εταιρεία ... έχουν ήδη εκδοθεί οι υπ' αριθ. ΕΔ 2017/15, ΕΔ 2017/17 και ΒΔ 2018/13 Διατάξεις του Εισαγγελέως Πρωτοδικών Ηρακλείου...".

Κατόπιν των προαναφερομένων , πρέπει κατά παραδοχή της αιτήσεως του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων περί κανονισμού αρμοδιότητος, να προσδιοριστεί για τη συγκεκριμένη υπόθεση ως αρμόδιος κατά τόπο ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Ηρακλείου.

ΓΙΑ ΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΩ : Να γίνει δεκτή η από 11-1-2019 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων για προσδιορισμό αρμοδιότητος επί της υποθέσεως με βάση την υπ' αριθ. ΑΒΜ Β 2018/232 έγκληση της ετερόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "... Ε.Ε." κατά Ε. Τ. του Π. και να προσδιοριστεί ως κατά τόπο αρμόδιος ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Ηρακλείου.

Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ισίδωρος Ε.Ντογιάκος"

Αφού άκουσε τον Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση και έπειτα αποχώρησε.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με το άρθρο 132 παρ.1 ΚΠΔ όπως ισχύει [Ν.4620/2019], "Αν μεταξύ πολλών δικαστηρίων εξ ίσου αρμοδίων που δεν υπάγονται το ένα στο άλλο ή μεταξύ ανακριτικών υπαλλήλων αμφισβητείται η αρμοδιότητα για το ίδιο έγκλημα είτε για συναφή εγκλήματα το συμβούλιο εφετών, στην περιφέρεια του οποίου υπάγονται τα δικαστήρια, μεταξύ των οποίων δημιουργήθηκε αμφισβήτηση, ή ο Άρειος Πάγος, αν υπάγονται σε διαφορετικά εφετεία, προσδιορίζει το αρμόδιο δικαστήριο με αίτηση του κατηγορουμένου, του παριστάμενου για την υποστήριξη της κατηγορίας ή του εισαγγελέα ή του επιτρόπου ενός από τα πολλά αρμόδια δικαστήρια.

Η αίτηση πρέπει να είναι νομότυπη και να απευθύνεται στον εισαγγελέα εφετών ή του Αρείου Πάγου. Ο αρμόδιος εισαγγελέας εισάγει την αίτηση στο συμβούλιο εφετών ή στον Άρειο Πάγο που συνέρχεται σε συμβούλιο". Εξάλλου κατά την παρ.3 του ίδιου άρθρου σε περίπτωση αμφισβήτησης της αρμοδιότητας μεταξύ εισαγγελέων, αυτή κανονίζεται από τον εισαγγελέα εφετών όταν η αμφισβήτηση ανακύπτει μεταξύ εισαγγελέων της περιφέρειας του, ενώ σε κάθε άλλη περίπτωση από τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου.

Τα δικαστήρια δεν υπόκεινται το ένα στο άλλο, όταν επιλαμβάνονται της υποθέσεως σε πρώτο βαθμό και όχι κατόπιν προσβολής της απόφασης του ενός ενώπιον του άλλου. Από τις διατάξεις του ως άνω άρθρου προκύπτει ότι περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας υπάρχει και όταν έχουν επιληφθεί αυτής ή συναφούς αξιόποινης πράξης, περισσότερα από ένα δικαστήρια ή Συμβούλια ή ανακριτικές αρχές, τα οποία είναι εξίσου αρμόδια και δεν υπάγονται το ένα στο άλλο και ή θεώρησαν ότι η πράξη αυτή υπάγεται στην αρμοδιότητα τους ή απέσχον να επιληφθούν διότι θεώρησαν ότι δεν είχαν αρμοδιότητα.

Έτσι, η σύγκρουση αρμοδιότητας είναι: α]καταφατική όταν πλείονα δικαστήρια [ή ανακριτικές αρχές] επιληφθέντα της υποθέσεως θεώρησαν εαυτά αρμόδια, οπότε δημιουργείται κίνδυνος αντιφατικών αποφάσεων και β] αποφατική, όταν απέσχον θεωρήσαντα εαυτά αναρμόδια, οπότε δημιουργείται κίνδυνος αρνησιδικίας.

Σκοπός του κανονισμού αρμοδιότητας είναι η πρόληψη ή η άρση μεταξύ των περισσοτέρων παραλλήλως ενεργούντων δικαστηρίων ή ανακριτικών αρχών, της διενέργειας πολλαπλών άσκοπων ενεργειών και αμφισβητήσεων ή διενέξεων και συνεπώς προϋπόθεση του κανονισμού αρμοδιότητας αποτελεί η ύπαρξη περισσοτέρων τοπικώς αρμοδίων δικαστηρίων ή ανακριτικών αρχών, που να έχουν επιληφθεί της αυτής υποθέσεως ως αρμόδια ή να αρνούνται να επιληφθούν.

Εξάλλου, κατ'άρθρο 122 παρ.1 ΚΠΔ, όπως ισχύει, εφόσον δεν πρόκειται για έγκλημα που τελέστηκε με έντυπο, περί του οποίου αναφέρει η παρ.2 του αυτού άρθρου "η τοπική αρμοδιότητα προσδιορίζεται από τον τόπο που τελέστηκε το έγκλημα ή όπου κατοικεί ή διαμένει προσωρινά ο κατηγορούμενος όταν αρχίζει η ποινική δίωξη", και κατά το άρθρο 16 ΠΚ "Τόπος τέλεσης της πράξης θεωρείται ο τόπος όπου ο υπαίτιος διέπραξε ολικά ή μερικά την αξιόποινη ενέργεια ή παράλειψη...".

Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 125 του ΚΠΔ ., "Μεταξύ περισσοτέρων αρμοδίων δικαστηρίων ή ανακριτικών υπαλλήλων που έχουν επιληφθεί παράλληλα προτιμούνται εκείνοι του τόπου όπου διαπράχθηκε το έγκλημα...[ΑΠ 1309/2017, ΑΠ 1224/2017].

Στην προκείμενη περίπτωση από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Η ετερόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "Σ... ΕΕ", η οποία εδρεύει στο ..., υπέβαλε ενώπιον του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων την με στοιχ.ΑΒΜ: Β 2018/232 από 7-6-2018 έγκλησή της σε βάρος του Ε. Τ., κατοίκου ... για τις αξιόποινες πράξεις της ψευδορκίας μάρτυρα και της συκοφαντικής δυσφήμησης.

Τα εγκλήματα αυτά φέρονται ότι τελέστηκαν στις 23-5-2018, ενώπιον της Συμβολαιογράφου Ε. Χ., συνταχθείσας προς τούτο της υπ'αριθμ. ….73/23-5-2018 ένορκης βεβαίωσης, η οποία προσκομίσθηκε ως αποδεικτικό μέσο ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου, κατά τη συζήτηση αγωγής αποζημιώσεως της ως άνω εγκαλούσας εταιρείας κατά της εταιρείας με την επωνυμία "... ".

Μετά την κατάθεση της σχετικής εγκλήσεως στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων, παραγγέλθηκε απ'αυτόν η διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης μετά το πέρας της οποίας η δικογραφία διαβιβάστηκε στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ηρακλείου, με την ιδιόγραφη επισήμανση στο εξώφυλλο αυτής "Να διαβιβαστεί στον αρμόδιο Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ηρακλείου ως εκ του τόπου τέλεσης".

Ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Ηρακλείου δεν συμφώνησε με την ενέργεια αυτή και επέστρεφε τη δικογραφία στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων, με σημείωση στο εξώφυλλο αυτής "Προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων, λόγω δικής του αρμοδιότητας εκ του τόπου κατοικίας του εγκαλούμενου". 'Όμως, ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Χανίων δεν συμφώνησε με την άποψη αυτή και με το από 11-1-2019 έγγραφο του προς την Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ζήτησε κανονισμό αρμοδιότητας μεταξύ των Εισαγγελιών Πρωτοδικών Ηρακλείου και Χανίων.

Με βάση όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω, πράγματι ανέκυψε αποφατική σύγκρουση αρμοδιότητας μεταξύ των Εισαγγελέων Πλημμελειοδικών Ηρακλείου και Χανίων, εφόσον δε οι εν λόγω εισαγγελείς υπάγονται σε διαφορετικά εφετεία, αρμόδιος προς κανονισμό αρμοδιότητας, είναι στην προκείμενη περίπτωση, ο Άρειος Πάγος σε Συμβούλιο.

Επειδή τόπος τέλεσης των καταγγελόμενων ως άνω αξιοποίνων πράξεων είναι το Ηράκλειο, πρέπει κατά παραδοχή της από 11-1-2019 και με αριθμό πρωτ.623/17-1-2019 αίτησης του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χανίων περί κανονισμού αρμοδιότητας, κατ'ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 125 ΚΠΔ να προσδιορισθεί ως αρμόδιος κατά τόπο ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών Ηρακλείου επί της με στοιχεία ΑΒΜ: ΕισΧανίων Β 2018/232 ποινικής δικογραφίας κατά του Ε. Τ., κατοίκου ....

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Προσδιορίζει ως αρμόδιο κατά τόπο Εισαγγελέα Πρωτοδικών, επί της κατά το σκεπτικό σχηματισθείσας δικογραφίας, τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Ηρακλείου και περαιτέρω τις ανακριτικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Ηρακλείου.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 1η Αυγούστου 2019.

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 18 Σεπτεμβρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ