Supreme Court allows appeal against first-instance judgment on co-ownership common expenses distribution.

Απόφαση 1490 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1490/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μαρία Βάρκα, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (λόγω κωλύματος της Αντιπρόεδρου Κωστούλας Φλουρή - Χαλεβίδου), Γεωργία Κατσιμαγκλή, Αθανάσιο Τσουλό, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Μαρτίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ένωσης των συνιδιοκτητών της ευρισκόμενης στη …..και επί της οδού ... οικοδομής, όπως αυτή εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Άγγελο Παπασπυρόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. Ι. του Α. και 2) Δ. Χ. του Θ., χας Ν. Κ., κατοίκων…., οι οποίες δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-6-2018 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 320/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 7304/2020 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 21-10-2020 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Αλεξάνδρα Αποστολάκη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στη συζήτηση, παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τις υπ' αριθμ. 4616Γ και 4617Γ/26-04-2021 εκθέσεις επίδοσης του Θ. Κ., Δικαστικού Επιμελητή στο Εφετείο Θεσσαλονίκης, ακριβές αντίγραφο της από 21-10-2020 και με αριθμ. κατάθ. 1932/22-10-2020 αίτησης αναίρεσης, με πράξη ορισμού δικασίμου και πρόσκληση της αναιρεσείουσας προς τις αναιρεσίβλητες, για να παρασταθούν στη δικάσιμο, που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, επιδόθηκε σ' αυτές νομίμως και εμπροθέσμως.

Οι τελευταίες, όμως, δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου της εν λόγω δικασίμου ούτε κατέθεσαν κατ' άρθρο 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ δήλωση μη παραστάσεως σ' αυτή. Επομένως, η συζήτηση πρέπει να προχωρήσει παρά τη δικονομική απουσία τους (ΚΠολΔ 568 παρ. 4 και 576 παρ. 2).

Από τις διατάξεις των άρθρων 111 παρ. 2, 118 και 216 παρ. 1 του ΚΠολΔ, συνάγεται ότι το δικόγραφο της αγωγής πρέπει να περιέχει, με ποινή το απαράδεκτο, εκτός από άλλα στοιχεία και σαφή έκθεση των γεγονότων που τη θεμελιώνουν κατά νόμο και δικαιολογούν την άσκησή της από τον ενάγοντα κατά του εναγομένου, με ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς, σε τρόπο ώστε να παρέχεται στον μεν εναγόμενο η ευχέρεια της άμυνας, στο δε δικαστήριο η δυνατότητα ελέγχου του βάσιμου κατά το νόμο της αγωγής.

Για να είναι ορισμένη κατ' άρθρο 216 παρ. 1 του ΚΠολΔ η αγωγή του διαχειριστή πολυκατοικίας, υπαγόμενης στο καθεστώς του ν. 3741/1929, κατά συνιδιοκτήτη αυτής για καταβολή κοινών δαπανών που βαρύνουν τη χωριστή ιδιοκτησία του, πρέπει να μνημονεύονται σ' αυτή: 1) η πράξη σύστασης της οροφοκτησίας, ο κανονισμός των σχέσεων αυτών και η μεταγραφή αυτών, 2) ότι ο ενάγων είναι διαχειριστής της οικοδομής, κατόπιν νόμιμης εκλογής ή διορισμού, 3) ο τίτλος κτήσης της κυριότητας του εναγομένου στη χωριστή ιδιοκτησία του στην οικοδομή και η μεταγραφή του, 4) οι δαπάνες κατ' είδος και ποσό, μηνιαίως, κατά κατηγορίες και 5) το ποσοστό συμμετοχής της ιδιοκτησίας του εναγομένου σε κάθε κατηγορία των δαπανών αυτών και τα ποσά που αναλογούν κατά μήνα από τις δαπάνες αυτές στην ιδιοκτησία του, έτσι ώστε να προκύπτει το συνολικό ποσό του αιτήματος (AΠ 791/2009, ΑΠ 1489/1999, 668/1999).

Εξάλλου, η νομική αοριστία της αγωγής στηρίζει λόγο αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κατ' άρθρο 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ και συνακόλουθα κατ' άρθρο 560 αριθ. 1 του ίδιου Κώδικα, όταν πρόκειται για αναίρεση κατά απόφασης του Ειρηνοδικείου καθώς και απόφασης του Πρωτοδικείου που εκδόθηκε σε έφεση κατά απόφασης του Πρωτοδικείου, συντρέχει δε ο λόγος αυτός, αν το δικαστήριο, για να σχηματίσει την κρίση του, αξίωσε περισσότερα ή αντίθετα αρκέσθηκε σε ολιγότερα των απαιτούμενων από το νόμο στοιχείων για τη θεμελίωση του επίδικου δικαιώματος (ΑΠ 935/2020, ΑΠ 213/2018).

Αντίθετα η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, συνίσταται, η μεν στο ότι το δικόγραφο αυτής (αγωγής) δεν αναφέρει με πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά που αποτελούν την προϋπόθεση εφαρμογής του κανόνα δικαίου, στον οποίο στηρίζεται το αγωγικό αίτημα, η δε στο ότι στο ίδιο δικόγραφο γίνεται επίκληση απλώς των όρων του νόμου χωρίς να αναφέρονται τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την εφαρμογή του.

Η ποσοτική αοριστία ελέγχεται με βάση τον αριθ. 8 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ και συνακόλουθα από τον αριθμό 5 του άρθρου 560 του ίδιου κώδικα , η δε ποιοτική με βάση τον αριθ. 14 του ίδιου άρθρου, η οποία όμως δεν περιλαμβάνεται στους λόγους αναίρεσης κατά των προαναφερόμενων αποφάσεων που προβλέπονται περιοριστικώς στο ανωτέρω άρθρο 560 του ίδιου Κώδικα (ΑΠ 299/2020, ΑΠ 438/2019, ΑΠ 886/2018).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση του δικογράφου της από 27-06-2018 αγωγής κατά ιδιοκτητών οριζοντίων ιδιοκτησιών για την καταβολή κοινόχρηστων δαπανών (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτει, ότι η ενάγουσα ένωση συνιδιοκτητών της ένδικης πολυκατοικίας επικαλέσθηκε, ότι εκπροσωπείται από τον κατόπιν νόμιμης εκλογής ορισθέντα Πρόεδρο του συμβουλίου διοίκησης αυτής, ότι οι εναγόμενες έχουν στην αποκλειστική κυριότητά τους τις αναλυτικά αναφερόμενες στην αγωγή οριζόντιες ιδιοκτησίες, που βρίσκονται στην ίδια πολυκατοικία και περιήλθαν σε αυτές δυνάμει των αναφερόμενων συμβολαίων, νομίμως μεταγεγραμμένων.

Ότι η εν λόγω οικοδομή διέπεται από τις διατάξεις του ν. 3741/1929 και των άρθρων 1002 και 1117 του ΑΚ, καθώς και την υπ' αριθμ. 33326/13-03-1969 πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας και Κανονισμού Πολυκατοικίας του Συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Σ. Β., που μεταγράφηκε νόμιμα. Ότι σύμφωνα με τα άρθρα 8, 9 και 10 του 4ου Κεφαλαίου του Κανονισμού, το συμβούλιο διοίκησης της συνιδιοκτησίας δύναται να προβαίνει κατά την απόλυτη κρίση του στην κάλυψη τρεχουσών αναγκών της συνιδιοκτησίας (προβαίνοντας σε επιδιορθώσεις, παραγγελίες υλικών κ.ο.κ.), να φροντίζει για την κατανομή των κοινόχρηστων δαπανών μεταξύ των συνιδιοκτητών, επί τη βάσει του αναπόσπαστα συνδεδεμένου με τον Κανονισμό αυτό πίνακα βαρών (σύμφωνα και με το Κεφάλαιο 10ο , άρθρο 9ο του Κανονισμού) και (να φροντίζει) για την έγκαιρη πληρωμή και είσπραξη του αναλογούντος, με βάση τον πιο πάνω πίνακα, μεριδίου της κάθε συνιδιοκτησίας.

Ότι οι εναγόμενες δεν κατέβαλαν την αναλογούσα στις ιδιοκτησίες τους συμμετοχή στις κοινόχρηστες δαπάνες για το από το Δεκέμβριο 2014 έως και τον Ιούνιο του 2018 χρονικό διάστημα, αναλύοντας τις δαπάνες μηναίως, κατ' είδος, ποσό και κατά κατηγορία στην πολυκατοικία, καθώς και τα ποσοστά συμμετοχής της ιδιοκτησίας καθεμίας εναγομένης σε κάθε κατηγορία των δαπανών αυτών και τα ποσά που αναλογούν από αυτές (δαπάνες) μηνιαίως, συνολικού ύψους 1.762 και 2.639,80 ευρώ αντίστοιχα, στις εναγόμενες.

Ότι λόγω της προπεριγραφείσας υπερημερίας των εναγομένων στην καταβολή των οφειλομένων κοινόχρηστων δαπανών, κατέπεσε σε βάρος τους η προβλεπόμενη από τον Κανονισμό ποινική ρήτρα. Ζήτησε δε την επιδίκαση των ανωτέρω ποσών και της καταπεσούσας ποινικής ρήτρας. Η αγωγή απορρίφθηκε ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας με την υπ' αριθμ. 320/2019 απόφαση του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης.

Κατ' αυτής ασκήθηκε η από 05-08-2019 έφεση της ενάγουσας, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 7304/2020 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, με την οποία κρίθηκε, όπως παραδεκτά επισκοπείται, ότι η αγωγή επιδίκασης κοινόχρηστων δαπανών είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας, διότι δεν περιέχει σαφή και επαρκή έκθεση των πραγματικών γεγονότων, που συνθέτουν την ιστορική και νομική βάση της και δη δεν αναφέρεται στην αγωγή, αν οι συγκεκριμένες δαπάνες και τα ποσοστά συμμετοχής των ιδιοκτησιών των εναγομένων ανά κατηγορία δαπανών έχουν προβλεφθεί στον Κανονισμό και τον επισυναπτόμενο πίνακα δαπανών, ενώ τα αναφερόμενα στην αγωγή ποσοστά συμμετοχής των ιδιοκτησιών των εναγομένων, ανά κατηγορία δαπανών, είναι συνεχώς μεταβαλλόμενα.

Ακολούθως, το ως Εφετείο δικάσαν Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης απέρριψε την έφεση κατ' ουσίαν. Με την κρίση της αυτή η προσβαλλόμενη απόφαση αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος για τη θεμελίωση του επίδικου δικαιώματος, παραβιάζοντας, έτσι, ευθέως με εσφαλμένη ερμηνεία τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 1, 2 παρ. 1, 4 παρ. 1 και 2 και 13 του ν. 3741/1929, 54 ΕισΝΑΚ, 1002 και 1117 του ΑΚ.

Τούτο διότι, υπό τα εκτιθέμενα στην αγωγή πραγματικά περιστατικά, περιέχονται όλα τα απαραίτητα κατά νόμο στοιχεία, που τη θεμελιώνουν σύμφωνα με το νόμο και δικαιολογούν την άσκησή της από την ενάγουσα, κατά των εναγομένων συνιδιοκτητριών της υπαγόμενης στο καθεστώς του ν. 3741/1929 πολυκατοικίας, προς καταβολή των κοινών δαπανών που βαρύνουν τις χωριστές ιδιοκτησίες τους και συγκεκριμένα μνημονεύονται α) η πράξη σύστασης της οροφοκτησίας και ο κανονισμός των σχέσεων μεταξύ των συνιδιοκτητών, με συνημμένο τον πίνακα βαρών, και η μεταγραφή αυτών, 2) ότι η ενάγουσα νομίμως εκπροσωπείται από τον κατόπιν νόμιμης εκλογής Πρόεδρο του συμβουλίου διοίκησης της οικοδομής, 3) οι τίτλοι κτήσης της κυριότητας των εναγομένων επί των χωριστών ιδιοκτησιών τους στην οικοδομή και η μεταγραφή τους, 4) οι δαπάνες μηνιαίως, κατ' είδος, ποσό και κατά κατηγορία και 5) τα ποσοστά συμμετοχής των ιδιοκτησιών των εναγομένων σε κάθε κατηγορία των δαπανών αυτών και τα ποσά που αναλογούν από αυτές κατά μήνα, έτσι ώστε να προκύπτει το συνολικό ποσό του αιτήματος.

Εφόσον, λοιπόν, εκτίθεται στην αγωγή, ότι οι ένδικες δαπάνες είναι κοινόχρηστες και κατανέμονται σύμφωνα με τον Κανονισμό και το συνημμένο σ' αυτόν πίνακα βαρών μεταξύ των συνιδιοκτητών, εισπράττεται δε η, με βάση τον εν λόγω πίνακα, αναλογία της κάθε ιδιοκτησίας, δεν απαιτείται επιπρόσθετα να εκτίθεται, σύμφωνα με τις ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, ότι οι συγκεκριμένες δαπάνες και τα, υπό διακύμανση ή μη, ποσοστά συμμετοχής ανά κατηγορία δαπανών έχουν προβλεφθεί στον Κανονισμό και τον επισυναπτόμενο σ' αυτόν πίνακα βαρών.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης, κατά το πρώτο μέρος του, από το άρθρο 560 αριθ. 1 ΚΠολΔ, με τον οποίο προβάλλεται η αντίστοιχη αιτίαση, είναι βάσιμος, ενώ παρέλκει η έρευνα του δεύτερου μέρους του ίδιου λόγου, διότι η αναιρετική εμβέλεια του μέρους του λόγου, που έγινε δεκτό, στο σύνολο της προσβαλλόμενης με την αναίρεση απόφασης, καθιστά αλυσιτελή την εξέταση των έτερου μέρους του ίδιου λόγου, η παραδοχή του οποίου οδηγεί στο ίδιο αποτέλεσμα.

Μετά από αυτά, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτή, κατά παραδοχή, ως βάσιμου, του προαναφερόμενου λόγου της, κατά το πρώτο μέρος του, και να αναιρεθεί η πληττόμενη απόφαση. Ακολούθως, η υπόθεση πρέπει να παραπεμφθεί για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Περαιτέρω, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα, σε αυτήν (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως ισχύει) και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά της (άρθρ. 176, 183, 184 του ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 7304/2020 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που δίκασε ως Εφετείο.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο πιο πάνω δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή, πλην αυτού που εξέδωσε την εν λόγω απόφαση.

Διατάζει την επιστροφή στην αναιρεσείουσα του παραβόλου, που έχει καταθέσει.

Καταδικάζει τις αναιρεσίβλητες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, το ύψος των οποίων ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Μαΐου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Σεπτεμβρίου 2022.

H ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ