Supreme Court annuls appeal decision due to failure to consider police traffic accident diagram as evidence.

Απόφαση 1494 / 2014 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1494/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Νικόλαο Λεοντή, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Πετροπούλου, Γεώργιο Σακκά και Ειρήνη Καλού, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Απριλίου 2014, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ. Τ. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Κων/νο Ρήγο και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Π. Α. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Ζαφειρόπουλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις και 2. του Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικού διαδόχου της Ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΙΣ Α.ΑΕ." της οποίας η άδεια λειτουργίας της ανακλήθηκε, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αργυρώ Γρατσία-Πλατή, και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-11-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:3456/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1768/2013 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 5-12-2013 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης, Ειρήνη Καλού, ανέγνωσε την από 26-3-2014 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου, δεύτερου κατά το ένα μέρος του και τέταρτου λόγων της αιτήσεως αναίρεσης και την απόρριψη των λοιπών λόγων αυτής. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια του 2ου αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 5-12-2013 αίτηση αναίρεσης του αναιρεσείοντος Χ. Τ. του Κ., στρεφόμενη κατά των αναιρεσιβλήτων: α) Π. Α. του Χ. και β) Ανώνυμης Ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΙΣ Α.Ε.", στη δικονομική θέση της οποίας υπεισήλθε αυτοδικαίως λόγω οριστικής ανάκλησης της άδειας λειτουργίας της, κατόπιν απόφασης της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων κατά τη συνεδρίασή της 84/1/6-7-2013 (ΦΕΚ1751/Β/17-7-2013) το Ν.Π.Ι.Δ.

με την επωνυμία <<Επικουρικό Κεφάλαιο Ασφάλισης Ευθύνης Από Ατυχήματα Αυτοκινήτων>> (άρθρ. 25 § 4 Ν. 489/1976), προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 1768/2013 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, το οποίο, αφού απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση του αναιρεσείοντος και δέχτηκε τις εφέσεις των αναιρεσιβλήτων κατά της πρωτόδικης υπ' αριθμ. 3456/2010 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που είχε δεχθεί κατά ένα μέρος την από 25-11-2008 (αριθμ.

εκθ. καταθ. 10677/28-11-2008) αγωγή του αναιρεσείοντος κατά των αρχικά αναιρεσιβλήτων, που αφορούσε απαίτηση αποζημιώσεως για ζημίες που προκλήθηκαν από αυτοκίνητο και επιδίκαση χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης, δικάζοντας στη συνέχεια (το Εφετείο) την υπόθεση, απέρριψε τελικά την αγωγή του αναιρεσείοντος.

Από τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως 346 του ΚΠολΔ συνάγεται ότι το δικαστήριο για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση και έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, κατ' αντιδιαστολή προς τα λοιπά έγγραφα και εν γένει προς τα άλλα αποδεικτικά μέσα, τα οποία φέρονται ότι ελήφθησαν υπόψη προς σχηματισμό της κρίσης του.

Βέβαια δεν αποκλείεται το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύσει και να εξάρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την ελεύθερη κρίση του μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί να γίνεται αδίστακτα βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν νόμιμα οι διάδικοι.

Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής ιδρύει το λόγο της αναίρεσης του άρθρου 559 αριθ.11 περ.γ' του ΚΠολΔ υπό την αποκλειστική προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός που επικαλείται ο διάδικος ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού μόνο ένα τέτοιο (ουσιώδες) γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης (ΑΠ 1072/2005).

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 670, 671 και 681 Α ΚΠολΔ προκύπτει ότι στην ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημίες από αυτοκίνητο ισχύει η εν μέρει ελεύθερη ή περιορισμένως ελεύθερη απόδειξη, στο πλαίσιο της οποίας το δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει υπόψη του και αποδεικτικά μέσα που δεν πληρούν τους όρους του νόμου, δηλαδή μέσα για τα οποία δεν έχουν τηρηθεί οι προϋποθέσεις του επιτρεπτού τους ή οι διαδικαστικοί όροι της αποδεικτικής τους δυνάμεως (ΑΠ 616/2006, ΑΠ 380/2009).

Έτσι, λαμβάνονται υπόψη στη διαδικασία αυτή και έγγραφα ανυπόγραφα, μη φέροντα βέβαιη χρονολογία ή ακόμη και αχρονολόγητα, άκυρα και μη συντεταγμένα κατ' αποδεικτικό τύπο, ανεπικύρωτα, αλληλοαναιρούμενα, εκδοθέντα και υπό αυτών των διαδίκων, εξαιρουμένων των πλαστών και μη γνησίων. Στην προκειμένη περίπτωση, με πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11 περ.

γ' του ΚΠολΔ, διότι, το Εφετείο για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, με βάση το οποίο έκρινε ότι αποκλειστικώς υπαίτιος του ένδικου αυτοκινητικού ατυχήματος και του τραυματισμού του απ' αυτό είναι ο αναιρεσείων και ακολούθως, κατά τα προαναφερόμενα, απέρριψε κατ' ουσίαν την αγωγή του αναιρεσείοντος δεν έλαβε υπόψη του και δεν εκτίμησε, αλλά ρητά εξαίρεσε από τα λοιπά αποδεικτικά στοιχεία, και μάλιστα χωρίς καμία αιτιολογία αποδεικτικό μέσο που ο αναιρεσείων επικαλέστηκε και προσκόμισε σ'αυτό προς απόδειξη του αγωγικού ισχυρισμού του ότι το ατύχημα οφείλεται σε αμέλεια του πρώτου αναιρεσίβλητου και συγκεκριμένα το σχεδιάγραμμα που είχε συνταχθεί εκ μέρους του, και αποτελούσε μέρος της σχηματισθείσας σχετικής προανακριτικής ποινικής δικογραφίας, το οποίο απεικόνιζε τις ακριβείς, κατά την άποψή του, συνθήκες του ατυχήματος τη στιγμή που έλαβε χώρα αυτό .

Όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο, μετά από εκτίμηση των αποδείξεων έκρινε ότι <<αποκλειστικά υπαίτιος του προπεριγραφέντος αυτοκινητικού ατυχήματος είναι ο προαναφερθείς οδηγός του μοτοποδηλάτου (αναιρεσείων), ο οποίος κατά παράβαση θεμελιωδών διατάξεων του ΚΟΚ (άρθρ. 12 παρ. 1, 6 παρ. 1) δεν οδηγούσε με σύνεση και διαρκώς τεταμένη την προσοχή του, δεν είχε τον πλήρη έλεγχο του οχήματος του, ώστε να μπορεί κάθε στιγμή να διακόψει την πορεία του μπροστά από οποιοδήποτε εμπόδιο, ενόψει μάλιστα του ότι στα δεξιά του είχε κανονικά ακινητοποιημένο λεωφορείο προ του ισόπεδου κόμβου στον οποίο αυτός πλησίαζε, και το οποίο (λεωφορείο) οπωσδήποτε του περιόριζε τη δυνατότητα να εποπτεύσει για το ποιος εκινείτο στον ειρημένο κόμβο, κατά κύριο δε λόγο δεν ακινητοποίησε το όχημά του, όπως είχε υποχρέωση, προ του ερυθρού σταθερού φωτός που έδειχνε ο στην πορεία του και επί του ως άνω κόμβου ευρισκόμενος φωτεινός σηματοδότης>> και ότι <<Αντίθετα ουδεμία συνυπαιτιότητα, έστω και κατά ένα μικρό ποσοστό αποδείχθηκε ότι έχει στην πρόκληση της πιο πάνω σύγκρουσης ο οδηγός του μνησθέντος ΙΧΕ αυτοκινήτου και διάδικος Π.

Α.>>. Στο ως άνω αποδεικτικό πόρισμα κατέληξε, όπως αναφέρεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, αφού έλαβε υπόψη για το σχηματισμό της δικανικής πεποιθήσεώς του τα απαριθμούμενα σ' αυτήν αποδεικτικά στοιχεία της υπόθεσης, μεταξύ των οποίων <<όλα τα μετ' επικλήσεως προσκομιζόμενα δημόσια και ιδιωτικά έγγραφα, μεταξύ των οποίων και τα έγγραφα της σχετικής ποινικής δικογραφίας, καθώς και τις μετ' επικλήσεως προσκομιζόμενες φωτογραφίες "εξαιρούμενου του προχείρου σχεδιαγράμματος που συντάχθηκε από την πλευρά του ενάγοντος - εφεσιβλήτου - εκκαλούντος - εφεσιβλήτου, και το οποίο ο τελευταίος το προσεκόμισε στην αρμόδια αστυνομική αρχή, που επιλήφθηκε του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος>> χωρίς να επεξηγεί τους λόγους για τους οποίους εξαίρεσε το ως άνω σχεδιάγραμμα, αν και ήταν υποχρεωμένο να το λάβει υπόψη, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες νομικές σκέψεις, για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων σχετικά με τις συνθήκες του ατυχήματος, που ασκούσαν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, δεδομένου ότι αποτελεί επιτρεπόμενο αποδεικτικό μέσο κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών για ζημιές από αυτοκινητικό ατύχημα και από τη σύμβαση ασφάλισης του αυτοκινήτου.

Ως εκ τούτου, με το να μη λάβει υπόψη, εξαιρώντας αυτό ρητά, το ως άνω σχεδιάγραμμα, το οποίο αποτελούσε περιεχόμενο της σχηματισθείσας σχετικής προανακριτικής ποινικής δικογραφίας του Τμήματος Τροχαίας Νέας Ιωνίας, την οποία ο αναιρεσείων προσκόμισε και επικαλέστηκε ενώπιόν του προς απόδειξη του ως άνω κρίσιμου αγωγικού ισχυρισμού του αναφορικά με τις συνθήκες του ατυχήματος και το οποίο προσκομίζει πάλι ενώπιον αυτού του Δικαστηρίου, υπέπεσε στην προβλεπόμενη από το άρθρο 559 αριθμ. 11γ' ΚΠολΔ πλημμέλεια.

Επομένως, ο πρώτος από τον αριθμό 11γ του άρθρου 559 ΚΠολΔ, λόγος του δικογράφου της αίτησης αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτός ως κατ' ουσίαν βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά παραδοχή του ως άνω λόγου της αίτησης αναίρεσης, η αναιρετική εμβέλεια του οποίου στο σύνολο της προσβαλλόμενης αποφάσεως καθιστά αλυσιτελή την εξέταση (και αποδοχή) των προβαλλόμενων με τους λοιπούς λόγους αυτής αιτιάσεων, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου είναι δυνατή από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρ. 580 § 3 Κ.Πολ.Δ.), να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι Π.

Α. και το υπεισελθόν στη δικονομική θέση της αρχικά αναιρεσίβλητης Ανώνυμης Ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΙΣ Α.Ε.", Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία <<Επικουρικό Κεφάλαιο Ασφάλισης Ευθύνης Από Ατυχήματα Αυτοκινήτων>> στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος (άρθρ. 183 Κ.Πολ.Δ.), ο οποίος κατέθεσε προτάσεις, και να διαταχθεί η επιστροφή στον αναιρεσείοντα του κατατεθέντος από αυτόν για την άσκηση της αναίρεσης παραβόλου (άρθρ. 495 § 4 Κ.Πολ.Δ., όπως η § 4 προστέθηκε με το άρθρο 12 § 2 του Ν. 4055/2012, που άρχισε να ισχύει από 2.4.2012, σύμφωνα με το άρθρο 113 αυτού).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 1768/2013 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για νέα εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Διατάσσει την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που κατατέθηκε από αυτόν για την άσκηση της αναίρεσης.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Ιουνίου 2014. Και

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, 26 Ιουνίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ