Supreme Court dismissed appeal on procedural grounds for failure to specify burden of proof error.

Απόφαση 1494 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1494/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Πέππα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεράσιμου Φουρλάνου), Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού, Αγγελική Τζαβάρα και Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 7 Νοεμβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Γ. Τ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Χαρανά και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: K. L. του I., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Βασιλική Κατσογιάννη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28/7/2011 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 14/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 146/2014 του Εφετείου Κέρκυρας.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 18/2/2015 αίτησή του και τους από 28/7/2015 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

O Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Λέκκας ανέγνωσε την από 30/1/2016 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και των πρόσθετων λόγων αυτής, η πληρεξούσια της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή τους και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Φέρονται προς εκδίκαση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου η από 18-2-2015 αίτηση αναίρεσης και οι από 28-7-2015 πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης κατά της υπ’ αριθμ. 146/2014 απόφασης του Εφετείου Κέρκυρας, που πρέπει να συνεκδικαστούν, αφού, με τον τρόπο, αυτό διευκολύνεται η διεξαγωγή της δίκης (ΚΠολΔ 246 και 573 § 1).

Η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε επί της από 5-4-2013 έφεσης του αναιρεσείοντος, καθώς και επί των από 7-2-2014 πρόσθετων λόγων έφεσης κατά της υπ’ αριθμ. 14/2013 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσπρωτίας, με την οποία έγινε δεκτή η από 28-7-2011 αγωγή της αναιρεσίβλητης. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης για ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ιδρύεται αν αυτός δεν εφαρμόστηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις, εφαρμογής του, ή αν εφαρμόστηκε ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ’ ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται εν όψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση.

Τούτο συμβαίνει, όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (ΑΠ 368/2016, ΑΠ 560/2013).

Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και υφίσταται έτσι εκ πλαγίου παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, όταν, από τις παραδοχές της, που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού της και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του, για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με αποτέλεσμα έτσι να μην μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε.

Ειδικότερα, αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων, που τείνει στη θεμελίωση ή στην κατάλυση του επίδικου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης.

Αντίστοιχα, ανεπάρκεια αιτιολογίας, υπάρχει όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είτε είναι κατά το νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, της διάταξης ουσιαστικού δικαίου, που εφαρμόσθηκε είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι δε και όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα.

Δηλαδή, δεν υπάρχει ανεπάρκεια αιτιολογίας, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτική, αλλά πλήρη αιτιολογία, αφού αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος, για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Συνακόλουθα, τα επιχειρήματα του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση απλώς των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές διαμορφωτικές του αποδεικτικού πορίσματός του και επομένως, αιτιολογία της απόφασης, ικανή να ελεγχθεί αναιρετικά με τον παραπάνω λόγο για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα, ούτε ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης από το άρθρ. 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο της ουσίας δεν ανέλυσε ιδιαιτέρως ή διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς τους (ΑΠ 253/2013).

Με την προσβαλλόμενη απόφαση, έγιναν δεκτά τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά, κατά την ανέλεγκτη από το Εφετείο εκτίμηση των αποδείξεων: "Οι διάδικοι τέλεσαν, στις 11-2-1990, στην ..., νόμιμο θρησκευτικό γάμο ο οποίος λύθηκε με την 295/2009 απόφαση συναινετικού διαζυγίου του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσπρωτίας, η οποία κατέστη αμετάκλητη, στις 27-10-2009.

Από το γάμο τους αυτό απέκτησαν δύο τέκνα, την Α. - Κ., που γεννήθηκε στις 21-6-1990, και, τον Α., που γεννήθηκε στις 23-1-1996. Κατά το χρόνο τέλεσης του γάμου τους ο εναγόμενος ήταν κύριος ενός οικοπέδου 1.308,43 τ.μ., επί της οδού ..., εκτός Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου, στην περιοχή "..., το οποίο έχει θέα προς τη θάλασσα, απέχει 700 μ.

από το κέντρο της ... και είχε αξία, με τιμές αναγόμενες στο χρόνο ασκήσεως της αγωγής, 100.000 ευρώ. Στο οικόπεδο αυτό προ της τελέσεως του γάμου τους, και δη τα έτη 1982-1983, ο εναγόμενος είχε ανεγείρει διώροφη οικοδομής αποτελούμενη από, α) ισόγειο, εμβαδού 99 τ.μ. το οποίο είχε αξία, με τιμές αναγόμενες στο χρόνο άσκησης της αγωγής, 69.300 ευρώ, β) πρώτο όροφο, ο οποίος είχε αξία, με τιμές αναγόμενες στο χρόνο άσκησης της αγωγής, 79.200 ευρώ, και γ) δεύτερο όροφο, ο οποίος είχε αξία, με τιμές αναγόμενες στο χρόνο άσκησης της αγωγής, 79.200 ευρώ.

Επομένως, το όλο ακίνητο, με τις ίδιες τιμές, είχε συνολική αξία 327.700 ευρώ (100.000 + 69.300 + 79.200 + 79.200). Μετά την τέλεση του γάμου τους, και ειδικότερα κατά τη διάρκεια των ετών 1997 έως 1999, επήλθαν στην υπάρχουσα οικοδομή βελτιώσεις, με την κατασκευή κλίμακας στην είσοδο και περιορισμένης έκτασης πλακοστρώσεις. Επίσης, ανακαινίσθηκε ο δεύτερος όροφος με την αντικατάσταση των κουφωμάτων, την κατασκευή τζακιού και την εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης, με καυστήρα και καλοριφέρ.

Περαιτέρω, επεκτάθηκε η οικοδομή καθ’ ύψος με την αυθαίρετη (ήτοι άνευ άδειας της αρμόδιας Πολεοδομικής αρχής) κατασκευή τρίτου και τετάρτου ορόφου, ο οποίος διαμορφώθηκε κάτω από ξύλινη στέγη με κεραμίδια, ως σοφίτα, σε λειτουργική ενότητα με τον τρίτο όροφο μέσω εσωτερικής μεταλλικής κυκλικής κλίμακας.

Ο τρίτος όροφος, εμβαδού 99 τ.μ., αποτελείτο από κουζινοτραπεζαρία, σαλόνι, λουτρό και ένα κύριο δωμάτιο, ενώ ο τέταρτος όροφος, εμβαδού 113,50 τ.μ., αποτελείτο από έναν ενιαίο χώρο, λουτρό και δύο αποθήκες. Ήταν δε και τα δύο επίπεδα θερμαινόμενα, με θερμαντικά σώματα, και ιδιαιτέρως φροντισμένα με την επιλογή κουφωμάτων από PVC, με διπλούς υαλοπίνακες, ενεργειακού τζακιού, εντοιχισμένης κουζίνας, καλής ποιότητας ειδών υγιεινής με υδρομασάζ και εμφανούς πλανισμένης ξυλείας για την επένδυση του εσωτερικού της στέγης.

Για την πρόσβαση στον τρίτο όροφο το υπάρχον εξωτερικό κλιμακοστάσιο επεκτάθηκε από τον δεύτερο όροφο, μέχρι του οποίου έφθανε, και παράλληλα στεγάσθηκε, αυθαιρέτως, συγχρόνως με την, ομοίως, αυθαίρετη κατασκευή πλαϊνού ημιϋπαίθριου χώρου εκ θεμελίων από σκυρόδεμα σε όλα τα επίπεδα του κτιρίου. Κατόπιν τούτων, αποδείχθηκε ότι η αξία της άνω υπάρχουσας κατά το χρόνο τέλεσης του γάμου των διαδίκων οικοδομής του εναγομένου, αναγομένη σε τιμές του χρόνου άσκησης της αγωγής, αυξήθηκε, κατά το ποσόν των 140.000 ευρώ, με την κατασκευή τρίτου ορόφου, κατά το ποσόν των 160.000 ευρώ, με την κατασκευή τετάρτου ορόφου και, κατά το ποσόν των 30.000 ευρώ, με την ανακαίνιση του δευτέρου ορόφου και τις λοιπές βελτιώσεις και προσθήκες, συνολικά δε αυξήθηκε κατά το ποσόν των 330.000 ευρώ (140.000 + 160.000 + 30.000).....

Ο εναγόμενος ισχυρίσθηκε πρωτοδίκως και πάλι με την έφεσή του ισχυρίζεται ότι από το ποσόν της αύξησης που επήλθε στην αξία του άνω περιουσιακού του στοιχείου με τις προεκτεθείσες προσθήκες και βελτιώσεις, πρέπει να αφαιρεθεί το ποσόν των 50.000 ευρώ, το οποίο θα απαιτηθεί για τη νομιμοποίηση των αυθαιρέτων εκ των άνω κατασκευών.

Ωστόσο, το ποσόν αυτό δεν αποτελεί χρέος του ανωτέρω περιουσιακού στοιχείου του εναγομένου ώστε να αφαιρεθεί από την αξία του, η νομιμοποίηση δε των αυθαιρέτων κατασκευών τούτου απόκειται στη διακριτική ευχέρεια του τελευταίου, η οποία δεν είναι βέβαιο αν και πότε θα πραγματοποιηθεί από αυτόν. Εξάλλου, για τον υπολογισμό της αύξησης της αξίας του εν λόγω περιουσιακού στοιχείου του εναγομένου εκτιμήθηκαν οι βελτιώσεις και οι κατασκευές που επέφεραν την εν λόγω αύξηση, ως αυθαίρετες, και επομένως δεν ασκεί έννομη επιρροή το κόστος νομιμοποίησης....

Περαιτέρω, ο εναγόμενος προέβαλε πρωτοδίκως και επαναφέρει με την κρινόμενη έφεση τον ισχυρισμό ότι, από την προσθήκη τρίτου και τετάρτου ορόφου στην ανωτέρω διώροφη οικοδομή του δημιουργήθηκαν χρέη, τα οποία κατόρθωσε να εξοφλήσει με την πώληση, δυνάμει του αριθ. .../2003 συμβολαίου της συμβολαιογράφου ...ς, Α.

Ζ. - Τ., αντί τιμήματος 40.000 ευρώ, ενός ελαιώνα, εμβαδού 4.438 τ.μ., που βρίσκεται στο ..., ο οποίος περιήλθε στην κυριότητά του δυνάμει του .../1994 συμβολαίου γονικής παροχής της συμβολαιογράφου ...ς, Α. Μ., εκ μέρους της μητρός του. Ως εκ τούτου, το ποσόν των 40.000 ευρώ που αντιστοιχεί σε ισόποσο χρέος από τις ως άνω κατασκευές, πρέπει να αφαιρεθεί από την αύξηση που επέφεραν αυτές στην αξία του ως άνω περιουσιακού του στοιχείου.

Ωστόσο, ο ισχυρισμός αυτός του εναγομένου, πέραν της αοριστίας του, δεδομένου ότι αυτός δεν προσδιόρισε ειδικότερα το επικαλούμενο χρέος, ως προς το είδος, την προέλευση και το πρόσωπο του δανειστή, δεν αποδείχθηκε, καθ’ όσον δεν προέκυψε απαίτηση τρίτου σε σχέση με το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο και τις κατασκευές που επέφεραν την επίδικη αύξηση της αξίας του....Περαιτέρω, από τις ανωτέρω αποδείξεις, αποδείχθηκε ότι, 1) περιήλθε κατά κυριότητα στους διαδίκους και κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαίρετου εις έκαστον, αντί τιμήματος 400.000 δρχ., ένας αγρός ποτιστικός, με αριθμό ..., εμβαδού 4.250 τ.μ., στα ..., δυνάμει του με αριθ. .../18-6-1996 πωλητηρίου συμβολαίου της συμβολαιογράφου ..., Α.

Μ., το οποίο έχει μεταγράφει στον τόμο ... των βιβλίων μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου ...ς. Στη συνέχεια, ο αγρός αυτός πωλήθηκε, αντί τιμήματος 110.000 ευρώ, από αμφοτέρους τους διαδίκους, δυνάμει του αριθ. .../6-10-2006 συμβολαίου της ιδίας ως άνω συμβολαιογράφου που έχει μεταγράφει στον τόμο ... των αυτών βιβλίων μεταγραφών, και το εισπραχθέν τίμημα διατέθηκε και από τους δύο, από κοινού, για την ανέγερση οικοδομής στο αμέσως επόμενο ακίνητό τους, για το οποίο θα γίνει λόγος κατωτέρω, 2) περιήλθε κατά κυριότητα στους διαδίκους και, ομοίως, κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαίρετου εις έκαστον, αντί τιμήματος 23.639.040 δρχ., ένα οικόπεδο, εμβαδού 760 τ.μ., άρτιο και οικοδομήσιμο, δυνάμει του αριθ. ...-9-1999 πωλητηρίου συμβολαίου της συμβολαιογράφου ..., Α.

Τ., που έχει μεταγράφει νόμιμα. Το οικόπεδο αυτό, το οποίο βρίσκεται εντός του ρυμοτομικού σχεδίου του Δημοτικού Διαμερίσματος ... και στη συμβολή των οδών ..., σε απόσταση μόλις 200 μ. από τον νέο λιμένα της ...ς, κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής είχε αξία, ανερχομένη στο ποσόν των 300.000 ευρώ. Περαιτέρω, οι διάδικοι, ως συγκύριοι του ανωτέρω οικοπέδου, δυνάμει του αριθ. .../21-7-2005 μισθωτηρίου συμβολαίου της συμβολαιογράφου ...ς, Α.

Τ., εκμίσθωσαν αυτό, για 20 έτη, στην ομόρρυθμη εταιρία, με την επωνυμία "... ΣΙΑ ΟΕ", - την οποία είχαν συστήσει οι ίδιοι οι διάδικοι, ως ομόρρυθμοι εταίροι, με το από 25-6-2002 ιδιωτικό συμφωνητικό, και σκοπό την εκμετάλλευση του γραφείου γενικού τουρισμού που διατηρούσε ο εναγόμενος στην ..., προκειμένου η εταιρία αυτή, με αποκλειστικά δικές της δαπάνες, να ανεγείρει στο εκμισθωθέν οικόπεδο διώροφη οικοδομή, για τη λειτουργία γραφείων και καταστημάτων, την οποία (οικοδομή) μετά τη λήξη της μισθώσεως να αποδώσει αποπερατωμένη στους εκμισθωτές, ήτοι τους ήδη διαδίκους, στους οποίους θα περιέλθουν κατά κυριότητα όλα τα κτίσματα και οι εγκαταστάσεις που θα κατασκευαστούν, χωρίς να έχει η μισθώτρια δικαίωμα αποζημίωσης.

Σε εκτέλεση της ανωτέρω συμβάσεως μισθώσεως με τους διαδίκους, η μισθώτρια ομόρρυθμος εταιρεία, μέχρι το χρόνο αμετακλήτου λύσεως του γάμου τους, ανήγειρε διώροφη οικοδομή, αποτελουμένη από, α) ισόγειο όροφο, εμβαδού 360,07 τ.μ., από τα οποία τα 200 τ.μ. είχαν αποπερατωθεί πλήρως, ενώ στα υπόλοιπα 160,07 τ.μ., απέμενε να εκτελεσθούν οι ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις, και να γίνουν οι ελαιοχρωματισμοί και β) πρώτο όροφο, εμβαδού 290,32 τ.μ., ο οποίος ήταν ημιτελής, καθόσον είχαν ολοκληρωθεί μόνον οι τοιχοποιίες και βρισκόταν στο στάδιο των επιχρισμάτων.

Ενόψει τούτων, η αξία της εν λόγω οικοδομής, κατά τον χρόνο άσκησης της αγωγής, ανερχόταν, α) στο ποσόν των 170.000

ευρώ, για το αποπερατωθέν τμήμα των 200 τ.μ. του ισογείου, β) στο ποσόν των 104.000 ευρώ, για το μη αποπερατωθέν τμήμα των 160,07 τ.μ. του ισογείου, και γ) στο ποσόν των 130.000 ευρώ, για τον ημιτελή πρώτο όροφο, συνολικά δε στο ποσόν των 404.000 ευρώ (170.000 + 104.000 + 130.000). Για την ανέγερση της ανωτέρω οικοδομής διατέθηκε από την μισθώτρια εταιρία το ποσόν των 200.000 ευρώ, το οποίο της χορηγήθηκε δυνάμει της αριθ. ...29-7-2005 συμβάσεως τοκοχρεωλυτικού δανείου που συνήψε με την ...

της Ελλάδος, το ποσόν των 50.000 ευρώ, το οποίο της χορηγήθηκε δυνάμει της αριθ. .../23-1-2007 συμβάσεως τοκοχρεωλυτικού δανείου που συνήψε, επίσης, με την ... της Ελλάδος, και το ποσόν των 20.000,00 ευρώ, το οποίο χορηγήθηκε δυνάμει της αριθ. ...27-2-2008 συμβάσεως τοκοχρεωλυτικού δανείου που συνήψε με την ... Παράλληλα δε με το συνολικό ποσόν των 270.000 ευρώ, στο οποίο ανήλθαν τα δάνεια που έλαβε η μισθώτρια εταιρία για την ανέγερση της ανωτέρω οικοδομής, διατέθηκε από τους διαδίκους από κοινού, για τον ίδιο σκοπό, και το ποσόν των 110.000 ευρώ που είχαν ως άνω εισπράξει από την πώληση, δυνάμει του αριθ. .../6-10-2006 συμβολαίου της συμβολαιογράφου ..., Α.

Μ., του αγρού, εμβαδού 4.250 τ.μ., τον οποίο, όπως προαναφέρθηκε, είχαν αγοράσει, δυνάμει του αριθ. .../18-6-1999 συμβολαίου της ιδίας συμβολαιογράφου, στα Σύβοτα. Επομένως, η συμβολή των διαδίκων στο κόστος ανέγερσης της ανωτέρω οικοδομής και εντεύθεν στην αξία που είχε κατά το χρόνο ασκήσεως της αγωγής ανέρχεται σε ποσοστό 28% ενώ κατά το υπόλοιπο ποσοστό συνέβαλε ως άνω το νομικό πρόσωπο της μισθώτριας εταιρίας.

Ο εναγόμενος ισχυρίσθηκε ότι, για τον υπολογισμό της τελικής του περιουσίας, έπρεπε στην αξία του επιδίκου ακινήτου της αρχικής του περιουσίας, όπως αυτή (αξία) διαμορφώθηκε με τις προσθήκες και βελτιώσεις που επήλθαν σ’ αυτό μετά την τέλεση του γάμου των διαδίκων, να προστεθεί και η αξία του 1/2 εξ αδιαιρέτου επί του ανωτέρω οικοπέδου που απέκτησε με την ενάγουσα στο ... ...ς, μαζί με το ήμισυ της αξίας της σ’ αυτό ανεγερθείσας από τη μισθώτρια εταιρία οικοδομής και να αφαιρεθεί το ποσόν των 228.033 ευρώ από το ποσόν που έλαβε ως δάνειο η τελευταία από τις άνω Τράπεζες, και το ποσόν των 96.000 ευρώ που έλαβε ως δάνειο ο ίδιος από ιδιώτες, προκειμένου να αποπερατωθεί η ανωτέρω οικοδομή, καθόσον το συνολικό ποσόν των ληφθέντων δανείων, ήτοι το ποσόν των 366.000 ευρώ (270.000 + 96.000), αποτελεί παθητικό της τελικής του περιουσίας.

Ωστόσο, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στη μείζονα σκέψη, για την τελική περιουσία του υποχρέου συζύγου μπορεί ο υπολογισμός να περιορίζεται με την αγωγή σε συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία του τελευταίου, όπως στην προκειμένη περίπτωση, οπότε η συμβολή του δικαιούχου συζύγου στην περιουσιακή αύξηση του υποχρέου υπολογίζεται μόνον με βάση την τελική αξία των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων.

Συνεπώς, εφόσον η ενάγουσα ζητεί την απόδοση του προερχομένου από τη συμβολή της μέρους, κατά το οποίο αυξήθηκε, διαρκούντος

του γάμου των διαδίκων, η αξία του επιδίκου περιουσιακού στοιχείου του εναγομένου, και δη του ακινήτου του που βρίσκεται στην περιοχή " ..." ...ς, στην τελική αξία τούτου δε δύναται να προστεθεί και η τελική αξία του ως άνω περιουσιακού του στοιχείου που βρίσκεται στο ... ούτε να αφαιρεθούν τα δάνεια που λήφθηκαν για την ανέγερση της επ’ αυτού οικοδομής, διότι τα εν λόγω δάνεια αποτελούν στοιχείο του παθητικού του τελευταίου ακινήτου και όχι του επιδίκου, ως προς το οποίο, σύμφωνα με τα ανωτέρω εκτεθέντα, δεν υφίστανται υποχρεώσεις προς τρίτους.

Εξάλλου, όσον αφορά το δάνειο των 228.033 ευρώ, αυτό δεν ελήφθη, όπως προαναφέρθηκε, από τον εναγόμενο, αλλά από τρίτο, και δη από το νομικό πρόσωπο της μισθώτριας ομορρύθμου εταιρίας, και μάλιστα με αυτό ανηγέρθη το αντιστοιχούν σε ποσοστό 72% της ως άνω οικοδομής, στο οποίο δεν υφίσταται καμία συμβολή των διαδίκων και, επομένως δεν δικαιούται ο ενάγων να ζητεί την αφαίρεσή του.

Όσον δε αφορά το έτερο δάνειο των 96.000 ευρώ που κατά τους ισχυρισμούς του εναγομένου, ελήφθη από τον ίδιο, αυτό δεν αποδείχθηκε ότι διέθεσε αυτός για το ανωτέρω ή για οποιοδήποτε άλλο από τα περιουσιακά στοιχεία που απέκτησε διαρκούντος του γάμου του με την ενάγουσα....., 3) περιήλθε κατά το 1/2 εξ αδιαιρέτου στους διαδίκους και κατά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου στον καθένα, αντί συνολικού τιμήματος 10.000 ευρώ, δυνάμει του με αριθ. .../30-4-2009 συμβολαίου του συμβολαιογράφου ...ς, Φ.

Ν., ένας ελαιώνας, εμβαδού 7.652 τ.μ., στη θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας ... του Δήμου .... Στη συνέχεια δε, το 1/4 εξ αδιαιρέτου επί του ανωτέρω ακινήτου που ανήκε στον εναγόμενο πώλησε αυτός, δυνάμει του με αριθ. .../26-10-2009 συμβολαίου του ιδίου ως άνω συμβολαιογράφου, αντί τιμήματος 45.000 ευρώ, στο οποίο αποδείχθηκε ότι ανερχόταν η αξία εκάστου των μεριδίων των διαδίκων στο εν λόγω ακίνητο κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής.

Ο εναγόμενος ισχυρίσθηκε ότι το ανωτέρω ποσόν των 45.000 ευρώ που εισέπραξε από την πώληση του μεριδίου του στο προεκτεθέν ακίνητο, συγκυριότητας των διαδίκων, διέθεσε αυτός για την εξόφληση των δανείων που έλαβε για την ανέγερση της διώροφης οικοδομής επί του οικοπέδου τους στο ... ..., πράγμα που πρέπει να ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό της αύξησης της περιουσίας του κατά τη διάρκεια του γάμου του με την ενάγουσα και τη συμβολή της στην αύξηση αυτής.

Όμως, ο ισχυρισμός αυτός του εναγομένου δεν ασκεί έννομη επιρροή, καθόσον, όπως ήδη έχει εκτεθεί, αναφέρεται στο παθητικό άλλου περιουσιακού του στοιχείου και όχι του επιδίκου, πέραν του ότι δεν αποδείχθηκε ότι διέθεσε πράγματι το δάνειο που ισχυρίσθηκε ότι έλαβε, για το ανωτέρω ή άλλο περιουσιακό του στοιχείο και ότι το ανωτέρω τίμημα που εισέπραξε από την πώληση του άνω περιουσιακού του στοιχείου χρησιμοποίησε πράγματι για την εξόφληση των εν λόγω δανείων....

Περαιτέρω, ο εναγόμενος ισχυρίσθηκε πρωτοδίκως και πάλι με την έφεσή του ισχυρίζεται ότι στην τελική περιουσία των διαδίκων για την εφαρμογή της ΑΚ 1400 έπρεπε να υπολογισθεί και η αξία μιας μεζονέτας του τρίτου και του τετάρτου ορόφου οικοδομής κειμένης επί της οδού Ιωαννίνων της πόλεως ..., συνολικού εμβαδού 70,40 τ.μ., η οποία περιήλθε κατ’ ισομοιρία στους διαδίκους, δυνάμει του με αριθ. ...15-3-2010 συμβολαίου δωρεάς εν ζωή της συμβολαιογράφου ..., Α.

Τ., εκ μέρους των κληρονόμων της Μ. - Έ. Π., σε ανταπόδοση των υπηρεσιών που παρείχε αυτός στην τελευταία, πληρώνοντας εξ ιδίων τις δαπάνες της μεζονέτας επί 11 έτη προ του θανάτου της. Όμως, κατά τη διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 1400 ΑΚ, στην αύξηση της περιουσίας των συζύγων δεν υπολογίζεται ό,τι αυτοί απέκτησαν από δωρεά, κληρονομιά ή κληροδοσία ή με διάθεση των αποκτημάτων από αυτές τις αιτίες.

Επομένως, σύμφωνα με την άνω διάταξη στην τελική περιουσία δεν λαμβάνεται υπόψη ό,τι απέκτησε ο υπόχρεος σύζυγος λόγω δωρεάς από τρίτο. Η απαγόρευση είναι ρητή και απόλυτη και επομένως αποκλείεται ο συνυπολογισμός ακόμη και στην περίπτωση που ο φερόμενος ως δικαιούχος σύζυγος έχει συμβάλλει στην από μέρους του τρίτου δωρεά προς τον υπόχρεο, λ.χ.

διότι ο δικαιούχος σύζυγος είχε καλές σχέσεις με τον τρίτο δωρητή ή με οικονομικές ή άλλες συμβολές βοήθησε τον τρίτο να αποκτήσει ή αξιοποιήσει καλύτερα όσα ύστερα δώρησε στον άλλο σύζυγο...Περαιτέρω, από τις ανωτέρω αποδείξεις αποδείχθηκε ότι, ο εναγόμενος, ήδη από το έτος 1984 ήταν τουριστικός υποπράκτορας και διατηρούσε γραφείο γενικού τουρισμού και εκδόσεως εισιτηρίων, με το διακριτικό τίτλο "...", στην ..., παράλληλα με κατάστημα πωλήσεως ειδών λαϊκής τέχνης, το οποίο έκλεισε το έτος 1998, ασχολούμενος έκτοτε μόνον με την εκμετάλλευση του γραφείου γενικού τουρισμού.

Κατόπιν τούτων, τα καθαρά του έσοδα από τις ανωτέρω επαγγελματικές του δραστηριότητες, με βάση τα προσκομιζόμενα εκκαθαριστικά σημειώματα της ... οικονομικών ετών 1994-2009, ανήλθαν, 1) κατά το έτος 1993, στο ποσόν των 8.995.759 δρχ., 2) κατά το έτος 1994, στο ποσόν των 7.774.100 δρχ., 3) κατά το έτος 1995, στο ποσόν των 4.659.847 δρχ., 4) κατά το έτος 1996, στο ποσόν των 4.649.597 δρχ., 5) κατά το έτος 1997, στο ποσόν των 4.724.808 δρχ., 6) κατά το έτος 1998, στο ποσόν των 5.358.389 δρχ., 7) κατά το έτος 1999, στο ποσόν των 11.195.141 δρχ., 8) κατά το έτος 2000, στο ποσόν των 9.974.583 δρχ., 9) κατά το έτος 2001, στο ποσόν των 11.919.779 δρχ., 10) κατά το έτος 2002, στο ποσόν των 29.670,87 ευρώ, 11) κατά το έτος 2003, στο ποσόν των 15.233,74 ευρώ, 12) κατά το έτος 2004, στο ποσόν των 16.766,76 ευρώ, 13) κατά το έτος 2005, στο ποσόν των 13.642,89 ευρώ, 14) κατά το έτος 2006, στο ποσόν των 14.474,70 ευρώ, 15) κατά το έτος 2007, στο ποσόν των 9.183,05 ευρώ και 16) κατά το έτος 2008, στο ποσόν των 1.002,52 ευρώ, ενώ κατά τα έτη 1990, 1991 και 1992 αποδείχθηκε ότι τα καθαρά έσοδά του ανήλθαν κατά μέσον όρο στο ποσόν των 3.000.000 δρχ., για καθένα των ετών αυτών.

Περαιτέρω, η ενάγουσα η οποία διορίσθηκε δικηγόρος στο Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας και ασκεί το λειτούργημά της συνεχώς από τις 12-12-1992 που ενεγράφη στα μητρώα του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσπρωτίας, με βάση τα εκκαθαριστικά σημειώματα της ..., οικονομικών ετών 1994-2009, αποκόμισε

καθαρά εισοδήματα από την άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος, ανερχόμενα, 1) κατά το έτος 1993, στο ποσόν των 542.232 δρχ., 2) κατά το έτος 1994, στο ποσόν των 1.254.724 δρχ., 3) κατά το έτος 1995, στο ποσόν των 1.278.033 δρχ., 4) κατά το έτος 1996, στο ποσόν των 1.108.316 δρχ., 5) κατά το έτος 1997, στο ποσόν των 2.093.623 δρχ., 6) κατά το έτος 1998, στο ποσόν των 4.624.224 δρχ., 7) κατά το έτος 1999, στο ποσόν των 3.278.821 δρχ., 8) κατά το έτος 2000, στο ποσόν των 2.750.649 δρχ., 9) κατά το έτος 2001, στο ποσόν των 3.156.605 δρχ., 10) κατά το έτος 2002, στο ποσόν των 11.640,93 ευρώ, 11) κατά το έτος 2003, στο ποσόν των 18.373,58 ευρώ, 12) κατά το έτος 2004, στο ποσόν των 19.224,79 ευρώ, 13) κατά το έτος 2005, στο ποσόν των 26.375,51 ευρώ, 14) κατά το έτος 2006, στο ποσόν των 23.494,77 ευρώ, 15) κατά το έτος 2007, στο ποσόν των 27.657,10 ευρώ, 16) κατά το έτος 2008, στο ποσόν των 13.581,75 ευρώ και 17) κατά το έτος 2009, στο ποσόν των 25.079,39 ευρώ.

Επιπλέον, η ενάγουσα, ως συγκύρια, κατά το 1/3 εξ αδιαιρέτου, δύο διαμερισμάτων στη Γερμανία, τα οποία είχε εκμισθώσει μαζί με τους λοιπούς συγκυρίους, αδελφούς της, σε τρίτους, αποκόμισε καθαρά έσοδα από μισθώματα, ανερχόμενα, 1) κατά το έτος 1990, στο ισόποσο σε δραχμές 3.243 γερμανικών μάρκων, και δη 565.004 δρχ., 2) κατά το έτος 1991, στο ισόποσο σε δραχμές 3.914 γερμανικών μάρκων, και δη 681.909 δρχ., 3) κατά το έτος 1992, στο ισόποσο σε δραχμές 2.348 γερμανικών μάρκων, και δη 409.074 δρχ., 4) κατά το έτος 1993, στο ισόποσο σε δραχμές 1.750 γερμανικών μάρκων, και δη 304.889 δρχ., 5) κατά το έτος 1994, στο ισόποσο σε δραχμές 1.071 γερμανικών μάρκων, και δη 186.591 δρχ., 6) κατά το έτος 1995, στο ισόποσο σε δραχμές 4.635 γερμανικών μάρκων, και δη 807.522 δρχ., 7) κατά το έτος 1996, στο ισόποσο σε δραχμές 4.205 γερμανικών μάρκων, και δη 732.606 δρχ., 8) κατά το έτος 1997, στο ισόποσο σε δραχμές 3.830 γερμανικών μάρκων, και δη 667.274 δρχ., 9) κατά το έτος 1998, στο ισόποσο σε δραχμές 3.586 γερμανικών μάρκων, και δη 624.762 δρχ., 10) κατά το έτος 1999, στο ισόποσο σε δραχμές 2.509 γερμανικών μάρκων, και δη 437.124 δρχ., 11) κατά το έτος 2001, στο ποσόν των 1.339,15 ευρώ, 12) κατά το έτος 2002, στο ποσόν των 1.828 ευρώ, 13) κατά το έτος 2003, στο ποσόν των 1.686 ευρώ, 14) κατά το έτος 2004, στο ποσόν των 1.896 ευρώ, 15) κατά το έτος 2005, στο ποσόν των 328 ευρώ, 16) κατά το έτος 2007, στο ποσόν των 1.942 ευρώ, 17) κατά το έτος 2008, στο ποσόν των 737 ευρώ, και 18) κατά το έτος 2009, στο ποσόν των 2.678 ευρώ.

Περαιτέρω, η ενάγουσα από το γάμο της με τον εναγόμενο (11-2-1990) μέχρι και το έτος 1999, - που ενδιαφέρει εν προκειμένω, ενόψει του ότι οι προσθήκες και βελτιώσεις που

επαύξησαν την αξία του επιδίκου περιουσιακού στοιχείου του εναγομένου έλαβαν χώρα από το έτος 1997 έως και το έτος 1999, - λόγω του ότι άρχισε ουσιαστικά να ασκεί το δικηγορικό λειτούργημα από το έτος 1993 και μετά, και είχε περιορισμένη απασχόληση, ως νέα δικηγόρος, εργαζόταν, άνευ αμοιβής, τουλάχιστον επί πέντε ώρες ημερησίως, στις άνω επιχειρήσεις του εναγομένου, συζύγου της, και δη τόσο στο κατάστημα πωλήσεως ειδών λαϊκής τέχνης, έως το έτος 1998 που αυτό έκλεισε, όσο και στο γραφείο γενικού τουρισμού που διατηρούσε αυτός στην ....

Προς τούτο δε, φρόντισε ώστε το δικηγορικό της γραφείο να βρίσκεται σε επαφή με τις επιχειρήσεις του συζύγου της, ώστε να έχει την ευχέρεια να σπεύδει και να παρέχει τη συνδρομή της άμεσα. Μάλιστα για να μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του τουριστικού γραφείου, κατόπιν εξετάσεων, έλαβε άδεια από τη Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών "...", για την έκδοση αεροπορικών εισιτηρίων και παρακολούθησε σεμινάρια της εταιρείας ...

για την έκδοση αεροπορικών εισιτηρίων με ηλεκτρονικό τρόπο. Επίσης, λόγω της γερμανικής της υπηκοότητας, της γνώσης της γερμανικής γλώσσας και των γνωριμιών της στη Γερμανία, συνέδραμε τον εναγόμενο στη διαφήμιση του τουριστικού του γραφείου, εκτός των άλλων, και με την καταχώρησή του σε τουριστικούς οδηγούς, όπως αυτούς της εταιρείας "..." που εκδίδονται στην ως άνω χώρα.

Με σκοπό δε να προσελκύσει πελάτες από την ίδια χώρα προς όφελος του τουριστικού γραφείου του εναγομένου, πέτυχε, με το προεδρικό διάταγμα της 19-8-2004 (που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Γ’ αριθ. 223/24-8-2004), να αναγνωρισθεί επίτιμη πρόξενος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στην ..., με δικαιοδοσία στους νομούς ....

Παράλληλα, ωστόσο, παρείχε στον εναγόμενο και τις νομικές της συμβουλές και τον εκπροσωπούσε άνευ αμοιβής, ως πληρεξούσια δικηγόρος του, ενεργώντας για λογαριασμό του όλες τις διαδικαστικές πράξεις που αφορούσαν τη διεξαγωγή των δικών, στις οποίες μετείχε αυτός ως διάδικος. Πιο συγκεκριμένα, κατά το χρονικό διάστημα από το έτος 1990 έως και το έτος 1999, α) κατέθεσε ενώπιον του Ειρηνοδίκη ...ς για λογαριασμό του την από 20-7-1998 αίτηση κατά του Ε.

Κ., επί της οποίας εκδόθηκε η …/1998 διαταγή πληρωμής του ιδίου Ειρηνοδίκη, με την οποία υποχρεώθηκε ο Ε. Κ. να του καταβάλει το ποσόν των 680.000 δρχ. από συναλλαγματικές, με το νόμιμο τόκο από της επομένης του χρόνου λήξεως τούτων μέχρι την εξόφληση, β) άσκησε για λογαριασμό του και παραστάθηκε κατά τη συζήτηση της από 15-1-1999 (και με αριθ.

κατάθ…./1999) αγωγής του κατά του Α. Γ., επί της οποίας εκδόθηκε η 31/1999 απόφαση του Ειρηνοδικείου ...ς που υποχρέωσε τον τελευταίο να καταβάλει στον εναγόμενο το ποσόν των 318.200 δρχ., νομιμοτόκως από 11-6-1996 μέχρι την εξόφληση, και γ) με τις νομικές της συμβουλές, κατόπιν της ...20-6-1990 καταγγελίας που άσκησε ο εναγόμενος στο Υπουργείο Εμπορίου από κοινού και με άλλους υποπράκτορες της ...ς, πέτυχε αυτός και οι λοιποί καταγγέλλοντες να τους χορηγούνται έκτοτε απρόσκοπτα εισιτήρια ακτοπλοϊκών πλοίων από τους κεντρικούς πράκτορες, οι οποίοι μέχρι τότε εκμεταλλεύονταν τα εισιτήρια μονοπωλιακά και τα διέθεταν κατά το δοκούν.

Κατόπιν τούτων, οι υπηρεσίες που παρείχε ως άνω η ενάγουσα άνευ αμοιβής στον εναγόμενο κατά το επίμαχο χρονικό διάστημα, ήτοι από το έτος 1990 έως το έτος 1999, αποτιμώνται στο ποσόν των 14.000.000 δρχ., το οποίο θα ήταν υποχρεωμένος αυτός να καταβάλει σε τρίτο που θα προσλάμβανε για να του παράσχει τις ίδιες υπηρεσίες.

Ως εκ τούτου, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, το ποσόν των καθαρών εσόδων της ενάγουσας από την άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος και την εκμίσθωση των ανωτέρω ακινήτων της, μαζί με το ποσόν των αποτιμωμένων σε χρήμα υπηρεσιών της προς τον εναγόμενο, ανήλθε συνολικά σε 30.317.907 δρχ. (10.901.152 + 5.416.755 + 14.000.000), το δε ποσόν των αντιστοίχων εσόδων του εναγομένου ανήλθε σε 45.162.500 δρχ..

Περαιτέρω, για την ικανοποίηση των οικογενειακών αναγκών των διαδίκων, και δη των αναγκών λειτουργίας του κοινού οίκου τους και διατροφής των ιδίων και των τέκνων τους, κατά το αυτό χρονικό διάστημα, από το έτος 1990 έως το έτος 1999, αποδείχθηκε ότι απαιτήθηκε συνολικά το ποσόν των 3.000.000 δρχ.. Για την κάλυψη τούτου συμμετείχαν αμφότεροι οι διάδικοι, εξίσου, αφενός με την προσωπική τους εργασία για την συντήρηση και φροντίδα του συζυγικού τους οίκου και την επιμέλεια και ανατροφή των ανηλίκων τέκνων τους, που αποτιμάται στο ποσόν των 1.500.000 δρχ.

συνολικά και για τους δύο, και αφετέρου με τις προεκτεθείσες εισοδηματικές τους δυνάμεις, καταβάλλοντας από 750.000 δρχ., έκαστος, που πρέπει να αφαιρεθούν από τα ανωτέρω εισοδήματά τους, δεδομένου ότι δεν προέκυψε ότι οι παρεχόμενες υπηρεσίες τους στο συζυγικό οίκο υπερέβαιναν το μέτρο που επιβάλλεται από την κατά τα άρθρα 1389 και 1390 ΑΚ υποχρέωσή τους για συνεισφορά στις οικογενειακές ανάγκες.

Συνεπώς με τα εναπομείναντα εισοδήματά τους, ποσού 44.412.500 δρχ. (45.162.500 - 750.000) ο εναγόμενος, και ποσού 29.567.907 δρχ. (30.317.907 - 750.000), η ενάγουσα, συνέβαλαν αναλόγως, και δη κατά ποσοστό 60%, ο πρώτος, και κατά ποσοστό 40% η δεύτερη, στην πραγματοποίηση των βελτιώσεων, προσθηκών και επεκτάσεων της επίδικης οικοδομής του εναγομένου που βρίσκεται στη θέση "..." ...ς, και εντεύθεν στην εξαιτίας τούτων (βελτιώσεων κλπ) επαύξηση της αξίας της κατά το ποσόν 330.000 ευρώ, που προαναφέρθηκε. Κατ’ ακολουθίαν, η ενάγουσα συνέβαλε στην αύξηση της αξίας του ως άνω περιουσιακού στοιχείου του εναγομένου κατά το ποσόν των 132.000 ευρώ (330.000 X 40%)...Περαιτέρω, όσον αφορά το τεκμαρτό υπολογισμό της συμβολής του εναγομένου στην επαύξηση της περιουσίας της ενάγουσας, από τις ως άνω αποδείξεις αποδείχθηκε ότι, το ποσοστό συγκυριότητας της ενάγουσας επί των επίμαχων ακινήτων που αγοράσθηκαν από κοινού από τους διαδίκους, διαρκούντος του γάμου τους, και ειδικότερα, 1) το 1/2 εξ αδιαιρέτου επί ενός αγρού, εμβαδού 4.250 τ.μ., στα ..., που αγοράσθηκε από τους διαδίκους, στις 18-6-1996, αντί τιμήματος 4.000.000 δρχ. (από το οποίο αντιστοιχεί το ποσόν των 2.000.000 δρχ., στο καθένα), 2) το 1/2 εξ αδιαιρέτου επί ενός οικοπέδου, εμβαδού 760 τ.μ., στο ... Θεσπρωτίας που αγόρασαν στις 24-9-1999, αντί τιμήματος 23.639.040 δρχ. (από το οποίο αντιστοιχεί το ποσόν των 11.819.520 δρχ., στον καθένα), και 3) το 1/4 εξ αδιαιρέτου επί ενός ελαιώνα, εμβαδού 7.562

τ.μ., στη ..., που αγόρασαν κατά το ήμισυ εξ αδιαιρέτου, στις 30-4-2009, αντί τιμήματος 10.000 ευρώ (από το οποίο αντιστοιχεί το ποσόν των 5.000 ευρώ, στο καθένα), αποκτήθηκε από την ενάγουσα αποκλειστικά με τη δική της συμβολή, και δη με τα εισοδήματα από την άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος, τα οποία από το έτος 2004 υπερέβαιναν τα καθαρά έσοδα του εναγομένου από την επαγγελματική του δραστηριότητα, τα μισθώματα που εισέπραττε από την εκμίσθωση των ακινήτων της, και τις αποτιμώμενες σε χρήμα υπηρεσίες της στην επαγγελματική δραστηριότητα του εναγομένου, (οι οποίες συνεκτιμώνται μέχρι του προεκτεθέντος ποσού των 4.000.000 δρχ.

μόνον ως προς τα δύο πρώτα από τα ακίνητα που αγοράσθηκαν μέχρι το έτος 1999), δεδομένου ότι οι ανωτέρω εισοδηματικές της δυνάμεις επαρκούσαν προς τούτο. Σε σχέση δε με την οικοδομή που ανηγέρθη στο δεύτερο από τα ανωτέρω ακίνητα, εισέφερε από κοινού με τον εναγόμενο το τίμημα που εισέπραξαν από την πώληση του πρώτου εκ των άνω ακινήτων, χωρίς κανείς από αυτούς να συμβάλει περαιτέρω, διότι το υπόλοιπο ποσόν που απαιτήθηκε για την ανέγερση της οικοδομής, διέθεσε, όπως προαναφέρθηκε, η ομόρρυθμος εταιρία που είχαν συστήσει, από δάνεια χορηγηθέντα σ’ αυτήν εκ μέρους τραπεζών".

Ακολούθως και με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο, κατά παραδοχή της έφεσης και των προσθέτων λόγων έφεσης του αναιρεσείοντος, δέχθηκε εν μέρει την αγωγή της αναιρεσίβλητης. Υπό τις προεκτεθείσες παραδοχές της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασής του, το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 1400 ΑΚ, που εφάρμοσε και την οποία δεν παραβίασε ούτε εκ πλαγίου και δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης, αλλά με σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο, κατέληξε στο πόρισμά του, αξιολογώντας το σύνολο των διαθέσιμων αποδεικτικών μέσων, χωρίς να είναι αναγκαίο να περιλάβει σ’ αυτήν άλλες αιτιολογίες προς αποσαφήνιση των όσων δέχθηκε.

Ειδικότερα, την κρίση αυτή του Εφετείου στηρίζουν σαφώς και επαρκώς οι παραδοχές της πληττόμενης απόφασης ότι: α) η αξία της άνω υπάρχουσας κατά το χρόνο τέλεσης του γάμου των διαδίκων οικοδομής του αναιρεσείοντος, αναγομένη σε τιμές του χρόνου άσκησης της αγωγής, αυξήθηκε, κατά το ποσόν των 140.000 ευρώ, με την κατασκευή τρίτου ορόφου, κατά το ποσόν των 160.000 ευρώ, με την κατασκευή τετάρτου ορόφου και, κατά το ποσόν των 30.000 ευρώ, με την ανακαίνιση του δευτέρου ορόφου και τις λοιπές βελτιώσεις και προσθήκες, συνολικά δε αυξήθηκε κατά το ποσόν των 330.000 ευρώ, β) περιήλθε κατά κυριότητα στους διαδίκους κατά τη διάρκεια του γάμου τους αα) κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαίρετου στον καθένα, αντί τιμήματος 400.000 δρχ., ένας αγρός ποτιστικός, με αριθμό ..., εμβαδού 4.250 τ.μ., στα ..., που πωλήθηκε, αντί τιμήματος 110.000 ευρώ, και το εισπραχθέν τίμημα διατέθηκε και από τους δύο, από κοινού, για την ανέγερση οικοδομής σε οικόπεδό τους, ββ) ένα οικόπεδο που απέκτησαν κατά ποσοστό 1/2 εξ αδιαίρετου ο καθένας, αντί τιμήματος 23.639.040 δρχ., εμβαδού 760 τ.μ., άρτιο και οικοδομήσιμο, το οποίο, κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής, είχε αξία, ανερχομένη στο ποσόν των 300.000 ευρώ και γγ) ένας ελαιώνας, κατά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου στον καθένα, αντί συνολικού τιμήματος 10.000 ευρώ, στη θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας ...

του Δήμου ..., η αξία του οπίου ανερχόταν, κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής σε 90.000 ευρώ (45.000 ευρώ η αξία του ιδανικού μεριδίου καθενός εξ αυτών), γ) ο αναιρεσείων από το έτος 1984 ήταν τουριστικός υποπράκτορας και διατηρούσε γραφείο γενικού τουρισμού και εκδόσεως εισιτηρίων, με το διακριτικό τίτλο "...", στην ..., παράλληλα με κατάστημα πωλήσεως ειδών λαϊκής τέχνης, το οποίο έκλεισε το έτος 1998, ασχολούμενος έκτοτε μόνον με την εκμετάλλευση του γραφείου γενικού τουρισμού, δ) η αναιρεσίβλητη εργαζόταν, άνευ αμοιβής, τουλάχιστον επί πέντε ώρες ημερησίως, στις άνω επιχειρήσεις του αναιρεσείοντος συζύγου της και δη τόσο στο κατάστημα πωλήσεως ειδών λαϊκής τέχνης, έως το έτος 1998 που αυτό έκλεισε, όσο και στο γραφείο γενικού τουρισμού, που διατηρούσε εκείνος στην ..., είχε δε λάβει άδεια από τη Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών "...", για την έκδοση αεροπορικών εισιτηρίων και είχε παρακολουθήσει σεμινάρια της εταιρείας ...

για την έκδοση αεροπορικών εισιτηρίων με ηλεκτρονικό τρόπο, ενώ πέτυχε με ενέργειές της, να αναγνωρισθεί (ΠΔ της 19-8-2004 που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Γ’ αριθ. 223/24-8-2004) επίτιμη πρόξενος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στην ..., με δικαιοδοσία στους νομούς ..., παρέχοντας παράλληλα στον αναιρεσείοντα και τις νομικές της συμβουλές και εκπροσωπώντας αυτόν, χωρίς αμοιβή, ως πληρεξούσια δικηγόρος του, ενεργώντας για λογαριασμό του όλες τις διαδικαστικές πράξεις που αφορούσαν τη διεξαγωγή των δικών, στις οποίες μετείχε αυτός ως διάδικος, ε) οι υπηρεσίες που παρείχε η αναιρεσίβλητη άνευ αμοιβής στον αναιρεσείοντα κατά το επίμαχο χρονικό διάστημα, ήτοι από το έτος 1990 έως το έτος 1999, αποτιμώνται στο ποσόν των 14.000.000 δρχ., το οποίο θα ήταν υποχρεωμένος αυτός να καταβάλει σε τρίτο που θα προσλάμβανε για να του παράσχει τις ίδιες υπηρεσίες, στ) ο μεν αναιρεσείων είχε εισοδήματα ύψους 44.412.500 δραχμών, ενώ η αναιρεσίβλητη από την άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος και την εκμίσθωση δύο διαμερισμάτων της στη Γερμανία είχε εισοδήματα ανερχόμενα σε 29.567.907 δραχμές και ζ) η αναιρεσίβλητη συνέβαλε κατά ποσοστό 40% στην πραγματοποίηση των βελτιώσεων, προσθηκών και επεκτάσεων της επίδικης οικοδομής του αναιρεσείοντος, που βρίσκεται στη θέση "..." ...

και εντεύθεν στην εξαιτίας τούτων (βελτιώσεων κλπ) επαύξηση της αξίας της (κατά το ποσόν 330.000 ευρώ, που προαναφέρθηκε) κατά το ποσόν των 132.000 ευρώ (330.000 X 40%). Κατόπιν τούτων, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης, κατά το πρώτο σκέλος του και οι πρώτος, τέταρτος, κατά το αντίστοιχο μέρος του,, όγδοος, κατά το σχετικό σκέλος του και δέκατος, κατά το δεύτερο σκέλος του, πρόσθετοι λόγοι από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι.

Πέραν τούτων, οι ανωτέρω λόγοι είναι απορριπτέοι και διότι, υπό την επίφαση της σχετικής πλημμέλειας, πλήττεται η αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του Εφετείου ως προς την ουσία της υπόθεσης (ΚΠολΔ 561 § 1). Περαιτέρω, ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης, κατά το δεύτερο σκέλος του και οι δεύτερος, τέταρτος, κατά το σχετικό μέρος του, όγδοος, κατά το δεύτερο σκέλος του, ένατος, δέκατος, κατά το πρώτο σκέλος του και ενδέκατος πρόσθετοι λόγοι αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθμ.. 19 Κ.Πολ.Δ., με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι.

Ο έβδομος πρόσθετος λόγος αναίρεσης, κατά το μέρος εκείνο με το οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη πλημμέλεια "περί την εκτίμηση των προσκομισθεισών ένθεν και ένθεν αποδείξεων..", είναι απαράδεκτος και απορριπτέος, καθόσον η εκτίμηση των αποδείξεων δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο (ΚΠολΔ 561 §1). Ως διδάγματα της κοινής πείρας θεωρούνται γενικές αρχές, που συνάγονται επαγωγικά από την καθημερινή παρατήρηση της εμπειρικής πραγματικότητας, τη συμμετοχή στις συναλλαγές και τις γενικές τεχνικές ή επιστημονικές γνώσεις, οι οποίες έχουν γίνει κοινό κτήμα και χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο για την εξειδίκευση των αόριστων νομικών εννοιών και για την έμμεση απόδειξη κρίσιμων γεγονότων ή την εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν.

Κατά τη σαφή έννοια του αριθμού 1 εδ. β’ του άρθρου 559 ΚΠολΔ, η παραβίαση των διδαγμάτων αυτών ιδρύει λόγο αναιρέσεως, μόνο εάν αυτά χρησιμοποιήθηκαν εσφαλμένα από το δικαστήριο κατά την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή σ’ αυτούς των αποδειχθέντων πραγματικών περιστατικών. Έτσι, αποκλείεται η αναίρεση για εσφαλμένη χρησιμοποίησή τους προς έμμεση απόδειξη ή προς εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίσθηκαν (ΑΠ 208/2011).

Στην προκείμενη περίπτωση, με το δεύτερο μέρος του έβδομου πρόσθετου λόγου αναίρεσης, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια, της παραβιάσεως των διδαγμάτων της κοινής πείρας (ΚΠολΔ 559 αριθμ. 1 εδ. β ‘ ) "ως προς το είδος της υποτιθέμενης συμβολής της ενάγουσας στην αύξηση της περιουσίας μου κατά τη διάρκεια του γάμου μας".

Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, διότι, όπως από το προδιαληφθέν περιεχόμενο του σαφώς προκύπτει, η προβαλλόμενη αναιρετική πλημμέλεια αναφέρεται ευθέως στην παραβίαση διδαγμάτων της κοινής πείρας, κατά την εκτίμηση των αποδείξεων και των πραγματικών γεγονότων και όχι την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή σ’ αυτούς πραγματικών γεγονότων.

Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 10 εδ. α’ του άρθρου 559 ΚΠολΔ θεμελιώνεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη. Ο λόγος αυτός απορρίπτεται ως αβάσιμος, αν από την απόφαση προκύπτει ότι στο αποδεικτικό του πόρισμα το δικαστήριο στηρίχθηκε στις προσκομισθείσες αποδείξεις, χωρίς να είναι ανάγκη να αξιολογεί ειδικώς το κάθε αποδεικτικό μέσο (ΑΠ 2031/2007).

Στην προκειμένη περίπτωση με το μοναδικό λόγο αναίρεσης και κατά το τρίτο σκέλος του, τον τρίτο και τον πέμπτο, κατά το πρώτο σκέλος του, πρόσθετους λόγους, αποδίδεται, κατ’ εκτίμηση, στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι το Εφετείο δέχθηκε χωρίς απόδειξη, ότι η αναιρεσίβλητη παρείχε τις δικηγορικές της υπηρεσίες στην ασκούμενη από τον αναιρεσείοντα επιχείρηση, τις οποίες αποτίμησε στο ποσό των 14.000.000 δραχμών, ότι η πραγματική αξία των τρίτου και τετάρτου ορόφου ακινήτου ευρισκομένου στην ...

ανερχόταν σε 330.000 ευρώ και ότι τα καθαρά εισοδήματα του αναιρεσείοντος κατά τα έτη 1990, 1991 και 1992 ανήλθαν στο ποσό των 3.000.000 δραχμών. Όμως, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση στο εν λόγω αποδεικτικό πόρισμα κατέληξε το Εφετείο, ύστερα από εκτίμηση των αναφερομένων στην απόφαση αποδείξεων ήτοι "...

από τις καταθέσεις του μάρτυρος ανταποδείξεως και της ενάγουσας, ως διαδίκου, που εξετάσθηκαν ο πρώτος, ενόρκως, και η δευτέρα, ανωμοτί, στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου και περιέχονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη απόφαση πρακτικά συνεδριάσεως του τελευταίου, την ...6-2012 ένορκη βεβαίωση του αδελφού της ενάγουσας, G.

L., ενώπιον της συμβολαιογράφου Φρανκφούρτης, M. D., που λήφθηκε με την επιμέλεια της ενάγουσας, μετά νόμιμη κλήτευση του εναγομένου δύο τουλάχιστον ημέρες πριν από τη βεβαίωση (βλ. την έκθεση επιδόσεως με αύξ. αριθμ. ...-6-2012 του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας Θ. Κ.) και όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που επικαλούνται και νομίμως προσκομίζουν οι διάδικοι είτε προς άμεση απόδειξη είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, μεταξύ των οποίων και οι εξώδικες γνωμοδοτήσεις προσώπων με ειδικές γνώσεις επιστήμης, και δη οι από 17-5-2011, 13-9-2012 και 14-9-2012 γνωμοδοτήσεις του αρχιτέκτονος μηχανικού, Ε.

Κ., που συνετάγησαν κατόπιν αιτήσεως της ενάγουσας, και οι από 10-9-2012 δύο γνωμοδοτήσεις του πολιτικού μηχανικού, Ι. Κ. και η από 22-10-2013 γνωμοδότηση του πολιτικού μηχανικού, Δ. Τ., που συνετάγησαν κατόπιν αιτήσεως του εναγομένου, οι οποίες δεν συνιστούν ιδιαίτερο αποδεικτό μέσο, αλλά έγγραφο που ρυθμίζεται ειδικά και εκτιμάται, κατ’ άρθρο 390 Κ.Πολ.Δ., ελεύθερα από το δικαστήριο...".

Κατόπιν τούτου, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι οι προαναφερόμενοι λόγοι από το άρθρο 559 αριθμ. 10 ΚΠολΔ, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα. Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθμ. 8 περ. α’ ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον έκτο πρόσθετο λόγο, ο αναιρεσείων, επικαλούμενος το άρθρο 559 αριθμ., κατ’ εκτίμηση μόνο, 8 ΚΠολΔ, αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια, ότι παρά το νόμο το Εφετείο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και συγκεκριμένα, ότι δέχθηκε ότι τα εισοδήματα της αναιρεσίβλητης από την άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος κατά το οικονομικό έτος 1999 (χρήση 1998) ανέρχονταν σε 4.624.224 δραχμές, ενώ η ίδια με την αγωγή της τα είχε υπολογίσει σε 4.624.224 δραχμές ή σε 6.785,36 ευρώ, που όμως αντιστοιχούν σε 2.312.112 και όχι σε 4.624.224 δραχμές.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος αφού, όπως είναι διατυπωμένος, δεν στοιχειοθετείται η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ, η δε συγκεκριμένη διαφορά οφείλεται σε προφανή παραδρομή.

Από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 13 του ΚΠολΔ. που ορίζει ότι αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο εσφαλμένα εφάρμοσε τους ορισμούς του νόμου ως προς το βάρος της απόδειξης, προκύπτει ότι για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός αναίρεσης, πρέπει να καθορίζεται στο αναιρετήριο ο συγκεκριμένος ισχυρισμός, ως προς τον οποίο εφαρμόστηκαν εσφαλμένα οι ορισμοί του νόμου περί του βάρους της απόδειξης, καθώς και το σφάλμα στο οποίο υπέπεσε το δικαστήριο της ουσίας (ΑΠ 66/2004). Στην προκειμένη περίπτωση, με το δεύτερο σκέλος του πέμπτου πρόσθετου λόγου, προβάλλεται αιτίαση από το άρθρο 559 αριθμ. 13 του ΚΠολΔ, χωρίς όμως να προσδιορίζεται το σφάλμα στο οποίο υπέπεσε το Εφετείο ως προς την κατανομή του βάρους αποδείξεως. Επομένως, ο συγκεκριμένος λόγος είναι αβάσιμος. Κατόπιν τούτων και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος προς έρευνα, πρέπει η από 18-2-2015 αίτηση αναίρεσης και οι από 28-7-2015 πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης να απορριφθούν στο σύνολό τους, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (ΚΠολΔ 495 § 4) και να καταδικαστεί ο τελευταίος, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό (ΚΠολΔ 176, 183 και 191 § 2).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει την από 18-2-2015 αίτηση αναίρεσης και τους από 28-7-2015 πρόσθετους λόγους αναίρεσης.

Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης και τους πρόσθετους λόγους αναίρεσης.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου που κατέθεσε ο αναιρεσείων στο δημόσιο ταμείο.

Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Ιουλίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Σεπτεμβρίου 2017.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

και νυν Πρόεδρος του Αρείου Πάγου