Supreme Court allows appeal against appellate court's dismissal due to improper service of counter-claims to lawyers only.

Απόφαση 1496 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1496/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Πέππα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεράσιμου Φουρλάνου), Γεώργιο Λέκκα, Ιωάννη Μπαλιτσάρη, Α. Τζαβάρα και Θωμά Γκατζογιάννη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 5 Δεκεμβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Α. συζύγου Γ. Κ., το γένος Α. Χ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη-Διονύσιο Φιλιώτη.

Των αναιρεσιβλήτων: Α. 1.Γ. Κ. του Ν., 2.Ά. Ι. του Η., 3.Α. Λ. του Γ., 4.Β. συζύγου Α. Λ., 5.Γ. Σ. του Κ., 6.Γ. Β. του Χ., 7.Π. Μ. του Α., 8.Γ. Κ. του Σ., 9.Α. Ν. του Α., 10.Β. Κ. του Δ., 11.Β. Τ. του Λ., 12.Λ. Ν. του Τ., 13α.Ε. Δ. Μ., 13β.Β. Δ. Μ., 13γ.Π. Δ. Μ., 13δ.Χ. χήρας Δ. Μ. ως κληρονόμων του αποβιώσαντος Δ. Ε. Μ., 14.Α. Π. Α., απάντων κατοίκων ... και Β. 15.Ν. Κ. του Α., 16.Θ. Κ. του Α., αμφοτέρων κατοίκων ..., 17.της ομορρύθμου εταιρίας με την επωνυμία "... Ο.Ε." που εδρεύει στην Άρτα, όπως εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Μαρία - Άννα Γραφανάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-4-2008 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Άρτας.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 15/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 209/2014 του Εφετείου Ιωαννίνων.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17-11-2014 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

O Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Μπαλιτσάρης, ανέγνωσε την από 9-10-2015 έκθεση της κωλυομένης να συμμετάσχει στη σύνθεση του παρόντος Δικαστηρίου Αρεοπαγίτου Αλτάνας Κοκκοβού, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου, του δεύτερου κατά το δεύτερο τμήμα του τρίτου σκέλους του, του τρίτου και του πέμπτου λόγων της από 17-11-2014 αίτησης για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 209/2014 απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων και την απόρριψη των λοιπών λόγων της.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 209/2014 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Το δικαστήριο αυτό, αφού συνεκδίκασε τις από 10-1-2014 αντεφέσεις της ενάγουσας και ήδη αναιρεσείουσας και τις από 16-5-2013 και 22-5-2013 εφέσεις των εναγομένων και ήδη αναιρεσίβλητων κατά της 15/2013 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας, με την οποία είχε γίνει εν μέρει δεκτή η από 4-4-2008 αγωγή της αναιρεσείουσας κατά των αναιρεσίβλητων για αποζημίωσή της, λόγω αδικοπρακτικής σε βάρος της συμπεριφοράς των τελευταίων και είχαν υποχρεωθεί αυτοί να της καταβάλουν, εις ολόκληρον ο καθένας, νομιμοτόκως το ποσό των 235.000 ευρώ, κήρυξε τη συζήτηση των αντεφέσεων απαράδεκτη, δέχτηκε τις εφέσεις και αφού εξαφάνισε την προσβαλλόμενη απόφαση, κράτησε και δίκασε την υπόθεση και απέρριψε την αγωγή. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς τους λόγους της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Από τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως 341 του ΚΠολΔ συνάγεται ότι το δικαστήριο για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλομένων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση και έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, κατ’ αντιδιαστολή προς τα λοιπά έγγραφα και εν γένει προς τα άλλα αποδεικτικά μέσα, τα οποία φέρονται ότι λήφθηκαν υπόψη προς σχηματισμό της κρίσης του. Βέβαια δεν αποκλείεται το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύει και να εξαίρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την ελεύθερη κρίση του μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί να γίνεται αδίστακτα βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν νόμιμα οι διάδικοι. Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής ιδρύει το λόγο της αναίρεσης του αριθ. 11(γ) του άρθρου 559 του ΚΠολΔ υπό την αποκλειστική προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός που επικαλείται ο διάδικος ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού μόνο ένα τέτοιο (ουσιώδες) γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, η οποία παραδεκτά επισκοπείται, κατ’ άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, δέχθηκε, κατά το ενδιαφέρον την προκειμένη αναιρετική διαδικασία μέρος τα εξής: "Η ενάγουσα Α. Κ. είναι κυρία ενός οικοπέδου, εκτάσεως 418 τ.μ, το οποίο κείται εντός του εγκεκριμένου σχεδίου του ...

και συγκεκριμένα επί των δημοτικών οδών ..., όπως αυτό αποτυπώνεται στο από Δεκέμβριο του έτους 2001 τοπογραφικό διάγραμμα της αρχιτέκτονος-μηχανικού Β. Κ.. Την 15-05-2002 με μέριμνα της εναγούσης εξεδόθη για το οικόπεδο αυτό η υπ’ αριθμ. .../2002 οικοδομική άδεια ανεγέρσεως τετραώροφης οικοδομής μετά υπογείου, επιφανείας 501,312 τ.μ και όγκου 2.256,85 κ.μ.

Οι δέκα επτά εναγόμενοι είναι συνιδιοκτήτες όμορης με το ανωτέρω οικόπεδο οικοδομής, στην πλευρά δε Α2-Α3 του ως άνω τοπογραφικού διαγράμματος οι εναγόμενοι - συνιδιοκτήτες Ν. Κ., Θ. Κ. και η ομόρρυθμη εταιρεία υπό την επωνυμία "... Ο.Ε" είχαν κατασκευάσει ένα τοιχίο, μήκους 32,00 μέτρων και ύψους 2,50 μέτρων, το οποίο είχε λάβει ήδη κατά την έκδοση της ως άνω οικοδομικής αδείας της εναγούσης επικίνδυνη κλίση.

Εξ αιτίας τούτου ο εργολάβος της οικοδομής αδυνατούσε να αρχίσει την εκτέλεση των οικοδομικών εργασιών ενόψει και του κινδύνου, τον οποίο διέτρεχαν οι εργαζόμενοι. Κατόπιν τούτου η ενάγουσα απέστειλε την από 19-06-2002 επιστολή προς τον διαχειριστή της πολυκατοικίας και ένατο εκ των εναγομένων Α. Ν. με το αίτημα να προβεί η ίδια στην καθαίρεση του επικίνδυνου τοιχίου και στην ανακατασκευή του.

Στην επακολουθήσασα την 5-07-2002 γενική συνέλευση των συνιδιοκτητών της πολυκατοικίας το νόμιμο αυτό αίτημα (ΠΔ 13/22-04-1929) της εναγούσης άνευ αποχρώντος λόγου απερρίφθη. Ακολούθως η ενάγουσα υπέβαλε την από 17-07-2002 αίτηση προς την τεχνική υπηρεσία του ... σχετικά με την επικινδυνότητα του τοιχίου. Σε απάντηση αυτής η τεχνική υπηρεσία του ...

συνέταξε την από 25-07-2002 τεχνική έκθεση επικινδύνου κατασκευής, σύμφωνα με την οποία "....Ο τοίχος αντιστήριξης που βρίσκεται στην όμορη πλευρά των οικοπέδων...... έχει υποστεί κλίση από την κατακόρυφο προς το οικόπεδο της δεύτερης ιδιοκτησίας λόγω κακότεχνης θεμελίωσης. Επειδή η εκτέλεση χωματουργικών εργασιών στο όμορο οικόπεδο θα προκαλέσει την ανατροπή του τοίχου, θα πρέπει να προηγηθεί άμεσα η κατεδάφιση του και η κατασκευή νέου σύμφωνα με τους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης".

Μετά ταύτα επακολούθησε η από 11-11- 2002 Α1 Αναθεωρητική έκθεση αυτοψίας της τεχνικής υπηρεσίας του ... και εν συνεχεία η από 30-12-2002 Β’ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ της Δ/νσεως Περιβάλλοντος και Χωροταξίας της Περιφέρειας Ηπείρου, οι οποίες επιβεβαίωναν την επικινδυνότητα του τοιχίου και την ανάγκη άμεσης κατεδαφίσεως.

Παρά ταύτα οι εναγόμενοι συνιδιοκτήτες, μη επιδείξαντες καλή πίστη, ηρνούντο να πράξουν τούτο, με συνέπεια η ενάγουσα να υποβάλει την από 9-06-2003 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων ενώπιον του Ειρηνοδικείου Άρτας με την οποία ζητούσε να υποχρεωθούν οι συνιδιοκτήτες και κατασκευαστές του τοιχίου α) ομόρρυθμη εταιρεία υπό την επωνυμία "...

Ο.Ε" β) Ν. Κ. και γ) Θ. Κ. να κατεδαφίσουν το επικίνδυνο τοιχίο. Κατά την συζήτηση της υποθέσεως ενώπιον του Ειρηνοδικείου Άρτας έλαβε χώρα δικαστικός συμβιβασμός μεταξύ των διαδίκων σύμφωνα με τον οποίο "....Οι καθών η αίτηση αναλαμβάνουν την υποχρέωση να κατασκευάσουν αντιρίδες (δοκάρια) στην εσωτερική πλευρά του τοιχίου και εκτός της ιδιοκτησίας Κ., οι οποίες θα γίνουν σε ύψος 0,80 - 1 μέτρο από τη βάση του τοιχίου.

Η κατασκευή θα γίνει σε τρία σημεία .... Η κάθε αντιρίδα θα καλύπτεται από μπετόν, μετά δε το τέλος των εργασιών θα επέλθει μπάζωμα έως ενός σημείου περίπου 2 μέτρων.... Σε κάθε δε περίπτωση θα υπάρχει συνεχής συνεννόηση των καθών με τον κατασκευαστή και τον Μηχανικό της αιτούσας. Επίσης θα κατασκευασθούν εκατέρωθεν της οικοδομής και στα ελεύθερα τμήματα του τοιχίου 2 αντιρίδες (υποστυλώματα) εντός της ιδιοκτησίας Κ.

για να στηρίξουν το επίδικο τοιχίο.... Όλες οι ανωτέρω εργασίες θα εκτελεσθούν έως 30 Ιουλίου 2003. Ορίζεται ποινική ρήτρα εκατό (100) ευρώ για κάθε παράβαση της παρούσας εις βάρος του υπαιτίου και υπέρ του αναίτιου. Κηρύσσεται η παρούσα προσωρινά εκτελεστή...". Με τον ως άνω δικαστικό συμβιβασμό έληξε πλέον η διαφορά ως προς την παράλειψη των συνιδιοκτητών να κατεδαφίσουν το επικίνδυνο τοιχίο, μόνη δε εναγώγιμη αξίωση παρέμενε η εκπλήρωση των αναληφθεισών υποχρεώσεων εκ του δικαστικού συμβιβασμού, ο οποίος είναι άλλωστε τίτλος εκτελεστός (αρθρ. 904 παρ. 2 γ) του Κ.Πολ.Δ,...Πράγματι περί το τέλος Ιουλίου του έτους 2003 οι συμβληθέντες με τον ως άνω συμβιβασμό εξετέλεσαν τις αναληφθείσες υποχρεώσεις με προέχουσα την κατασκευή υποστηλωμάτων στο επικίνδυνο τοιχίο, η οποία μάλιστα έγινε υπό την επίβλεψη της εναγούσης και της μηχανικού της Β.

Κ.. Πρέπει δε ενταύθα να σημειωθεί ότι η εκτέλεση αυτή των συμβατικών υποχρεώσεων εκ του συμβιβασμού και η εντεύθεν εκπλήρωση της παροχής από τους τρεις συνιδιοκτήτες της όμορης οικοδομής και συνοφειλέτες ενήργησε αντικειμενικώς και για τους λοιπούς συνοφειλέτες συνιδιοκτήτες....Περαιτέρω αποδεικνύεται ότι περί τον Οκτώβριο του έτους 2004 συνεργεία της εναγούσης προέβησαν σε εκσκαφές στο οικόπεδό της προκειμένου να προβούν στην ανέγερση της οικοδομής, με συνέπεια όμως τμήμα του τοιχίου (το μεσαίο) να καταπέσει εντός του οικοπέδου της εναγούσης (βλ.

το υπ’ αριθμ. πρωτ. .../22-11-2004 έγγραφο των τεχνικών υπηρεσιών του ... προς την ενάγουσα και μερικούς εκ των εναγομένων: ΘΕΜΑ: Κατάρρευση τοιχίου μετά από αυτοψία υπαλλήλων της Υπηρεσίας μας διαπιστώθηκε ότι πραγματοποιήθηκε εκσκαφή σε τμήμα του οικοπέδου ιδιοκτησίας κας Κ. Α. (χωρίς να γνωρίζουμε το χρόνο που έγινε η εκσκαφή) σε στάθμη χαμηλότερη της κατώτερης στάθμης του υπάρχοντος τοιχίου, που βρίσκεται στο όριο των δύο ιδιοκτησιών...

Δεν λήφθηκαν μέτρα προστασίας για την αντιστήριξη του συγκεκριμένοι τοιχίου.... βλ. επίσης την από 20-05-2005 τεχνική έκθεση της πολιτικής μηχανικού Α. Γ., με σχεδόν το αυτό περιεχόμενο). Η πτώση αυτή τμήματος του τοιχίου, όχι από υπαιτιότητα των εναγομένων, είχε ως συνεπεία να ανακύψουν νέες έριδες μεταξύ των διαδίκων και μερικοί εκ των εναγομένων να επιδώσουν στην ενάγουσα την από 16-11-2004 εξώδικη πρόσκληση με την οποία σε ανύποπτο χρόνο και δη τέσσερα έτη περίπου προ της ενδίκου διαφοράς (από 4-04-2008 αγωγής) εξέφραζαν τις διαμαρτυρίες τους για τις εκσκαφές και την επικίνδυνη κατάσταση, η οποία είχε δημιουργηθεί από την πτώση του τμήματος του τοιχίου (βλ.

την υπ’ αριθμ. .../16-11-2004 έκθεση επιδόσεως του Δικαστικού Επιμελητού του Πρωτοδικείου Άρτας Λ. Ν.). Το γεγονός ότι η πτώση του τμήματος ταυ τοιχίου οφείλεται στις εκσκαφές των συνεργείων της εναγούσης επισημαίνεται και στην ως άνω από 20-05-2005 τεχνική έκθεση της πολιτικής μηχανικού Α. Γ. και στην από 12-05-2005 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Γ.

Λ., συνταχθείσες σε ανύποπτο προ της ενδίκου διαφοράς χρόνο. Περαιτέρω οι περισσότεροι εκ των συνιδιοκτητών εναγομένων υπέβαλαν την από 21-02-2006 αίτηση - αναφορά προς την πολεοδομία του ..., διαμαρτυρόμενοι για την δημιουργηθείσα επικίνδυνη κατάσταση ήγειραν την από 11-04-2007 αγωγή με την οποία εζήτησαν από την Α.

Κ. να περιφράξει το οικόπεδο της - εργοταξιακό χώρο και να αποκαταστήσει την ζημία ύψους 12.500 ευρώ από την κατάρρευση του τοιχίου. Ταύτα δεν αναιρούνται από την συνταχθείσα μετά από έξι (6) έτη από την κατάρρευση του τοιχίου από 10-05-2010 έκθεση πραγματογνωμοσύνης της Λ. Σ. σύμφωνα με την οποία "....Εμπειρικά όμως μπορούμε να προβούμε στις εξής παρατηρήσεις - ελλείψεις:

Διαπιστώθηκε ανυπαρξία πέδιλου θεμελίωσης... ο συμβιβασμός μεταξύ της αιτούσας και των ομόρων ιδιοκτητών στις 2/7/2003 διαπιστώθηκε ότι προβλεπόμενες αντιρίδες έχουν τοποθετηθεί εσωτερικά και εξωτερικά του οικοπέδου της αιτούσας όπως ορίζονται στον συμβιβασμό και στις διαστάσεις και αποστάσεις που αυτός ορίζει....

Δεν έχει τηρηθεί ο όρος που ορίζει ότι το ύψος της επίχωσης όπισθεν του τοίχου αντιστήριξης δεν θα ξεπερνάει τα 2 m ....". Όπως ήδη ελέχθη, μετά τον επελθόντα την 2-07-2003 δικαστικό συμβιβασμό δυνάμει του υπ’ αριθμ. ...2003 πρακτικού συμβιβασμού του Ειρηνοδικείου Άρτας η διαφορά των διαδίκων ως προς την αρχική παράλειψη κατεδαφίσεως εκ μέρους των εναγομένων του επικίνδυνου τοιχίου έληξε οριστικά και δεν μπορεί πλέον να λυθεί διαφορετικά, μόνη δε εναγώγιμη αξίωση της εναγούσης παρέμεινε η εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων εκ του δικαστικού συμβιβασμού, τις οποίες και πράγματι οι εναγόμενοι εξεπλήρωσαν.

Άλλωστε και μόνη η ενάγουσα θα ηδύνατο να επισπεύσει την εκτέλεση του δικαστικού συμβιβασμού (αρθρ. 945 του Κ.Πολ.Δ). Η ενάγουσα, όπως προελέχθη, ισχυρίζεται με την αγωγή ότι από την παράλειψη των εναγομένων να κατεδαφίσουν το επικίνδυνο τοιχίο από το έτος 2002 έως την έγερση της από 4-04-2008 αγωγής και την μη ανέγερση της οικοδομής έχει υποστεί ζημία ύψους 220.000 ευρώ (διαφορά δαπανών για την ανέγερση της οικοδομής), οι δε εναγόμενοι υπέβαλαν πρωτοδίκως την ανατρεπτική της αγωγής ένσταση του λαβόντος χώρα δικαστικού συμβιβασμού.

Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή ως βάσιμη κατά το μέρος, το οποίο αφορούσε κακοτεχνίες των εναγομένων στην αντιστήριξη του επικίνδυνου τοιχίου και μάλιστα και των δέκα τεσσάρων πρώτων εκ των εναγομένων, οι οποίοι δεν εκτέλεσαν καν εργασίες και απέρριψε, εμμέσως, την ανατρεπτική ένσταση του συμβιβασμού.

Με την απόρριψη αυτή της ανατρεπτικής ενστάσεως και την παραδοχή ότι οι εναγόμενοι είναι υπαίτιοι για την μη ανέγερση της οικοδομής της εναγούσης κατά το χρονικό διάστημα των ετών 2002 -2008, έσφαλε ....". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκανε δεκτή την έφεση των δεκατεσσάρων πρώτων αναιρεσίβλητων, καθώς και αυτή των υπολοίπων τριών, εξαφάνισε την αντιθέτως αποφανθείσα πρωτόδικη απόφαση και απέρριψε την αγωγή της αναιρεσείουσας κατ’ αυτών.

Με τον τρίτο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, η πλημμέλεια του αριθ. 11(γ) του άρθρου 559 του ΚΠολΔ και συγκεκριμένα προβάλλεται από την αναιρεσείουσα ότι, αν και είχε νόμιμα επικαλεσθεί και είχε προσκομίσει με τις έγγραφες προτάσεις της ενώπιόν του, το δικάσαν εφετείο δεν έλαβε υπόψη του και δεν εκτίμησε τα εξής έγγραφα: 1) την υπ’ αριθ. 1846/2008 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με την οποία απηλλάγησαν τόσον η ίδια όσον και η συγκατηγορούμενή της μηχανικός των κατηγοριών ότι είχαν διενεργήσει εργασίες εκσκαφών στο οικόπεδό της χωρίς να λάβουν τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας, διότι έγινε δεκτό ως αποδειχθέν ότι καμιά εργασία δεν είχε λάβει χώρα και δεν είχε γίνει εκσκαφή του εδάφους και μάλιστα σε μεγάλο βάθος, όπως τους αποδιδόταν με το κατηγορητήριο, 2) την από 5-10-2009 απόφαση της Πολεοδομίας Άρτας, με την οποία αφού βεβαιώνεται ότι δεν είχαν εκτελεσθεί οποιεσδήποτε εργασίας στο οικόπεδό της (αναιρεσείουσας), η υπηρεσία αυτή προέβη στην αναθεώρηση της προεκδοθείσας οικοδομικής αδείας ανέγερσης οικοδομής στο οικόπεδό της, 3) την υπ’ αριθ.

πρωτ: ...-6-2013 γνωμοδότηση του Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων Π.Α. Άρτας στην οποίαν αναφέρεται, αφ’ ενός ότι δεν υλοποιήθηκαν τα μέτρα, που περιγράφονται στην Β’ Αναθεωρητική Έκθεση της ΔΙΠΕΧΩ Περιφέρειας Ηπείρου, αν και τελεσίδικη, σύμφωνα με τα οποία επιβαλλόταν η κατεδάφιση τμήματος του επιμάχου τοίχου αντιστήριξης του ομόρου οικοπέδου των αναιρεσιβλήτων, ο οποίος είχε κατασκευασθεί στο κοινό όριο με την ιδιοκτησίας της κας Κ. (αναιρεσείουσας) και το οποίον τμήμα κατέρρευσε εντός του οικοπέδου της με τις διατάξεις περί επικινδύνων οικοδομών του από 13/22-4-1929 π.δ., η ανακατασκευή του και η κατάλληλη συνένωσή του με εναπομείναντα τμήματα του, και αφ’ ετέρου (αναφέρεται) καθώς πρόκειται για τοιχείο αντιστήριξης ομόρων οικοπέδων και μάλιστα με υψομετρική διαφορά μεταξύ τους (με οικόπεδο της αναιρεσείουσας να βρίσκεται σε χαμηλότερο επίπεδο) τα ανωτέρω συνιστούν λόγω ανωτέρας βίας εξαιτίας του ότι μέχρι τη ρύθμιση και την τεχνική επίλυση των ζητημάτων που αφορούσαν τον εν λόγω τοίχο, δεν υπήρχε η δυνατότητα εκσκαφής για την έναρξη των εργασιών της με αριθμό .../2002 οικοδομικής αδείας με τους συνήθεις τρόπους και χωρίς τη λήψη επιβαρυντικών μέτρων ...

δηλαδή αδυνατούσε στην εκτέλεση της οικοδομικής αδείας της διότι στο όριο του οικοπέδου της όπου θα γίνονταν οι εκσκαφές υπήρξε ένας αυθαίρετος και επικίνδυνος τοίχος αντιστήριξης από το 2003 της διπλανής ιδιοκτησίας, και 4) το υπ’ αριθ. πρωτ. Π 1843/2008 έγγραφο του Τμήματος Πολεοδομίας της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών ..., την υπ’ αριθ. ...-2-2010 έκθεση αυτοψίας αυθαιρέτου, το υπ’ αριθ.

πρωτ. .../9-2-/8.7.2010 έγγραφο του Συνηγόρου του Πολίτη, το υπ’ αριθ. πρωτ. .../...3-2010 της Διεύθυνσης ΙΊΕΧΩ Ηπείρου και τις υπ’ αριθ. πρωτ. .../1-9-2010 αποφάσεις κατεδάφισης του ..., κατά τα οποία (έγγραφα αυτά) το επίδικο τοιχίο κατόπιν διαμεσολαβήσεως του Συνηγόρου του Πολίτη, στον οποίον η αναιρεσείουσα προσέφυγε, κρίθηκε αυθαίρετο και επικίνδυνο, διατάχθηκε η κατεδάφιση των εναπομεινάντων τμημάτων του, τα οποία και κατεδαφίστηκαν από τον Δήμο Αρταίων.

Τα έγγραφα αυτά με το ανωτέρω περιεχόμενό τους, τα οποία, όπως περαιτέρω διατείνεται η αναιρεσείουσα, και όπως προκύπτει από την κατ’ άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ επισκόπηση των εγγράφων προτάσεών της που κατέθεσε στο εφετείο, ειδικά τα επικαλέσθηκε και τα προσκόμισε για την απόδειξη των ουσιωδών αγωγικών ισχυρισμών της ότι η πτώση και η κλίση του επιδίκου τοιχίου και εντεύθεν η αδυναμία της να οικοδομήσει επί του οικοπέδου της οφειλόταν στη μη εκτέλεση των εργασιών, που αναλήφθηκαν με το συμβιβασμό, που καταρτίσθηκε μεταξύ αυτής και των εκ των αναιρεσιβλήτων Ν.

Κ., Θ. Κ. και ομόρρυθμης εταιρείας υπό την επωνυμία "... Ο.Ε" και αφορούσε την κατά τους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης αντιστήριξή του (εν λόγω τοιχίου), ώστε να μη υπάρχει κίνδυνος κατάπτωσής του στο οικόπεδό της, ότι αυτή δεν είχε προβεί σε εργασίες εκσκαφής επί του οικοπέδου της εξ αιτίας των οποίων κατέπεσε το τοιχίο και ότι τα μη καταπέσαντα τμήματα του τοιχίου αυτού κρίθηκαν αυθαίρετα, ετοιμόρροπα και κατεδαφιστέα και πράγματι κατεδαφίστηκαν.

Στην υπό το προαναφερόμενο περιεχόμενό της προσβαλλόμενη απόφασή του το Εφετείο, διαλαμβάνει μεν ρητή βεβαίωση, ότι στο αποδεικτικό του πόρισμα κατέληξε, αφού έλαβε υπόψη, πλην άλλων αποδεικτικών μέσων, όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που είχαν επικαλεσθεί και προσκομίσει νομίμως οι διάδικοι. Από το όλο όμως περιεχόμενό της, με την οποία απορρίφθηκαν οι άνω ισχυρισμοί της αναιρεσείουσας, δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, ότι το εφετείο για να καταλήξει στο απορριπτικό αποδεικτικό του πόρισμα έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε, μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις και τα ανωτέρω έγγραφα.

Και τούτο γιατί δεν προβαίνει σε καμιά αναφορά ή σχολιασμό των αποδεικτικών αυτών μέσων, όπως προέβη για άλλα αποδεικτικά μέσα και δη το υπ’ αριθμ. πρωτ: .../22-11-2004 έγγραφο των τεχνικών υπηρεσιών του ..., την από 20-5-2005 τεχνική έκθεση της πολιτικού μηχανικού Α. Γ. και την από 12-5-2005 τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Γ.

Λ., παρά την ιδιαίτερη αποδεικτική τους σπουδαιότητα, για την απόδειξη του ανωτέρω ουσιώδους αγωγικού ισχυρισμού της αναιρεσείουσας.

Συνεπώς, ο τρίτος λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι βάσιμος και πρέπει να δίνει δεκτός.- Κατά τη διάταξη του άρθρου 523 παρ. 2 ΚΠολΔ η αντέφεση ασκείται με ιδιαίτερο δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου και, αφού συνταχθεί έκθεση κάτω από αυτό, κοινοποιείται στον εκκαλούντα τριάντα ημέρες πριν από τη συζήτηση της έφεσης. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι για την άσκηση αντέφεσης απαιτείται να συντελεσθούν και οι δύο παραπάνω, συμπλεκτικώς οριζόμενες, διαδικαστικές πράξεις, της κατάθεσης δηλαδή του περιέχοντος αυτή δικογράφου στη γραμματεία του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου και της κοινοποίησης στον εκκαλούντα, οι οποίες αποτελούν την έγγραφη προδικασία της άσκησης, κατά την έννοια του άρθρου 111 ΚΠολΔ και, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά, πρέπει αμφότερες να λάβουν χώρα πριν από την τιθέμενη αποκλειστική προθεσμία των τριάντα ημερών πριν από τη συζήτηση της έφεσης.

Συνεπώς όχι μόνο η κατάθεση, αλλά και η επίδοση του οικείου δικογράφου της αντέφεσης, με την οποία δεν προπαρασκευάζεται απλώς η συζήτηση, αλλά ολοκληρώνεται η διαδικασία άσκησής της, πρέπει να γίνει εμπροθέσμως, ως ανωτέρω, με την κύρωση του απαραδέκτου αυτής, ως διαδικαστικής πράξης, σε περίπτωση παράλειψης ή εκπρόθεσμης επίδοσης, πράγμα που λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως (ΟλΑΠ 33/1990, ΑΠ 659/2005).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 143 παρ. 3 ΚΠολΔ, η επίδοση της κλήσης για τη συζήτηση της αγωγής ή ενδίκου μέσου μπορεί να γίνει και σε όποιον τα έχει υπογράψει ως πληρεξούσιος. Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 96, 97, 104 ίδιου Κώδικα, συνάγεται ότι ο δικηγόρος, που υπέγραψε την αγωγή ή το ένδικο μέσο, κατά νόμιμο αμάχητο τεκμήριο θεωρείται μέχρι τη συζήτηση στο ακροατήριο ότι είναι ο πληρεξούσιος και αυτοδικαίως αντίκλητος του ενάγοντα ή αυτού που άσκησε το ένδικο μέσο για όλες τις επιδόσεις που αναφέρονται στην ανοιγείσα με την αγωγή ή το ένδικο μέσο δίκη.

Έτσι, οι επιδόσεις που αφορούν στη δίκη που ανοίγεται με την έφεση μπορούν να γίνουν εγκύρως και στον δικηγόρο που έχει υπογράψει το δικόγραφο αυτής, ως πληρεξούσιος και ο οποίος τεκμαίρεται ότι τυγχάνει αντίκλητος για την υπόθεση για την οποία υπέγραψε το σχετικό δικόγραφο και έχει, ως εκ τούτου, την κατά το άρθρο 142 του ίδιου Κώδικα εξουσία, να παραλαμβάνει, δηλαδή, τα προς το διάδικο που τον διόρισε, απευθυνόμενα και αφορώντα στην υπόθεση δικόγραφα. (ΑΠ 52/2013, 320/2012, 1935/2006, 454/2004).

Στις επιδόσεις αυτές περιλαμβάνεται και η επίδοση της αντέφεσης και τούτο διότι, όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 495 παρ.1 και 523 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ, αυτή δεν αποτελεί ένδικο μέσο, αλλά ιδιόμορφο μέσο άμυνας και σε περιορισμένη έκταση αντεπίθεσης, που έχει παρεπόμενο χαρακτήρα έναντι της έφεσης (ΟλΑΠ 180/1979) και συνεπώς αφορά στην ίδια με την έφεση υπόθεση.

Εξάλλου, ο από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, αναιρετικός λόγος ιδρύεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Απαράδεκτο, του οποίου η από το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξη ή μη κήρυξη ιδρύει τον άνω λόγο, νοείται όχι το ουσιαστικό απαράδεκτο, αλλά εκείνο, που είναι συνέπεια παραβίασης δικονομικών διατάξεων, οι οποίες θέτουν ορισμένες προϋποθέσεις ως προς τη διαδικαστική πράξη, η μη τήρηση των οποίων αποκλείει εκ των προτέρων αυτή.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, δικάζοντας επί των από 10-1-2014 αντεφέσεων της αναιρεσείουσας κατά των αναιρεσίβλητων και κατά της υπ’ αριθ. 15/2013 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άρτας δέχθηκε τα ακόλουθα: "Όπως προκύπτει από τις υπ’ αριθ. .../14-01 -2014 και .../14-1-2014 εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού στο Πρωτοδικείου Άρτας I.

Π., τις οποίες επικαλείται και προσκομίζει η αντεκκαλούσα Α. Κ., ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο των από 10-1-2014 αντεφέσεων έχει επιδοθεί στους πληρεξουσίους δικηγόρους, οι οποίοι υπέγραψαν τις εφέσεις, Κ. Τ., Ν. Γ. και Δ. Λ.. Οι επιδόσεις όμως αυτές των αντεφέσεων μόνον στους πληρεξουσίους δικηγόρους των εκκαλούντων και όχι στους εκκαλούντες δεν είναι νόμιμες, δοθέντος ότι η εξουσία των ανωτέρω δικαστικών πληρεξουσίων ως αντικλήτων έχει παύσει με την έκδοση της οριστικής απόφασης".

Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο, δεχόμενο έλλειψη επίδοσης των αντεφέσεων στους εκκαλούντες και κατά συνέπεια απαράδεκτο, υπέπεσε στην αποδιδόμενη σ’ αυτό με τον πέμπτο λόγο αναίρεσης πλημμέλεια από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Και τούτο διότι, εφόσον τα δικόγραφα των αντεφέσεων επιδόθηκαν στους πληρεξουσίους δικηγόρους των εκκαλούντων, που υπογράφουν τις εφέσεις τους, εγκύρως εχώρησε η επίδοση τους προς αυτούς, ως αντικλήτους αυτών και ήδη αναιρεσίβλητων, κατ’ άρθρο 143 παρ. 3 ΚΠολΔ, οι οποίοι, κατά τα εκτεθέντα, κατά νόμιμο αμάχητο τεκμήριο, θεωρούνται μέχρι τη συζήτηση στο ακροατήριο ότι είναι οι πληρεξούσιοι και αυτοδικαίως αντίκλητοι των εκκαλούντων για όλες τις επιδόσεις που αναφέρονται στην ανοιγείσα με τις εφέσεις δίκη, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι κοινοποιήσεις των αντεφέσεων, δεδομένου ότι, κατά τα προαναφερόμενα, αυτές δεν αποτελούν ένδικο μέσο, αλλά ιδιόμορφο μέσο άμυνας και σε περιορισμένη έκταση αντεπίθεσης, που έχουν παρεπόμενο χαρακτήρα έναντι των εφέσεων και συνεπώς αφορούν στην ίδια με αυτές υπόθεση.

Κατά συνέπεια, ο πέμπτος λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

Επομένως, κατά παραδοχή των προαναφερόμενων λόγων αναίρεσης, η αναιρετική εμβέλεια των οποίων καθιστά αλυσιτελή την εξέταση των λοιπών λόγων αυτής, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων οι οποίοι εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση, να διαταχθεί, συμφώνως προς το άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ, η επιστροφή του παραβόλου στους καταθέσαντες αυτό και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, λόγω της ήττας τους (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 209/2014 απόφαση του Εφετείου (τριμελούς) Ιωαννίνων.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στην δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Και

Διατάζει να επιστραφεί στην αναιρεσείουσα το καταβληθέν από αυτήν παράβολο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Ιουλίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Σεπτεμβρίου 2017.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

και νυν Πρόεδρος Αρείου Πάγου